Σε συνέντευξή του στα ΝΕΑ, μιλάει για την επόμενη ημέρα στην Εκκλησία της Ελλάδος, τους νέους Αρχιερείς και τον… διάδοχό του. Αν και η επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος δεν αφορά, όπως φαίνεται στις σχέσεις Πολιτείας – Εκκλησίας, ο Προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας εκτιμά ότι ο διαχωρισμός Πολιτείας – Εκκλησίας είναι «επικίνδυνα πράγματα» και παραδέχεται πως τώρα πλέον βλέπει το ζήτημα από μια… αναθεωρημένη πλευρά.

Σε κλίμα γενικευμένης διεθνούς ανησυχίας για το μεταναστευτικό και όχι μόνον, μιλά για ένα εθνικό ζήτημα που χρειάζεται πλέον μεγάλη προσοχή, γιατί συνιστά «ερχόμενο κίνδυνο». Εκφράζει, επίσης, την έντονη ανησυχία του για το μέλλον της Μονής Σινά και δηλώνει ξεκάθαρα απαισιόδοξος για την εξέλιξη. Επιπλέον, αναφέρεται εκτενώς στο φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας και ιδιαίτερα στους τομείς στέγασης των νέων φοιτητών, στήριξης των νέων ζευγαριών και της περίθαλψης των ηλικιωμένων. Επιπροσθέτως, αξιολογεί πολύ θετικά την ανταπόκριση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και αναφέρεται στους Αλέξη Τσίπρα, Γιώργο Παπανδρέου, Αντώνη Σαμαρά και Κώστα Καραμανλή. Κυρίαρχη είναι η αναπόληση στο παρελθόν, αλλά και η έγνοια του για το αύριο στην Πατρίδα, στη νεολαία και στην Διασπορά στην οποία στέλνει ηχηρό μήνυμα.

Αναλυτικότερα, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος στην ερώτηση ποιους ανθρώπους θα ξεχώριζε σε προσωπικό επίπεδο ύστερα από 45 χρόνια Αρχιεροσύνης, εκ των οποίων τα 18 ως Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος, απαντά:

«Η αλήθεια είναι ότι αισθάνομαι μεγάλη ανάγκη να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Θεό που επέτρεψε αυτή την πορεία, αλλά και στους ανθρώπους που με στήριξαν σε αυτή την διαδρομή. Γιατί υπήρξαν πολλοί άνθρωποι, από τα πρώτα μου χρόνια μέχρι και σήμερα, που στάθηκαν πλάι μου και βοήθησαν σε ό,τι έγινε, καλό ή κακό. Ήμουν ένα παιδί από ένα χωριό, γεννημένος σε δύσκολα χρόνια. Οι πολιτικές και οι εθνικές καταστάσεις μπερδεμένες, ενίοτε πικρές. Ένας πατέρας, ο Αναστάσιος, που έπρεπε να λείπει από το σπίτι, γιατί κρυβόταν και μια μητέρα ηρωίδα, η οποία προσπαθούσε να συντηρήσει το σπίτι, να καλλιεργήσει τα κτήματα, να θρέψει μια πλειάδα ζώων και να κάνει και όλες τις άλλες τις δουλειές. Αυτή ήταν η ηρωίδα του σπιτιού και, επομένως, και ο δικός μου, ουσιαστικός προστάτης. Θα ήθελα λοιπόν ιδιαίτερα να σταθώ στην προσωπικότητα της μητέρας, της σεβαστής από όλους Δήμητρας, η οποία βοήθησε ουσιαστικά στην πορεία των δύο παιδιών της».

Ακολούθως, ανακαλεί στη μνήμη του… «Θα ήθελα να σταματήσω σε ένα σημείο, στο πόσο βοήθησε η αγωγή της μητέρας στην πορεία του παιδιού. Όλη την εβδομάδα, η μητέρα ασχολιόταν με τις δουλειές του σπιτιού και της αγροτιάς, ενώ το Σάββατο το απόγευμα το είχε αφιερωμένο στα παιδιά της. Θα έπρεπε να μας πλύνει, να μας καθαρίσει, να μας σιδερώσει και λοιπά. Και να μας πάει βόλτα στο χωριό. Έξω από το χωριό μας, υπήρχε ένα εκκλησάκι, από την εποχή της Τουρκοκρατίας, που είχε λαϊκές απεικονίσεις και εκεί μας έλεγε: ‘’Για κοίταξε εδώ. Ο Μυλωνάς αλέθει, αλλά κλέβει το αλεύρι. Κοίταξε, το βλέπει ο ‘Αγγελος απέναντι και θα του το ζητήσει. Κοίταξε αυτόν εδώ”, μας έλεγε μετά, ‘’είναι Κυριακή και κοιμάται. Κοίταξε τους δαίμονες, που έχουν μία σάλπιγγα και του φυσάνε στο αυτί για να μην ευχαριστηθεί τον ύπνο”. Αυτά μείνανε στη ζωή μου, αυτά στη μνήμη μου από μικρό παιδί. Υπέροχες εικόνες, αγνές. Μου λείπει πολύ η μητέρα μου μετά τόσα χρόνια. Ανθρώπινα μιλώ».

«Μετά η Δασκάλα, η κα Λουκία. Μια Δασκάλα, που είχε 140 παιδιά και έκανε πρωί και απόγευμα μάθημα, μόνη της. Ήταν ο ήρωας της εποχής. Δεν υπήρχε τότε ούτε ένα εστιατόριο στην περιοχή ούτε φαγητό. Έπρεπε να της πηγαίνει κάθε μέρα ένα παιδί ένα πιάτο φαγητό και αυτό που έτρωγε ήταν όσπρια, όσπρια σε μια εποχή δύσκολη. Και το νερό της το κουβαλάγαμε με μια στάμνα από το πηγάδι, που ήταν μακριά. Αυτό ήταν και ο λόγος, που, όταν είπα στον πατέρα μου ότι θέλω να σπουδάσω και να γίνω φιλόλογος και αρχαιολόγος και λοιπά, μου είπε ‘’Μα εδώ ανοίγουν τόσοι δρόμοι! Δάσκαλος θα πας να γίνεις; Θα πηγαίνεις στα χωριά που δεν έχει πού να μείνεις, θα σου δίνουν ένα πιάτο φαγητό;”. Τέλος πάντων, δεν ίσχυσε αυτό. Αποφάσισα να σπουδάσω φιλολογία».

«Έχω βάλει ένα πρόγραμμα, το οποίο έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς και θα ήθελα αυτό να το κάνω ένα ευρύ πλαίσιο συνεργασίας με την Πολιτεία, ώστε, από κοινού, να εργαστούμε και από κοινού να κάνουμε αυτού του είδους τις εστίες, τις συναντήσεις, τους προγραμματισμούς. Γιατί η πείρα μου τώρα μου λέει ότι τα παιδιά χρειάζονται σήμερα να ακούνε και να βλέπουν όλα τα πράγματα πριν επιλέξουν. Ήταν μία εποχή που εμείς το είχαμε στερηθεί αυτό το πράγμα, την ελεύθερη επιλογή. Και το είχαμε στερηθεί από ανάγκη -τέκνα της είμαστε- εκείνοι που θέλαμε να πάμε και κάπου αλλού… Δεν μπορούσαμε… Τώρα όμως έχουν αλλάξει τα πράγματα. Το θέμα είναι λοιπόν πώς αντιμετωπίζουμε εμείς τον κόσμο. Πώς τον αντιμετωπίζει η Εκκλησία, πώς τον αντιμετωπίζει το Κράτος και πού οφείλει η Εκκλησία και το Κράτος να συνεργαστούν και να αφήσουν τα παιδιά να διαλέξουν αυτό ακριβώς που θέλουν και βαθιά επιθυμούν».

Σε αυτό το σημείο του λόγου του, αναφέρεται σε έναν νέο τρόπο συνεργασίας Πολιτείας και Εκκλησίας και μετά το «Ελάτε, σας χρειαζόμαστε» που απηύθυνε στους υπουργούς Οικονομίας και Ενέργειας, Κυριάκο Πιερρακάκη και Σταύρο Παπασταύρου.

«Είναι πάρα πολύ δύσκολο το όλο εγχείρημα, γιατί υπάρχουν πολλά προβλήματα. Είναι όμως απαραίτητο και επιβεβλημένο να δοθεί λύση. Δεν μπορούμε εμείς ως Εκκλησία να κάνουμε παιδαγωγικά προγράμματα, σχολικά, επιστημονικά και άλλα, αλλά δεν μπορεί και το Κράτος, από μόνο του, να μιλήσει για την Πίστη, για την αγωγή του παιδιού, για τη συμπεριφορά των γονέων. Χρειάζεται λοιπόν να δούμε όλοι τα πράγματα από μία νέα σκοπιά, να καταλήξουμε σε έναν νέο τρόπο συνεργασίας Πολιτείας και Εκκλησίας, αλλά κάτω από ένα πνεύμα αγαθής συνάφειας. Έτσι, λοιπόν, έκανα μία πρόταση και ξεκινήσαμε να κάνουμε τις εστίες μαθητείας των παιδιών. Και κάναμε την αρχή».

Αναφέρεται, εξάλλου, στην επίσκεψή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη Στέγη Σπουδαστών στην Αγία Βαρβάρα.

«Πήγαμε στη Στέγη της Εκκλησίας στο Οικοτροφείο της Αποστολικής Διακονίας που λειτουργεί εδώ και αρκετές δεκαετίες στην Αγία Βαρβάρα. Εκεί φιλοξενούμε κυρίως ξένους: από τη Σερβία, από τη Ρωσία, από την Ουκρανία, από την Αφρική και βλέπει κανείς τους ορίζοντες που ανοίγονται. Τόσο που ζήτησα να κάνουμε, εάν γίνεται, και σχολεία για αλλοδαπούς. Και σε μήνυμά μου, που το έλαβε ο κ. Μητσοτάκης, είπα, ελάτε, εμείς σαν Εκκλησία να βρούμε τρόπο να σας δώσουμε γη, οικόπεδα και εσείς ως Πολιτεία βάλτε τα χρήματα για να κάνουμε σπίτια για τους φοιτητές μας, για τα νέα παιδιά, για τα νέα ζευγάρια και για αυτούς που δεν βρίσκουν σπίτι. Να τους βοηθήσουμε όλους. Μου υπεσχέθη ο κ. Μητσοτάκης ότι θα συνεργαστούμε. Και συνεργαζόμαστε. Έχει ανοίξει συζήτηση και για το θέμα της αξιοποίησης της περιουσίας της Εκκλησίας. Η Εκκλησία δεν μπορεί να πάει μπροστά χωρίς να έχει οικονομική αυτονομία. Και όλο αυτό που λέμε με οποιονδήποτε τρόπο, ανάπτυξη της περιουσίας κ.λπ., δεν είναι για να κάνουμε λεφτά και να έχουμε χρήματα στην άκρη. Αυτά είναι παραμύθια. Κακόβουλα παραμύθια. Το θέμα μας είναι να εργαστούμε σκληρά και σιωπηλά και τα χρήματα να τα κάνουμε εργαλεία για τα παιδιά μας, για τους φτωχούς μας, για τους ανθρώπους που δυσκολεύονται, για τους πιο αδύναμους αδελφούς. ‘Αλλωστε όλοι σε αυτό το κόσμο είμαστε παρεπίδημοι… ».

