Όπως σημειώνει το δημοσίευμα, η έκταση των επιδρομών αποτελεί περαιτέρω ένδειξη της απόφασης της χώρας να προστατεύσει αυτό που θεωρεί στρατηγικά της συμφέροντα, διαφοροποιούμενη από ορισμένους γείτονές της στον Κόλπο, οι οποίοι έχουν υιοθετήσει πολύ πιο επιφυλακτική στάση απέναντι στην απειλή που αντιπροσωπεύει το Ιράν.

Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν σε συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, τα οποία παρείχαν πληροφορίες, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Στους στόχους περιλαμβάνονταν τα νησιά Κεσμ και Αμπού Μούσα στο Στενό του Ορμούζ, το Μπαντάρ Αμπάς, το διυλιστήριο πετρελαίου στο νησί Λαβάν στον Περσικό Κόλπο και το πετροχημικό συγκρότημα του Ασαλουγιέχ, σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές.

Ορισμένα από τα πλήγματα στόχευσαν ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις ως απάντηση στις επιθέσεις της Τεχεράνης εναντίον πετρελαϊκών και φυσικού αερίου υποδομών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Το πλήγμα στο Ασαλουγιέχ, το οποίο πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Ισραήλ, προκάλεσε σημαντικές διεθνείς αντιδράσεις και οδήγησε τις Ηνωμένες Πολιτείες να ζητήσουν από το Ισραήλ να σταματήσει να πλήττει ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Οι χώρες του Κόλπου είχε δηλωθεί πριν από την έναρξη του πολέμου ότι δεν θα επέτρεπαν τη χρήση του εναέριου χώρου ή των στρατιωτικών τους βάσεων για επιθέσεις. Ωστόσο, ορισμένες άλλαξαν στάση μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης, ενώ το Ιράν απάντησε εξαπολύοντας επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον αστικών κέντρων, ενεργειακών υποδομών και αεροδρομίων στον Κόλπο, σε μια προσπάθεια να αυξήσει το οικονομικό και πολιτικό κόστος του πολέμου.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δέχθηκαν το μεγαλύτερο βάρος αυτών των επιθέσεων, καθώς το Ιράν τα έθεσε στο στόχαστρο με περισσότερους από 2.800 πυραύλους και drones, αριθμό πολύ μεγαλύτερο από εκείνον που χρησιμοποίησε εναντίον οποιασδήποτε άλλης χώρας, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, επισημαίνεται στο δημοσίευμα της Wall Street Journal.

Η σκληρή αντίδραση των ΗΑΕ όξυνε τις διαφωνίες στο εσωτερικό του Κόλπου. Στις αρχές Απριλίου, η Σαουδική Αραβία διαμαρτυρήθηκε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι οι επιθέσεις των ΗΑΕ αύξαναν τον κίνδυνο να βρεθούν στο στόχαστρο του Ιράν ενεργειακές εγκατάλειψεις της περιοχής, κάτι που θα μπορούσε να εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου και να προκαλέσει αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές, σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι οι Σαουδάραβες επιθυμούσαν οι ΗΠΑ να ασκήσουν πίεση στα ΗΑΕ ώστε να σταματήσουν τα αντίποινα και να συμμετάσχουν στις διπλωματικές προσπάθειες των χωρών της περιοχής.

«Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θεωρούν το Ιράν πλήρως υπεύθυνο για αυτές τις τρομοκρατικές επιθέσεις και τις συνέπειές τους», ανέφερε το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.

Η Σαουδική Αραβία, η οποία έχει δεχθεί λιγότερα και μικρότερης έντασης πλήγματα από το Ιράν, έχει καταδικάσει δημοσίως τις επιθέσεις κατά των χωρών του Κόλπου, ωστόσο έχει υιοθετήσει λιγότερο συγκρουσιακή στάση και έχει επιδιώξει την επίλυση της κρίσης μέσω της διπλωματίας.

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, φέρεται να δυσαρεστήθηκε με τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, νωρίτερα κατά τη διάρκεια του πολέμου, όταν ο τελευταίος αρνήθηκε να συμμετάσχει σε συντονισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, σύμφωνα με αξιωματούχους χωρών του Κόλπου.

Η δυσαρέσκεια αυτή διεύρυνε περαιτέρω το ήδη αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των δύο ισχυρών χωρών του Κόλπου, οι οποίες ανταγωνίζονται για την επιρροή στην Ερυθρά Θάλασσα, υποστηρίζοντας αντίπαλες πλευρές στις συγκρούσεις στο Σουδάν και την Υεμένη.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχώρησαν από τον ΟΠΕΚ τον Απρίλιο, εγκαταλείποντας τον οργανισμό του οποίου ηγείται η Σαουδική Αραβία, και δεσμεύθηκαν να ενισχύσουν περαιτέρω τους δεσμούς ασφαλείας τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Πέρα από τις αεροπορικές επιδρομές, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στήριξαν σχέδια ψηφίσματος στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών που εξουσιοδοτούσαν τη χρήση βίας, εφόσον κρινόταν απαραίτητο, για να τερματιστεί ο έλεγχος που ασκούσε το Ιράν στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.

