Αυτή είναι η σκληρή προειδοποίηση της EAT-Lancet Commission, μιας επιτροπής με πάνω από 70 κορυφαίους επιστήμονες από έξι ηπείρους, η οποία την Παρασκευή δημοσίευσε την πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση μέχρι σήμερα για το πώς οι διατροφικές μας συνήθειες αποσταθεροποιούν τον πλανήτη.

Σχεδόν το ένα τρίτο των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου προέρχεται από τα τρόφιμα — συμπεριλαμβανομένου του μεθανίου που εκπέμπουν τα βοοειδή, των δασών που εκχερσώνονται για ζωοτροφές και της χρήσης ορυκτών καυσίμων στην παραγωγή λιπασμάτων.

Η ζημιά δεν σταματά στις εκπομπές. Τα διατροφικά συστήματα αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη αιτία υπέρβασης των ασφαλών ορίων λειτουργίας της Γης, τα λεγόμενα planetary boundaries, οδηγώντας σε απώλεια βιοποικιλότητας, υποβάθμιση εδαφών, έλλειψη γλυκού νερού και ρύπανση από λιπάσματα.

«Τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά», δήλωσε ο Johan Rockström, Σουηδός επιστήμονας, συμπρόεδρος της επιτροπής και εισηγητής του πλαισίου των πλανητικών ορίων. «Μόνο η διατροφή μπορεί να μας ωθήσει πέρα από τον στόχο του 1,5°C — αλλά μπορεί και να μας επαναφέρει».

Το βασικό επιχείρημα των επιστημόνων είναι πως εξακολουθεί να είναι εφικτό να τραφούν περίπου 10 δισεκατομμύρια άνθρωποι με υγιεινή διατροφή εντός των ασφαλών ορίων του πλανήτη — μια πρόκληση που τα σημερινά συστήματα τροφίμων δεν καταφέρνουν να καλύψουν ούτε με τον τρέχοντα πληθυσμό.

Η «διατροφή για την υγεία του πλανήτη» και το κόστος

Η προτεινόμενη «διατροφή για την υγεία του πλανήτη» βασίζεται κυρίως σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και ξηρούς καρπούς, με μέτριες ποσότητες γαλακτοκομικών, πουλερικών και ψαριών, και πολύ λιγότερο κόκκινο ή επεξεργασμένο κρέας. Ακολουθώντας αυτό το πρότυπο, οι συντάκτες εκτιμούν ότι θα μπορούσαν να αποφευχθούν έως και 15 εκατομμύρια πρόωροι θάνατοι ετησίως ενώ θα μειώνονταν στο μισό οι εκπομπές από τα τρόφιμα.

Το ετήσιο κόστος υπολογίζεται μεταξύ 200 και 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων — πολύ λιγότερο, σύμφωνα με τους επιστήμονες, από τα τρισεκατομμύρια που θα εξοικονομηθούν σε δαπάνες υγείας και περιβάλλοντος.

Ο Walter Willett, επιδημιολόγος του Harvard και συμπρόεδρος της επιτροπής, τόνισε πως δεν πρόκειται για επιβολή ενός «σχεδόν βίγκαν τρόπου ζωής». Η διατροφή μπορεί να προσαρμοστεί στις τοπικές παραδόσεις — από τη Μεσόγειο ως την Ασία — αλλά η γενική κατεύθυνση είναι σαφής: περισσότερα φυτικά τρόφιμα, λιγότερο κρέας και ζάχαρη.

Αντιδράσεις και πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη

Πολλά από αυτά τα μηνύματα δεν είναι νέα. Η αρχική έκθεση της EAT-Lancet το 2019 είχε ήδη ζητήσει δραστικές αλλαγές στη διατροφή, ιδιαίτερα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική όπου η κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών ξεπερνά κατά πολύ τα παγκόσμια πρότυπα. Αυτό που έχει αλλάξει είναι το βάρος των αποδείξεων — αλλά και η αίσθηση ότι η πολιτική κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση.