Σε ό,τι αφορά την πιθανότητα ανεξαρτησίας της Εκκλησίας από το κράτος, επισημαίνει ότι «Έκανα και εγώ αυτές τις σκέψεις και τις κάνω πολλές φορές, αλλά αυτά είναι επικίνδυνα πράγματα για το Έθνος μας. Η Πολιτεία, μεταξύ άλλων, δεν έχει το ίδιο μέτρο κρίσεως όλες τις φορές. Και αν πάρουμε ειδικά το θέμα της περιουσίας, από το 1917 και μετά, μπήκε μέσα, ανέχθηκε και έκανε λεηλασίες. Κατέστρεψε τα πάντα. Και όποιος είναι καλόπιστος βλέπει και ξέρει. Η Εκκλησία ανάλωσε και αναλώνει Εαυτήν για τον Λαό και για την Πατρίδα μας. Έτσι έκανε, έτσι κάνει και έτσι θα κάνει. Και κάτι πιο προσωπικό. Δεν μπορώ να ξεχάσω και δεν θα ξεχάσω ποτέ ότι ο Αλέξης Τσίπρας έγινε ο πρώτος Έλληνας Πρωθυπουργός που με δημόσια δήλωσή του αναγνώρισε το χρέος της Πολιτείας προς την Εκκλησία. Ετοιμάζω και κάτι. Αλλά επειδή γίνονται συζητήσεις και φαίνεται ότι κάτι θα αλλάξει, λέω ας κάνω ένα σταμάτημα και ας το συνεχίσει άλλος…»

Η συνύπαρξη και συνεργασία του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη από το 2019

«Είμαι ευχαριστημένος από τη συνεργασία μας, που, όσο περνά ο καιρός, γίνεται και πιο κοντινή και θα ήθελα να ευχηθώ αυτή η συνεργασία να μεγαλώσει, να ενισχυθεί. Είναι θετικότατος πάντοτε και αμέσως ανταποκρίνεται σε αυτά που συζητάμε. Ο κ. Μητσοτάκης βοήθησε τα μέγιστα στην κατοχύρωση των οργανικών θέσεων όλων των κληρικών μας μετά 75 και πλέον έτη. Αυτό είναι κάτι πολύ σπουδαίο! Δεν είναι λοιπόν κάποιο μήνυμα που στέλνω μόνο στον κ. Μητσοτάκη. Το στέλνω στον κάθε πολιτικό μας που οφείλει πάντα να βάζει πάνω από οτιδήποτε το συμφέρον και την ευημερία του λαού. Με διαφάνεια και με δικαιοσύνη για όλους. Κάναμε μία μεγάλη προσπάθεια και με τον κ. Τσίπρα. Αγωνιστήκαμε. Η εργασία πήγε πάρα πολύ καλά, αλλά άλλες σκοπιμότητες ξαναμπήκαν στη μέση και κάπου σταμάτησε. Υπάρχει πάντως καλή διάθεση από πολλές πλευρές. Με όλους μπορέσαμε και συνεργαστήκαμε. Δεν μπορώ να μην σημειώσω την ευγένεια και την καθαρότητα και το βάθος της σκέψης και την βαθιά αγάπη του προς την Εκκλησία του Κώστα Καραμανλή. Ούτε να ξεχάσω την ευπρέπεια του κ. Παπαδήμου που διακινδύνευσε και τη ζωή του για την Πατρίδα. Και, φυσικά, την ένταξη στο Ενιαίο Μισθολόγιο των κληρικών μας που αγωνίζονται για τον λαό μας σε κάθε άκρη της ελληνικής γης, από τον Αντώνη Σαμαρά, που και αυτός θυσίασε την όρασή του για την Πατρίδα».

Η συνεργασία του με τον Γιώργο Παπανδρέου, σε δύσκολες εποχές λόγω της κρίσης

«Ήταν η πιο δύσκολη περίοδος για τον τόπο τότε. Θα ήθελα να σας πω πως στα μεγάλα κύματα των ανθρώπων που έρχονταν για τα στοιχειώδη τους καιρούς των Μνημονίων, η Εκκλησία ήταν αυτή που βοήθησε. Έφτασε μέρα που χρειάστηκαν 12.000 μερίδες φαγητού για το κεντρικό συσσίτιο των Αθηνών για να μοιραστούν στο δρόμο και στις πλατείες του Δήμου. Θυμάμαι τότε ότι ήρθε ο κ. Παπανδρέου στη διανομή των τροφίμων και συγκινήθηκε και τύχαινε σε λίγο να έχει υπουργικό συμβούλιο. Και μου λέει: ‘’Έρχεστε;” Λέω ‘’τι να κάνω εγώ;”. Συγκινημένος στο υπουργικό είπε μία φράση που συγκράτησα: ‘’Μήπως πρέπει την κοινωνική πρόνοια να την αναθέσουμε στην Εκκλησία”; Τους ευχαρίστησα και τους είπα ότι όλοι μαζί πρέπει να παλέψουμε. Και αυτό κάναμε. Και γι’ αυτό αντιμετωπίστηκε η κρίση. Όλοι οι πρωθυπουργοί έδειξαν σεβασμό στην Εκκλησία, όλοι ανεξαιρέτως».

Κατόπιν, κάνει λόγο για το μεταναστευτικό για το οποίο εκτιμά ότι «Είναι ένας ερχόμενος κίνδυνος που γίνεται μεγαλύτερος και πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί. Αρνητικοί όχι, αλλά επιφυλακτικοί. Είμαι ένας από τους ελάχιστους, που υποστήριξα πολύ τους μετανάστες και δη τους πρόσφυγες. Τους δώσαμε φαγητό, τους προσφέραμε φιλοξενία, ο Πάπας ήρθε εδώ και τους είδε. Και το κάναμε με μεγάλη αυτοθυσία. Δεν ήταν εύκολο. Και τώρα πρέπει να βοηθήσουμε, αλλά έχω πλέον ερωτηματικά. Μήπως το πολύ θετικό βήμα το δικό μας, δημιουργεί πρόβλημα στον τόπο μας; Έχω ερωτήματα πάρα πολλά. ‘Αλλο οι πρόσφυγες, άλλο οι μετανάστες και άλλο όσοι διασχίζουν τα σύνορα παράνομα χωρίς να είναι πρόσφυγες και δεν αποδέχονται, αλλά μάχονται τα ήθη και τα έθιμα και τις παραδόσεις του τόπου».

Εν συνεχεία, θα αναφερθεί και στην κατάσταση που επικρατεί στη Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά, για την οποία εκφράζει, μεταξύ άλλων, την άποψη και την ανησυχία ότι «Εάν το Μοναστήρι τηρούσε απαρέγκλιτα τις αρχές του και αυτά που λέει ο Μοναχισμός και αυτά που πρεσβεύει και είναι το Μοναστήρι του Σινά, δεν θα κινδύνευε από πουθενά».

Αναφορικά με την επόμενη ημέρα στην Εκκλησία της Ελλάδος, εκτιμά ότι «Έχουμε πάρα πολλούς καλούς Αρχιερείς και η τελευταία φουρνιά έβγαλε ακόμη καλύτερους. Και οι προηγούμενες ομοίως, αλλά και στο σύνολο των 80 Ιεραρχών, δεν πιστεύω να υπήρξε άλλη εποχή που να είχαμε τόσα καλά πνεύματα, τόσο καλές επιλογές. Δεν ξέρω βεβαίως αν είναι τόσο εξωστρεφείς όσο χρειάζεται. Ίσως να το κάνουν και από σεβασμό στο πρόσωπό μου. Είναι λίγο λεπτό το θέμα και το καταλαβαίνω. Γι’ αυτό και εγώ καταλαβαίνω ότι θέλω να ζήσω, αλλά μπορώ να ζήσω και χωρίς να είμαι απαραίτητα Αρχιεπίσκοπος».

Και… επιχειρεί εξομολόγηση

«Πρέπει και αυτό να το σκεφτόμαστε. Δε λέω τώρα, δεν λέμε αύριο. θα το δούμε. Θα ήθελα να κάνω εξομολόγηση και εγώ. Την οφείλω. Πέρασαν πολλά χρόνια, το τέλος έρχεται για όλους. Πρέπει και εγώ να το σκέφτομαι. Γι’ αυτό, δύο είναι τα όνειρά μου, οι φιλοδοξίες μου: Να αφήσω μια Εκκλησία που να έχει όσο μπορούμε λιγότερα και μικρότερα προβλήματα και με Αρχιερείς που αγαπούν τον τόπο, την παράδοση και θέλουν σοβαρότητα και συνέπεια στη διαπαιδαγώγηση του λαού μας, χωρίς ακρότητες, και, δεύτερον να αφήσω μία εκκλησιαστική περιουσία ελεύθερη από καταπατητές -και είναι γνωστό ποιοι είναι αυτοί- και μια Εκκλησία σε άμεση συνεργασία και αγαστή συνεργασία σε πολλά θέματα και ιδιαίτερο στα κοινωνικά, προνοιακά και οικονομικά με την Πολιτεία, για να υπάρχει περισσότερο φως για όλους».

Ο διάδοχός του

«Μόνον ο Θεός ξέρει. Το πρόσωπο δεν με ενδιαφέρει. Αυτό που με νοιάζει είναι ο διάδοχός μου να αγαπά τον άνθρωπο, να φροντίζει τον πλέον αδύναμο. Να έχει μέσα του βαθιά καλοσύνη».

Για τη Διασπορά

«Είναι μια Ελλάδα δίπλα στην Ελλάδα. Που της λείπει η Ελλάδα. Που παλεύει για την Ελλάδα, όπου και όπως μπορεί. Εμείς ένα πράγμα οφείλουμε να προσφέρουμε στους Ομογενείς μας: Ένα. Την εξαγωγή, με κάθε τρόπο και κάθε σύγχρονο μέσο, του Πολιτισμού μας και της Ιστορίας μας, της Αρχαίας Γραμματείας μας, της Γραμματείας των Αγίων Πατέρων μας, διαρκώς για τις νέες γενιές των Ομογενών, που ονειρεύομαι να μιλούν τα Ελληνικά, την γλώσσα τους, όπως και την γλώσσα του τόπου όπου ζουν, εργάζονται και προοδεύουν.

Ωστόσο, επιθυμεί να κλείσει με μια υπόμνηση στον προκάτοχό του μακαριστό Χριστόδουλο: «Κάναμε και οι δύο τα λάθη μας στην προσωπική μας σχέση. Μας ένωναν η αγάπη για την Πατρίδα και για την Εκκλησία. Ήμασταν φίλοι, όταν ήμασταν πιο νέοι. Παραμείναμε φίλοι, παρά τα τρίτα πρόσωπα που μας ήθελαν απέναντι… Στο τέλος τον αποχαιρέτησα και με αποχαιρέτησε, όπως παλιά, τότε που ήμασταν φοιτητές. Ο ένας συγχώρησε τον άλλον. Αντρικά και παπαδικά».

Αρχικά την υποδέχτηκε ο πρωτοσύγκελος της Αρχιεπισκοπής Αθηνών Θεοχάρης Βαρνάβας και την οδήγησε στον πρώτο όροφο, στο γραφείο του Αρχιεπισκόπου.

Είναι η πρώτη συνάντηση που έχει με τον προκαθήμενο της Ελλαδικής Εκκλησίας, ενώ η ίδια ανέφερε ότι είναι «τιμή και ευλογία» και ανυπομονεί για «μία καρποφόρα σχέση με την Εκκλησία».

Όπως είπε, σύμφωνα με την ΕΡΤ, η Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών θα παρακολουθεί τις λειτουργίες, ενώ αναφέρθηκε και στον 19χρονο γιο της, ο οποίος ήταν πάρα πολύ χαρούμενος, που συνάντησε η μητέρα του τον Αρχιεπίσκοπο.

Η Κίμπερλι Γκιλφοϊλ αποκάλυψε ότι όταν της προτάθηκε να αναλάβει την πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών, τον πρώτο που πήρε τηλέφωνο ήταν τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο και το συζήτησε μαζί του. Μάλιστα έπαιξε και σημαντικό ρόλο στην απόφασή της για να έρθει εδώ.

