Ρούλα Σκουρογιάννη

Βασικοί στόχοι του Κέντρου είναι η παροχή πληροφόρησης, στήριξης, έγκαιρης διάγνωσης, και προσωποποιημένης φροντίδας στους πολίτες γενικότερα αλλά και στους ασθενείς ειδικότερα. Υπεύθυνη του πρώτου Πρότυπου Κέντρου ανέλαβε η Γενική / Οικογενειακός Ιατρός, κα Στέλλα Αργυριάδου, που με τη στήριξη μιας διεπιστημονικής ομάδας, αποτελούμενης από εθελοντές διαφορετικών ειδικοτήτων, θα έρχονται σε επαφή με τους ασθενείς και το άμεσο περιβάλλον τους.

«Το πρώτο Πρότυπο Κέντρο Υγείας της ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α. είναι πλέον γεγονός! Στόχος μας τα Αυτοάνοσα Μυοσκελετικά Προβλήματα η έγκαιρη διάγνωση, η πρωτογενής και η δευτερογενής πρόληψη και αποκατάσταση», επεσήμανε μιλώντας στο libre, η πρόεδρος της ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α., κα Αθανασία Παππά, η οποία μας εξήγησε τους λόγους που καθιστούν απαραίτητη για τον πολίτη (κυρίως της περιφέρειας) και τον ασθενή τη λειτουργία του Πρότυπου Κέντρου Υγείας.

Πρέπει να αναφερθεί ότι είναι υψηλή η συχνότητα και η σοβαρότητα αρκετών από τα ρευματικά νοσήματα, που μπορεί να εμφανιστούν και στα δυο φύλα, με μεγαλύτερη συχνότητα στις γυναίκες και σε όλες τις ηλικίες (ακόμα και στην παιδική). Από την άλλη μεριά, η πρόοδος που σημειώνεται, πλέον, στην αντιμετώπιση τους, καθιστά απαραίτητη την ενημέρωση του κοινού και την προσπάθεια ένταξης των ασθενών σε αποτελεσματικά θεραπευτικά σχήματα.

«Ο πόνος, η νοσηρότητα, η αναπηρία και η θνητότητα που συνοδεύουν πολλές από τις ρευματικές παθήσεις (ΡΠ) μπορούν να ελαχιστοποιηθούν και υπό ορισμένες προϋποθέσεις να προληφθούν, εφόσον ληφθούν ορισμένα μέτρα, όπως η πρώιμη διάγνωση, η έγκαιρη και κατάλληλη φαρμακευτική θεραπεία και η εφαρμογή προγράμματος φυσικοθεραπείας και αποκατάστασης», εξηγεί η κα Α. Παππά.
«Επιπλέον τα άτομα με ΡΠ στο φιλικό και οικογενειακό τους περιβάλλον, ειδικά στην περιφέρεια και στις πιο κλειστές κοινωνίες, αντιμετωπίζουν συχνά τον οίκτο ή/και την απόρριψη, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετο δυσβάστακτο ψυχικό φορτίο καθώς ενοχοποιούν τον εαυτό τους για το νόσημα τους».

Στήριξη στον ασθενή και την οικογένειά του

«Συχνά τα άτομα με ΡΠ και οι οικογένειές τους έρχονται αντιμέτωποι με φαινόμενα και χαρακτηριστικά των υπηρεσιών υγείας που τους φορτίζουν ψυχικά, τους καταπονούν σωματικά ή ακόμα και τους αποθαρρύνουν.  Νιώθουν αδύναμοι να αντιμετωπίσουν τις δαιδαλώδεις δομές και τα γραφειοκρατικά εμπόδια στις δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες ή και το υψηλό κόστος αντιμετώπισης της ασθένειας! Για την αντιμετώπιση των κοινωνικο-οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι πάσχοντες και οι οικογένειες τους, πρέπει να στοχεύσουμε στην πρωτογενή πρόληψη σε όσες περιπτώσεις είναι εφικτό, αλλά και στη δευτερογενή, στην έγκαιρη διάγνωση και πρώιμη, ορθή, θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών, και στην υποστήριξη των πασχόντων και των οικογενειών τους, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της κοινωνικής τους επανένταξης!».

Πρόκληση η διαχείριση της πολλαπλής νοσηρότητας και συννοσηρότητας

Πολύ συχνά, οι ασθενείς με ρευματικές παθήσεις έχουν να αντιμετωπίσουν την πολλαπλή νοσηρότητα (συνύπαρξη δυο ή περισσοτέρων νοσημάτων) και συννοσηρότητα (λοιπά συνυπάρχοντα νοσήματα).

