Ερωτηθείς σχετικά, ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, Ζοζέπ Μπορέλ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, δήλωσε ότι η πρωτοβουλία μιας κοινής ευρωπαϊκής αντιπυραυλικής ασπίδας είναι «απόλυτα λογική» για την προστασία ολόκληρου του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου, πλην όμως είναι ένα τεχνικά περίπλοκο ζήτημα.

«Είναι πολύ λογικό να έχουμε ένα σύστημα αεράμυνας που θα προστατεύει ολόκληρο τον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο», είπε ο Ζ. Μπορέλ. «Έχουμε μια εσωτερική αγορά για εμπορικές συναλλαγές, γιατί να μην έχουμε ένα κοινό αμυντικό αεροπορικό σύστημα, προκειμένου να υπερασπιστούμε ολόκληρο τον εναέριο χώρο με μια κοινή δυνατότητα; Ασφαλώς και έχει νόημα», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι εναπόκειται στους υπουργούς ‘Αμυνας να το αποφασίσουν.

Συνεχίζοντας, ο Ύπατος Εκπρόσωπος εξήγησε ότι η υλοποίηση ενός τέτοιου συστήματος δεν θέτει μόνο ζήτημα χρηματοδότησης, αλλά και θέματα που είναι «τεχνικά» σύνθετα. «Ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες. Πώς θα λειτουργήσει, ποιος θα το διοικεί, που θα βρίσκονται οι πύραυλοι αυτού του αμυντικού συστήματος, ποιος θα παίρνει τις αποφάσεις…», ανέφερε ο Ζ. Μπορέλ.

Σημείωσε, επίσης, ότι το θέμα αυτό πρέπει να εξεταστεί πρώτα από πλευράς προϋπολογισμού της ΕΕ, ο οποίος δεν μπορεί να χρηματοδοτεί όπλα και πρόσθεσε ότι ένα σύστημα αεράμυνας πρέπει να σχεδιαστεί, να αποφασιστεί και να διαχειρίζεται από το στρατό και όχι από ευρωϋπαλλήλους.

«Οι γεωπολιτικές αλλαγές έχουν ενταθεί με τις πολιτικές εξουσίας να αμφισβητούν επανειλημμένα την ΕΕ και τις αξίες της. Πρέπει να απαντήσουμε με όλη μας την αποφασιστικότητα», αναφέρει ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας.

O Ζοζέπ Μπορέλ τονίζει ότι η ΕΕ δεν στοχεύει να είναι στρατιωτική δύναμη με παραδοσιακούς όρους, αλλά θα πρέπει να είναι σε καλύτερη θέση να μπορεί να αμυνθεί. «Η Στρατηγική Πυξίδα θα πρέπει να εγκριθεί τον προσεχή Μάρτιο και να μας επιτρέψει να λάβουμε πιο σοβαρά υπόψη τη δική μας ασφάλεια και άμυνα», τονίζει.

Σχετικά με την Τουρκία, ο Μπορέλ εκτιμά ότι οι εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο τείνουν να εκτονωθούν. Συγκεκριμένα αναφέρει: «Η κατάσταση στη Λιβύη φαίνεται να έχει σταθεροποιηθεί, με τις εκλογές να έχουν αναβληθεί ξανά και οι εντάσεις με την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο τείνουν να εκτονωθούν φέτος. Το Περιφερειακό Φόρουμ της Ένωσης για τη Μεσόγειο και η Υπουργική Σύνοδος ΕΕ-Νότιας Γειτονίας στη Βαρκελώνη, στα τέλη Νοεμβρίου υπενθύμισαν επίσης την επείγουσα ανάγκη να κλείσει το αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των δύο ακτών της Μεσογείου και να αξιοποιηθούν νέες ευκαιρίες για παράδειγμα γύρω από την πράσινη μετάβαση».

Εξάλλου, στην ανατολική γειτονιά, το 2021 παρουσίασε «ξεκάθαρα παραδείγματα πολιτικής ισχύος», όπως στις περιπτώσεις της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας και της Μολδαβίας, σύμφωνα με τον Μπορέλ. «Για να αντιμετωπίσει αυτές τις απειλές, η ΕΕ παρείχε πολιτική καθώς και επιχειρησιακή υποστήριξη στους εταίρους της με σταθερό και ενιαίο τρόπο, για παράδειγμα με το 5ο πακέτο κυρώσεων κατά του καθεστώτος Λουκασένκο στη Λευκορωσία. Καθώς οι υβριδικές συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται, πρέπει να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε την Ουκρανία ή τη Μολδαβία να αντισταθούν στην πίεση της Ρωσίας και να διατηρήσουμε μια ανυποχώρητη προσέγγιση στη Λευκορωσία. Από την άποψη αυτή, η Σύνοδος Κορυφής της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης επιβεβαίωσε τη στρατηγική, φιλόδοξη και στραμμένη προς το μέλλον προσέγγιση της ΕΕ με τους εταίρους μας στην Ανατολική Ευρώπη».