Ο προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος μεταφέρθηκε την Κυριακή με ιδιωτικό ασθενοφόρο στο νοσοκομείο, διότι δεν ένιωθε καλά.

Παρότι τα συμπτώματά του δεν ήταν ανησυχητικά, κρίθηκε απαραίτητη η ιατρική αξιολόγηση. Έτσι εισήχθη στο νοσοκομείο για εξετάσεις και παρακολούθηση.

Οι εξετάσεις δεν είχαν παθολογικά ευρήματα, ενώ και ο ίδιος αισθάνεται πολύ καλύτερα, αναφέρουν πηγές του νοσοκομείου.

Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος Τύπου της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, Μητροπολίτης Βαρθολομαίος, ο Αρχιεπίσκοπος ήταν χθες αρκετά κουρασμένος.

Και αυτό διότι την περασμένη εβδομάδα το πρόγραμμά του ήταν γεμάτο λόγω και της χειροτονίας του νέου επισκόπου Σκιάθου.

«Αισθάνθηκε κόπωση και πήγε προληπτικά στο νοσοκομείο. Οι εξετάσεις του είναι θαυμάσιες και είναι έτοιμος να επιστρέψει στα καθήκοντά του. Ένιωθε κόπωση στα πόδια», ανέφερε. Και πρόσθεσε πως είναι χαρούμενος που θα βγει από το νοσοκομείο.

Ο Μακαριώτατος μεταξύ άλλων ανέφερε ότι «η Πα­τρι­δα μας συ­νε­χίζει να αν­τι­με­τω­πίζει υ­παρ­ξιακές προ­κλήσεις σε πε­ρί­ο­δο μα­κρο­χρό­νιας ειρήνης και εθνικής κυ­ρι­αρ­χίας: δη­μο­γρα­φι­κές, πνευμα­τι­κές, πο­λι­τι­σμι­κές. Η δη­μο­γρα­φι­κή κρίση κα­θίστα­ται ε­πι­κίν­δυ­νη ακόμη και για αυτή την φυ­σι­κή ε­πι­βί­ω­ση του αρ­χαί­ου και ένδοξου Ἔθνους μας στην ιστορική γη του. Χω­ρίς υ­περ­βο­λή, ο γε­νι­κός πλη­θυ­σμός ε­χει κυ­ρι­ο­λε­κτι­κα κα­ταρ­ρεύ­σει, ε­νω το ή­μι­συ του ελ­λη­νι­κού πλη­θυ­σμού κα­τοι­κεί στο Λε­κα­νο­πέ­διο Αττικής. Ειίναι πρό­δη­λο ό­τι αυ­τή η κα­τά­στα­ση της πλη­θυ­σμια­κής υπερ­συγ­κέν­τρω­σης στο Ατ­τι­κό Λε­κα­νο­πέ­διο δεν είναι βι­ώ­σι­μη και σα­φώς ε­πι­δει­νώ­νει το δη­μο­γρα­φι­κό πρό­βλη­μα, και όχι μόνο, α­φού η δυ­σχε­ρής α­στι­κή ζω­ή είναι πη­γή δι­α­φό­ρων προ­βλη­μά­των, με­τα­ξύ άλ­λων και ψυχολογικών».

Η προσφώνηση του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου

«Σεβασμιώτατοι ἅγιοι Ἀδελφοί,

Ἡ φι­λαν­θρω­πί­α τοῦ Θε­οῦ μᾶς ἀ­ξι­ώ­νει γιά μί­α ἀκό­μη φο­ρά νά συ­νερ­χό­με­θα σέ Τα­κτι­κή Σύ­νο­δο τῆς κα­θ’ ἡ­μᾶς Ἱ­ε­ραρ­χί­ας.

Ἡ σύγ­κλη­ση τῆς Συ­νό­δου τῆς Ἱ­ε­ραρ­χί­ας λαμ­βά­νει χώ­ρα με­τά τήν ἐ­πι­τυ­χη­μέ­νη ὁ­λο­κλή­ρω­ση τοῦ δευ­τέ­ρου Δι­ε­θνοῦς Ἐ­πι­στη­μο­νι­κοῦ Συ­νε­δρί­ου, τό ὁ­ποῖ­ο δι­ορ­γά­νω­σε ἡ Ἱ­ε­ρά Σύ­νο­δος τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τῆς Ἑλ­λά­δος, αὐ­τήν τήν φο­ρά στήν Θεσ­σα­λο­νί­κη, μέ ἀ­φορ­μή τήν συμ­πλή­ρω­ση 100 ἐ­τῶν ἀ­πό τήν ἵ­δρυ­ση τοῦ πε­ρι­ο­δι­κοῦ Θε­ο­λο­γί­α. Τό Συ­νέ­δριο εἶ­χε τί­τλο: «Ἡ Ὀρ­θό­δο­ξη θε­ο­λο­γί­α καί ἡ “ὀν­το­λο­γί­α” τῆς τε­χνο­λο­γί­ας: ἀν­θρω­πο­λο­γι­κές, πο­λι­τι­κές, οἰ­κο­νο­μι­κές, κοι­νω­νι­κές καί πο­λι­τι­σμι­κές συ­νέ­πει­ες».

Κα­τά τήν διά­ρκεια τοῦ Συ­νε­δρί­ου, τό ὁ­ποῖ­ο τί­μη­σαν διά τῆς πα­ρου­σί­ας τους ὁ Πρό­ε­δρος τῆς Δη­μο­κρα­τί­ας κ. Τα­σού­λας, ἡ Αὐ­τοῦ Θει­ο­τά­τη Πα­να­γι­ό­της, ὁ Οἰ­κου­με­νι­κός Πα­τριά­ρχης κ. Βαρ­θο­λο­μαῖ­ος, οἱ Προ­κα­θή­με­νοι τῶν Ἐκ­κλη­σι­ῶν τῆς Βουλ­γα­ρί­ας, τῆς Κύ­πρου καί τῆς Ἀλ­βα­νί­ας, καί Ἐκ­πρό­σω­ποι Αὐ­το­κε­φά­λων Ἐκ­κλη­σι­ῶν, τῆς Ἱ­ε­ραρ­χί­ας τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τῆς Ἑλ­λά­δος, Πο­λι­τι­κῶν, Δι­κα­στι­κῶν καί Στρα­τι­ω­τι­κῶν Ἀρ­χῶν, ἀ­να­πτύ­χθη­καν ἐ­πι­στη­μο­νι­κές εἰ­ση­γή­σεις ἰ­δι­αι­τέ­ρως ὠ­φέ­λι­μες γιά ὅ­λους μας.

Ταυ­το­χρό­νως δέ, ἡ σύγ­κλη­ση τοῦ ἀ­νω­τά­του δι­οι­κη­τι­κοῦ ὀρ­γά­νου τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας πραγ­μα­το­ποι­εῖ­ται ἐ­νῶ ἡ γε­νι­κό­τε­ρη γε­ω­πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση στήν εὐ­ρύ­τε­ρη πε­ρι­ο­χή μας – ἀ­πό τήν Γά­ζα ἕ­ως τήν Συ­ρί­α καί τήν Οὐ­κρα­νί­α – πα­ρα­μέ­νει ἐ­ξαι­ρε­τι­κά κρί­σι­μη καί ἐ­πώ­δυ­νη.

Με­τά συ­νο­χῆς καρ­δί­ας πα­ρα­κο­λου­θοῦ­με τήν συ­νε­χι­ζό­με­νη μεί­ζο­να ἀν­θρω­πι­στι­κή κρί­ση στήν Γά­ζα. Κα­λοῦ­με τά ἄ­με­σα ἐμ­πλε­κό­με­να μέ­ρη, ἀλ­λά καί τά λοι­πά ἰ­σχυ­ρά μέ­ρη, νά ἐ­πι­δεί­ξουν σω­φρο­σύ­νη, εἰ­λι­κρι­νῆ δι­ά­θε­ση καί κα­λή πί­στη σέ δι­α­πραγ­μα­τεύ­σεις, ὥ­στε νά ἐ­πι­τευ­χθεῖ ἡ εἰ­ρη­νι­κή συ­νύ­παρ­ξη στήν κρί­σι­μη αὐ­τή πε­ρι­ο­χή τοῦ πλα­νή­τη, ὅ­που κα­λοῦν­ται νά ὑ­πάρ­ξουν ἀπό κοι­νοῦ ὁ Ἰ­ου­δα­ϊ­σμός, ὁ Ἰσ­λα­μι­σμός καί ὁ Χρι­στι­α­νι­σμός. Ζη­τοῦ­με νά γί­νουν σε­βα­στές οἱ θε­με­λι­ώ­δεις ἀρ­χές καί πρό­νοι­ες τοῦ δι­ε­θνοῦς ἀν­θρω­πι­στι­κοῦ δι­καί­ου πε­ρί προ­στα­σί­ας τῶν ἀ­μά­χων κα­τά τήν δι­ε­ξα­γω­γή στρα­τι­ω­τι­κῶν ἐ­πι­χει­ρή­σε­ων καί νά ἀ­πο­φευ­χθοῦν παν­τα­χό­θεν ἐ­νέρ­γει­ες πού πλήτ­τουν ἀ­μά­χους. Οὐ­δέ­πο­τε στήν ἀν­θρώ­πι­νη ἱ­στο­ρί­α ὁ κύ­κλος τοῦ αἵ­μα­τος ἐ­πέ­λυ­σε δι­ε­θνῆ προ­βλή­μα­τα, ἀν­τι­θέ­τως τά ὄ­ξυ­νε καί τά κα­τέ­στη­σε δυ­σε­πί­λυ­τα ἤ καί ὅ­λως ἀ­νε­πί­λυ­τα. Ἐ­πι­πλέ­ον, ἐκ­φρά­ζου­με πρός τόν Ἀ­δελ­φό Μα­κα­ρι­ώ­τα­το Πα­τριά­ρχη Ἱ­ε­ρο­σο­λύ­μων κ. Θε­ό­φι­λο τήν ἀλ­λη­λεγ­γύ­η μας. Τό κα­θε­στώς τῶν Πα­να­γί­ων Προ­σκυ­νη­μά­των τῆς Χρι­στι­α­νι­κῆς Πί­στε­ως καί ἡ δι­α­τή­ρη­σή του ἀ­πο­τε­λεῖ πρω­ταρ­χι­κή ἀ­νη­συ­χί­α καί μέ­ρι­μνα τῆς Ἁ­γι­ω­τά­της Ἀ­πο­στο­λι­κῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τῆς Ἑλ­λά­δος, τοῦ εὐ­σε­βοῦς Ἑλ­λη­νι­κοῦ Λα­οῦ, τῆς Ἑλ­λη­νι­κῆς Πο­λι­τεί­ας, τῶν κα­τά τό­πους Ὀρ­θο­δό­ξων Ἐκ­κλη­σι­ῶν καί Κρα­τῶν, ἀλ­λά καί σύ­νο­λης τῆς Χρι­στι­α­νο­σύ­νης.