Παράλληλα, τα ΗΑΕ έπληξαν και τα οικονομικά συμφέροντα της Τεχεράνης, κλείνοντας σχολεία και λέσχες στο Ντουμπάι που συνδέονταν με το Ιράν, ενώ αρνήθηκαν τη χορήγηση βίζας και δικαιούμενων διέλευσης σε Ιρανούς πολίτες.

Οι κινήσεις αυτές περιόρισαν σημαντικά την οικονομική «σανίδα σωτηρίας» που τα Εμιράτα παρείχαν επί χρόνια στο Ιράν, παρά τις αυστηρές δυτικές κυρώσεις.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ότι προσχώρησαν στην αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία κατά του Ιράν.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαχρονικά επιδεικνύουν υψηλή ανοχή στον κίνδυνο σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και προθυμία να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική ισχύ για την προώθηση των συμφερόντων τους στην περιοχή. Τα τελευταία χρόνια έχουν αποστείλει όπλα σε πολιτοφυλακές στο Σουδάν και τη Λιβύη, καθώς και μισθοφόρους στην Υεμένη, στο πλαίσιο επιχειρήσεων που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της επιρροής τους έναντι περιφερειακών ανταγωνιστών.

Παράλληλα, παραμένει ασαφές εάν η χώρα διαθέτει την ικανότητα να αποτρέψει έναν πολύ μεγαλύτερο και γεωγραφικά εγγύτερο αντίπαλο όπως το Ιράν. Οι επιθέσεις που πραγματοποίησε είχαν σε μεγάλο βαθμό συμβολικό χαρακτήρα σε σύγκριση με τα περισσότερα από 20.000 πλήγματα που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Η επιθετική στάση των ΗΑΕ ενέχει τον κίνδυνο να καταστήσει τη χώρα μεγαλύτερο στόχο σε μια περίοδο παρατεταμένης έντασης με το Ιράν. Στις αρχές Μαΐου, το Ιράν έπληξε σημαντικό πετρελαϊκό λιμάνι των ΗΑΕ στο εμιράτο της Φουτζέιρα, μετά από επιχείρηση του αμερικανικού ναυτικού με στόχο να σπάσει τον ιρανικό έλεγχο στο Στενό του Ορμούζ.

Πιο πρόσφατα, μη επανδρωμένο αεροσκάφος που εκτοξεύθηκε από το Ιράκ, όπου δραστηριοποιούνται ισχυρές φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές που συμμετέχουν στον πόλεμο, έπληξε περιοχή κοντά στον πυρηνικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των ΗΑΕ.

Σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν υιοθετήσει το τελευταίο διάστημα πιο συμβιβαστική στάση, προωθώντας διπλωματικές λύσεις σε μια σύγκρουση που έχει θέσει σε κίνδυνο τις εκτεταμένες ενεργειακές υποδομές τους.

Ο Πρόεδρος των ΗΑΕ ήταν μεταξύ των ηγετών της περιοχής που ενθάρρυναν τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να επιδιώξει ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας νωρίτερα μέσα στον Μάιο.

Ο πόλεμος έχει παράλληλα ενισχύσει περαιτέρω τη συμμαχία μεταξύ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ισραήλ. Ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ικανοποιημένοι από τη στάση που τήρησαν τα ΗΑΕ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης και θεωρούν πλέον τη σχέση των δύο χωρών ως μια μακροπρόθεσμη στρατηγική συνεργασία.

Σύμφωνα με μία από τις πηγές, το Ισραήλ απέστειλε συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Iron Dome και Ισραηλινούς στρατιώτες για την προστασία των ΗΑΕ κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ δεκάδες στρατιώτες παραμένουν ακόμη εγκατεστημένοι σε στρατιωτικό συγκρότημα στη χώρα του Κόλπου.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, σειρά κορυφαίων Ισραηλινών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο επικεφαλής της Μοσάντ, ο επικεφαλής της Σιν Μπετ και ο Αρχηγός του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου, επισκέφθηκαν μυστικά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για τον συντονισμό ενεργειών που αφορούσαν το Ιράν.

Σπύρος Σιδέρης

Το υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων διέψευσε κατηγορηματικά τόσο την παρουσία του Ισραηλινού πρωθυπουργού στη χώρα όσο και οποιαδήποτε υποδοχή ισραηλινής στρατιωτικής αποστολής. Η ανακοίνωση είχε ιδιαίτερα προσεκτική διατύπωση, υπογραμμίζοντας ότι οι σχέσεις με το Ισραήλ είναι «επίσημες και δημόσιες» στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ και «δεν βασίζονται σε μυστικές διευθετήσεις». Στην πραγματικότητα, το Άμπου Ντάμπι επιχείρησε να απορρίψει κάθε εντύπωση ότι συμμετέχει σε παρασκηνιακές στρατηγικές συνεννοήσεις με το Ισραήλ σε μια φάση περιφερειακής στρατιωτικής κλιμάκωσης.

