Νωρίς την Τρίτη, οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν πτώση στις ασιατικές αγορές

Επιστρέφοντας από την Ελβετία, όπου πραγματοποιήθηκε ο πρώτος γύρος «ενθαρρυντικών» συνομιλιών την Κυριακή και τη Δευτέρα, ο Γκαλιμπάφ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «οι ΗΠΑ και το Ιράν μπορούν να συνεργαστούν για να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ».

Ωστόσο, ο επικεφαλής των ιρανικών διαπραγματεύσεων ανέφερε ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν θα επανέλθουν ποτέ στην κατάσταση που επικρατούσε πριν από τον πόλεμο. Το Ιράν, πάντως, θα συμμορφωθεί πλήρως με το διεθνές δίκαιο, πρόσθεσε ο Γκαλιμπάφ.

Νωρίς την Τρίτη, οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν πτώση στις ασιατικές αγορές, καθώς διέρρευσαν πληροφορίες ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν συνεχίζουν να σημειώνουν πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με στόχο μια πιθανή συμφωνία για διαρκή ειρήνη.

Δηλώσεις Τραμπ και Βανς

Οι ΗΠΑ ανέστειλαν τις κυρώσεις κατά του Ιράν για 60 ημέρες από τη Δευτέρα, μετά τις πρώτες συνομιλίες στο πλαίσιο της ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα «κάνει ό,τι πρέπει να κάνει» αν το Ιράν δεν τηρήσει τη δική του πλευρά της συμφωνίας.

Από τη μεριά του, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι οι συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους στην Ελβετία έθεσαν καλά θεμέλια για μια τελική ειρηνευτική συμφωνία, αλλά το Ιράν αρνήθηκε ότι είχε ξεκινήσει συζητήσεις σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα ή ότι είχε συμφωνήσει να καλέσει ξανά στη χώρα επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμάιλ Μπαγκάι, δήλωσε την Τρίτη ότι οι ιρανικές αρχές δεν είχαν πραγματοποιήσει συνάντηση με τον επικεφαλής του ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, στην Ελβετία και ότι δεν είχαν σχέδια για επιθεώρηση των κατεστραμμένων πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν από τον πυρηνικό οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών.

Οι δύο πλευρές, προσπαθώντας να αξιοποιήσουν την προσωρινή συμφωνία που υπέγραψαν την περασμένη εβδομάδα μετά από περισσότερους από τρεις μήνες συγκρούσεων, συμφώνησαν σε έναν οδικό χάρτη προς μια μόνιμη συμφωνία εντός 60 ημερών κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στο ελβετικό ορεινό θέρετρο Μπούργκενστοκ, όπως ανέφεραν οι μεσολαβητές Πακιστάν και Κατάρ.

Πώς θα τερματιστεί ο πόλεμος στον Λίβανο

Συμφώνησαν επίσης σε έναν μηχανισμό για τον τερματισμό των εχθροπραξιών μεταξύ του Ισραήλ, συμμάχου των ΗΠΑ, και της Χεζμπολάχ, που υποστηρίζεται από το Ιράν, στο Λίβανο, και άνοιξαν μια γραμμή επικοινωνίας για να διασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Στο πρώτο από τα πολλά μέτρα που προβλέπονται στο πλαίσιο της συμφωνίας για την παροχή οικονομικής ανακούφισης στο Ιράν, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε την αναστολή των κυρώσεων έως τις 21 Αυγούστου, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να πωλεί πετρέλαιο και συναφή προϊόντα και να εισπράττει τις αντίστοιχες πληρωμές.

Ο Αλί Μπαχρεϊνί, πρέσβης του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη στη Γενεύη, δήλωσε ότι έχει σημειωθεί «καλή πρόοδος» στις συνομιλίες και ότι τις επόμενες ημέρες θα συσταθούν δύο ομάδες εργασίας που θα επικεντρωθούν στην άρση των κυρώσεων και στις πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν. Είπε στους δημοσιογράφους ότι πέντε μέρη της αρχικής συμφωνίας πρέπει να εφαρμοστούν πλήρως πριν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό ζήτημα και τον τυχόν ρόλο του ΔΟΑΕ.