Στήν πο­λύ­πα­θη Συ­ρί­α, ὁ ἀρ­χαῖ­ος ἑλ­λη­νορ­θό­δο­ξος πλη­θυ­σμός καί τό ἴ­διο τό πα­λαί­φα­το καί πρε­σβυ­γε­νές ἑλ­λη­νορ­θό­δο­ξο Πα­τρι­αρ­χεῖ­ο Ἀν­τι­ο­χεί­ας, ὁ γε­νι­κός χρι­στι­α­νι­κός πλη­θυ­σμός καί οἱ δι­ά­φο­ρες μει­ο­νό­τη­τες ἀν­τι­με­τω­πί­ζουν τόν κίν­δυ­νο τῆς συ­νο­λι­κῆς ἐ­ξα­φά­νι­σης ἐξ αἰ­τί­ας τοῦ θρη­σκευ­τι­κοῦ φα­να­τι­σμοῦ καί τῆς μι­σαλ­λο­δο­ξί­ας. Ἀ­παι­τοῦ­με νά γί­νουν σε­βα­στά τά ἀν­θρώ­πι­να δι­και­ώ­μα­τα καί οἱ θρη­σκευ­τι­κές ἐ­λευ­θε­ρί­ες τῶν «μει­ο­νο­τι­κῶν» ἐ­θνο­θρη­σκευ­τι­κῶν κοι­νο­τή­των καί νά ἐμ­πε­δω­θεῖ ἐ­πι­τέ­λους ἡ εἰ­ρή­νη καί ἡ δη­μο­κρα­τί­α στήν Συ­ρί­α. Ἡ Ἐκ­κλη­σί­α τῆς Ἑλ­λά­δος ὡς Ἀ­δελ­φή τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τῆς Ἀν­τι­ο­χεί­ας, ὅ­που τό πρῶ­τον «τό τί­μιον τῶν Χρι­στια­νῶν ἐ­χρη­μά­τι­σεν ὄ­νο­μα», εἶ­ναι σέ ἐ­πι­κοι­νω­νί­α μέ τόν Μα­κα­ρι­ώ­τα­το Ἀ­δελ­φό Πα­τριά­ρχη Ἰ­ω­άν­νη Ι΄ γιά κά­θε δυ­να­τή συμ­πα­ρά­στα­ση πρός τό μαρ­τυ­ρι­κό αὐ­τό Πα­τρι­αρ­χεῖ­ο καί τούς ἐ­κεῖ Ἑλ­λη­νορ­θο­δό­ξους Ἀ­δελ­φούς μας, οἱ ὁ­ποῖ­οι δί­δουν μαρ­τυ­ρί­α Πί­στε­ως, ἀν­το­χῆς καί ἐλ­πί­δος ἐν μέ­σῳ πρω­το­φα­νῶν γιά τόν 21ο αἰ­ῶ­να συν­θη­κῶν καί κα­τα­στά­σε­ων.

Στήν Οὐ­κρα­νί­α, δύ­ο Ὀρ­θό­δο­ξα Ἐ­θνο­κρά­τη, τῆς Οὐ­κρα­νί­ας καί τῆς Ρω­σί­ας, συ­νε­χί­ζουν νά πο­λε­μοῦν με­τα­ξύ τους γιά 5η χρο­νιά μέ ὅ,τι αὐ­τό ἀ­να­πό­φευ­κτα συ­νε­πά­γε­ται γιά τά ἴ­δια καί τό μέλ­λον τους, πνευ­μα­τι­κό, ψυ­χι­κό, δη­μο­γρα­φι­κό καί λοι­πό, σέ μί­α κρί­σι­μη πε­ρι­ο­χή τῆς Εὐ­ρα­σί­ας. Δυ­στυ­χῶς, φο­βοῦ­μαι πώς μέ­σῳ τοῦ πο­λέ­μου αὐ­τοῦ ἐ­κτί­θε­ται ἐ­νώ­πιον τῶν «ἐ­θνῶν» δι­α­φο­ρο­τρό­πως καί δι­α­φο­ρο­μόρ­φως ἡ Ὀρ­θό­δο­ξη Ἐκ­κλη­σί­α. Ἰ­σχύ­ει δέ τό ἁ­γι­ο­γρα­φι­κό «Ἐ­γε­νή­θη­μεν ὄ­νει­δο­ς τοῖ­ς γεί­το­σιν ἡ­μῶν, μυ­κτη­ρι­σμό­ς καί χλευ­α­σμό­ς τοῖ­ς κύ­κλῳ ἡ­μῶν». Πῶς θά στα­θεῖ ἡ Ὀρ­θό­δο­ξη Ἐκ­κλη­σί­α εἴ­τε στήν το­πι­κή εἴ­τε στήν κα­θο­λι­κή δι­ά­στα­ση καί μαρ­τυ­ρί­α της με­τά ἀ­πό αὐ­τόν τόν ἀ­δελ­φο­κτό­νο πό­λε­μο; Ἀρ­κεῖ δέ ὡς ἄλ­λο­θι ἡ ἐμ­πλο­κή ἤ καί ἡ ὑ­πο­δαύ­λι­ση τῆς σύγ­κρου­σης ἀ­πό πλευ­ρᾶς ξέ­νων δυ­νά­με­ων γιά νά αἰ­τι­ο­λο­γή­σει, πολ­λῷ δέ μᾶλ­λον καί νά δι­και­ο­λο­γή­σει τόν πό­λε­μο; Ὑ­πῆρ­ξε ἡ στά­ση τῶν ἐ­κεῖ καί τῶν ἁ­παν­τα­χοῦ Ἁ­γί­ων Ἀ­δελ­φῶν Ὀρ­θο­δό­ξων Ἐκ­κλη­σι­ῶν ἡ ἐν­δε­δειγ­μέ­νη, «προ­φη­τι­κή», οὕ­τως εἰ­πεῖν;

Ἰ­δι­αί­τε­ρη ἀ­νη­συ­χί­α μᾶς προ­κα­λεῖ ἡ ἀ­νά τόν κό­σμο αὔ­ξη­ση τῶν δι­ώ­ξε­ων κα­τά τῶν Χρι­στια­νῶν, καί ἰ­δι­αι­τέ­ρως στήν Νι­γη­ρί­α, ὅ­που συν­τε­λοῦν­ται συ­νε­χεῖς σφα­γές, ἀ­πό ἀ­κραῖ­ες ἰσ­λα­μι­στι­κές ὀρ­γα­νώ­σεις, ἐ­νῶ καί ἡ ἀναγ­κα­στι­κή «φυ­γή» τοῦ ἀ­δελ­φοῦ ἀρ­με­νι­κοῦ λα­οῦ ἀ­πό τό Ἀρ­τσάχ/Ναγ­κόρ­νο Κα­ραμ­πάχ φαί­νε­ται νά ἀ­κο­λου­θεῖ­ται ἀ­πό συ­στη­μα­τι­κή πο­λι­τι­σμο­κτο­νί­α, ἡ ὁ­ποί­α ὑπεν­θυ­μί­ζει τήν κα­τά­στα­ση κα­τα­στρο­φῆς στά Κα­τε­χό­με­να Κυ­πρια­κά Ἐ­δά­φη με­τά τό 1974.

Ἐλ­πί­ζου­με ἐ­πί­σης τό ζή­τη­μα με­τα­ξύ τῆς Ἱ­ε­ρᾶς Μο­νῆς Σι­νᾶ καί τοῦ Αἰ­γυ­πτια­κοῦ Κρά­τους νά ἐ­πι­λυ­θεῖ ὁ­ρι­στι­κά καί δί­και­α, οὕ­τως ὥ­στε να γί­νουν σε­βα­στά τά θρη­σκευ­τι­κά καί λοι­πά δι­και­ώ­μα­τα τῆς Μο­νῆς καί τῆς Ἀ­δελ­φό­τη­τος. Ἡ Ἱ­ε­ρά Μο­νή ἀ­πο­τε­λεῖ μο­να­δι­κό Τό­πο γιά τήν Ὀρ­θο­δο­ξί­α, τόν Ἑλ­λη­νι­σμό, τήν Χρι­στι­α­νο­σύ­νη, ἀλ­λά καί τήν ἴ­δια τήν Αἴ­γυ­πτο, γέ­φυ­ρα ἐ­πι­κοι­νω­νί­ας με­τα­ξύ τῶν θρη­σκει­ῶν, ἐ­νῶ ὁ σε­βα­σμός τῶν δι­και­ω­μά­των της συ­νι­στᾶ ἁ­πτή ἀ­πό­δει­ξη ὕ­παρ­ξης κρά­τους δι­καί­ου καί πο­λι­τι­σμοῦ. Χαι­ρε­τί­ζου­με ἰ­δι­αι­τέ­ρως τήν ἐκλο­γή τοῦ Θε­ο­φι­λε­στά­του ἐ­ψη­φι­σμέ­νου νέ­ου Ἀρ­χι­ε­πι­σκό­που Σι­ναί­ου Συ­με­ών, εὐ­χό­με­νοι εὐ­λο­γη­μέ­νη Δι­α­κο­νί­α πρός δό­ξαν τῆς Ἁ­γί­ας Αἰ­κα­τε­ρί­νης, τῆς Ἐ­φό­ρου καί Προ­στά­τι­δος τῆς Σι­να­ϊ­τι­κῆς Μάν­δρας.

Ἑ­στι­ά­ζον­τας δέ τήν προ­σο­χή μας στήν σύγ­χρο­νη ἐγ­χώ­ρια κα­τά­στα­ση, ὀ­φεί­λου­με νά ἐ­πι­ση­μά­νου­με ὅ­τι ἡ Πα­τρί­δα μας συ­νε­χί­ζει νά ἀν­τι­με­τω­πί­ζει ὑ­παρ­ξια­κές τῷ ὄν­τι προ­κλή­σεις καί μά­λι­στα σέ πε­ρί­ο­δο μα­κρο­χρό­νιας εἰ­ρή­νης καί ἐ­θνι­κῆς κυ­ρι­αρ­χί­ας: δη­μο­γρα­φι­κές, πνευ­μα­τι­κές, πο­λι­τι­σμι­κές. Ἡ δη­μο­γρα­φι­κή κρί­ση κα­θί­στα­ται ἐ­πι­κίν­δυ­νη ἀ­κό­μη καί γι’ αὐ­τή τήν φυ­σι­κή ἐ­πι­βί­ω­ση τοῦ ἀρ­χαί­ου καί ἐν­δό­ξου Ἔ­θνους μας στήν ἱ­στο­ρι­κή γῆ του. Χω­ρίς ὑ­περ­βο­λή, ὁ γε­νι­κός πλη­θυ­σμός ἔ­χει κυ­ρι­ο­λε­κτι­κά κα­ταρ­ρεύ­σει, ἐ­νῶ τό ἥ­μι­συ τοῦ ἑλ­λη­νι­κοῦ πλη­θυ­σμοῦ κα­τοι­κεῖ στό Λε­κα­νο­πέ­διο Ἀτ­τι­κῆς. Εἶ­ναι πρό­δη­λο ὅ­τι αὐ­τή ἡ κα­τά­στα­ση τῆς πλη­θυ­σμια­κῆς ὑπερ­συγ­κέν­τρω­σης στό Ἀτ­τι­κό Λε­κα­νο­πέ­διο δέν εἶ­ναι βι­ώ­σι­μη καί σα­φῶς ἐ­πι­δει­νώ­νει τό δη­μο­γρα­φι­κό πρό­βλη­μα, καί ὄ­χι μό­νο, ἀ­φοῦ ἡ δυ­σχε­ρής ἀ­στι­κή ζω­ή εἶ­ναι πη­γή δι­α­φό­ρων προ­βλη­μά­των, με­τα­ξύ ἄλ­λων καί ψυ­χο­λο­γι­κῶν.