Για τα Δυτικά Βαλκάνια, ο Ζ. Μπορέλ επισημαίνει ότι «η αύξηση της διχαστικής ρητορικής και των ενεργειών στην περιοχή, ειδικά στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, παρεμπόδισαν τις προσπάθειες να έρθουν οι έξι χώρες πιο κοντά στο ευρωπαϊκό τους μέλλον».

Για τις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ, ο ύπατος εκπρόσωπος υπογραμμίζει ότι το 2021, υπό τον Πρόεδρο Μπάιντεν, έφερε την επανεκκίνηση των σχέσεων στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, δίνοντας τη δυνατότητα να σημειωθεί πρόοδος στην κλιματική αλλαγή, στις διαπραγματεύσειες για τα πυρηνικά του Ιράν και στη φορολογία των επιχειρήσεων. Επισημαίνει, επίσης, ότι «ενώ ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκε η αποχώρηση από το Αφγανιστάν και η απόφαση AUKUS ήταν ατυχής, στο τέλος του έτους πραγματοποιήσαμε στενές διαβουλεύσεις ΕΕ-ΗΠΑ για την Κίνα και τον Ινδο-Ειρηνικό και επίσης συμφωνήσαμε να ξεκινήσουμε έναν ειδικό διάλογο ΕΕ-ΗΠΑ για την ασφάλεια και την άμυνα».

Όσον αφορά την Κίνα, ο Ζ. Μπορέλ επισημαίνει ότι διατηρήθηκε η ενότητα της ΕΕ, αναγνωρίζοντας ότι η ΕΕ βλέπει τη χώρα ως εταίρο, ανταγωνιστή και συστημικό αντίπαλο ταυτόχρονα. Σημειώνει ως «πλήγματα», την επιδείνωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εντός της Κίνας, την περιφερειακή της συμπεριφορά, καθώς και την απόφαση να επιβληθούν κυρώσεις σε ευρωβουλευτές και άλλα επίσημα όργανα της ΕΕ και πιο πρόσφατα τον εμπορικό εξαναγκασμό προς τη Λιθουανία.

Για την Αφρική, ο Ζ. Μπορέλ τονίζει ότι η χρονιά σημαδεύτηκε δυστυχώς από πολλές συγκρούσεις, με την επιδείνωση της κατάστασης στο Σαχέλ και τον εμφύλιο πόλεμο στην Αιθιοπία να λαμβάνει «δραματική διάσταση». Σημειώνει, επίσης, ότι προετοιμάζεται η Σύνοδος Κορυφής ΑΕ-ΕΕ που θα πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο, όπου η ΕΕ θα πρέπει να εκπληρώσει τις υποσχέσεις της, ιδίως για τα εμβόλια και τη χρηματοδότηση για το κλίμα.

Ο Ζ. Μπορέλ καταλήγει, λέγοντας ότι το 2021 η ΕΕ εργάστηκε για να υπερασπίσει τα συμφέροντα και τις αξίες της και να ενισχύσει μια παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες σε αυτό το έτος μετάβασης -ένα έργο που θα πρέπει να συνεχιστεί και το 2022.

Ο ευρωβουλευτής της ΝΔ είχε θέσει ζητήματα αναφορικά με τη στάση της Τουρκίας και είχε ζητήσει να ενημερωθεί για τις ενέργειες στις οποίες προτίθεται να προβεί η Επιτροπή, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Όπως είχε τονίσει, αφενός η Τουρκία παραμένει, αν και είναι μία υπό ένταξη χώρα στην ΕΕ, ακόμη και σήμερα μία από τις ελάχιστες χώρες που δεν έχουν υπογράψει και κυρώσει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Μία Διεθνής Σύμβαση που αποτελεί κοινοτικό κεκτημένο καθώς την έχουν υπογράψει όλες τα κράτη-μέλη της ΕΕ αλλά και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση ως Διεθνής Οργανισμός.

Αφετέρου, η Τουρκία προχώρησε στην οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με τη Λιβύη με το παράνομο και άκυρο τουρκολιβυκό μνημόνιο αμφισβητώντας το Άρθρο 121 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας και απεμπολώντας το κυριαρχικό δικαίωμα των ελληνικών νησιών σε ΑΟΖ.