Ο πρέσβης ανέφερε επίσης ότι ο Λίβανος αποτελεί «αναμφισβήτητο» μέρος της προσωρινής συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, και ότι αυτή περιλαμβάνει την απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από τον Λίβανο.

Αξιωματούχοι ανέφεραν μια παρατεταμένη ηρεμία στις μάχες στο Λίβανο στο πλαίσιο της συμφωνίας που αποσκοπεί στον τερματισμό των εχθροπραξιών σε ολόκληρη την περιοχή, παρότι το Ισραήλ δήλωσε ότι θα διατηρήσει μια ζώνη ασφαλείας στο νότιο Λίβανο και θα συνεχίσει να ενεργεί με σκοπό την «εξουδετέρωση» απειλών κατά ισραηλινών στρατιωτών και πολιτών.

Το Ισραήλ και ο Λίβανος επρόκειτο να ξεκινήσουν έναν νέο γύρο συνομιλιών στην Ουάσινγκτον την Τρίτη.

Η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων μέσω του Ορμούζ άρχισε να αυξάνεται τη Δευτέρα, με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν να επιβεβαιώνει τη δέσμευση της χώρας του στο διεθνές δίκαιο και στην ασφαλή διέλευση χωρίς διόδια, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με το Ιράν σχετικά με τη διαχείριση του στενού.

Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, καθώς και οι ισραηλινές επιθέσεις στο Λίβανο, έχουν προκαλέσει τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων και τον εκτοπισμό εκατομμυρίων. Ο πόλεμος με το Ιράν έχει επίσης ταράξει τις χρηματοπιστωτικές αγορές σε όλο τον κόσμο και έχει οδηγήσει σε άνοδο των παγκόσμιων τιμών του πετρελαίου, οι οποίες έχουν πλέον υποχωρήσει μετά την επίτευξη της προσωρινής συμφωνίας. Οι τιμές του αργού πετρελαίου σημείωσαν περαιτέρω πτώση την Τρίτη, αφού τη Δευτέρα είχαν κλείσει 3% χαμηλότερα.

Ο Βανς συνέκρινε την κυβέρνηση Τραμπ με την κυβέρνηση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Ομπάμα, υποστηρίζοντας ότι ο Ομπάμα είχε δώσει στο Ιράν «πάνω από 1 δισ. δολάρια σε μετρητά, μέσα σε παλέτες χρημάτων».

Κληθείς να σχολιάσει αναφορές περί 300 δισ. δολαρίων σε επιστροφές κεφαλαίων από το Κατάρ και «24 δισ. δολαρίων σε αποδεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία», ο Βανς απάντησε ότι πρόκειται «ουσιαστικά για ιρανική προπαγάνδα».

«Αυτό που συμβαίνει είναι ότι ορισμένα στοιχεία της κοινωνίας τους προσπαθούν να παρουσιάσουν αυτή τη συμφωνία όσο το δυνατόν πιο θετικά στο εγχώριο κοινό τους», ανέφερε, προσθέτοντας: «Ούτε ένα σεντ από αμερικανικά χρήματα δεν πηγαίνει στο Ιράν, ούτε 300 δισ. δολάρια, ούτε 24 δισ. δολάρια, ούτε κάποια από αυτά τα χρήματα».

Ωστόσο, σημείωσε ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν «οφέλη για το Ιράν» εφόσον εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, επισημαίνοντας ότι το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να επιλέξουν να επενδύσουν στο Ιράν.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, η συμφωνία συνδέεται με τις τελικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Οι συνομιλίες φέρεται να περιλαμβάνουν και την αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων από ιρανικά πετρελαϊκά έσοδα που παραμένουν παγωμένα σε ξένες τράπεζες λόγω των αμερικανικών κυρώσεων.

Πηγές από την περιοχή αναφέρουν ότι τα ΗΑΕ έχουν συμφωνήσει να διαθέσουν συνολικά 10 δισ. δολάρια, εκ των οποίων περισσότερα από 3 δισ. έχουν ήδη καταβληθεί. Άλλες πηγές ανεβάζουν το συνολικό ποσό ακόμη και στα 20 δισ. δολάρια, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία επιτεύχθηκε με αντάλλαγμα τη διακοπή των ιρανικών επιθέσεων εναντίον των Εμιράτων.

