«Δεν σκόπευα να φύγω. Ήθελα να περάσω όλο το καλοκαίρι στον Λίβανο και μετά να επιστρέψω στη Γαλλία για δουλειά», είπε η Ζοέλ Σφέιρ, που περιμένει στην ασφυκτικά γεμάτη αίθουσα αναχωρήσεων. Αλλά «η πτήση μου ματαιώθηκε και αναγκάστηκα να κλείσω άλλο εισιτήριο για σήμερα», είπε η νεαρή Λιβανέζα. Όπως και πολλοί συμπατριώτες της που εργάζονται ή σπουδάζουν στο εξωτερικό, η Σφέιρ επωφελήθηκε από τις καλοκαιρινές διακοπές για να επισκεφθεί τους συγγενείς και τους φίλους της που παραμένουν στη χώρα. Όμως μετά τη δολοφονία, την περασμένη Τετάρτη, του πολιτικού ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια στην Τεχεράνη και το ισραηλινό πλήγμα στη Βηρυτό, μία ημέρα νωρίτερα, από το οποίο σκοτώθηκε ο στρατιωτικός ηγέτης της Χεζμπολάχ Φουάντ Σουκρ, πολλές αεροπορικές εταιρείες, όπως η Lufthansa και η Air France ανέστειλαν τα δρομολόγιά τους από και προς τη Βηρυτό.

Beirut airport today…
Hezbollah turned Lebanon to a failed state. pic.twitter.com/jJPZgJuExm

— Asaad Sam Hanna (@AsaadHannaa) August 4, 2024

Ταυτόχρονα, μετά τις απειλές για αντίποινα σε βάρος του Ισραήλ, πολλές χώρες (Σουηδία, ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Ιορδανία, Σαουδική Αραβία) κάλεσαν τους πολίτες τους να εγκαταλείψουν τον Λίβανο το συντομότερο δυνατόν.

Εξάλλου, οι μνήμες από τον προηγούμενο πόλεμο μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, το 2006, είναι ακόμη ζωντανές. Εκείνο το καλοκαίρι είχε βομβαρδιστεί το αεροδρόμιο της Βηρυτού.

Στην αίθουσα αναχωρήσεων ολόκληρες οικογένειες, με παιδιά στην αγκαλιά των γονιών τους, παρακολουθούν τις στοίβες με τις αποσκευές τους και τον πίνακα των δρομολογίων – οι περισσότερες πτήσεις έχουν ως προορισμό την Κωνσταντινούπολη, το Αμάν και το Κάιρο.

At the Beirut airport a few hours ago and a few people scrambling for tickets while being told first availability later this week but certainly no sense of panic. pic.twitter.com/m3AGjzAXH7

— jane arraf (@janearraf) August 4, 2024

«Ήμουν στη Συρία αλλά η κατάσταση έγινε λίγο δύσκολη και η πτήση μου, που ήταν προγραμματισμένη για αύριο, ματαιώθηκε. Έτσι, προσπαθώ να φύγω σήμερα, εξήγησε ένας επιβάτης, ο Μόντερ Ράγια.

Η Γκρέτα Μουκάρζελ, η υπεύθυνη ενός ταξιδιωτικού γραφείου κοντά στη Βηρυτό, είπε ότι δέχτηκε «κατακλυσμό τηλεφωνημάτων» από πελάτες που ήθελαν να φύγουν και φοβούνταν ότι θα αποκλειστούν στον Λίβανο. Είναι όμως δύσκολο να βρεθούν θέσεις, επειδή ακυρώθηκαν πολλές πτήσεις και λόγω της αυξημένης ζήτησης, ιδίως προς τις ευρωπαϊκές χώρες, εξήγησε. «Και πολλοί Λιβανέζοι που θα έρχονταν για διακοπές ακύρωσαν τις κρατήσεις τους», πρόσθεσε.

Following all the world-wide calls for civilians to leave #Lebanon immediately, also the Lebanese civilians are not taking any risks and trying to flee Lebanon before escalation.

The airport in #Beirut is extra overcrowded today with departures attempts #israel #iran #ww3 pic.twitter.com/IXx8KdIIaJ

— Elly 🎗️Israel Hamas War Updates (@elly_bar) August 4, 2024

Κοντά στη ζώνη των αφίξεων, που συνήθως αυτήν την περίοδο είναι γεμάτη από κόσμο, ελάχιστοι άνθρωποι περιμένουν να υποδεχτούν τους δικούς τους.