«Αν ληφθεί υπόψη η βαρύτητα καθενός εξ αυτών, καθώς και παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, η φυλή ή η ευπάθεια (frailty) στους ηλικιωμένους ασθενείς, τότε γίνεται λόγος για φορτίο νοσηρότητας (morbidity burden). Επιπλέον, όταν ληφθούν υπόψη και τα σχετιζόμενα ή μη με την υγεία ατομικά, ιδιοσυγκρασιακά, κοινωνικοοικονομικά, περιβαλλοντικά, οικογενειακά και πολιτισμικά γνωρίσματα του ασθενή, γίνεται λόγος για ολιστική προσέγγιση ενός ασθενή που παρουσιάζει πολυπλοκότητα στη διαχείρισή του γεγονός που περιπλέκει την κατάσταση και την αντιμετώπιση αυτών, τόσο για τους ίδιους τους ασθενείς και τους φροντιστές, όσο και για τους γιατρούς και τα συστήματα υγείας.

Σήμερα, η διαχείριση αυτών των ασθενών με πολλαπλή νοσηρότητα σε έναν πληθυσμό που συνεχώς γηράσκει αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Οι ασθενείς με πολλαπλή νοσηρότητα παρουσιάζουν αυξημένες και σύνθετες ανάγκες, διότι η συννοσηρότητα οδηγεί σε:

·  αλληλεπιδράσεις μεταξύ των διαφόρων νοσημάτων,

·  πολλαπλασιασμό των διαγνωστικών εξετάσεων,

·  δυσκολία στην εφαρμογή συχνά αντικρουόμενων κλινικών κατευθυντήριων οδηγιών,

·  εμπόδια στην ύπαρξη αλληλουχίας στη φροντίδα υγείας,

·  δυσκολία στην παροχή ολιστικής φροντίδας υγείας,

·  μεγάλο όγκο πληροφορίας για την αυτοδιαχείριση των νοσημάτων, που συχνά οδηγεί σε σύγχυση,

·  λανθασμένη φαρμακευτική αγωγή και

·  πολυφαρμακία.

H παροχή φροντίδας υγείας σε ασθενείς με πολλαπλή νοσηρότητα επικεντρώνεται στην ολιστική προσέγγιση του ασθενή και λαμβάνει υπόψη τις εξής παραμέτρους

·  ψυχολογικές ανάγκες,

·  σωματικές ανάγκες,

·  επιθυμίες,

·  ανησυχίες,

·  προσδοκίες,

·  προτεραιότητες,

·  δυνατότητα αυτοφροντίδας και αυτοεξυπηρέτησης, και

·  συντονισμό μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων και επαγγελμάτων υγείας.

Η εξατομικευμένη προσέγγιση θεωρείται ιδανική, αλλά στην κλινική πράξη πρόκειται για ιδιαίτερα δύσκολο και απαιτητικό εγχείρημα και αυτό έχει ως αποτέλεσμα,  η παρεχόμενη φροντίδα υγείας σε ασθενείς με πολλαπλή νοσηρότητα να υστερεί συχνά σε ασφάλεια, αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα .

Μέσα από το πρότυπο κέντρο ο ασθενής θα έχει τη δυνατότητα να λάβει εκπαιδευτικές παρεμβάσεις και παρεμβάσεις αποκατάστασης», υπογραμμίζει η πρόεδρος της ΕΛΕΑΝΑ.

Προληπτικές παρεμβάσεις

Ο Γενικός/Οικογενειακός γιατρός μαζί με την συνεργασία της διεπιστημονικής ομάδας, που αποτελείται μέχρι στιγμής από νοσηλευτές, κοινωνικό λειτουργό, ρευματολόγο, φυσιοθεραπευτή, εργοθεραπευτή, διατροφολόγο, γυμναστή, δασκάλους χορού, οφείλει να εντάξει στο πλάνο διαχείρισης των ασθενών με πολλαπλή νοσηρότητα παρεμβάσεις πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης. Η εφαρμογή τεκμηριωμένων προληπτικών παρεμβάσεων αποτελεί βασικό συστατικό της διαχείρισης του κινδύνου και της πρόληψης νοσημάτων ή επιπλοκών.

Εκτίμηση και σεβασμός στους στόχους και τις προτιμήσεις του ασθενή

Τις τελευταίες δεκαετίες υποστηρίζεται όλο και περισσότερο η σχέση μεταξύ γιατρού και ασθενή ως μια σχέση συνεργασίας μεταξύ των δύο μερών (συνεργατική φροντίδα υγείας), με αποφυγή του πατερναλιστικού προτύπου του παρελθόντος.