Δεν έχει διευκρινιστεί αν τα χρήματα προέρχονται από κεφάλαια των ΗΑΕ ή από ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονταν δεσμευμένα στο τραπεζικό σύστημα των Εμιράτων.

Αξιωματούχος των ΗΑΕ, σχολιάζοντας τις πληροφορίες, δήλωσε ότι η εξωτερική πολιτική της χώρας επικεντρώνεται στη μείωση των εντάσεων και στην προώθηση της σταθερότητας στην περιοχή, υπογραμμίζοντας τη στήριξη των προσπαθειών για ειρήνη.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, σε αντάλλαγμα για την οικονομική αυτή διευθέτηση, το Ιράν δεσμεύεται να σταματήσει επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά των ΗΑΕ, ενώ προβλέπεται και σταδιακή αποκατάσταση των διμερών σχέσεων, με συνεργασία σε θέματα πληροφοριών και οικονομίας.

Η τελευταία γνωστή άμεση επίθεση του Ιράν κατά των ΗΑΕ καταγράφηκε στις 4 Μαΐου, όταν επλήγη το λιμάνι της Φουτζάιρα στον Κόλπο του Ομάν.

Οι διαπραγματεύσεις φαίνεται να επιταχύνθηκαν μετά από επίσκεψη αξιωματούχων των Φρουρών της Επανάστασης στο Αμπού Ντάμπι την περασμένη εβδομάδα, ενώ ακολούθησαν επαφές Εμιρατινών αξιωματούχων στην Τεχεράνη για την οριστικοποίηση των λεπτομερειών.

Η συμφωνία εξελίσσεται σε ένα σύνθετο οικονομικό περιβάλλον, καθώς το Ντουμπάι φιλοξενεί σημαντικά ιρανικά κεφάλαια, πολλά από τα οποία παραμένουν δεσμευμένα λόγω των διεθνών κυρώσεων. Παράλληλα, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων συνδέεται και με τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.

«Οποιαδήποτε ζημιά προκληθεί στους συμμάχους μας στον Κόλπο θα αποκατασταθεί με κεφάλαια που αντλούνται από ιρανικούς λογαριασμούς», έγραψε ο Σκοτ Μπέσεντ σε ανάρτηση στο X.

Ο υπουργός Οικονομικών επιβλέπει την οικονομική διάσταση του αμερικανικού πολέμου κατά του Ιράν. Επιβάλλει τακτικά νέες κυρώσεις εναντίον ατόμων ή οργανισμών που κατηγορούνται για χρηματοδότηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Απειλεί επίσης με κυρώσεις εναντίον πλοίων που καταβάλλουν τέλη στις ιρανικές αρχές για να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ, το οποίο η Τεχεράνη έχει κλείσει από την αρχή του πολέμου.

«Οποιαδήποτε τέλη καταβάλλονται στην Αρχή για τα Στενά του Περσικού Κόλπου θα αντισταθμίζεται από κεφάλαια που αντλούνται» από ιρανικούς λογαριασμούς, τόνισε ο Μπέσεντ, αναφερόμενος στον φορέα που δημιούργησε το Ιράν για την είσπραξη τελών ναυσιπλοΐας.

«Κάθε επίθεση που εξαπολύει το Ιράν το μόνο που θα κάνει είναι να επιδεινώσει τις οικονομικές και χρηματοοικονομικές συνέπειες που αντιμετωπίζει (η χώρα)», δήλωσε ο Αμερκανός υπουργός, ο οποίος αποσκοπεί στην εξάντληση των πόρων του σημερινού καθεστώτος προκειμένου να το αναγκάσει να συνθηκολογήσει.

«Αυτό έρχεται μετά», είπε ο Τραμπ, ερωτηθείς αν θα μπορούσε να εξετάσει τέτοια μέτρα πριν από μια συμφωνία. «Ναι. Αν συμπεριφερθούν σωστά, αν κάνουν καλή δουλειά, τότε θα αρχίσουμε να συζητάμε», πρόσθεσε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος διευκρίνισε επίσης ότι δεν θέτει ως προϋπόθεση τη συμμετοχή του Λιβάνου σε μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία με το Ιράν.

Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις απόψεις του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, την οποία επικαλείται το CNN, η Ουάσινγκτον σχεδιάζει να επιτρέψουν τη χρήση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων για τη στήριξη των προσπαθειών ανοικοδόμησης σε χώρες του Κόλπου που θα επηρεαστούν από μελλοντικές ιρανικές επιθέσεις.

Το Υπουργείο Οικονομικών θα εξετάσει επίσης το ενδεχόμενο χρήσης ιρανικών περιουσιακών στοιχείων για την αποκατάσταση ζημιών που έχουν ήδη προκληθεί, σύμφωνα με την ίδια πηγή, η οποία επιβεβαίωσε σχετικό δημοσίευμα του Reuters το Σάββατο.

Συγκεκριμένα, η Τεχεράνη ζητά την άμεση απελευθέρωση 12 δισ. δολαρίων αμέσως μετά την υπογραφή μιας ενδιάμεσης συμφωνίας με την Ουάσιγκτον, καθώς και επιπλέον 12 δισ. δολαρίων σε μεταγενέστερο στάδιο.

Μια πιθανή συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο που μίλησε στο CNN, εξαρτάται από το εάν η κυβέρνηση Τραμπ θα αποδεχθεί την αποδέσμευση των συγκεκριμένων κεφαλαίων, με τον ίδιο να προειδοποιεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «εισέλθουν σε ένα σκοτεινό μονοπάτι» σε περίπτωση επανέναρξης των εχθροπραξιών.

Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δήλωσε στο CNN από την Τεχεράνη ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο και ότι ο Ντόναλντ Τραμπ καλείται να το άρει.

«Η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του Τραμπ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος περιέγραψε το αίτημα της αποδέσμευσης ως «δοκιμασία εμπιστοσύνης», υποστηρίζοντας ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να ανοίξει «έναν νέο ορίζοντα για το μέλλον του Ιράν και της Αμερικής». Όπως σημείωσε, τα 24 δισ. δολάρια αποτελούν τεστ στο οποίο, κατά την ιρανική πλευρά, οι ΗΠΑ πρέπει να ανταποκριθούν προκειμένου να προχωρήσει η συμφωνία.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι σε περίπτωση νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης, το Ιράν θα διευρύνει το πεδίο των επιχειρήσεών του πέρα από τον Περσικό Κόλπο.

Όπως ανέφερε, μια τέτοια σύγκρουση θα μπορούσε να επεκταθεί από το Στενό του Ορμούζ έως τον Ινδικό Ωκεανό, το Στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ, την Ερυθρά Θάλασσα και τη Μεσόγειο, ενώ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη θα στοχεύσει και πρόσθετες αμερικανικές βάσεις πέραν όσων έχουν ήδη πληγεί.

Αναφορικά με το ενδεχόμενο συνάντησης μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Αγιατολάχ Χαμενεΐ, ο Ρεζαΐ απέφυγε να σχολιάσει ζητήματα που αφορούν την υγεία και τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη στη λήψη αποφάσεων, απορρίπτοντας ωστόσο το σενάριο μιας τέτοιας συνάντησης.

«Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Βρισκόμαστε ακόμη στο πρώτο στάδιο των διαπραγματεύσεων και ο κ. Τραμπ έχει οδηγήσει τις συνομιλίες σε αδιέξοδο», σημείωσε.

Όπως ανέφερε, το υπόλοιπο ποσό θα πρέπει να αποδοθεί στην Ισλαμική Δημοκρατία εντός ενός εύλογου χρονικού διαστήματος.

Ο Γκαριμπαμπαντί πρόσθεσε ότι «εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ», υπογραμμίζοντας ότι οι δύο ενέργειες δεν είναι ισοδύναμες.

Νωρίτερα, δημοσίευμα ανέφερε ότι οι συνομιλίες για την αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων βρίσκονται στο «τελικό στάδιο».

Σύμφωνα με το Iran International, η Τεχεράνη επέμεινε ότι οποιαδήποτε συμφωνία με την Ουάσιγκτον θα πρέπει να περιλαμβάνει και εκεχειρία στον Λίβανο, βάζοντας τέλος στους πολύμηνους βομβαρδισμούς και τις συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.