Στον δρόμο προς το αεροδρόμιο, που διασχίζει τα νότια προάστια της Βηρυτού –περιοχή προπύργιο της Χεζμπολάχ– ένα τεράστιο πανό με τις φωτογραφίες του Ισμαήλ Χανίγια και του Φουάντ Σουκρ προειδοποιεί: «Θα εκδικηθούμε».

Massive Crowds of Foreign Nationals have gathered at Rafic Hariri International Airport in Beirut, trying to get on any Flight out of the Country; as Embassies continue to tell their Citizens to Immediately Depart from Lebanon due to the possibility of War between Hezbollah and… pic.twitter.com/cq4xmirBXK

— OSINTdefender (@sentdefender) August 4, 2024

Με το σύνθημα «#τελευταίο κάλεσμα», οι διοργανωτές του συλλαλητηρίου απηύθυναν πρόσκληση στους πολίτες τις τελευταίες ημέρες μέσω τηλεοπτικών σποτ και μηνυμάτων στο Διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα, επικαλούμενοι μήνυμα του Ισμαήλ Χανίγια, λίγες ημέρες πριν τη δολοφονία του, για διοργάνωση διαδηλώσεων κατά του Ισραήλ ανά τον κόσμο.

Οι διαδηλωτές που συγκεντρώθηκαν στην πλατεία της Αγίας Σοφίας, τον πρώην βυζαντινό Ιππόδρομο, έπειτα από έκκληση της «Πλατφόρμας Υποστήριξης της Παλαιστίνης», κρατούσαν κρατούσαν τουρκικές και παλαιστινιακές σημαίες, φωτογραφίες του Χανίγια, την πράσινη σημαία του Ισλάμ και φώναζαν συνθήματα όπως «Ελεύθερη Παλαιστίνη από το ποτάμι μέχρι τη θάλασσα», «Δολοφόνοι των ΗΠΑ έξω από την Παλαιστίνη», «Δολοφόνε Ισραήλ έξω από την Παλαιστίνη», «Θυσία το αίμα και η ζωή μας για το Αλ Άκσα», «Χαίρε Χαμάς, κράτα την αντίσταση». Του συλλαλητηρίου προηγήθηκαν πορείες από τις γύρω περιοχές προς την πλατεία της Αγίας Σοφίας από ισλαμιστικές οργανώσεις.

Μεταξύ των συμμετεχόντων στο συλλαλητήριο ήταν η κόρη του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Σουμεγιέ, ο σύζυγός της Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ και ο γιος του Μπιλάλ, ο οποίος δήλωσε: «Βρισκόμαστε στην Αγία Σοφία ακολουθώντας το τελευταίο κάλεσμα του μάρτυρά μας […] Η Παλαιστίνη είναι η υπόθεση των μουσουλμάνων. Αλλά η Παλαιστίνη είναι επίσης η υπόθεση της χώρας μας, επειδή φέραμε την ειρήνη στην Παλαιστίνη για να είμαστε ο σημαιοφόρος του Ισλάμ για εκατοντάδες χρόνια, οπότε η ελεύθερη Παλαιστίνη είναι η κληρονομιά των προγόνων αυτού του έθνους. Αυτό το έθνος πάντα υπερασπιζόταν την υπόθεση της Παλαιστίνης και θα συνεχίσει να το κάνει».

Κατηγόρησε επίσης τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι έχουν παραδοθεί στο Ισραήλ επειδή η πολιτική χρηματοδότηση στις ΗΠΑ γίνεται από το λόμπι του Ισραήλ.

Ανάλογες πορείες υπέρ των Παλαιστινίων και κατά του Ισραήλ διοργανώθηκαν και στις πόλεις Άγρι, Καισάρεια, Κοτζάελι, Νίγδη, Ικόνιο, Προύσα, Άδανα και Ζονγκούλντακ.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα των «New York Times», το οποίο επικαλείται αξιωματούχους από τη Μέση Ανατολή, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται δύο Ιρανοί αλλά και ένας Αμερικανός, η βόμβα εισήχθη κρυφά στο κτίριο που ανήκε στους Φρουρούς της Επανάστασης, πριν από περίπου δύο μήνες.

Breaking News: Ismail Haniyeh, the Hamas leader assassinated in Iran this week, was killed by a bomb smuggled into his guesthouse months ago, Middle Eastern officials said. https://t.co/O8sfQVjnNE

— The New York Times (@nytimes) August 1, 2024

Οι Ιρανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι είναι μέλη των Φρουρών της Επανάστασης, η ακρίβεια του χτυπήματος θύμιζε το τηλεχειριζόμενο πολυβόλο που χρησιμοποίησε μια ομάδα Ισραηλινών πρακτόρων της Μοσάντ για να σκοτώσει τον Ιρανό πυρηνικό επιστήμονα Μοχσέν Φαχριζαντέχ (Mohsen Fakhrizadeh) το 2020.