Σχο­λεῖ­α κλεί­νουν κα­τά ἑ­κα­τον­τά­δες στήν ἐ­παρ­χί­α, ἀ­κό­μη καί στήν Ἀτ­τι­κή. Φο­βοῦ­μαι πώς τό­σο ἡ δι­ά­γνω­ση τῆς αἰ­τι­ο­λο­γί­ας τοῦ προ­βλή­μα­τος, ὅ­σο καί οἱ ἐ­πί τῇ βά­σει αὐ­τῆς τῆς ἀ­νά­γνω­σης προ­τει­νό­με­νες λύ­σεις δέν θά ἀ­πο­φέ­ρουν οὐ­σι­α­στι­κά καί ση­μαν­τι­κά ἀ­πο­τε­λέ­σμα­τα. Ἡ βα­θύ­τε­ρη οὐ­σί­α πολ­λῶν προ­βλη­μά­των τῆς σύγ­χρο­νης κοι­νω­νί­ας εἶ­ναι ἄλ­λη ἀ­πό τά ἐ­πι­φαι­νό­με­να, εἶ­ναι πνευ­μα­τι­κή, εἶ­ναι κρί­ση ἐ­νερ­γοῦ πί­στε­ως καί ἀ­ξι­ῶν, ἄ­με­σα συν­δε­δε­μέ­νη μέ τήν ἐκ­κο­σμί­κευ­ση καί τίς ἀξί­ες της. Ἐ­κεῖ ἐν­το­πί­ζε­ται καί ὁ πυ­ρή­νας τοῦ δη­μο­γρα­φι­κοῦ, τῆς ἀ­πο­δό­μη­σης τῆς οἰ­κο­γέ­νειας ὡς θε­με­λι­ώ­δους καί πρω­ταρ­χι­κῆς ἀ­το­μι­κῆς καί κοι­νω­νι­κῆς ἀ­ξί­ας, τῆς ἐν­δο­οι­κο­γε­νεια­κῆς βί­ας, τῆς βί­ας τῶν ἀ­νη­λί­κων, πολ­λῶν κα­τα­χρή­σε­ων, ἐ­ξαρ­τή­σε­ων, ψυ­χο­λο­γι­κῶν προ­βλη­μά­των, ἀ­κό­μη καί τῆς ἀ­πλη­στί­ας, τῆς ἐ­πι­δί­ω­ξης τοῦ ὑ­λι­κοῦ κέρ­δους. Χω­ρίς τήν σω­στή δι­ά­γνω­ση τῆς αἰ­τι­ο­λο­γί­ας τῶν κοι­νω­νι­κῶν προ­βλη­μά­των εἶ­ναι ἀ­δύ­να­τη ἡ οὐ­σι­α­στι­κή καί ἀ­πο­τε­λε­σμα­τι­κή θε­ρα­πεί­α τους.

Ἐν­τός τοῦ πλαι­σί­ου τοῦ δη­μο­γρα­φι­κοῦ προ­βλή­μα­τος, τό με­τα­να­στευ­τι­κό ἀ­πο­κτᾶ με­γί­στη ση­μα­σί­α, δι­ό­τι ἀ­φ’ ἑ­νός ἡ συρ­ρί­κνω­ση τοῦ αὐ­τό­χθο­νος ἑλ­λη­νορ­θό­δο­ξου πλη­θυ­σμοῦ καί ἀ­φ’ ἑ­τέ­ρου ἡ συ­νε­χής ἐγ­κα­τά­στα­ση ξέ­νων πλη­θυ­σμῶν, δύ­να­ται, προ­ϊ­όν­τος τοῦ χρό­νου, νά δη­μι­ουρ­γή­σει πε­ρισ­σό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα ἀ­π’ ὅ­σα ἐν­δε­χο­μέ­νως θε­ω­ρεῖ­ται ὅ­τι θά ἐ­πι­λύ­σει (κυ­ρί­ως οἰ­κο­νο­μι­κά καί ἀ­σφα­λι­στι­κά). Ἡ κοι­νω­νι­κή συ­νο­χή δέν φέ­ρει ἀ­πο­κλει­στι­κά ὁ­ρι­ζόν­τι­ες -οἰ­κο­νο­μι­κές- δι­α­στά­σεις, ἀλ­λά εἶ­ναι προ­ϊ­όν πολ­λῶν πα­ρα­γόν­των καί ὄ­χι μο­νά­χα ὁ­ρι­ζον­τί­ων, ὑ­λι­κῶν. Αὐ­τό τε­λευ­ταῖ­α κα­θί­στα­ται προ­φα­νές σέ πολ­λές δυ­τι­κές κοι­νω­νί­ες, ὅ­που ἐμ­φα­νί­ζον­ται φαι­νό­με­να δι­άρ­ρη­ξης καί ἀ­πο­δό­μη­σης τῆς κοι­νω­νι­κῆς συ­νο­χῆς ἐξ αἰ­τί­ας τῆς δη­μι­ουρ­γη­θεί­σης ἑ­τε­ρο­γε­νοῦς κα­τα­στά­σε­ως. Χρει­ά­ζε­ται, λοι­πόν, σύ­νε­ση, σο­φί­α, εὐ­θυ­κρι­σί­α, ἰ­σορ­ρο­πί­α καί ἑ­νό­τη­τα, ὄ­χι ἀ­κρό­τη­τες καί πό­λω­ση.

Στήν Πα­τρί­δα μας καί στόν κό­σμο βι­ώ­νου­με μί­α πε­ρί­ερ­γη κα­τά­στα­ση ἐκ­κρε­μοῦς. Αὐ­τό τό ἐκ­κρε­μές τοῦ κα­κοῦ κι­νεῖ­ται ἄλ­λο­τε πρός τήν πα­θη­τι­κό­τη­τα, ἄλ­λο­τε πρός ἕ­ναν ζῆ­λο «οὐ κα­τ’ ἐ­πί­γνω­σιν» καί ἐκ­δη­λώ­νε­ται εἴ­τε μέ ἀ­δι­α­φο­ρί­α καί ἀ­κη­δεί­α πε­ρί τά πνευ­μα­τι­κά εἴ­τε μέ κα­τα­θλι­πτι­κή πα­ραί­τη­ση εἴ­τε μέ μα­νια­κές ἀ­να­ζη­τή­σεις νο­ή­μα­τος καί προ­σκόλ­λη­σης στά φθαρ­τά. Τό ἴ­διο ἀ­κρι­βῶς συμ­βαί­νει δυ­στυ­χῶς καί σέ δι­ε­θνές ἐ­πί­πε­δο, ὄχι μό­νο σέ ἀ­το­μι­κό, ἀλ­λά καί σέ συλ­λο­γι­κό, ὅ­που λα­οί ὁ­λό­κλη­ροι κα­τα­κρε­ουρ­γοῦν­ται μέ κα­θο­δή­γη­ση, δυ­στυ­χῶς, ἡ­γε­τῶν πού ἔ­πρε­πε νά ἔ­χουν προ­τε­ραι­ό­τη­τα τήν εὐ­θύ­νη καί ὄ­χι τό μί­σος, μέ συ­νέ­πεια ἡ ἀν­θρω­πό­τη­τα νά μα­τώ­νει ἄ­νευ λό­γου καί σκο­ποῦ.

Πί­σω ἀ­π’ ὅ­λα αὐ­τά βρί­σκε­ται μί­α καί μό­νο βα­θύ­τε­ρη αἰ­τί­α ἡ λή­θη τοῦ Θε­οῦ, ἡ ἀ­που­σί­α γνώ­σε­ως Θε­οῦ, ἡ ὁ­ποί­α δέν εἶ­ναι ἰ­δε­ο­λο­γι­κή, ἀλ­λά ἐμ­πει­ρι­κή καί με­θε­ξια­κή, καί ἡ ὁ­ποί­α ἄν δέν ὑ­πῆρ­χε, θά ὁ­δη­γοῦ­σε του­λά­χι­στον σέ στοι­χει­ώ­δη δι­ά­κρι­ση ὥ­στε νά κα­τα­λά­βου­με ποι­ό εἶ­ναι τό πραγ­μα­τι­κό πρό­βλη­μα τοῦ ἀν­θρώ­που καί ποι­ά εἶ­ναι τά ψευ­δε­πί­γρα­φα καί φαν­τα­στι­κά. Κα­λοῦ­με, λοι­πόν, ἐν ἐ­σχά­τῃ τα­πει­νώ­σει καί ὡς οἱ ἐ­λά­χι­στοι τῶν ἀ­δελ­φῶν, τούς ἀν­θρώ­πους ἐν­τός καί ἐ­κτός τῆς Πα­τρί­δος μας νά ἀ­να­ζη­τή­σουν τό ἔ­σχα­το νό­η­μα τῆς ζω­ῆς στήν γνώ­ση τοῦ μό­νου Ἀ­λη­θι­νοῦ Θε­οῦ. Αὐ­τή ἡ γνώ­ση θά τούς κα­θο­δη­γή­σει, θά τούς γα­λη­νέ­ψει καί θά τούς προ­βλη­μα­τί­σει γιά τό ἄν ἔ­χει νό­η­μα αὐ­τή ἡ γῆ, ἡ ὁ­ποί­α θά μπο­ροῦ­σε νά γί­νει προ­βί­ω­ση πα­ρα­δεί­σου, νά με­τα­σχη­μα­τί­ζε­ται ἐν τέ­λει σέ πρό­γευ­ση κο­λά­σε­ως.

Ἔ­χον­τας στήν σκέ­ψη μας ὅ­σα προ­α­νε­φέρ­θη­σαν γί­νε­ται ἀν­τι­λη­πτή ἡ ζω­τι­κή γιά τήν Ἐκ­κλη­σί­α καί τήν Κοι­νω­νί­α μας ση­μα­σί­α τῆς ὕ­παρ­ξης ἱ­κα­νῶν στε­λε­χῶν καί δή Κλη­ρι­κῶν κα­τάλ­λη­λα προ­ε­τοι­μα­σμέ­νων, ἐ­φο­δι­α­σμέ­νων μέ τίς ἀ­πα­ραί­τη­τες γνώ­σεις καί δε­ξι­ό­τη­τες προ­κει­μέ­νου νά δύ­ναν­ται νά ἀν­τα­πο­κρι­θοῦν στίς ἀ­παι­τή­σεις τῆς ἐκ­κλη­σι­α­στι­κῆς δι­α­κο­νί­ας σή­με­ρα.

Ἄν ἐ­πι­θυ­μοῦ­με τήν ἐ­παύ­ριον Ἐ­νο­ρί­ες ζων­τα­νές καί Ποι­μέ­νες δρα­στή­ριους, ὀ­φεί­λου­με σή­με­ρα νά ἐ­πεν­δύ­σου­με σέ αὐ­τούς καί σᾶς κα­λῶ σή­με­ρα νά στη­ρί­ξε­τε τρεῖς με­γά­λους ἄ­ξο­νες πού ἀ­φο­ροῦν τό μέλ­λον τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας.

Πρῶ­τος ἄ­ξο­νας: ἡ στή­ρι­ξη τῆς ἱ­ε­ρα­τι­κῆς οἰ­κο­γέ­νειας.

Ὁ Ἱ­ε­ρέ­ας τοῦ χω­ριοῦ καί τῆς πό­λε­ως δέν πρέ­πει νά αἰ­σθά­νε­ται μό­νος. Ἡ πρε­σβυ­τέ­ρα, τά παι­διά, ὁ ἴ­διος ὁ Κλη­ρι­κός χρει­ά­ζον­ται τή στή­ρι­ξη τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας, πνευ­μα­τι­κά καί πρα­κτι­κά. Μί­α οἰ­κο­γέ­νεια πού στέ­κε­ται ὄρ­θια γί­νε­ται ἐρ­γα­στή­ρι ἁ­γι­ό­τη­τας: ἀ­πό ἐ­κεῖ μπο­ροῦν νά προ­κύ­ψουν οἱ αὐ­ρια­νοί Ἱ­ε­ρεῖς, ἀλ­λά καί Μο­να­χοί καί Μο­να­χές, πού θά κρα­τή­σουν ζων­τα­νή τήν πα­ρά­δο­σή μας. Δέν μπο­ροῦ­με νά ἀ­φή­σου­με τήν ἱ­ε­ρα­τι­κή οἰ­κο­γέ­νεια νά πα­λεύ­ει μό­νη. Χρει­ά­ζον­ται πρω­το­βου­λί­ες στη­ρί­ξε­ως, θε­σμο­θε­τη­μέ­νες καί στα­θε­ρές, ὥ­στε κά­θε Κλη­ρι­κός νά γνω­ρί­ζει ὅ­τι ἡ Ἐκ­κλη­σί­α εἶ­ναι δί­πλα του.