Ο Γκαριμπαμπαντί υποστήριξε επίσης ότι το Ιράν «θα είχε αναλάβει δράση» εάν το Ισραήλ συνέχιζε τις επιθέσεις του στον Λίβανο.

Οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες βρίσκονται σε εξαιρετικά λεπτό σημείο, όπως ανέφεραν διπλωμάτες, καθώς κορυφαίοι αξιωματούχοι προσπαθούν να καταλήξουν σε νομικό κείμενο που θα επιτρέψει τη χρήση των παγωμένων κεφαλαίων για τη χορήγηση δανείου στην ουκρανική κυβέρνηση.

Ωστόσο, το νέο αμερικανικό σχέδιο, που περιλαμβάνει 28 σημεία, προτείνει μια ανταγωνιστική ιδέα: τα ίδια κεφάλαια να χρησιμοποιηθούν για αμερικανικής καθοδήγησης έργα ανοικοδόμησης μετά τη συμφωνία εκεχειρίας. Σύμφωνα με το έγγραφο, οι ΗΠΑ θα λαμβάνουν το “50% των κερδών” από αυτή τη δραστηριότητα.

Ανησυχία και αντιδράσεις στην Ευρώπη

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προειδοποίησε πως το νέο σχέδιο Τραμπ φέρνει τη χώρα του μπροστά σε μία από τις δυσκολότερες στιγμές της ιστορίας της: ένα πιθανό δίλημμα ανάμεσα στην απώλεια της “αξιοπρέπειας” ή ενός “βασικού εταίρου”.

Πολλοί διπλωμάτες και αξιωματούχοι της ΕΕ εκφράζουν φόβους ότι οι προτάσεις του απεσταλμένου του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, θα καταστρέψουν τις πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας για το ευρωπαϊκό δάνειο. Οι ευρωπαίοι ηγέτες ευελπιστούσαν να οριστικοποιήσουν τη λεγόμενη “συμφωνία δανείου αποζημιώσεων” στη σημαντική σύνοδο κορυφής του επόμενου μήνα.

Πρώην γάλλος αξιωματούχος χαρακτήρισε την πρόταση Γουίτκοφ “φυσικά σκανδαλώδη”, ενώ άλλος ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ σχολίασε πως ό,τι κι αν επιθυμεί ο Τραμπ, δεν έχει καμία εξουσία να αποδεσμεύσει τα κεφάλαια που βρίσκονται στην Ευρώπη. Κορυφαίος ευρωπαίος πολιτικός δήλωσε μάλιστα πως “ο Γουίτκοφ χρειάζεται ψυχίατρο”.

Το ζήτημα της αξιοποίησης των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων είναι από τα πιο περίπλοκα για τους συμμάχους της Ουκρανίας, λόγω νομικών, πολιτικών και οικονομικών συνεπειών. Το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών αυτών στοιχείων βρίσκεται στη δομή Euroclear στο Βέλγιο, εκθέτοντας δυσανάλογα το Βέλγιο σε πιθανούς κινδύνους αντιποίνων από τη Ρωσία.

Ανησυχίες Βελγίου και νέα αμερικανική πρόταση

Η πρόταση της ΕΕ προβλέπει τη χρήση των κεφαλαίων αυτών ως εγγύηση για δάνειο προς την Ουκρανία, το οποίο θα αποπληρωθεί μόνο εάν η Ρωσία δεχτεί να καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις μετά από ειρηνευτική συμφωνία.

Το Βέλγιο, ωστόσο, εμφανίζεται επιφυλακτικό στη στήριξη του σχεδίου λόγω φόβων ότι μπορεί να βρεθεί οικονομικά εκτεθειμένο αν η Ρωσία προσπαθήσει να ανακτήσει τα χρήματα. Αυτή η στάση έχει δημιουργήσει εντάσεις με άλλα κράτη-μέλη που πιέζουν για ταχύτερη στήριξη προς την Ουκρανία.