Η έκθεση του 2019 προκάλεσε παγκόσμια αίσθηση αλλά και σφοδρή αντίδραση από συμφέροντα κρέατος και γαλακτοκομικών. Εταιρείες επικοινωνίας και ακαδημαϊκοί με δεσμούς στη βιομηχανία χαρακτήρισαν τις προτάσεις ελιτίστικες ή αντι-αγροτικές. Ο Willett αναφέρει πως υπάρχει «συντονισμένη προσπάθεια» υπονόμευσης των ευρημάτων και αυτή τη φορά.

Η Ευρώπη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα φιλοδοξιών αλλά και υπαναχωρήσεων. Η αρχική μελέτη EAT-Lancet ενέπνευσε άμεσα τη στρατηγική «Farm to Fork» της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2020 στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας της Προέδρου της Επιτροπής Ursula von der Leyen. Το σχέδιο προέβλεπε πιο δίκαιο, υγιεινό και φιλικό προς το περιβάλλον διατροφικό σύστημα στην Ευρώπη με μείωση φυτοφαρμάκων κατά το ήμισυ, περιορισμό λιπασμάτων, ενίσχυση βιολογικής γεωργίας και προώθηση υγιεινών διατροφών.

Πέντε χρόνια μετά, το Farm to Fork έχει ουσιαστικά εγκαταλειφθεί. Μετά από αγροτικές κινητοποιήσεις, συντονισμένη πίεση της βιομηχανίας και τις συνέπειες του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ΕΕ έχει σιωπηλά αποσύρει τις πιο φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις στον τομέα των τροφίμων.

Αντί γι’ αυτό, η Ένωση έχει επιστρέψει σε γνωστές αντιπαραθέσεις: ανώτατα όρια στις επιδοτήσεις αγροτών, χειρισμός εισαγωγών από Ουκρανία ή Λατινική Αμερική και προσπάθεια κατευνασμού δυσαρεστημένων αγροτών στη Γαλλία, τη Γερμανία ή την Πολωνία. Κι αυτό παρά τις προειδοποιήσεις των ίδιων των επιστημόνων της ΕΕ ότι η γεωργία αποτελεί βασικό παράγοντα απώλειας βιοποικιλότητας και υποβάθμισης υδάτων κι εδαφών.

Οι ανισότητες στην ευθύνη για τις πιέσεις στο περιβάλλον

Παρά την υπαναχώρηση της Ευρώπης, η ήπειρος φέρει μεγάλο μέρος της ευθύνης για τις περιβαλλοντικές πιέσεις που προκαλούν τα συστήματα τροφίμων — όπως δείχνει το εύρημα ότι το πλουσιότερο 30% του παγκόσμιου πληθυσμού παράγει πάνω από το 70% αυτών των πιέσεων.

Αν οι ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες υιοθετήσουν διατροφή δυτικού τύπου με υψηλή κατανάλωση κρέατος, όπως προειδοποιεί ο Willett, «αυτός είναι ο δρόμος προς την περιβαλλοντική και υγειονομική καταστροφή». Αυτές οι περιοχές αποτελούν επίσης τον κύριο στόχο ανάπτυξης για τη βιομηχανία ζωικής παραγωγής — μια εμπορική πραγματικότητα που μπορεί να παγιώσει υψηλές εκπομπές ακριβώς τη στιγμή που οι επιστήμονες ζητούν δραστική μείωση.

Μετασχηματισμός: Από την απειλή στη λύση

Ωστόσο η επιτροπή υποστηρίζει ότι τα τρόφιμα μπορούν να αποτελέσουν μοχλό αλλαγής. Ταχεία στροφή σε διαφορετική διατροφή, γεωργικές πρακτικές και μείωση σπατάλης θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου $5 τρισεκατομμύρια ετησίως σε οφέλη για την υγεία και το περιβάλλον σύμφωνα με τους συγγραφείς.

«Η διατροφή βρίσκεται στην καρδιά τόσο της ανθρώπινης ευημερίας όσο και της υγείας του πλανήτη», δήλωσε η συμπρόεδρος Shakuntala Thilsted. «Ο μετασχηματισμός πρέπει να ξεπεράσει την παραγωγή θερμίδων. Πρέπει να εγγυάται δικαίωμα στη τροφή, δίκαιη εργασία κι ένα υγιές περιβάλλον για όλους».