Επισήμως το Ισραήλ δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για το χτύπημα στην Τεχεράνη αλλά ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπιενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε την Τετάρτη (31.7.24) ότι «το Ισραήλ κατάφερε ισχυρά πλήγματα στους εχθρούς του», δηλώνοντας πως η χώρα του είναι έτοιμη για κάθε σενάριο.

Ο Χανίγια είχε φτάσει στην Τεχεράνη την Τρίτη (30.7.24) για να παραστεί στην ορκωμοσία του νέου προέδρου του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν (Masoud Pezeshkian). Οι αξιωματούχοι που επικαλούνται οι «New York Times» λένε ότι η βόμβα που σκότωσε τον πολιτικό ηγέτη της Χαμάς και τον σωματοφύλακά του πυροδοτήθηκε εξ αποστάσεως.

Στο δημοσίευμα επισημαίνεται ότι ο ξενώνας χρησιμοποιείτο από τους Φρουρούς της Επανάστασης για μυστικές συναντήσεις και για «επιφανείς επισκέπτες», όπως ο Χανίγια.

Όπως επισημαίνουν οι πηγές της αμερικανικής εφημερίδας, ενώ η έκρηξη έσπασε παράθυρα και προκάλεσε την κατάρρευση τμήματος του τοίχου του συγκροτήματος, υπήρξαν ελάχιστες ζημιές στο ίδιο κτίριο, γεγονός που δείχνει ότι είναι απίθανο να πρόκειται για πυραυλική επίθεση.

Πολλές πολιτικές παλαιστινιακές προσωπικότητες χαιρετίζουν τη συνεισφορά αυτού που διετέλεσε πρωθυπουργός στη Γάζα στον αγώνα υπέρ των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων, αλλά οι κάτοικοι των παλαιστινιακών κατεχόμενων εδαφών ανησυχούν για το τί μέλλει γενέσθαι.

Έπειτα από 10 μήνες πολέμου, που συμπληρώνονται σε λίγες ημέρες, μεταξύ της Χαμάς και του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας και μια κλιμάκωση μεταξύ των ενόπλων οργανώσεων του νοτίου Λιβάνου και του Ισραήλ, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα εκρηκτική.

Ο αναπληρωτής του Χανίγια, ο Σάλεχ αλ-Αρούρι, σκοτώθηκε στις 2 Ιανουαρίου σε πλήγμα που αποδόθηκε στο Ισραήλ, στα νότια προάστια της Βηρυτού.

Δύο διάδοχοι είναι σήμερα προφανείς. Ο Μούσα Αμπού Μαρζούκ, υψηλόβαθμος αξιωματούχος του πολιτικού γραφείου που θεωρείται ότι πρόσκειται στις θέσεις του Χανίγια.

Πιο μετριοπαθής σε σχέση με την ένοπλη πτέρυγα της Χαμάς, ο Μαρζούκ τάσσεται υπέρ της αποδοχής των συνόρων του 1967 για ένα μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος. Μια αμφιλεγόμενη θέση στις τάξεις του κινήματος.

Τη δεκαετία του 1990, διέμενε στις ΗΠΑ όπου συνελήφθη, με την κατηγορία ότι συνδεόταν με τη χρηματοδότηση της ένοπλης πτέρυγας της Χαμάς. Στη συνέχεια έζησε στην Ιορδανία, στην Αίγυπτο και στο Κατάρ. Ο Αμπού Μαρζούκ εκπροσώπησε τη Χαμάς σε αρκετές έμμεσες διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ.

Άλλος εν δυνάμει διάδοχος, ο Χαλίλ αλ-Χάγια, είναι ο δεύτερος στην ιεραρχία του πολιτικού γραφείου της Χαμάς στη Γάζα, και γνωρίζει καλά τον αρχηγό της ένοπλης πτέρυγάς της, τον Γιαχία Σινουάρ.

Το 2006, ηγείτο της κοινοβουλευτικής ομάδας της Χαμάς, του κινήματος που μόλις είχε νικήσει στις βουλευτικές εκλογές, οι οποίες εξελίχθηκαν σε ένοπλες συγκρούσεις με το κίνημα Φάταχ του προέδρου Μαχμούντ Αμπάς.

Ένθερμος υποστηρικτής του ένοπλου αγώνα, ο Χαλίλ αλ-Χάγια έχασε αρκετά μέλη της οικογένειάς του κατά τη διάρκεια ισραηλινών πληγμάτων στη Γάζα το 2007.