Την Παρασκευή, διπλωμάτες και αξιωματούχοι της ΕΕ εξέφρασαν ανησυχία ότι το νέο σχέδιο Τραμπ θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια πειθούς προς το Βέλγιο. Κρατικός αξιωματούχος κράτους-μέλους ανέφερε ότι το αμερικανικό σχέδιο αποτελεί επιχείρημα κατά της προώθησης του ευρωπαϊκού δανείου, καθώς η ΕΕ θα βρεθεί υπό πίεση από τον Τραμπ να αποδεσμεύσει τα κεφάλαια μετά τον πόλεμο, αφήνοντας τους ευρωπαίους φορολογούμενους εκτεθειμένους έναντι της Ρωσίας.

Διπλωμάτης σχολίασε ότι η ιδέα οι ΗΠΑ να επωφεληθούν από ευρωπαϊκά δεσμευμένα κεφάλαια είναι χαρακτηριστική στάση Τραμπ.

Το αμερικανικό σχέδιο και οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις

Οι λεπτομέρειες του αμερικανικού σχεδίου παραμένουν ασαφείς. Ωστόσο, σύμφωνα με το πλήρες κείμενο των 28 σημείων, η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να αξιοποιήσει τα παγωμένα κεφάλαια: $100 δισ. θα επενδυθούν σε αμερικανικής καθοδήγησης έργα ανοικοδόμησης και επενδύσεων στην Ουκρανία, με τις ΗΠΑ να λαμβάνουν το 50% των κερδών. Η Ευρώπη θα προσθέσει άλλα $100 δισ., αυξάνοντας έτσι τη συνολική επένδυση για την ανάκαμψη της Ουκρανίας. Τα παγωμένα ευρωπαϊκά ρωσικά κεφάλαια θα αποδεσμευτούν.

Τα υπόλοιπα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα επενδυθούν σε ξεχωριστό αμερικανο-ρωσικό επενδυτικό φορέα για κοινά έργα που ενισχύουν τη διεθνή σταθερότητα και τα αμοιβαία οικονομικά συμφέροντα.

Το σχέδιο αυτό έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αυτή την εβδομάδα πως ο Τραμπ ετοιμάζεται να πιέσει την Ουκρανία να δεχτεί μια άνιση ειρηνευτική συμφωνία προς όφελος του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Συντονισμός Ευρωπαίων ηγετών με Ζελένσκι

Ο Ζελένσκι είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με τους ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου την Παρασκευή για τον συντονισμό των επόμενων κινήσεων.

Οι Ευρωπαίοι διαβεβαίωσαν τον Ζελένσκι ότι παραμένουν δεσμευμένοι σε μια “δίκαιη” ειρήνη. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση μετά την επικοινωνία τους, συμφώνησαν ότι κάθε συμφωνία που αφορά ευρωπαϊκά κράτη, την ΕΕ ή το ΝΑΤΟ απαιτεί έγκριση των Ευρωπαίων εταίρων ή συναίνεση μεταξύ των συμμάχων.

Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό όμιλο, η ένταξη της ATHEX στο δίκτυό του αναμένεται να βελτιώσει τις μετα-συναλλακτικές υπηρεσίες, να ενισχύσει την τεχνολογία και την ανθεκτικότητα της αγοράς και να προσφέρει περισσότερες δυνατότητες συμμετοχής των ελληνικών επιχειρήσεων στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές.

Η Euronext ότι η πρόταση θα διευκολύνει τις αρχικές δημόσιες προσφορές (IPOs) και την άντληση κεφαλαίων μέσω ιδίων κεφαλαίων, προσφέροντας πιο ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης και ενισχύοντας την προβολή των ελληνικών επιχειρήσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), οι οποίες, κατά την άποψή της, θα επωφεληθούν από προγράμματα προ- και μετα-εισαγωγής στο χρηματιστήριο, με στόχο τη βελτίωση της ορατότητάς τους και τη διευκόλυνση της άντλησης κεφαλαίων.

Η ελληνική αγορά, υποστηρίζει, η εταιρεία θα ενταχθεί στην ενιαία «δεξαμενή» ρευστότητας της Euronext μαζί με τις επτά υφιστάμενες αγορές, οι οποίες συγκεντρώνουν περίπου 1.700 εισηγμένες εταιρείες και κεφαλαιοποίηση άνω των 6,5 τρισ. ευρώ, σύμφωνα με την εταιρεία.