Ο Κατς έδωσε την εντολή αυτή κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε σήμερα με τον αρχηγό του ισραηλινού στρατού, υποστράτηγο Εγιάλ Ζαμίρ, και άλλους ανώτερους στρατηγούς.

Σύμφωνα με το γραφείο του Κατς, έδωσε εντολή «να προετοιμαστεί ένα σχέδιο για την πλήρη ήττα της Χαμάς στη Γάζα, σε περίπτωση που αρνηθεί να εφαρμόσει το σχέδιο του προέδρου Τραμπ και καταστεί αναγκαία η επανάληψη των εχθροπραξιών».

«Σύμφωνα με το σχέδιο του Τραμπ, η Χαμάς πρέπει να επιστρέψει όλους τους αιχμαλώτους που έχει στην κατοχή της και να αφοπλιστεί, ενώ το Ισραήλ, μαζί με τη διεθνή δύναμη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, θα ενεργήσει για να καταστρέψει όλα τα τούνελ και τις τρομοκρατικές υποδομές στη Γάζα, ώστε να εξασφαλιστεί η αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας [και να μην αποτελεί] απειλή για το κράτος του Ισραήλ», αναφέρει η δήλωση.

«Εάν η Χαμάς αρνηθεί να εφαρμόσει τη συμφωνία, το Ισραήλ, σε συντονισμό με τις ΗΠΑ, θα επιστρέψει στις εχθροπραξίες και θα ενεργήσει για την πλήρη ήττα της Χαμάς, την αλλαγή της πραγματικότητας στη Γάζα και την επίτευξη όλων των στόχων του πολέμου», προσθέτει το γραφείο του Κατς.

Το Antonov An-26 είναι δικινητήριο μεταγωγικό αεροσκάφος σοβιετικής σχεδίασης, που τέθηκε για πρώτη φορά σε λειτουργία το 1970. Η ουκρανική πλευρά υποστηρίζει ότι κατά την ίδια επιχείρηση επλήγησαν ένας σταθμός ραντάρ επιτήρησης επιφανείας και το παράκτιο σύστημα MR-10M1 «Mys M1». Μέχρι στιγμής, η Ρωσία δεν έχει σχολιάσει τα γεγονότα.

Το υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας αναφέρθηκε επίσης στην επίθεση, δημοσιεύοντας βίντεο που δείχνει drone να πλήττει ρωσικούς στόχους. Όπως σημείωσε, τα αεροσκάφη που καταστράφηκαν θεωρούνται παλαιότερα μοντέλα, ωστόσο εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Δεν έγινε γνωστός ο τύπος των drones που χρησιμοποιήθηκε.

Η δράση της μονάδας «Φαντάσματα» καταγράφεται λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση για την καταστροφή δύο ρωσικών αμφίβιων αεροσκαφών Be-12 «Chaika», επίσης στην Κριμαία, σε μια επίθεση που χαρακτηρίστηκε «ιστορική», καθώς ήταν η πρώτη φορά που αυτά τα σπάνια αεροσκάφη καταστράφηκαν σε μάχη.

Τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται κλιμάκωση των ουκρανικών επιθέσεων στην Κριμαία και στη Μαύρη Θάλασσα, με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, πυραύλων και θαλάσσιων drones. Η Ουκρανία θεωρεί την ανάκτηση της χερσονήσου κομβικό στρατηγικό και συμβολικό στόχο, καθώς η Ρωσία την κατέλαβε το 2014.

Η ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών υπενθύμισε ότι μόλις το περασμένο Σάββατο, τα «Φαντάσματα» είχαν καταστρέψει τρία ρωσικά ελικόπτερα Mi-8 και ένα ραντάρ Nebo-U στην ίδια περιοχή, εντείνοντας την πίεση στις ρωσικές δυνάμεις.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, πρόκειται για τη μεγαλύτερη καταστροφή, που υπερβαίνει τον μέσο όρο της περιόδου 2006-2024 για την ίδια περίοδο περίπου κατά 10.000 εκτάρια, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τις δασικές πυρκαγιές.

Η περιοχή που έχει κάψει είναι περίπου 200 τετραγωνικά μίλια, δηλαδή σχεδόν το 0,6% της έκτασης της Πορτογαλίας, καθώς τις προηγούμενες μέρες είχαν εκδηλωθεί κι άλλες πυρκαγιές.