Ορισμένοι παρατηρητές προωθούν και το όνομα του Χάλεντ Μεσάαλ, του προκατόχου του Χανίγια.

“Η Χαμάς θα ξεπεράσει την κρίση αυτή”, δηλώνει στο Γαλλικό Πρακτορείο ένα στέλεχος του κινήματος που ζητεί να μην κατονομαστεί. Το Ισραήλ “δολοφόνησε μεγάλους ηγέτες όπως ο ιδρυτής του κινήματος, σεΐχης Αχμεντ Γιασίν, και αυτό το μόνο που κάνει είναι να αυξάνει την ισχύ της Χαμάς“, προσθέτει.

Όταν θα συγκεντρωθούν, τα στελέχη του θα έχουν “πάμπολλες προσωπικότητες που είναι σε θέση να ηγηθούν”, δηλώνει ο Γιούστ Χίλτερμαν, διευθυντής του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων (ICG) στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Ωστόσο για τον Χιού Λόβατ, ερευνητή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων (ECFR), αυτό το “εξαιρετικά τραυματικό γεγονός για το κίνημα θα μπορούσε να ενθαρρύνει τους οπαδούς της σκληρής γραμμής”.

“Ο Χανίγια προώθησε μια μετριοπαθή δυναμική στους κόλπους της Χαμάς, ακόμη κι αν αυτό είναι σχετικό”, εξηγεί στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Παρά το γεγονός ότι Ισραηλινοί χαίρονται για τον θάνατο του Χανίγια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πολλοί φοβούνται μια στρατιωτική κλιμάκωση.

Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς για εκεχειρία στη Γάζα και την επιστροφή στο Ισραήλ των ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς μετά την επίθεσή της στις 7 Οκτωβρίου, κινδυνεύουν, εκτιμά ο Λόβατ. Καθώς “η πολιτική διοίκηση που έχει τη έδρα της στη Ντόχα, της οποίας ηγείτο ο Χανίγια, μπορεί να ασκήσει πίεση στον Σινουάρ και στη διοίκηση της Χαμάς για να δεχθούν μια κατάπαυση του πυρός”, δηλώνει.

Για τον Μκχαϊμάρ Αμπουσάντα, Παλαιστίνιο πολιτικό επιστήμονα, τα αντίποινα θα μπορούσαν να προέλθουν “από τη Δυτική Όχθη ή ομάδες της Χαμάς στον νότιο Λίβανο”.

Και να αναφερθεί η πιθανότητα μιας “επίθεσης αυτοκτονίας ή ενός πυροβολισμού εναντίον Ισραηλινών στρατιωτών ή εποίκων”.

Το πολεμικό υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ θα συνεδριάσει απόψε στην Ιερουσαλήμ, σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.

“Η δολοφονία αυτή οδηγεί τον πόλεμο σε άλλο επίπεδο και θα έχει πολύ μεγάλες συνέπειες σε όλη την περιοχή”, απείλησε η ένοπλη πτέρυγα της Χαμάς.

“Ακόμα κι αν οι εμπλεκόμενοι παράγοντες δεν προτίθενται να ξεκινήσουν έναν ολοκληρωτικό πόλεμο, κάθε κλιμάκωση αυξάνει τον κίνδυνο να βγει η κατάσταση εκτός ελέγχου”, εξηγεί η Λίνα Χατίμπ, του κέντρου ανάλυσης Chatham House.

Παρά το γεγονός ότι το Ιράν δεν έχει ανακοινώσει πώς σκοπεύει να απαντήσει σε αυτόν τον θάνατο που έγινε στο έδαφός του, οι περισσότεροι αναλυτές υπενθυμίζουν ότι, όπως το ισλαμιστικό κίνημα Χεζμπολάχ που στοχοποιήθηκε επίσης από το Ισραήλ το τελευταίο 24ωρο, δεν έχει συμφέρον να ξεκινήσει έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας με το Ισραήλ.

“Το Ιράν θα αντιδράσει και θα κινητοποιήσει τους συμμάχους του μόνο εάν απειληθούν τα ζωτικά του συμφέροντα, κάτι που δεν συμβαίνει επί του παρόντος”, αναφέρει ο Χίλτερμαν.

Οι δυνάμεις κατοχής δεν θα επιτύχουν στην προσπάθειά τους να κάμψουν την αντίσταση του παλαιστινιακού λαού, διεμήνυσε ο Ισμαήλ Χανίγια, θρηνώντας την απώλεια του αντιπροέδρου του πολιτικού γραφείου της Χαμάς και δύο διοικητών των Ταξιαρχιών Εζεντίν αλ Κάσαμ, του στρατιωτικού βραχίονα του κινήματος.