Δεύ­τε­ρος ἄ­ξο­νας: οἱ Σχο­λές Μα­θη­τεί­ας Ὑ­πο­ψη­φί­ων Κλη­ρι­κῶν (ΣΜΥΚ).

Ὁ νέ­ος Κλη­ρι­κός δέν ἀρ­κεῖ νά ἔ­χει ἁ­πλῶς μί­α θε­ω­ρη­τι­κή κα­τάρ­τι­ση. Ὀ­φεί­λει νά μά­θει νά στέ­κε­ται μέ εὐ­πρέ­πεια στό Ἱ­ε­ρό Θυ­σι­α­στή­ριο, νά κη­ρύτ­τει μέ θάρ­ρος, νά ὀρ­γα­νώ­νει σω­στά τήν Ἐ­νο­ρί­α του καί νά ἀγ­κα­λιά­ζει τήν κοι­νω­νί­α. Οἱ Σχο­λές Μα­θη­τεί­ας Ὑ­πο­ψη­φί­ων Κλη­ρι­κῶν εἶ­ναι σχο­λεῖ­α πρά­ξης καί δι­α­κο­νί­ας καί δί­δουν στόν ὑ­πο­ψή­φιο κλη­ρι­κό γνώ­σεις ὥ­στε νά ὀρ­γα­νώ­νει σω­στά τήν Ἐ­νο­ρί­α του, ἐ­νῶ κα­τά τή δεύ­τε­ρη χρο­νιά φοί­τη­σης οἱ ἱ­ε­ρο­σπου­δα­στές κά­νουν πρα­κτι­κή ἄ­σκη­ση στίς δο­μές τῶν Ἱ­ε­ρῶν Μη­τρο­πό­λε­ων. Μέ τή νέ­α ἐκ­κλη­σι­α­στι­κή ἑ­στί­α τῆς Ἱ­ε­ρᾶς Ἀρ­χι­ε­πι­σκο­πῆς Ἀ­θη­νῶν καί τήν ἑ­στί­α τῆς Ἱ­ε­ρᾶς Μο­νῆς Βελ­λᾶς προ­σφέ­ρου­με δω­ρε­άν στέ­γη καί τρο­φή, ὥ­στε οἱ ἱ­ε­ρο­σπου­δα­στές νά σπου­δά­ζουν μέ ἀ­ξι­ο­πρέ­πεια. Τώ­ρα εἶ­ναι ἡ ὥ­ρα νά ἐν­θαρ­ρύ­νου­με τά νέ­α παι­διά σέ ὅ­λες τίς Ἱ­ε­ρές Μη­τρο­πό­λεις μέ κλή­ση καί ὅ­ρα­μα νά ἀ­κο­λου­θή­σουν τόν δρό­μο αὐ­τό. Οἱ νέ­οι Κλη­ρι­κοί θά ἀ­πο­τε­λοῦν εὐ­λο­γί­α καί δύ­να­μη γιά κά­θε Ἱ­ε­ρά Μη­τρό­πο­λη, με­τα­φέ­ρον­τας γνώ­σεις καί ζῆ­λο γιά τό ἔρ­γο τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας.

Τρί­τος ἄ­ξο­νας: ἡ διά βί­ου ἐκ­παί­δευ­ση τῶν Κλη­ρι­κῶν.

Ὁ ση­με­ρι­νός Ποι­μέ­νας δέν μπο­ρεῖ νά πε­ρι­ο­ρι­στεῖ σέ ὅ­σα ἔ­μα­θε στήν ἀρ­χή τῆς δι­α­κο­νί­ας του. Χρει­ά­ζε­ται νά κα­τα­νο­εῖ τή γλῶσ­σα τῶν νέ­ων, νά στη­ρί­ζει τήν οἰ­κο­γέ­νεια πού δο­κι­μά­ζε­ται, νά πα­ρη­γο­ρεῖ τόν ἀ­σθε­νῆ, νά μι­λᾶ γιά βι­ο­η­θι­κή καί νά ἀ­ξι­ο­ποι­εῖ τήν τε­χνο­λο­γί­α. Τό Ἵ­δρυ­μα Ποι­μαν­τι­κῆς Ἐ­πι­μορ­φώ­σε­ως τῆς Ι.Α.Α., ἀ­να­γνω­ρι­σμέ­νο ἀ­πό τό Κρά­τος, προ­σφέ­ρει δω­ρε­άν σε­μι­νά­ρια, μο­ρι­ο­δο­τού­με­να καί πι­στο­ποι­η­μέ­να, ἀ­πα­ραί­τη­τα γιά τήν ἐ­πι­μόρ­φω­ση καί ἀ­ξι­ο­λό­γη­ση τῶν Ἱ­ε­ρέ­ων. Δη­μι­ουρ­γεῖ συ­νερ­γα­σί­ες μέ τήν ἀ­κα­δη­μα­ϊ­κή κοι­νό­τη­τα καί προ­σαρ­μό­ζει τά προ­γράμ­μα­τά του στίς ἀ­νάγ­κες κά­θε Ἱ­ε­ρᾶς Μη­τρο­πό­λε­ως. Ἔ­τσι ἡ Ἐκ­κλη­σί­α μέ τό δι­κό της Κέν­τρο Διά Βί­ου Μά­θη­σης καί Ἐ­ρευ­νη­τι­κό Κέν­τρο, ἐ­ξο­πλί­ζει τούς ποι­μέ­νες μέ τά ἀ­πα­ραί­τη­τα ἐ­φό­δια.

Τό μέλ­λον πρέ­πει νά τό οἰ­κο­δο­μή­σου­με. Ἄν θέ­λου­με αὔ­ριο Ἐκ­κλη­σί­α μέ ἰ­σχυ­ρή φω­νή μέ­σα στήν κοι­νω­νί­α, σή­με­ρα εἶ­ναι ἡ ὥ­ρα νά στη­ρί­ξου­με τίς ἱ­ε­ρα­τι­κές οἰ­κο­γέ­νει­ες, τίς Σ.Μ.Υ.Κ. καί νά προ­ω­θή­σου­με τήν διά βί­ου ἐκ­παί­δευ­ση.

Ἡ συ­νο­δοι­πο­ρί­α ὅ­λων μας πρός αὐ­τή τήν κα­τεύ­θυν­ση κα­θί­στα­ται ἀ­ναγ­καί­α, κα­θώς τό μέλ­λον τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας συ­ναρ­τᾶ­ται μέ τίς ἀ­πο­φά­σεις πού λαμ­βά­νου­με σή­με­ρα.

Ὡς πρός τό πρό­γραμ­μα τῶν ἐρ­γα­σι­ῶν τῆς Ἱ­ε­ρᾶς Συ­νό­δου τῆς Ἱ­ε­ραρ­χί­ας τῆς Ἁ­γι­ω­τά­της Ἐκ­κλη­σί­ας μας, κα­τά τήν ση­με­ρι­νή Συ­νε­δρί­α θά γί­νει πα­ρου­σί­α­ση τῶν Πε­πραγ­μέ­νων τῶν Συ­νο­δι­κῶν Ἐ­πι­τρο­πῶν γιά τό Ἐκ­κλη­σι­α­στι­κό Ἔ­τος 2024-2025, ὑ­πό τῶν Σε­βα­σμι­ω­τά­των Προ­έ­δρων αὐ­τῶν. Στήν συ­ζή­τη­ση πού θά ἀ­κο­λου­θή­σει θά ἔ­χου­με τήν δυ­να­τό­τη­τα νά πλη­ρο­φο­ρη­θοῦ­με πε­ρί τοῦ ἔρ­γου τῶν Συ­νο­δι­κῶν Ἐ­πι­τρο­πῶν καί νά ἀ­να­ζη­τή­σου­με τρό­πους αὐ­ξή­σε­ως τῆς πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τός τους. Στήν συ­νέ­χεια, θά ἐ­πα­κο­λου­θή­σει ἡ συμ­πλή­ρω­ση τοῦ Κα­τα­λό­γου τῶν πρός Ἀρ­χι­ε­ρα­τεί­αν Ἐ­κλο­γί­μων καί θά ὁ­λο­κλη­ρώ­σου­με μέ τήν συ­ζή­τη­ση καί τήν ψή­φι­ση Κα­νο­νι­σμῶν.

Τήν ἑ­πο­μέ­νη θά ἀ­κού­σου­με δύ­ο εἰ­ση­γή­σεις. Ἡ μί­α ἔ­χει θέ­μα: «Οἱ ρα­σο­φό­ροι μο­να­χοί στήν πα­ρά­δο­ση καί τή ζω­ή τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας», τήν ὁ­ποί­α θά ἀ­να­πτύ­ξει ὁ Σε­βα­σμι­ώ­τα­τος Μη­τρο­πο­λί­της Ναυ­πά­κτου καί Ἁ­γί­ου Βλα­σί­ου κ. Ἱ­ε­ρό­θε­ος, καί ἔ­πει­τα θά ἀ­κού­σου­με τήν εἰ­σή­γη­ση μέ θέ­μα: «Τε­χνη­τή εὐ­φυί­α – Ἡ Ἐκ­κλη­σί­α μπρο­στά στήν ἀ­να­δυ­ό­με­νη νέ­α ἀν­θρω­πο­λο­γί­α», ἀ­πό τόν Σε­βα­σμι­ώ­τα­το Μη­τρο­πο­λί­τη Με­σο­γαί­ας καί Λαυ­ρε­ω­τι­κῆς κ. Νι­κό­λα­ο.

Πρό­κει­ται πε­ρί δύ­ο θε­μά­των πού κα­τέ­χουν ση­μαί­νου­σα θέ­ση στήν ζω­ή τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας. Ἀ­πό τήν μί­α ὁ Ὀρ­θό­δο­ξος μο­να­χι­σμός δη­μι­ουρ­γεῖ τίς προ­ϋ­πο­θέ­σεις γιά τήν ἀ­πό­κτη­ση τῆς κα­θάρ­σε­ως τῆς καρ­διᾶς καί τῆς νο­ε­ρᾶς ἡ­συ­χί­ας, τοῦ φω­τι­σμοῦ τοῦ νο­ός, ὁ­πό­τε ὁ ἄν­θρω­πος κα­θί­στα­ται ἱ­κα­νός νά φθά­σει στήν γνώ­ση τοῦ Θε­οῦ καί στήν συ­νέ­χεια νά τήν δι­α­τυ­πώ­σει μέ­σα ἀ­πό τήν Θε­ο­λο­γί­α. Ἀ­πό τήν ἄλ­λη, ἡ τε­χνη­τή εὐ­φυί­α ἀ­πο­τε­λεῖ τήν νέ­α πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, μέ­σα στήν ὁ­ποί­α κα­λού­μα­στε νά δοῦ­με τήν θέ­ση καί τόν ρό­λο πού δι­α­δρα­μα­τί­ζει ὁ ἄν­θρω­πος, βα­σι­ζό­με­νοι στήν Θε­ο­λο­γι­κή δι­δα­σκα­λί­α τῆς Ἁ­γί­ας Ἐκ­κλη­σί­ας μας.

Καί οἱ δύ­ο Σε­βα­σμι­ώ­τα­τοι εἰ­ση­γη­τές κα­τέ­χουν τήν γνώ­ση καί τήν ἐμ­πει­ρί­α γιά νά μᾶς βο­η­θή­σουν νά προ­σεγ­γί­σου­με ἐ­ποι­κο­δο­μη­τι­κῶς τά συγ­κε­κρι­μέ­να θέ­μα­τα.