Η ένταξη στο πανευρωπαϊκό μοντέλο συναλλαγών εκτιμά ότι θα προσελκύσει μεγαλύτερο διεθνές ενδιαφέρον και θα διευκολύνει την πρόσβαση των τοπικών συμμετεχόντων στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές.

Παράλληλα, η Euronext αναφέρει ότι η αναβάθμιση των μετα-συναλλακτικών υπηρεσιών, όπως η εκκαθάριση και η τεχνολογία Κεντρικού Αποθετηρίου Τίτλων, θα ευθυγραμμίσει την ελληνική αγορά με τα πανευρωπαϊκά πρότυπα, οδηγώντας σε ταχύτερες και ασφαλέστερες συναλλαγές. Η επένδυση στην τεχνολογία και τις λειτουργικές υποδομές αναμένεται να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της αγοράς, αξιοποιώντας τα κέντρα δεδομένων και τις δυνατότητες κυβερνοασφάλειας της Euronext.

Η εταιρεία προβλέπει επίσης τη συμμετοχή εκπροσώπων της ελληνικής κεφαλαιαγοράς στα όργανα διοίκησης και εποπτείας του ομίλου, όπως το Εποπτικό και το Διοικητικό Συμβούλιο, καθώς και στο Συμβούλιο Ρυθμιστικών Αρχών, για τη διαμόρφωση στρατηγικών αποφάσεων και την εποπτεία της λειτουργίας της αγοράς.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Euronext, Stéphane Boujnah, δήλωσε ότι η δημόσια πρόταση «αποτελεί μια στρατηγική σύμπραξη και όχι απλώς μια χρηματοοικονομική συναλλαγή». Όπως εξήγησε, στόχος είναι η σύνδεση των ελληνικών κεφαλαιαγορών με την ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά και η δημιουργία συνθηκών όπου όλες οι ελληνικές εταιρείες που επιθυμούν να εισαχθούν σε μεγαλύτερη αγορά θα μπορούν να το πράξουν. «Είναι μια σημαντική ημέρα, γιατί εγκαινιάζουμε έναν διάλογο με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη: εκδότες, κατόχους μετοχών και συμμετέχοντες στην αγορά», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η διαφάνεια και η κατανόηση του σκοπού της συναλλαγής είναι προτεραιότητες.

Ο επικεφαλής της Euronext υπογράμμισε ότι η ένταξη της ATHEX στο δίκτυο της Euronext προσφέρει μεγαλύτερη ρευστότητα και μειωμένες προμήθειες για τις εισηγμένες εταιρείες, ενώ ελληνικές ναυτιλιακές επιχειρήσεις που σήμερα είναι εισηγμένες στην αγορά του Όσλο θα μπορούν να μεταφερθούν στην Αθήνα. «Η Αθήνα διαθέτει γεωγραφικά και θεσμικά πλεονεκτήματα για να λειτουργήσει ως περιφερειακό χρηματοοικονομικό κέντρο, προσφέροντας ένα ισχυρότερο οικοσύστημα κεφαλαιαγοράς για ελληνικές και βαλκανικές εταιρείες», τόνισε.

Επιπλέον, ο S. Boujnah αναφέρθηκε στη δημιουργία νέου Κέντρου Υποστήριξης και Τεχνολογίας στην Αθήνα, το οποίο θα υποστηρίζει ολόκληρο τον όμιλο και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. «Πιστεύουμε στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και στο μέλλον της κεφαλαιαγοράς της. Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε την τεχνολογική υποδομή, να διευκολύνουμε την εισαγωγή νέων εταιρειών και να στηρίξουμε τη δυναμική της ελληνικής αγοράς», τόνισε ο S. Boujnah, προσθέτοντας ότι ο διάλογος με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη θα είναι εποικοδομητικός και αποδοτικός.