• Η επιλογή του γραφείου Νετανιάχου να δημοσιοποιήσει μια υποτιθέμενη «μυστική» επίσκεψη μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιδιώκει να δείξει ότι, παρά τον πόλεμο, τη διεθνή πίεση και τη διπλωματική φθορά που αντιμετωπίζει η κυβέρνησή του, το Ισραήλ εξακολουθεί να διατηρεί ενεργούς διαύλους με βασικά κράτη του Κόλπου. Η εικόνα ενός Νετανιάχου που γίνεται δεκτός από τον ισχυρό ηγέτη των ΗΑΕ λειτουργεί ως μήνυμα ότι το Τελ Αβίβ δεν βρίσκεται σε περιφερειακή απομόνωση.

Παράλληλα, η αναφορά περί «ιστορικής ανατροπής» στις σχέσεις Ισραήλ–ΗΑΕ εντάσσεται στην προσπάθεια του Ισραήλ να αναδείξει ότι οι δεσμοί με τις αραβικές μοναρχίες όχι μόνο παραμένουν ενεργοί, αλλά αποκτούν βαθύτερο στρατηγικό χαρακτήρα εξαιτίας της κοινής ανησυχίας απέναντι στο Ιράν. Το Τελ Αβίβ επιχειρεί να προβάλει την εικόνα ενός άτυπου περιφερειακού άξονα ασφαλείας που συνδέει το Ισραήλ με τα κράτη του Κόλπου υπό την αμερικανική γεωπολιτική ομπρέλα.

• Για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ωστόσο, μια τέτοια δημόσια εικόνα δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους. Το Άμπου Ντάμπι έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια σε μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, διατηρώντας ταυτόχρονα σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν και το Ισραήλ. Η εμιρατινή ηγεσία επιδιώκει να εμφανίζεται ως δύναμη ισορροπίας και περιφερειακής διαμεσολάβησης, όχι ως μέλος μιας ανοιχτής αντιιρανικής συμμαχίας.

Αυτό εξηγεί γιατί η διάψευση ήταν τόσο άμεση και σαφής. Τα ΗΑΕ γνωρίζουν ότι οποιαδήποτε δημόσια σύνδεση με πιθανές ισραηλινές στρατιωτικές ή μυστικές επιχειρήσεις μπορεί να τα μετατρέψει σε στόχο ιρανικών πιέσεων ή ακόμη και έμμεσων αντιποίνων μέσω περιφερειακών συμμάχων της Τεχεράνης. Η ηγεσία των Εμιράτων δεν επιθυμεί σε καμία περίπτωση να εμφανιστεί ως επιχειρησιακός εταίρος του Ισραήλ σε μια ανοιχτή αντιπαράθεση με το Ιράν.

Εξίσου σημαντικός είναι και ο παράγοντας της αραβικής κοινής γνώμης. Παρά τη θεσμοθέτηση των σχέσεων μέσω των Συμφωνιών του Αβραάμ, το Παλαιστινιακό και ο πόλεμος στη Γάζα εξακολουθούν να επηρεάζουν βαθιά το πολιτικό και κοινωνικό κλίμα στον αραβικό κόσμο. Μια εικόνα «μυστικής συνεργασίας» με τον Νετανιάχου θα μπορούσε να προκαλέσει πολιτικό κόστος για τα Εμιράτα και να ενισχύσει την περιφερειακή κριτική ότι το Άμπου Ντάμπι απομακρύνεται από τις παραδοσιακές αραβικές θέσεις.

• Η γλώσσα της ανακοίνωσης του εμιρατινού υπουργείου Εξωτερικών είχε επίσης σαφή επικοινωνιακό στόχο. Η αναφορά στην ανάγκη «διασταύρωσης πληροφοριών» και αποφυγής «μη τεκμηριωμένων πολιτικών εντυπώσεων» υποδήλωνε ότι τα ΗΑΕ θεωρούν πως το Ισραήλ επιχείρησε να αξιοποιήσει επικοινωνιακά το όνομα και το γεωπολιτικό βάρος των Εμιράτων για να ενισχύσει τη στρατηγική του εικόνα εν μέσω κρίσης.

Σε ευρύτερο γεωπολιτικό επίπεδο, το περιστατικό αποκαλύπτει και τα όρια της εμιρατινοϊσραηλινής προσέγγισης. Παρά τη σημαντική συνεργασία σε τομείς όπως η οικονομία, η τεχνολογία, οι επενδύσεις και η ασφάλεια, τα ΗΑΕ δεν επιθυμούν να εμφανίζονται πλήρως ευθυγραμμισμένα με τις ισραηλινές στρατηγικές επιλογές, ιδιαίτερα όταν αυτές σχετίζονται με στρατιωτική κλιμάκωση απέναντι στο Ιράν.