Το βασικό είναι, πώς μία δασική πυρκαγιά την Κυριακή στον Βαρνάβα, την οποία έσπευσαν να αντιμετωπίσουν σχεδόν σε άμεσο χρόνο οι πυροσβεστικές δυνάμεις -όπως είπε ο αρμόδιος υπουργός Βασίλης Κικίλιας ο χρόνος ανταπόκρισης ήταν περίπου 7 λεπτά για τις επίγειες δυνάμεις-, ξέφυγε εντελώς, έφτασε σε καμένες εκτάσεις του Πεντελικού Όρους και εισέβαλλε με αγριότητα στον αστικό ιστό, από τη Νέα Πεντέλη μέχρι τα Βριλήσσια και το Χαλάνδρι.

Η “Καθημερινή”, με κεντρικό τίτλο “Τεράστια καταστροφή, αναπάντητα ερωτήματα”, για παράδειγμα, μιλά για επιχειρησιακά λάθη και είναι βέβαιο ότι αυτή η συζήτηση θα γίνει τις επόμενες ημέρες. Διότι η κρισιμότητα των ημερών είχε επισημανθεί, η ένταση των ανέμων είχε προβλεφθεί, η κυβέρνηση και ολόκληρος ο μηχανισμός βρισκόταν σε ετοιμότητα. Τότε, γιατί;

Συνολικά έως τώρα έχουν καεί πάνω από 100.000 στρέμματα πολύτιμης δασικής έκτασης, σε περίπου 100 υπολογίζονται τα σπίτια και οι επιχειρήσεις, μία γυναίκα κάηκε εγκλωβισμένη σε βιοτεχνία στο Πάτημα Χαλανδρίου. Από την άλλη το “112” σήμανε πάνω από 30 φορές και έγιναν εκκενώσεις. Αρκεί, όμως, μόνο αυτό; Ή, όπως αναφέρουν αναλυτές, θα συμβιβαστούμε με την κλιματική καταστροφή και θα ανεχόμαστε την “αδυναμία” του κράτους να την αντιμετωπίσει; Δεν πρέπει.

Δύο βασικά ερωτήματα

Α) Σε επιχειρησιακό επίπεδο: Μέχρι τις 11 Αυγούστου το σύστημα προστασίας και πυρόσβεσης έδειχνε αποτελεσματικό, το αρμόδιο υπουργείο βεβαίωνε ότι η νέα οργάνωση και τα νέα τεχνολογικά μέσα, τα drones κυρίως, το είχαν καταστήσει άτρωτο. Η πυρκαγιά που ξεκίνησε από τον Βαρνάβα έφερε το σύστημα στα όρια της κατάρρευσης. Και απέδειξε ότι χρειάζεται επανεξέταση το σχέδιο, τα μέσα και η μέθοδος. Μέρος του προβλήματος, άλλωστε, είχε επισημανθεί από μια έκθεση του Ινστιτούτου ΕΝΑ που καταδείκνυε την αδυναμία του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, που δημιουργήθηκε μετά την καταστροφική πυρκαγιά στη Βόρεια Εύβοια, να απορροφήσει κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Απορρόφηση 1%: Αναλύοντας τα στοιχεία του υπουργείου μέχρι και 31.3.2024 η έκθεση διαπιστώνει πως ενώ τα ενταγμένα έργα έχουν συνολικό προϋπολογισμό 556,63 εκατ. €, οι πληρωμές (δαπάνες) ανέρχονται σε 5,34 εκατ. Ευρώ, που αντιστοιχούν σε ποσοστό απορρόφησης μόλις 1%. Οι δαπάνες αυτές αφορούν έργα συμβουλευτικής υποστήριξης, ενώ δεν καταγράφεται προϋπολογισμός για υποδομές, αναβάθμιση και προμήθεια εξοπλισμού. Το Focus Report του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ, εδώ.