Η προσφορά προς τους μετόχους της ΕΧΑΕ προβλέπει 1 μετοχή της Euronext για κάθε 20 μετοχές της ΕΧΑΕ και έχει αξιολογηθεί ως «δίκαιη και εύλογη» από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΧΑΕ, βάσει ανεξάρτητης χρηματοοικονομικής αξιολόγησης. Η μετοχή της Euronext εντάσσεται στον δείκτη CAC40, εμφανίζει περίπου 42 φορές μεγαλύτερη ρευστότητα από τις μετοχές της ΕΧΑΕ, ενώ η μέση τιμή-στόχος των αναλυτών υποδηλώνει ανοδική προοπτική 16%. Η προθεσμία αποδοχής της δημόσιας πρότασης λήγει στις 17 Νοεμβρίου 2025.

Είναι εξάλλου υπερδιπλάσιο από αυτό για το οποίο γινόταν λόγος το 2016 (6,5 δισεκ. δολάρια).

Σε ό,τι αφορά την κούρσα για τον Λευκό Οίκο, η αντιπρόεδρος Χάρις συγκέντρωσε τα περισσότερα, πάνω από 1 δισεκ. δολάρια, με τους δωρητές μικρών ποσών να συνεισφέρουν πάνω από 40%. Σε αυτό προστίθενται 586 εκατ. δολάρια προερχόμενα από πολιτικές επιτροπής που την υποστηρίζουν.

Η εκστρατεία του Ρεπουμπλικάνου αντιπάλου της συγκέντρωσε 382 εκατ. δολάρια, με το 28% να αντιστοιχεί σε μικρές δωρεές. Οι επιτροπές υποστήριξής του συγκέντρωσαν 694 εκατ. δολάρια.

Ο δωρητής με τη μεγαλύτερη συμβολή σε προεκλογική εκστρατεία ήταν ο Τίμοθι Μέλον, τραπεζίτης, 81 ετών, που προσέφερε 197 εκατ. δολάρια στους υποψήφιους των Ρεπουμπλικάνων, συμπεριλαμβανομένου του κ. Τραμπ.

Στην άλλη πλευρά, ο Μάικλ Μπλούμπεργκ ήταν ο δωρητής με τη μεγαλύτερη συμβολή, που έφθασε τα 93 εκατ. δολάρια, ενώ ο Τζορτζ Σόρος διέθεσε 56 εκατ. μέσω της δικής του επιτροπής υποστήριξης.

Το μεγαλύτερο μέρος του ποσού, 10,5 δισεκ. δολάρια, δαπανήθηκε για εκστρατείες πολιτικής διαφήμισης. Συνολικά, οι εκστρατείες του κ. Τραμπ και της κυρίας Χάρις ξόδεψαν 2,6 δισεκ. δολάρια για διαφημίσεις από τον Μάρτιο ως την 1η Νοεμβρίου: 1,6 δισεκ. δολάρια η αυτή της Δημοκρατικής, 993 εκατ. αυτή του Ρεπουμπλικάνου.

Τα μηνύματα που πρόβαλε η κυρία Χάρις αφορούσαν κυρίως τους φόρους, το δικαίωμα στην άμβλωση, ευρύτερα την υγεία και την οικονομία. Ο κ. Τραμπ έδωσε στα δικά του μηνύματα την έμφαση στη μετανάστευση, στον πληθωρισμό, στο έγκλημα, στους φόρους και στην οικονομία.

Μεταξύ των πολιτειών-κλειδιών, ήταν η Πενσιλβάνια αυτή στην οποία επικέντρωσαν τις δαπάνες τους οι δυο αντίπαλοι, ακολουθούμενη από το Μίσιγκαν και την Τζόρτζια.

Παρότι οι Αμερικανοί περνούν ολοένα περισσότεροι χρόνο δικτυωμένοι, οι ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης δεν προσέλκυσαν παρά το 17% των δαπανών των δυο υποψηφίων στις προεδρικές εκλογές για διαφήμιση.

Οι Δημοκρατικοί δαπάνησαν 132,4 εκατ. δολάρια στους ιστότοπους της Meta (Facebook και Instagram), έναντι 24,7 εκατ. των Ρεπουμπλικάνων. Αντίστροφη είναι η εικόνα στο X (το πρώην Twitter), με τους Ρεπουμπλικάνους να ξοδεύουν 1,1 εκατ., έναντι μόλις 150.000 δολαρίων των Δημοκρατικών, σύμφωνα με τον φορέα του κλάδου της διαφήμισης AdImpact.