«Ο ομάδα των επαγγελματιών υγείας, που θα προσφέρει τις υπηρεσίες της δωρεάν προς όλους τους ασθενείς και τους φροντιστές, θα παρέχει την επιστημονική πληροφορία και γνώση, χωρίς να την επιβάλλει. Στο πλαίσιο του μοντέλου της συνεργατικής φροντίδας υγείας, δίνεται στον ασθενή η δυνατότητα να εκφράσει τα προβλήματά του, τις ανησυχίες του για τα χρόνια νοσήματα που φέρει, καθώς και τις προτιμήσεις του για τη διαχείρισή τους, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η κατά το δυνατόν καλύτερη ποιότητα ζωής για τον συγκεκριμένο ασθενή.

Η συνεργατική φροντίδα, σε συνδυασμό με τη φροντίδα που επικεντρώνεται στις ψυχοκοινωνικές και σωματικές ανάγκες του ασθενή, και διερευνά τις ανησυχίες και τις προτεραιότητές του, ενώ ταυτόχρονα διευκολύνει τη συμμετοχή του στη λήψη αποφάσεων, αποτελεί το περιεχόμενο της φροντίδας που επικεντρώνεται στον ασθενή. O ασθενής δεν ακολουθεί παθητικά τις οδηγίες του γιατρού (compliance), αλλά ακολουθεί αποφάσεις τις οποίες έχει κατανοήσει και με τις οποίες συμφωνεί, καθώς έχει λάβει και ο ίδιος ενεργό μέρος στη διαδικασία λήψης τους (adherence)», τονίζει καταλήγοντας η κα Αθανασία Παππά. 

Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Με ομόφωνή απόφασή τους, τα Δ.Σ. των δύο Ιατρικών Συλλόγων (Αθήνας και Πειραιά) εξηγούν, με επιστολή τους το κάθε ένα, στο υπουργείο Υγείας ότι κατά την κρίσιμη αυτή περίοδο είναι πολύ σημαντικό να μην αποδυναμωθεί η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα, στην υγειονομική θωράκιση της χώρας και την αναχαίτιση της πανδημίας.

• Τονίζουν ότι οι γιατροί που έχουν επιστρατευτεί έχουν περιέλθει σε επαγγελματικό και προσωπικό αδιέξοδο, καθώς η συμβολή τους στη στήριξη του νοσοκομειακού συστήματος, σε πολλές περιπτώσεις, δεν είναι η ενδεδειγμένη λόγω έλλειψης εμπειρίας και ταυτόχρονα, αποδυναμώνεται σημαντικά η Πρωτοβάθμια Περίθαλψη.

Το libre απεύθυνε ερώτηση στον αναπληρωτή υπουργό Υγείας, Βασίλη Κοντοζαμάνη, σχετικά με την πρόθεση του υπουργείου Υγείας να παρατείνει την επίταξη των Ιδιωτών Ιατρών πέραν του μήνα, που ήταν και η αρχική αναγγελία.

«Ναι, η επίταξη θα συνεχιστεί, επειδή εξακολουθούν να υπάρχουν αυξημένες ανάγκες στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας», ήταν η σαφής απάντηση του κ. Κοντοζαμάνη.

Μιλώντας στο libre, ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Πειραιά, κ. Νίκος Πλατανησιώτης, εξήγησε ότι η έκκληση του ΙΣΠ προς το υπουργείο Υγείας, συνοδευόταν από μία σειρά ρεαλιστικών και αξιόπιστων προτάσεων, που εξυπηρετούν και στο Σύστημα Υγείας και τους γιατρούς σε μακροχρόνια βάση, δίνοντας ταυτόχρονα λύση σε χρονίζοντα ζητήματα.

• «Έχουμε προτείνει στο υπουργείο Υγείας συγκεκριμένες λύσεις, οι οποίες είναι πολύ πιο αξιόπιστες και θα αποδώσουν πολύ περισσότερο στο Εθνικό Σύστημα Υγείας από ό,τι η επίταξη των ιδιωτών γιατρών. Μία από τις προτάσεις που κάναμε ήταν να μπορούν οι συνάδελφοι που είναι σε αναμονή για αγροτικό, να κάνουν το αγροτικό τους σε κλινικές Covid. Θεωρώ ότι είναι μία λύση πραγματικά εξαιρετική. Είναι win-win, βγαίνουν κερδισμένοι όλοι. Με αυτή την πρόταση, και οι συνάδελφοι θα αποκτήσουν μία πάρα πολύ καλή εμπειρία στην αντιμετώπιση των Covid ασθενών, και σαν νέοι συνάδελφοι μπορούν να αποδώσουν πολύ περισσότερο από ένα γιατρό 55 ή 60 ετών. Αυτή, λοιπόν, κατά τη γνώμη μας είναι μία ιδανική λύση, που νομίζω ότι και ο υπουργός την αντιμετώπισε θετικά από την πρώτη στιγμή που την καταθέσαμε και θα μπορούσε να υλοποιηθεί άμεσα. Χρειάζεται, φυσικά να εκδοθεί μία υπουργική απόφαση για να υλοποιηθεί η πρόταση αυτή, πράγμα που νομίζω ότι είναι πολύ εύκολο για την κυβέρνηση να το πράξει.