Θά ἐ­πα­κο­λου­θή­σει συ­ζή­τη­ση. Ὁ κά­θε ἀ­δελ­φός θά κα­τα­θέ­σει τίς ἀ­πό­ψεις του, ὥ­στε μέ­σα ἀ­πό ἕ­ναν γό­νι­μο δι­ά­λο­γο νά μπο­ρέ­σου­με ὅ­λοι μα­ζί νά δι­α­μορ­φώ­σου­με τήν πλέ­ον ὠ­φέ­λι­μη στά­ση γιά τούς πι­στούς μας.

Τήν τε­λευ­ταί­α ἡ­μέ­ρα θά προ­βοῦ­με στίς ἐ­κλο­γές τῶν Σε­βα­σμι­ω­τά­των Μη­τρο­πο­λι­τῶν Δρυ­ϊ­νου­πό­λε­ως, Πω­γω­νια­νῆς καί Κο­νί­τσης, καί Κο­ρίν­θου, ἐ­νῶ στήν συ­νέ­χεια θά ἐ­κλέ­ξου­με καί βο­η­θούς Ἐ­πι­σκό­πους.

Σᾶς εὔ­χο­μαι κα­λή δύ­να­μη καί ἑ­νω­μέ­νοι ὑ­πό τήν σκέ­πη καί τήν πνο­ή τοῦ Ἁ­γί­ου Πνεύ­μα­τος νά λά­βου­με ἀ­πο­φά­σεις γιά τό κα­λό τῆς Ἁ­γί­ας μας Ἐκ­κλη­σί­ας.

Σᾶς εὐ­χα­ρι­στῶ πο­λύ.»

Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ να σας υποδεχθώ και πάλι με πολλή χαρά και αισθήματα αγάπης. Είμαστε στην αρχή, εξάλλου, και του πολιτικού αλλά και του εκκλησιαστικού έτους, οπότε είναι πάλι μια ευκαιρία να συζητήσουμε για τις εκκρεμότητες τις οποίες έχουμε και να επανεπιβεβαιώσουμε, πιστεύω, το εξαιρετικό επίπεδο συνεργασίας μεταξύ της Πολιτείας και της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Έχουμε, νομίζω, κάνει πολύ σημαντικά βήματα, έχουμε λύσει πολλές εκκρεμότητες οι οποίες έρχονται από το παρελθόν και είμαστε εδώ για να αντιμετωπίσουμε από κοινού, μαζί, όπως οφείλουμε, τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής. Οπότε, και πάλι, καλώς ήρθατε.

Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: Εγώ ευχαριστώ πάρα πολύ, διότι μέσα στο βάρος των πολλών σας προβλημάτων βρίσκετε τον χρόνο, κάθε φορά που χρειάζεται, να τα λέμε και να συναποφασίζουμε, με πολλή χαρά.

Η συνάντηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω των όσων συνέβησαν αυτό το διάστημα με τη μονή Σινά αλλά και ζητημάτων, που απασχολούν την ελληνική εκκλησία και κοινωνία.

«Η εκλογή του Προέδρου Τραμπ ήταν μια θετική εξέλιξη. Θα ήθελα να του πω πως χρειαζόμαστε αλλαγές, όπως αυτές που προσπαθεί να εφαρμόσει, αλλά αλλαγές που μπορούμε και πρέπει να κατανοούμε. Για παράδειγμα, όταν η σχέση των ΗΠΑ με την Κίνα μεταβάλλεται παράλληλα με τις οικονομικές ισορροπίες, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα, ακόμα και σε έναν πόλεμο. Η Ευρώπη προετοιμάζεται για ένα τέτοιο αρνητικό σενάριο. Η οικονομία αλλάζει καθημερινά. Οι τιμές αυξάνονται και επιβαρύνουν τις οικογένειες, και η ζωή γίνεται δυσκολότερη. Το μήνυμά μου είναι πως πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας στις νεότερες γενιές».

Στο πεδίο των πολιτισμικών ζητημάτων, ο Αρχιεπίσκοπος στάθηκε στις αλλαγές γύρω από τα ζητήματα φύλου και τον ρόλο του Τραμπ στον διεθνή διάλογο, επισημαίνοντας:

«Στην Ελλάδα ο γάμος μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου δεν έχει γίνει αποδεκτός από μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Πιστεύουμε στην ανθρώπινη ελευθερία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ακραίες πράξεις και διαδηλώσεις ή ακτιβισμό που προκαλεί κατά κόρον τους ανθρώπους. Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να εξαναγκάζουμε πολιτικούς να ψηφίζουν κάτι με το οποίο διαφωνούν ουσιαστικά. Όλα αυτά έχουν σοκάρει τον μέσο πολίτη τα προηγούμενα χρόνια. Ύστερα ήρθε η νίκη του Τραμπ και ο Πρόεδρος ξεκαθάρισε πως υπάρχουν μόνο δύο φύλα, και παρατηρήσαμε ότι πολλοί παγκόσμιοι ηγέτες και Ευρωπαίοι άρχισαν να επαναλαμβάνουν το ίδιο επιχείρημα».

Ο Αρχιεπίσκοπος προχώρησε σε γενική αξιολόγηση της παρουσίας του Τραμπ στο παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό, προτρέποντάς τον να δείξει προσοχή ώστε να αποφευχθεί ενδεχόμενη επιστροφή της ριζοσπαστικής Αριστεράς.

«Τον επαινώ σε πολλούς τομείς και πιστεύω πως ωφελεί τον κόσμο. Όμως, χρειάζεται μερικές φορές να δείχνει λίγη εγκράτεια. Ο κόσμος φοβάται ότι, αν τα πράγματα πάνε στραβά, θα επιστρέψουμε σε δύσκολες εποχές. Ο Πρόεδρος Τραμπ πρέπει να έχει επίγνωση των αναγκών του μέσου ανθρώπου – και αυτόν τον ρόλο τον υπηρετεί καλά. Θέλω όμως να του υπενθυμίσω ότι η Εκκλησία είναι μια δύναμη που πάντα μπορεί να προσφέρει στήριξη και ενίσχυση στον λαό. Πάντα θαύμαζα τους προγόνους μας που έλεγαν ότι, αν θέλουμε να πάμε γρήγορα, πρέπει να προχωρούμε αργά και σταθερά. Παρακολουθώ τον Πρόεδρο Τραμπ στενά, είναι πολύ δραστήριος. Χρειαζόμαστε πολλές αλλαγές, αλλά όχι βιαστικές. Βήμα-βήμα πιστεύω πως μπορεί να συνεισφέρει θετικά στον κόσμο».

Ο Ιερώνυμος αναφέρθηκε και στη σημαντική αύξηση ενδιαφέροντος από νέους Έλληνες για τη θρησκεία και τη συμμετοχή τους στην Εκκλησία.

«Είναι αλήθεια ότι αναρωτιόμαστε κι εμείς αν αυτό το φαινόμενο που βλέπουμε είναι πραγματική αύξηση ή μια παροδική μόδα. Οι Έλληνες πέρασαν δύσκολες εποχές τελευταία και πολλοί οδηγήθηκαν σε διάφορες μορφές αναζήτησης. Και η αλήθεια είναι πως μεγάλο μέρος της ευθύνης ανήκει στα πολιτικά κόμματα και τις ιδεολογίες. Αυτό φαίνεται έντονα στους νέους, ιδίως μετά το δημοτικό. Η νεολαία σήμερα κάνει συνεχώς αναζητήσεις. Θέλει έναν νέο κόσμο, ίσως επηρεασμένο από τα σημεία των καιρών. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε. Πρέπει πρώτα να εξετάσουμε τις δικές μας ευθύνες. Πρόσφατα είχα συνάντηση με συναδέλφους που εργάζονται με τους νέους.

Διαπιστώσαμε ότι υπάρχει ενδιαφέρον, οι νέοι έχουν σήμερα ευρύτερους ορίζοντες απ’ ό,τι εμείς, και συνεχώς αναζητούν κάτι περισσότερο. Αλλά υπάρχουν δύο βασικά ερωτήματα: Τι ακριβώς ψάχνουν; Μόνο τα καθημερινά και προσωρινά;

Η αλήθεια είναι πως οι νέοι καταλαβαίνουν ότι τα υλικά δεν αρκούν για να γεμίσουν την ανθρώπινη ψυχή. Άρα τι θα τους προσφέρουμε; Εκεί είναι ο ρόλος μου – πώς θα συνδεθώ με αυτούς τους νέους, αν δεν κατανοώ όσα περνούν; Αν δεν μπορώ να αγκαλιάσω τις ανησυχίες τους ή αν τις αγνοώ, τότε απομακρύνομαι. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να προσαρμοστώ για να υπάρξει αληθινή συνεργασία».

Λογικό είναι να δημιουργηθούν απορίες σχετικά με τον τρόπο που σκοπεύει η ηγεσία της Εκκλησίας να κλιμακώσει την αντίδρασή της. Σύμφωνα με πληροφορίες του libre, στους κύκλους της ΔΙΣ επικρατεί οργή και για την απόφαση της διεύθυνσης της Εθνικής Πινακοθήκης να κρατήσει στο πάτωμα του χώρου όπου πραγματοποιείται η έκθεση “Η Σαγήνη του Αλλόκοτου” τα έργα που βανδάλισε ο βουλευτής της Νίκης ως προβολή της συγκεκριμένης πράξης.

Ο Αρχιεπίσκοπος, λοιπόν, προετοιμάζει προσεκτικά το επόμενο βήμα σε συνεννόηση με την Ιερά Σύνοδο και θα αποστείλει τις επόμενες μέρες μακροσκελή επιστολή στον πρωθυπουργό, στην οποία θα εξηγεί τους λόγους της αντίδρασης της Εκκλησίας και θα ζητά την απόσυρση των έργων. Πρόκειται, προφανώς, για παρέμβαση στην λειτουργία της θεσμικά ανεξάρτητης αλλά υπό δημόσιο έλεγχο Εθνικής Πινακοθήκης και, αναμφίβολα, προκαλεί μία διαταραχή στις πολύ καλές σχέσεις του κ. Ιερώνυμου με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο πρόβλημα αφορά το “casus belli” που εξαπολύει η ηγεσία της Εκκλησίας κατά της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδωνη, την οποία θεωρεί υπεύθυνη για την έκθεση των “βλάσφημων” έργων και για το γεγονός ότι δεν αποσύρθηκαν αμέσως μετά τον “ακτιβισμό” του βουλευτή.

Όπως αποκαλύπτει η Kontranews, ο Αρχιεπίσκοπος κατηγορεί την υπουργό για “προσβολή του θρησκευτικού αισθήματος” και με διάβημα στον πρωθυπουργό ζητά την αποπομπή της. Κάτι που καθίσταται προβληματικό ενώ αναμένεται ο ανασχηματισμός. Στο Μέγαρο Μαξίμου αντιλαμβάνονται πως εάν ο πρωθυπουργός θέσει εκτός κυβέρνησης, ή ακόμα και μετακινήσει την κ. Μενδώνη, θα εκληφθεί ως υποχώρηση στην απαίτηση της Ιεράς Συνόδου και εύλογα θα συνδεθεί με την πράξη του βουλευτή της Νίκης. Ας σημειωθεί ότι ο τελευταίος τιμωρήθηκε από τον πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη με την ποινή της μομφής που αποτελεί το αυστηρότερο πειθαρχικό μέτρο κατά βουλευτή, όπως και με περικοπή κατά το ήμισυ της μηνιαίας αποζημίωσης.

Ο εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Χάρης Κονιδάρης που ρωτήθηκε σχετικά με το περιεχόμενο του δημοσιεύματος (Realfm) απέφυγε επίμονα να το διαψεύσει, λέγοντας πως η παρέμβαση του κ. Ιερώνυμου είναι σε εξέλιξη.