Από την πλευρά του, το Ισραήλ επιδιώκει να «κλειδώσει» πολιτικά τις αραβικές του σχέσεις σε μια περίοδο κατά την οποία αναζητά περιφερειακή νομιμοποίηση και στρατηγικό βάθος. Ο Νετανιάχου γνωρίζει ότι η εικόνα διατήρησης επαφών με τα κράτη του Κόλπου ενισχύει τόσο τη διεθνή θέση του Ισραήλ όσο και το εσωτερικό πολιτικό αφήγημα περί ενός κράτους που παραμένει κεντρικός περιφερειακός παίκτης παρά τις κρίσεις.

• Η δημόσια διάψευση των ΗΑΕ, ωστόσο, κατέδειξε ότι ακόμη και οι πιο προχωρημένες αραβοϊσραηλινές σχέσεις εξακολουθούν να έχουν σαφή πολιτικά και γεωστρατηγικά όρια. Το Άμπου Ντάμπι δεν θέλει να εμφανιστεί ούτε ως μυστικός εταίρος μιας αντιπαράθεσης Ισραήλ–Ιράν ούτε ως μέρος ενός περιφερειακού στρατιωτικού μετώπου. Αντίθετα, επιδιώκει να διατηρήσει τον ρόλο του αυτόνομου περιφερειακού παίκτη που συνομιλεί ταυτόχρονα με όλες τις πλευρές.

Η υπόθεση αυτή αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή: οι σχέσεις Ισραήλ και αραβικών κρατών έχουν πλέον θεσμοθετηθεί, αλλά εξακολουθούν να κινούνται μέσα σε ένα περιβάλλον βαθιάς καχυποψίας, ανταγωνιστικών αφηγήσεων και εξαιρετικά εύθραυστων γεωπολιτικών ισορροπιών.

Αυτό ανακοίνωσε σήμερα το Γραφείο Μέσων Ενημέρωσης της κυβέρνησης του Αμπού Ντάμπι (ADMO).

Ο πρίγκιπας διάδοχος του Αμπού Ντάμπι σεΐχης Χάλεντ μπιν Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ έδωσε οδηγία στην Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Αμπού Ντάμπι (ADNOC) να επιταχύνει το έργο του Αγωγού Ανατολής-Δύσης στη διάρκεια συνόδου εκτελεστικής επιτροπής, πρόσθεσε το ADMO, διευκρινίζοντας ότι ο αγωγός αυτός είναι υπό κατασκευή και αναμένεται να αρχίσει να λειτουργεί το 2027.

Το ADMO δεν αποκάλυψε το αρχικό χρονοδιάγραμμα για το έργο.

Μέσω του υπάρχοντος Αγωγού Αργού Πετρελαίου του Αμπού Ντάμπι (ADCOP), που είναι επίσης γνωστός ως ο αγωγός Χαμπσάν-Φουτζάιρα, μπορούν να μεταφερθούν έως και 1,8 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα και αυτός αποδείχθηκε ζωτικής σημασίας καθώς η χώρα προσπαθεί να μεγιστοποιήσει τις απευθείας εξαγωγές από την ακτή του Κόλπου του Ομάν.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία είναι οι μόνοι παραγωγοί πετρελαίου του Κόλπου με αγωγούς που μεταφέρουν το αργό έξω από το Στενό του Ορμούζ, στην ακτή του Κόλπου του Ομάν. Το στενό θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν έχει στην πράξη αποκλειστεί από το Ιράν σε απάντηση στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο εναντίον του που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, στραγγαλίζοντας περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου που μεταφέρονται υπό κανονικές συνθήκες στην Ασία και αλλού.

Το Κουβέιτ, το Ιράκ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν εξαρτώνται σχεδόν εξ ολοκλήρου από το στενό για τις μεταφορές.

Οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν λόγω της διατάραξης των προμηθειών, ωθώντας κυβερνήσεις να προβλέπουν παροχή καυσίμων με δελτίο και ενισχύοντας τους φόβους για οικονομική ύφεση καθώς αυξάνεται ο πληθωρισμός.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν σήμερα την πλήρη επαναλειτουργία του εναέριου χώρου τους, έπειτα από εβδομάδες περιορισμών που είχαν επιβληθεί λόγω της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν.

Σύμφωνα με τη Γενική Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, μετά από συνολική αξιολόγηση των επιχειρησιακών και ασφαλιστικών συνθηκών, τα προσωρινά προληπτικά μέτρα που είχαν τεθεί σε ισχύ αίρονται.

Οι αρχές διευκρίνισαν ότι ο εναέριος χώρος των ΗΑΕ θα συνεχίσει να παρακολουθείται στενά, παρά την επαναφορά της κανονικής λειτουργίας.

«Η Γενική Πολιτεία Πολιτικής Αεροπορίας ανακοινώνει την επανέναρξη της κίνησης της εναέριας ναυσιπλοΐας στον κανονικό της ρυθμό στον εναέριο χώρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, και την άρση των προσωρινών προληπτικών μέτρων που εφαρμόστηκαν, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή στιγμιαία παρακολούθηση για την εξασφάλιση των υψηλότερων επιπέδων εναέριας ασφάλειας.»

Περιφερειακές εξελίξεις

Τα ΗΑΕ, με βασικούς τουριστικούς προορισμούς το Ντουμπάι και το Άμπου Ντάμπι, είχαν επηρεαστεί από τις περιφερειακές εντάσεις και τις ιρανικές επιθέσεις που ακολούθησαν τη σύγκρουση.