Στην καταλυτική του απάντησή ο κ. Μπορέλ εξ ονόματος της Επιτροπής αναφέρει ρητά, όσον αφορά την υποχρέωση της Τουρκίας να υπογράψει και να κυρώσει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας: «Η Τουρκία είναι υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ χώρα και ως εκ τούτου πρέπει να εναρμονίσει την εθνική της νομοθεσία με το κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέρος του οποίου αποτελεί η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)».

Ενώ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο ρητά αναφέρει: «Όπως αναφέρεται στην Ετήσια Έκθεση της Επιτροπής για την Τουρκία οι συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης και οι στρατιωτικές συμφωνίες Τουρκίας-Λιβύης του 2019 θεωρούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν συμμορφώνονται με το εθιμικό διεθνές δίκαιο όπως κωδικοποιήθηκε από την UNCLOS και δεν έχουν νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη».

Όπως είπε ο Ζ. Μπορέλ, σήμερα οι υπουργοί Εξωτερικών συζήτησαν το «έγγραφο επιλογών» με κυρώσεις κατά της Τουρκίας, αναλύοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις. Αυτή η συζήτηση οδήγησε σε μια απόφαση για έναρξη εργασιών για ένα νομικό πλαίσιο καθεστώτος κυρώσεων της ΕΕ, κατά προσώπων και οργανισμών που εμπλέκονται ευθέως στο παράνομο άνοιγμα των Βαρωσίων. Το COREPER θα πρέπει να αξιολογήσει προσεκτικά τις διάφορες προτάσεις και ειδικότερα να αρχίσει να εργάζεται επ’ αυτών. Ο Ζ. Μπορέλ απέφυγε να δώσει ένα λεπτομερές χρονοδιάγραμμα, ωστόσο τόνισε ότι είναι σαφές ότι το COREPER θα αρχίσει να εργάζεται για τη δημιουργία ενός συγκεκριμένου καθεστώτος κυρώσεων.

Ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ, τόνισε επίσης ότι το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, συζήτησε τις επιπτώσεις των μονομερών ενεργειών της Τουρκίας στα Βαρώσια, οι οποίες παραβιάζουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Σημείωσε μάλιστα, ότι κατά τη συζήτηση, οι χώρες της ΕΕ εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους προς την Κύπρο και τη στήριξή τους στην προσπάθεια επανέναρξης της διαδικασίας διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Εξάλλου, σύμφωνα με το Ζοζέπ Μπορέλ, οι υπουργοί Εξωτερικών συμφώνησαν ότι οποιαδήποτε επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας θα προκαλέσει οικονομικές κυρώσεις στη Μόσχα.

«Η ΕΕ στέκεται ενωμένη υπέρ της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας», δήλωσε ο κ. Μπορέλ, σημειώνοντας ότι όλοι οι υπουργοί ήταν ξεκάθαροι, ότι η όποια επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, θα έχει πολιτικές συνέπειες με «υψηλό οικονομικό κόστος για τη Ρωσία».

Πρόσθεσε, τέλος, ότι η ΕΕ προσπαθεί να αποφύγει οποιαδήποτε στρατιωτική κρίση, λέγοντας: «Προετοιμαζόμαστε για το χειρότερο , αλλά αναμένουμε το καλύτερο».

«Είναι ξεκάθαρο ότι οι αρχές της Λευκορωσίας χρησιμοποιούν τους ανθρώπους σαν εργαλείο για πολιτικούς σκοπούς», τόνισε ο κ. Μπορέλ μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Προσέθεσε ότι το καθεστώς Λουκασένκο τους δίνει «ψεύτικες προσδοκίες».

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος σημείωσε ότι Ιρακινοί, οι οποίοι έρχονταν κυρίως από το Κουρδιστάν, μεταφέρονταν από τη Βαγδάτη στο Μινσκ και από το Μινσκ στα σύνορα της Πολωνίας και της Λιθουανίας. Συμπλήρωσε ότι εξήγησε στις ιρακινές αρχές τους κινδύνους που αντιμετώπιζαν οι πολίτες και εν συνεχεία εκείνες σταμάτησαν τις πτήσεις προς το Μινσκ. Ωστόσο, ακόμη κι αν οι ιρακινές αερογραμμές σταμάτησαν, δεν συνέβη το ίδιο με μικρότερες εταιρείες που «πετούσαν από τη Βαγδάτη και ξαφνικά από πολλά άλλα αεροδρόμια στη Μέση Ανατολή», υπογράμμισε ο Ζοζέπ Μπορέλ.