Β) Σε επίπεδο στρατηγικής: Οι ειδικοί απέδιδαν την μεγάλη ένταση της πυρκαγιάς σε έναν συνδυασμό ανομβρίας, παρατεταμένων υψηλών θερμοκρασιών, συνακόλουθης ξηρότητας και ενισχυμένων ανέμων, εδώ. Επιβεβαιώνεται, συνεπώς, η προφανής συσχέτιση της καταστροφής με την εξελισσόμενη κλιματική κρίση. Η ανάλυση των στοιχείων των δορυφόρων της NASA, άλλωστε , βεβαιώνει ότι οι μεγάλες πυρκαγιές στις περιοχές με κωνοφόρα δάση, Μεσόγειος και δυτική ακτή των ΗΠΑ, δεκαπλασιάστηκαν τα τελευταία 20 χρόνια. Και η συχνότητα εμφάνισής τους διπλασιάστηκε από το 2003 ως σήμερα.

Επιπλέον, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας συνδέεται με πολλούς θανάτους και η Ελλάδα έχει τα σκήπτρα στην σχετική κατάταξη, με 393 νεκρούς από ζέστη, ανά εκατομμύριο κατοίκους. Ακολουθούν Ιταλία με 209 και Ισπανία με 175. Το ερώτημα, συνεπώς, είναι αν η συνολική μας στρατηγική προσαρμογής και αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης είναι στο ύψος των περιστάσεων.

Η ομάδα του Προέδρου Μπάιντεν, που εργάζεται επιμελώς στο παρασκήνιο, μπορεί να θέλει να μοιραστεί τον υποτιθέμενο θρίαμβο του Στόλτενμπεργκ. Δεν πρέπει. Αυτό που οι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ χαρακτηρίζουν ως διπλωματικό αριστούργημα είναι στην πραγματικότητα μια καταστροφή”.

Ο έμπειρος αναλυτής Μάϊκλ Ρούμπιν* αντιμετωπίζει, με άρθρο του στο 19FortyFive εντελώς διαφορετικά όσα συμβαίνουν στο Βίλνιους, από την τρέχουσα ανάλυση περί επιτυχίας της Δύσης να προσδέσει την Τουρκία στο άρμα της και να δώσει σάρκα και οστά στην ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Μιλά για “καταστροφή” και κάνει εκτενή αναφορά στο γεγονός ότι ΗΠΑ και ΕΕ συνεχίζουν να αποδέχονται την κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου. Λέει χαρακτηριστικά, δε, πως “η Κύπρος αξίζει όσο πέντε Σουηδίες”.

Και συνεχίζει:

Αφήστε στην άκρη τον εξευτελισμό της Σουηδίας από την Τουρκία και τη διάβρωση, κατ’ εντολή του Ερντογάν, της ελευθερίας του λόγου και της δημοκρατίας σε αυτή τη χώρα. Και αφήστε στην άκρη την υποκρισία του να αντιμετωπίζουμε τους Κούρδους στη Σουηδία ως τρομοκράτες όταν οι υποστηρικτές του Ισλαμικού Κράτους στην Τουρκία όχι μόνο περιφέρονται ελεύθεροι, αλλά και κατοικούν στη διοίκηση του Ερντογάν και στις υπηρεσίες πληροφοριών της Τουρκίας.

Μάλλον, το πρόβλημα φαίνεται να είναι ένα νέο quid pro quo.

Όχι μόνο η Τουρκία αναμένει τώρα την άρση των περισσότερων κυρώσεων που σχετίζονται με την άμυνα , αλλά Τούρκος αξιωματούχος είπε επίσης ότι η Τουρκία αναμένει τώρα από την Ευρώπη να επαναφέρει γρήγορα τη μακρά ετοιμοθάνατη διαδικασία ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με άλλα λόγια, η Τουρκία χρησιμοποίησε την παρουσία της εντός του ΝΑΤΟ για να παραλύσει τον θεσμό και να επωφεληθεί από το de facto βέτο της. Για να άρει αυτό το βέτο, ο Στόλτενμπεργκ και ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζέικ Σάλιβαν θέλουν τώρα να εξουσιοδοτήσουν την Τουρκία να παραλύσει την Ευρωπαϊκή Ένωση και να διαβρώσει εκ των έσω τον δημοκρατικό της προσανατολισμό. Δεν είναι μυστικό, για παράδειγμα, ότι η Γερμανία υποχωρεί συχνά στον τουρκικό εκβιασμό επειδή φοβάται όχι μόνο ότι ο Ερντογάν θα ανοίξει τις πύλες των προσφύγων προς την καρδιά της Ευρώπης, αλλά και επειδή οι Γερμανοί αξιωματικοί πληροφοριών πιστεύουν ότι ο Ερντογάν ελέγχει πυρήνες τρομοκρατίας μεταξύ της τουρκικής διασποράς στην την καρδιά της Γερμανίας.
Ούτε το πρόβλημα είναι μόνο τα τρομοκρατικά κελιά. Πριν από λιγότερο από μία εβδομάδα, ο Devlet Bahceli, ο κύριος εταίρος του Ερντογάν στον συνασπισμό, δήλωσε : «Ο Αλλάχ είναι ένας και ο στρατός του είναι τουρκικός».