Παρόμοιοι περιορισμοί είχαν ήδη αρθεί και σε άλλες χώρες της περιοχής, όπως το Μπαχρέιν, το Ιράκ, το Κουβέιτ και η Συρία, μετά την εφαρμογή εκεχειρίας μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.

Τα ΗΑΕ είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός στον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών και ανακοίνωσε χθες ότι θα αποχωρήσει από τον ΟΠΕΚ ύστερα από σχεδόν 60 χρόνια συμμετοχής σε αυτόν. Αυτό θα αποδεσμεύσει το Αμπού Ντάμπι από τους στόχους για την παραγωγή πετρελαίου που επιβάλλονται από τον ΟΠΕΚ και τους συμμάχους του με στόχο την εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης.

Η έξοδος των ΗΑΕ ήλθε ως σοκ, δήλωσαν πέντε πηγές του ΟΠΕΚ+, που ζήτησαν να μην κατονομαστούν καθώς δεν έχουν άδεια να μιλούν σε δημοσιογράφους.

Η έξοδος θα περιπλέξει τις προσπάθειες του ΟΠΕΚ+ να ισορροπεί την αγορά μέσω προσαρμογών στην προσφορά διότι ο οργανισμός θα έχει έλεγχο σε μικρότερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής, δήλωσαν τέσσερις από τις πέντε πηγές.

Τα ΗΑΕ θα γίνουν ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου που αποχωρεί από τον ΟΠΕΚ, ένα σοβαρό πλήγμα στον οργανισμό και τον ντε φάκτο ηγέτη του, τη Σαουδική Αραβία. Το Αμπού Ντάμπι αντλούσε περίπου 3,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ή περίπου το 3% της παγκόσμιας παραγωγής αργού, πριν από τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο στο Ιράν που ανάγκασε τη χώρα και άλλους παραγωγούς στον Κόλπο να περιορίσουν τις αποστολές φορτίων και να αναστείλουν μέρος της παραγωγής.

Μόλις θα βρεθούν εκτός του ΟΠΕΚ, τα ΗΑΕ θα ενταχθούν στις τάξεις των ανεξάρτητων παραγωγών πετρελαίου που αντλούν κατά βούληση, όπως οι ΗΠΑ και η Βραζιλία. Για την ώρα, δεν υπάρχουν πολλά που να μπορούν να κάνουν τα ΗΑΕ για να αυξήσουν την παραγωγή ή τις εξαγωγές λόγω του αποκλεισμού στο Στενό του Ορμούζ. Εάν και όταν η ναυσιπλοΐα ανακάμψει στα προπολεμικά επίπεδά της, τα ΗΑΕ θα μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή στο επίπεδο της δυναμικότητας της χώρας των 5 εκατ. βαρελιών αργού πετρελαίου και υγρών προϊόντων την ημέρα.

Μεταξύ των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας έχει υπάρξει ένταση για τα όρια παραγωγής των Εμιράτων, που είναι στα 3,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Τα ΗΑΕ έχουν ζητήσει υψηλότερο όριο για να αντανακλά το γεγονός ότι έχουν ενισχύσει τη δυναμικότητά τους στο πλαίσιο επενδυτικού προγράμματος 150 δισεκ. δολαρίων.

«Για χρόνια, το Αμπού Ντάμπι επεδίωκε να αξιοποιήσει τη επένδυση μεταφράζοντάς την σε αύξηση της δυναμικότητας», δήλωσε η Χελίλμα Κροφτ από την RBC Capital Markets. Ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος στο Ιράν θα επιβραδύνει, ωστόσο, τα σχέδια αυτά μετά τις ζημιές που προκάλεσαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη (⁠drones) και πύραυλοι στις παραγωγικές εγκαταστάσεις των ΗΑΕ, δήλωσε η ίδια.

Ο πόλεμος οδήγησε στη μεγαλύτερη διατάραξη της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας που έχει σημειωθεί έως τώρα, σε ό,τι αφορά την ημερήσια παραγωγή πετρελαίου, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Η σύγκρουση έχει επίσης αποκαλύψει τις διαφωνίες μεταξύ χωρών του Κόλπου, όπως μεταξύ των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας.

Εδώ και χρόνια κυκλοφορούσαν φήμες για έξοδο των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ+ εν μέσω επιδείνωσης των σχέσεων με το Ριάντ λόγω των συγκρούσεων στο Σουδάν, τη Σομαλία και την Υεμένη. Τα ΗΑΕ έχουν έλθει επίσης ακόμα πιο κοντά στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

ΤΟ ΙΡΑΚ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΜΕΛΟΣ

Τα ΗΑΕ είναι ο τέταρτος παραγωγός που εγκαταλείπει τον ΟΠΕΚ+ τα τελευταία χρόνια και μακράν ο μεγαλύτερος. Η Ανγκόλα αποχώρησε από το μπλοκ το 2024, επικαλούμενη διαφωνίες για τα επίπεδα παραγωγής. Ο Ισημερινός εγκατέλειψε τον ΟΠΕΚ το 2020 και το Κατάρ το 2019.