Η δεύτερη πρόταση που κάναμε ήταν να επιταχυνθούν οι προσλήψεις των ειδικευομένων που βρίσκονται σε αναμονή. Το γεγονός ότι ούτε η πρόταση αυτή δεν υλοποιήθηκε, υποθέτουμε ότι οφείλεται σε κωλυσιεργία των διαφόρων διοικητικών υπηρεσιών, είτε του υπουργείου είτε των υγειονομικών περιφερειών. Δεν έχει σημασία πού βρίσκεται το πρόβλημα. Σημασία έχει ότι θα μπορούσε και για αυτό να δοθεί μία εντολή να επιταχυνθούν αυτές οι διαδικασίες. Θεωρώ, λοιπόν, ότι -σε αυτό το πλαίσιο- θα μπορούσαν πολύ εύκολα να βρεθούν λύσεις για να μη συνεχίζεται η επίταξη των ιδιωτών γιατρών.

Η τρίτη λύση αφορούσε στο ότι υπάρχουν κάποιοι από τους επιταγμένους ιδιώτες γιατρούς, οι οποίοι θα θελήσουν να συνεχίσουν την εργασία τους με το σύστημα της επίταξης, καθώς και η αμοιβή που δίνεται δεν είναι ευκαταφρόνητη. Πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι το ζήτημα των ιδιωτών γιατρών δεν είναι οικονομικό. Αφορά, κυρίως, το ότι εγκαταλείπονται και τα ιατρεία τους και οι ασθενείς. Θα μπορούσε, πολύ απλά, πολύ εύκολα, να ζητηθεί μία δήλωση για να διαπιστωθεί πόσοι επιθυμούν να συνεχίσουν να παραμείνουν στη θέση τους (στην επίταξη), και από κει και πέρα, να συζητηθούν οι λύσεις, που προτείναμε και αναφέρθηκαν προηγουμένως, οι οποίες θεωρούμε ότι είναι πραγματικά αξιόλογες και πολύ αποτελεσματικές.

Η αλήθεια είναι ότι 200 συνάδελφοι από την Πρωτοβάθμια δεν μπορούν να προσφέρουν και πολλά πράγματα στο δημόσιο νοσοκομείο, επειδή η ιατρική και τα πρωτόκολλα που χρησιμοποιούνται στην Πρωτοβάθμια είναι τελείως διαφορετικά από αυτά του νοσοκομείου. Ακόμα και αν δεχτούμε ότι αυτοί οι γιατροί εκπαιδεύτηκαν αυτές τις 20 μέρες, πόσο αποτελεσματικά μπορεί να εκπαιδευτεί ένας γιατρός σε 20 ημέρες σε έναν τελείως διαφορετικό τρόπο λειτουργίας;

Ενώ, αν προσλαμβάνονταν τα νέα παιδιά, όπως αναφέραμε πριν, για το αγροτικό τους ή με την επίσπευση της πρόσληψής τους, με τον τρόπο αυτό, και θα παρέμεναν περισσότερο διάστημα στο νοσοκομείο και πολύ περισσότερες δυνάμεις θα προσέφεραν στο σύστημα και τους ασθενείς και θα είχαμε και μία πραγματική εκπαίδευση, η οποία θα ήταν για όλο το μέλλον τους.

Ελπίζουμε, πραγματικά, να μην έχουν λάβει την οριστική απόφαση στο υπουργείο Υγείας. Η απόφαση της επίταξης είναι η εύκολη λύση, αλλά το ζήτημα δεν είναι να αναζητούμε την εύκολη λύση αλλά αυτή που είναι πιο σωστή και θα φέρει τα καλύτερα και πιο μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.  Οι λύσεις που προτείνουμε είναι θετικές για όλους και για τα νέα παιδιά και για τα νοσοκομεία. Γιατί οι νέοι θα αποδώσουν πολύ καλύτερα από κάποιον με πολλά χρόνια υπηρεσίας. Ελπίζουμε να εισακουστούμε!», κατέληξε ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Πειραιά, κ. Νίκος Πλατανησιώτης.

Αξίζει να τονιστεί, τέλος, ότι ανάλογες προτάσεις, για την ενίσχυση των δημόσιων νοσοκομείων στη μάχη ενάντια στον κοροναϊό, έχει καταθέσει στο υπουργείο Υγείας, και ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών από τις 22 Μαρτίου 2021.