Αναλυτικά η ανάρτηση του Γιάννη Κεφαλογιάννη

«Στην ιστορική Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, το λίκνο των μελλοντικών ηγητόρων του Στρατού Ξηράς, είχαμε τη χαρά να γευματίσουμε μαζί με τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο Β’, με τους σπουδαστές της Σχολής.

Πρόκειται για μια τιμητική στιγμή για τη Σχολή, καθώς ο Μακαριώτατος, παρέστη με διττή ιδιότητα, τόσο ως Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος, όσο και ως Επίτιμος Διδάκτορας της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων.

Οι γυναίκες και οι άνδρες Ευέλπιδες τα επόμενα χρόνια θα αποτελούν τους εγγυητές της ασφάλειας και της εδαφικής ακεραιότητας της Πατρίδας μας.

Ο συμβολισμός ιδιαίτερος, με τον κοινό βηματισμό των δύο πυλώνων που οδήγησαν στην δημιουργία, την ανάπτυξη, αλλά και την αναγέννηση του ελληνικού έθνους και κράτους, δηλαδή της Εκκλησίας της Ελλάδος και των Ενόπλων Δυνάμεων της Πατρίδας μας.

Θα ήθελα να διαβεβαιώσω και προσωπικά ότι το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και οι Ένοπλες Δυνάμεις, θα είμαστε αρωγοί και θα συνεργαστούμε με την Εκκλησία, για την προώθηση κάθε προσπάθειας και πρωτοβουλίας για την πρόοδο της κοινωνίας μας.

Το παρών έδωσαν επίσης, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο Διοικητής της Σχολής Υποστράτηγος Αναστάσιος Πολύχρονος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Γλυφάδας, Ελληνικού, Βούλας, Βουλιαγμένης και Βάρης κ.κ. Αντώνιος, ο Δήμαρχος Βούλας, Βάρης και Βουλιαγμένης κ. Γρηγόριος Κωνσταντέλλος, στέλνοντας το μήνυμα ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις, η Εκκλησία και η κοινωνία συνεργάζονται στενά, υπηρετώντας κοινούς στόχους και ιδανικά.»

Τα παραπάνω τόνισε, μεταξύ άλλων, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος κατά τη θεία λειτουργία στο Ιερό Ησυχαστήριο του Αγίου Πορφυρίου στο Μήλεσι Αττικής σήμερα το πρωί, ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία τιμά την Κοίμηση της Θεοτόκου.

Εξάλλου, σε αναφορά του σε όσους έχασαν τις περιουσίες τους, υπογράμμισε ότι με κάποιον τρόπο όλα μπορούν να γίνουν, εφ’ όσον ζούμε. Μόνον οι νεκροί δεν μπορούν να δημιουργήσουν και συμπλήρωσε ότι από το πρόσωπο της Παναγίας πρέπει να πάρουμε κουράγιο όλοι μας, γιατί ο καθένας από μας σηκώνει τον δικό του προσωπικό σταυρό. Κανένα πλήγμα, όμως, και κανένας σταυρός δεν πρέπει να μας καταβάλλει και να μας απελπίζει. Αρκεί, όπως η Παναγία, να αναθέτουμε τον εαυτό μας στον Θεό.

Επιπρόσθετα, αναφέρθηκε στο πρόσωπο της Παναγίας «σύμβολο υπακοής, ταπείνωσης και μη αυτοαναφορικότητας» σε αντίθεση με την Εύα, τον πρώτο άνθρωπο, που θέλησε να υπερβεί τις ανθρώπινες δυνατότητες, και ο οποίος έτσι έγινε σύμβολο του εγωισμού και μιας εμμονικής αναφοράς στον ίδιο του τον εαυτό. Μίλησε για την ανθρώπινη ελευθερία η οποία, όπως και με το προπατορικό αμάρτημα, ωθεί συχνά τους ανθρώπους να παραβαίνουν και να παραβιάζουν και τους ανθρώπινους νόμους.

Τέλος, ευχήθηκε «ολόψυχα σε όλους να μιμηθούμε τον τρόπο ζωής της Παναγίας. Τότε, και τον εαυτό μας θα σεβόμαστε αληθινά, και τον πλησίον και το περιβάλλον θα τα αγαπάμε όπως τον εαυτό μας. Έτσι, τα προβλήματα θα απαλύνονται, θα περιορίζονται και δεν θα πολλαπλασιάζονται. Αφού μέχρι το τέλος του κόσμου δεν μπορούν εντελώς να εξαλειφθούν».

Στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας προέστη ο αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, αρχιμανδρίτης Ιωάννης Καραμούζης, πλαισιωμένος από τους εφημέριους του Ιερού Ησυχαστηρίου, αρχιμανδρίτη Ιωσήφ Κουτσούρη, πρωτοπρεσβύτερο Εμμανουήλ Παπαμικρούλη και τον αρχιδιάκονο Δημήτριο Φωκιανό.

Ολόκληρη η ομιλία του Αρχιεπισκόπου:

Αγαπητοί μου πατέρες, Οσιοτάτη Καθηγουμένη, αγαπητά μου παιδιά,

Συναχθήκαμε σήμερα εμείς εδώ για να γιορτάσουμε την Κοίμηση της Παναγίας. Πρόκειται για μια μεγάλη γιορτή, που πανηγυρικά γιορτάζεται στη χώρα μας, αλλά και όπου υπάρχουν Ορθόδοξοι Χριστιανοί. Τιμούμε την Παναγία, γιατί το: «Ναι» της Παναγίας στο θέλημα του Θεού έκανε πραγματικότητα την Ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεού. Η Παναγία άφησε πίσω τους δισταγμούς και τις σκέψεις του μυαλού και της λογικής για το πώς μπορεί αυτό να πραγματοποιηθεί. Γι’ αυτό και είναι σύμβολο της υπακοής και της ταπείνωσης. Σε αντίθεση με την πρώτη Εύα, τον πρώτο άνθρωπο, που θέλησε να υπερβεί τις ανθρώπινες δυνατότητες, και ο οποίος έτσι έγινε σύμβολο του εγωισμού και μιας εμμονικής αναφοράς στον ίδιο του τον εαυτό. Η Παναγία, λοιπόν, είναι το σύμβολο της μη αυτοαναφορικότητας. Όλα τα αναφέρει στον Θεό. Παραιτείται στο θέλημα του Θεού. Όταν η εμμονική στροφή στον εαυτό μας κυριαρχεί, τότε δεν λαμβάνεται υπόψη ο διπλανός, ο πλησίον, το περιβάλλον. Όλοι εμείς οι άνθρωποι, όταν δημιουργούμε κάτι, όταν κατασκευάζουμε, όταν οικοδομούμε, είναι ανθρώπινο να μας πιάνει το μεράκι, αφού ο ζήλος της δημιουργίας είναι έμφυτος. Δυστυχώς, όμως, επειδή έχουμε προσβληθεί από τον εγωισμό, την αυταρέσκεια, δεν μπορούμε ή δυσκολευόμαστε να συνυπολογίσουμε τον άλλο, τον συνάνθρωπο, τη φύση, το περιβάλλον. Η δημιουργία μας, επειδή είναι επηρεασμένη από τον εγωισμό μετά το προπατορικό αμάρτημα, δύσκολα υπολογίζει τον άλλον, με αποτέλεσμα διαμάχες και ανταλλαγή αλληλοκατηγοριών. Ήδη αυτά περιγράφονται στο βιβλίο της Γενέσεως. Από τότε ο Αδάμ ρίχνει την ευθύνη στην Εύα, η Εύα στον όφιν.

Οι ανθρώπινες κοινωνίες θέσπισαν τους νόμους, για να περιορίσουν τον εγωισμό και να μην καταντήσουμε να κατασπαράζει και να αδικεί ο ένας τον άλλον. Η ανθρώπινη όμως ελευθερία, όπως και με το προπατορικό αμάρτημα, ωθεί συχνά τους ανθρώπους να παραβαίνουν και να παραβιάζουν και τους ανθρώπινους νόμους. Επειδή, λοιπόν, ο εγωισμός είναι κυρίαρχος, δεν μπορεί παρά να δημιουργούνται προβλήματα, και μάλιστα μεγάλα. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του καιρού μας είναι η κλιματική αλλαγή. Η κλιματική αλλαγή οφείλεται στον ανθρώπινο εγωισμό. Ο άνθρωπος δεν σέβεται το περιβάλλον. Δεν διαχειρίζεται υπεύθυνα τη Δημιουργία, αλλά την κακοποιεί. Πέρα από τις όποιες ευθύνες για τις τελευταίες πυρκαγιές, που επιμερίζονται αναλόγως, πρέπει να αντιληφθούμε ότι δεν μπορούμε να τα βάζουμε με τη φύση. Οφείλουμε να τη σεβόμαστε ως λίαν καλό έργο του Θεού. Να την προστατεύουμε με όλες μας τις δυνάμεις, και να σεβόμαστε και να υπακούουμε στους περιορισμούς που θέτει η φύση.

Σήμερα τα περιμένουμε όλα από την τεχνολογία. Περιμένουμε από την τεχνολογία να σβήσουν οι φωτιές. Αλλά η τεχνολογία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την ανθρώπινη εγωιστική συμπεριφορά. Είναι στη δική μας ευθύνη η πρόληψη, και χωρίς τα δικά μας χέρια δεν σβήνεται καμμία φωτιά. Γι’ αυτό, αξίζουν τον σεβασμό μας όλοι οι άνθρωποι, που, είτε θεσμικά είτε εθελοντικά, αγωνίστηκαν να σώσουν το περιβάλλον και τις περιουσίες. Αλλά, απευθυνόμενος κυρίως σε όσους έχασαν τις περιουσίες τους, θα μπορούσα να τους πω ότι με κάποιον τρόπο όλα μπορούν να γίνουν, εφ’ όσον ζούμε. Μόνον οι νεκροί δεν μπορούν να δημιουργήσουν. Πρέπει να πάρουν κουράγιο από το πρόσωπο της Παναγίας. Από το πρόσωπο της Παναγίας πρέπει να πάρουμε κουράγιο όλοι μας, γιατί ο καθένας από μας σηκώνει τον δικό του προσωπικό σταυρό. Και η Παναγία είναι το σύμβολο της καρτερίας και της ελπίδας. Η Παναγία μπροστά στον σταυρικό θάνατο του Χριστού θα μπορούσε να πει ότι όλα τελείωσαν. Εν τούτοις, πάντοτε κρατούσε βαθιά μέσα της τα λόγια του αγγέλου κατά τον Ευαγγελισμό:

«Μη φοβάσαι Μαριάμ… Θα γεννήσεις Υιό που η βασιλεία αυτού δεν θα έχει τέλος» (Λουκ. 1, 30-33). Με άλλα λόγια, ο θάνατος δεν θα έχει τον τελευταίο λόγο. Καμιά καταστροφή δεν έχει τον τελευταίο λόγο. Κανένα πλήγμα και κανένας σταυρός δεν πρέπει να μας καταβάλλει και να μας απελπίζει. Αρκεί, όπως η Παναγία, να αναθέτουμε τον εαυτό μας στον Θεό. Όπως είπαμε σήμερα στη Θεία Λειτουργία, «εαυτούς και αλλήλους Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα».

Εύχομαι ολόψυχα σε όλους να μιμηθούμε τον τρόπο ζωής της Παναγίας. Τότε, και τον εαυτό μας θα σεβόμαστε αληθινά, και τον πλησίον και το περιβάλλον θα τα αγαπάμε όπως τον εαυτό μας. Έτσι, τα προβλήματα θα απαλύνονται, θα περιορίζονται και δεν θα πολλαπλασιάζονται. Αφού μέχρι το τέλος του κόσμου δεν μπορούν εντελώς να εξαλειφθούν. Η Παναγιά μαζί σας.