Η πραγματικότητα είναι ότι η συμφωνία του Στόλτενμπεργκ δεν αποτρέπει την Τουρκία από το να επαναλάβει τη συμπεριφορά της σε μελλοντικές αποστολές του ΝΑΤΟ. Εάν ο Ερντογάν απομακρυνθεί από το πόκερ υψηλού πονταρίσματος, ο Στόλτενμπεργκ ουσιαστικά έθεσε σε κίνδυνο κάθε μελλοντική σημαντική απόφαση του ΝΑΤΟ: θα είναι μια ευκαιρία για τουρκικούς εκβιασμούς.

Ωστόσο, η τραγωδία είναι μεγαλύτερη. Η Ουκρανία δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που αντιμετωπίζει σήμερα ξένη κατοχή. Για σχεδόν μισό αιώνα, η Τουρκία έχει καταλάβει το ένα τρίτο της Κύπρου, μια χώρα που, για σχεδόν τρεις δεκαετίες, είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Στόλτενμπεργκ και ο Σάλιβαν φαίνονται ουσιαστικά τώρα πρόθυμοι να ανταλλάξουν μια ζωντανή δημοκρατία (Κύπρος) με μια δράση που είναι περισσότερο συμβολική παρά ουσιαστική. Άλλωστε, το ΝΑΤΟ χάνει ελάχιστα εάν η Σουηδία παραμείνει εκτός.

Η Κύπρος δεν πρέπει να είναι θύμα της πεποίθησης των Ευρωπαίων και Αμερικανών αξιωματούχων ότι απαιτούνται θυσίες στη βάση του σχεδιασμού. Αποτελεί ολοένα και περισσότερο βασικό αμερικανικό εταίρο ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο και η σημασία του αυξάνεται. Μία Κύπρος σήμερα αξίζει πιθανώς πέντε Σουηδίες, ανεξάρτητα από το μικρό ακόμη μέγεθος του στρατού του νησιωτικού έθνους.

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ μπορεί να χαστουκίσουν ο ένας τον άλλον στο Βίλνιους, αλλά σύντομα θα απογοητευθούν.. Το να δοθεί στην Τουρκία οποιοσδήποτε δρόμος για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς τον τερματισμό της κατοχής και την αλλαγή της πολιτικής κουλτούρας της αποτελεί κακό προηγούμενο κατευνασμού και ενδυνάμωση ενός θεμελιωδώς αντιευρωπαϊκού καθεστώτος για το οποίο η Ευρώπη, το ΝΑΤΟ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πληρώσουν πολύ υψηλότερα τιμή από ό,τι φαντάζονται.

• * O Δρ. Michael Rubin είναι Senior Fellow στο American Enterprise Institute (AEI). Ο Δρ. Ρούμπιν είναι συγγραφέας και συνεκδότης πολλών βιβλίων που εξερευνούν τη διπλωματία, την ιρανική ιστορία, τον αραβικό πολιτισμό, τις κουρδικές σπουδές και τη σιιτική πολιτική, συμπεριλαμβανομένου του “Seven Pillars: What Really Causes Instability in the Middle East?” (AEI Press, 2019); «Kurdistan Rising» (AEI Press, 2016); «Dancing with the Devil: The Perils of Engaging Rogue Regimes» (Encounter Books, 2014); και «Eternal Iran: Continuity and Chaos» (Palgrave, 2005).