Το Ιράκ, ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός στον ΟΠΕΚ+ μετά τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, δεν σχεδιάζει να αποχωρήσει από το κλαμπ καθώς επιθυμεί σταθερές και αποδεκτές τιμές πετρελαίου, δήλωσαν χθες δύο Ιρακινοί αξιωματούχοι από τον τομέα του πετρελαίου.

Ο ΟΠΕΚ+ δεν θα καταρρεύσει καθώς η Σαουδική Αραβία συνεχίζει να επιθυμεί να διαχειρίζεται την αγορά με τη βοήθεια του οργανισμού, δήλωσε ο Γκάρι Ρος, βετεράνος στα θέματα του ΟΠΕΚ και διευθύνων σύμβουλος της Black Gold Investors.

«Εν τέλει, η Σαουδική Αραβία ήταν ουσιαστικά ο ΟΠΕΚ –η μοναδική χώρα με πλεονάζουσα δυναμικότητα», δήλωσε ο Ρος. Η Σαουδική Αραβία μπορεί να παράγει 12,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα, αλλά τα τελευταία χρόνια κρατά την παραγωγή κάτω από τα 10 εκατ.

Η συμμετοχή στον ΟΠΕΚ+ δίνει στις χώρες μεγαλύτερο βάρος στο διπλωματικό επίπεδο και στη διεθνή σκηνή –ένας από τους λόγους που επικαλούνται αναλυτές για την απόφαση του Ιράν να παραμείνει στο ΟΠΕΚ παρά την κλιμάκωση της σύγκρουσής του με χώρες του Κόλπου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει κατηγορήσει τον ΟΠΕΚ ότι «κατακλέβει τον υπόλοιπο κόσμο» φουσκώνοντας τις τιμές πετρελαίου. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ ίσως επανεξετάσουν την παροχή στρατιωτικής στήριξης στον Κόλπο λόγω των πολιτικών του ΟΠΕΚ στο πετρέλαιο.

Ήταν, ωστόσο, ο Τραμπ που βοήθησε να πεισθεί ο ΟΠΕΚ+ να μειώσει την παραγωγή το 2020 λόγω της πανδημίας της COVID καθώς μειώθηκαν οι τιμές πετρελαίου και επλήγησαν οι παραγωγοί στις ΗΠΑ.

«Η αποχώρηση των ΗΑΕ σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή για τον ΟΠΕΚ … η μακροπρόθεσμη επίπτωση είναι ένας δομικά ασθενέστερος ΟΠΕΚ», δήλωσε ο Χόρχε Λεόν, πρώην αξιωματούχος του ΟΠΕΚ που τώρα εργάζεται στη Rystad Energy.

Τα μέλη του ΟΠΕΚ+ θα επικεντρωθούν περισσότερο στην ανοικοδόμηση των εγκαταστάσεων που επλήγησαν από τον πόλεμο παρά στο να προχωρήσουν σε μειώσεις στην παραγωγή στο άμεσο μέλλον, δήλωσε η Κροφτ. Ως εκ τούτου, μια ευρύτερη διάλυση του ΟΠΕΚ+ δεν αναμένεται προς το παρόν, πρόσθεσε η ίδια.

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ

Η επιρροή του ΟΠΕΚ στην αγορά ελαττώνεται εδώ και δεκαετίες.

Ο ΟΠΕΚ, που συστήθηκε το 1960, ήλεγχε κάποτε πάνω από το 50% της παγκόσμιας παραγωγής. Καθώς αυξήθηκε η παραγωγή των ανταγωνιστών, το μερίδιο του οργανισμού μειώθηκε περίπου στο 30% της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγρών προϊόντων πετρελαίου των 105 εκατ. βαρελιών την ημέρα πέρυσι.

Οι ΗΠΑ, που κάποτε βασίζονταν σε εισαγωγές από τα μέλη του ΟΠΕΚ, έχουν γίνει ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής του τα τελευταία 15 χρόνια. Οι ΗΠΑ έχουν αυξήσει την παραγωγή έως στο 20% του παγκόσμιου συνόλου χάρη στο σχιστολιθικό τους πετρέλαιο.

Η αμερικανική παραγωγή οδήγησε τον ΟΠΕΚ να συμμαχήσει το 2016 με αρκετούς παραγωγούς που δεν ήταν μέλη του οργανισμού για να σχηματίσει τον ΟΠΕΚ+, μια ομάδα με ηγετικό ρόλο της Ρωσίας –που προηγουμένως ήταν από τους βασικούς ανταγωνιστές της Σαουδικής Αραβίας στην πετρελαϊκή βιομηχανία.

Η συμμαχία έδωσε στο μπλοκ αυτό τον έλεγχο περίπου επί του 50% της παγκόσμιας συνολικής παραγωγής πετρελαίου το 2025, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Η απώλεια των ΗΑΕ σημαίνει ότι αυτό θα μειωθεί περίπου στο 45%.

Η αιφνιδιαστική απώλεια των ΗΑΕ, ενός μακροχρόνιου μέλους του ΟΠΕΚ, θα μπορούσε να δημιουργήσει αναταραχή και να αποδυναμώσει την ομάδα, η οποία επιδιώκει να παρουσιάζει ένα ενιαίο μέτωπο παρά τις εσωτερικές διαφωνίες σε σειρά ζητημάτων, από τη γεωπολιτική έως τις ποσοστώσεις παραγωγής.

Οι χώρες του Κόλπου που ανήκουν στον ΟΠΕΚ ήδη δυσκολεύονται να μεταφέρουν τις εξαγωγές τους μέσω των Στενών του Ορμούζ λόγω απειλών και επιθέσεων από το Ιράν.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΑΕ δήλωσε στο Reuters ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για τη λήψη της συγκεκριμένης απόφασης, καθώς δεν θα έχει μεγάλο αντίκτυπο στην αγορά λόγω της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ. 

Ο ίδιος τόνισε ότι η αποχώρηση από τον ΟΠΕΚ θα δώσει στη χώρα μεγαλύτερη ευελιξία. 

Τα ΗΑΕ αποτελούν διαχρονικά έναν από τους πιο ισχυρούς και σταθερούς πυλώνες του ΟΠΕΚ. Η αποχώρησή τους ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για νέες ισορροπίες στην παραγωγή και τη διαμόρφωση των τιμών του πετρελαίου, ενώ παράλληλα αυξάνει τον κίνδυνο εσωτερικών εντάσεων μεταξύ των μελών που παραμένουν.

Αναλυτές εκτιμούν ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη δυνατότητα του ΟΠΕΚ και του ΟΠΕΚ+ να διατηρούν ενιαία στρατηγική, ειδικά σε ζητήματα όπως οι ποσοστώσεις παραγωγής και η διαχείριση κρίσεων. Παρά τις διαχρονικές διαφωνίες στο εσωτερικό των οργανισμών, η εικόνα ενότητας ήταν μέχρι σήμερα κρίσιμη για την επιρροή τους στις διεθνείς αγορές.

Εάν επιβεβαιωθεί, η αποχώρηση των ΗΑΕ ενδέχεται να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, με απρόβλεπτες συνέπειες τόσο για τις τιμές του πετρελαίου όσο και για τη γεωπολιτική σταθερότητα.

• Οι παραγωγοί του ΟΠΕΚ στον Κόλπο αντιμετωπίζουν ήδη δυσκολίες στη μεταφορά των εξαγωγών τους μέσω του Στενού του Ορμούζ, λόγω των απειλών και των επιθέσεων του Ιράν εναντίον πλοίων.

Η αποχώρηση των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ μπορεί να ερμηνευτεί ως νίκη για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει κατηγορήσει τον οργανισμό ότι «εκμεταλλεύεται τον υπόλοιπο κόσμο» διογκώνοντας τις τιμές του πετρελαίου, προσθέτει το ρεπορτάζ του Reuters.

Ο Τραμπ έχει επίσης συνδέσει τη στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ στον Κόλπο με τις τιμές του πετρελαίου, λέγοντας ότι ενώ οι ΗΠΑ υπερασπίζονται τα μέλη του ΟΠΕΚ, αυτά «εκμεταλλεύονται την κατάσταση επιβάλλοντας υψηλές τιμές πετρελαίου».

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η επίσκεψη έχει διπλό στόχο.

Αφενός, να εκφράσει την υποστήριξη της Ιταλίας προς τις τρεις χώρες του Κόλπου, οι οποίες έχουν δεχθεί πρόσφατα ιρανικές επιθέσεις στα εδάφη τους. Αφετέρου, να ενισχύσει τη συνεργασία με τους μεγάλους παραγωγούς ενέργειας της περιοχής, με σκοπό την προώθηση της ενεργειακής ασφάλειας της Ιταλίας.

Πρόκειται για το πρώτο ταξίδι Ευρωπαίου ηγέτη στη συγκεκριμένη περιοχή από τότε που ξέσπασε η νέα φάση έντασης στη Μέση Ανατολή, στα τέλη Φεβρουαρίου, μετά τη σύγκρουση που πυροδοτήθηκε μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ.

Σε δήλωση που δημοσιεύτηκε στο Telegram, ο φορέας επισημαίνει ότι οι επιθέσεις έπληξαν υπόστεγα και δεξαμενές καυσίμων αυτών που περιέγραψε ως «αμερικανο-σιωνιστικά αεροσκάφη», ισχυριζόμενο ότι οι βάσεις χρησιμοποιήθηκαν σε επιθέσεις εναντίον ιρανικού εδάφους.

Δεν έχει υπάρξει κανένα σχόλιο από το Κουβέιτ και τα ΗΑΕ και οι ισχυρισμοί δεν έχουν επαληθευθεί.

Iranian state media on Saturday released close shots of a missile launch from an undisclosed mountainous area. pic.twitter.com/4ErazwoVyB

— Iran International English (@IranIntl_En) March 21, 2026

Σύμφωνα με την WSJ, η αστυνομία του Άμπου Ντάμπι ανακοίνωσε ότι συνελήφθησαν 109 άτομα για την ανάρτηση φωτογραφιών και βίντεο που παραπληροφορούσαν το κοινό κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Οι συλληφθέντες, από διάφορες εθνικότητες, κατηγορούνται ότι διακίνησαν λανθασμένες πληροφορίες μέσω των κοινωνικών δικτύων, περιλαμβανομένων φημών και παραπλανητικών δημοσιευμάτων που μπορούσαν να προκαλέσουν ανησυχία στο κοινό.

Οι αρχές του Άμπου Ντάμπι προειδοποίησαν ότι τέτοιες ενέργειες μπορούν να υποκινήσουν την κοινή γνώμη και να εξαπλώσουν φήμες ανάμεσα στους πολίτες. Ο γενικός εισαγγελέας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων διέταξε τη σύλληψη 35 ατόμων που δημοσίευσαν παραπλανητικές πληροφορίες ή βίντεο σχετιζόμενα με το Ιράν και τη στρατιωτική ηγεσία του.

Κρατείται κι ένας Ευρωπαίος τουρίστας

Μεταξύ των συλληφθέντων είναι και ένας Ευρωπαίος τουρίστας που συνελήφθη στο Ντουμπάι για ανάρτηση φωτογραφίας με το ξενοδοχείο Fairmont The Palm, το οποίο φλεγόταν μετά από επίθεση με ιρανικό drone. Η σύλληψη αυτή, που συνέβη στις 9 Μαρτίου, έχει προκαλέσει ανησυχία καθώς ο τουρίστας κρατείται χωρίς πρόσβαση σε δικηγόρο ή την πρεσβεία του και φέρεται να κοιμάται στο πάτωμα και να τρέφεται μόνο με ρύζι.

Το περιστατικό αυτό έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από συλλήψεις και κατηγορίες για διάδοση ψευδών πληροφοριών, με έναν Βρετανό 60 ετών να κατηγορείται για διάδοση φημών μέσω κοινωνικών δικτύων σχετικά με τις πρόσφατες επιθέσεις με πυραύλους. Ο κατηγορούμενος δήλωσε ότι διέγραψε το βίντεο από το κινητό του μόλις του ζητήθηκε, τονίζοντας ότι δεν είχε πρόθεση να προκαλέσει οποιαδήποτε βλάβη.

Σύννεφα μαύρου καπνού διακρίνονται πάνω από τη Φουτζάιρα, όπου βρίσκεται ένα σημαντικό λιμάνι στο οποίο ιρανικές επιθέσεις έχουν ήδη στοχοθετήσει μία αποθήκη πετρελαίου. Ένας τερματικός σταθμός εξαγωγής πετρελαίου βρίσκεται επίσης εκεί.

Την ίδια ώρα, δύο πηγές από την πετρελαϊκή βιομηχανία είπαν στο Ρόιτερς ότι ορισμένες επιχειρήσεις φόρτωσης ανεστάλησαν στο εμιράτο της Φουτζάιρα, αφότου ξέσπασε μία πυρκαγιά εκεί σήμερα.

The UAE's Fujairah port was reportedly attacked by Iranian drones, causing a large fire at the port located outside the Strait of Hormuz. According to Bloomberg, oil loading operations at the port were halted following the attack. pic.twitter.com/IAtZg4Cvwv

— Ariel Oseran أريئل أوسيران (@ariel_oseran) March 14, 2026

Η φωτιά ξεκίνησε μετά την πτώση συντριμμιών κατά τη διάρκεια αναχαίτισης ενός μη επανδρωμένου αεροσκάφους, όμως προς το παρόν δεν υπάρχουν αναφορές για τραυματισμούς, σύμφωνα με το γραφείο επικοινωνίας του Εμιράτου.

Στην ανακοίνωση προστίθεται πως δυνάμεις της πολιτικής προστασίας διαχειρίζονται το περιστατικό με στόχο να θέσουν υπό έλεγχο τη φωτιά.

Λίγο νωρίτερα σήμερα, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις προειδοποίησαν πως θεωρούν τα λιμάνια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ως νόμιμους στόχους και κάλεσαν τους κατοίκους να αποφεύγουν αυτές τις περιοχές, τη 15η ημέρα του πολέμου που ξεκίνησαν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ.

«Ενημερώνουμε την ηγεσία των Εμιράτων πως η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θεωρεί νόμιμο δικαίωμά της να υπερασπιστεί την εθνική της κυριαρχία και το έδαφός της πλήττοντας αμερικανικούς εχθρικούς πυραύλους που βρίσκονται στα λιμάνια, τις αποβάθρες και τις κρυψώνες του αμερικανικού στρατού» στα Εμιράτα, δήλωσε σε ένα δελτίο Τύπου το Κέντρο Συμμαχικής Διοίκησης Khatam al-Anbiya.

Το κείμενο, το οποίο αναγνώσθηκε στην κρατική τηλεόραση, καλεί τον πληθυσμό να «εκκενώσει» αυτές τις ζώνες.