«Πολλά άλλα αεροδρόμια στη Μέση Ανατολή χρησιμοποιήθηκαν ως κόμβοι για να στείλουν ανθρώπους από τη Συρία, από το Ιράκ, από το Αφγανιστάν στη Λευκορωσία κι από εκεί στα ευρωπαϊκά σύνορα», επισήμανε.

Παράλληλα, μιλώντας για την αποστολή του Αντιπροέδρου της Κομισιόν Μαργαρίτη Σχοινά στις χώρες διέλευσης και προέλευσης των μεταναστών, ανέφερε ότι θα βρεθεί στο Αμπού Ντάμπι, τη Βηρυτό, τη Βαγδάτη, το Ερμπίλ, την ‘Αγκυρα.

Όσον αφορά τον Λουκασένκο, ο Ύπατος Εκπρόσωπος σημείωσε ότι με τις ενέργειές του απαντά στις κυρώσεις της ΕΕ. «Μου βάζετε κυρώσεις κι εγώ σας δημιουργώ πρόβλημα. Εάν πρέπει να θέσω σε κίνδυνο ανθρώπους για να δημιουργήσω πρόβλημα θα το κάνω», είπε ο κ. Μπορέλ εξηγώντας τον τρόπο δράσης του Λουκασένκο και τόνισε ότι «αυτό είναι κάτι εντελώς απαράδεκτο».

Επιπροσθέτως, ανέφερε ότι «η Κωνσταντινούπολη παραμένει ένας από τους βασικούς κόμβους διέλευσης για τους μετανάστες».

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, είναι ξεκάθαρο ότι η ΕΕ πρέπει να έχει παρουσία στο Αφγανιστάν, εκτός από αυτούς που εργάζονται για την ανθρωπιστική βοήθεια. «Το ερώτημα δεν είναι εάν πρέπει να έχουμε μια ελάχιστη παρουσία της ΕΕ στην οποία συμφωνούν όλα τα κράτη-μέλη, αλλά πότε και πώς», τονίζει, σημειώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) εργάζεται για πιθανές επιλογές, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση ασφαλείας.

«Ορατός» ο κίνδυνος ανθρωπιστικής καταστροφής

Η οικονομική κατάσταση στη χώρα κινδυνεύει να επιδεινώσει την ανθρωπιστική κρίση που εκτυλίσσεται, τονίζει ο Μπορέλ. «Εάν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί και με τον χειμώνα να πλησιάζει, υπάρχει ο κίνδυνος ανθρωπιστικής καταστροφής. Απελπισμένοι άνθρωποι μπορεί να εγκαταλείψουν τη χώρα, δημιουργώντας ένα μαζικό μεταναστευτικό κίνημα, επηρεάζοντας τα γειτονικά κράτη που ήδη φιλοξενούν περισσότερους από τρία εκατομμύρια Αφγανούς πρόσφυγες», αναφέρει.

Ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, υπενθυμίζει ότι από τότε που ανέλαβαν την εξουσία οι Ταλιμπάν, η ΕΕ αύξησε την ανθρωπιστική βοήθεια από 57 εκατομμύρια σε 200 εκατομμύρια ευρώ και με τα κράτη-μέλη έχει δεσμευθεί συνολικά για βοήθεια 677 εκατομμύρια ευρώ. Ταυτόχρονα, ωστόσο, η ΕΕ, τα κράτη-μέλη της και οι εταίροι της, έχουν διακόψει την αναπτυξιακή βοήθεια, ενώ το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα έχουν αναστείλει προς το παρόν την πρόσβαση του Αφγανιστάν στα προγράμματα τους, λόγω της αβέβαιης νομιμότητας της νέας αφγανικής κυβέρνησης.

Σημάδια επιδείνωσης 

Από την πλευρά της η ΕΕ, έχει θέσει πέντε προϋποθέσεις για την επανέναρξη των σχέσεών της με τη νέα αφγανική κυβέρνηση. «Θα πρέπει να δείξουμε σταθερότητα, σε σχέση αυτούς τους όρους, κυρίως για τα ανθρώπινα δικαιώματα», αναφέρει ο Μπορέλ.

«Υπάρχουν πολλά σημάδια ότι η κατάσταση στη χώρα επιδεινώνεται. Για παράδειγμα, έχουμε δει τον σχηματισμό μιας προσωρινής κυβέρνησης που δεν είναι ούτε περιεκτική ούτε αντιπροσωπευτική. Και έχουμε αναφορές ότι γυναίκες και κορίτσια αποκλείονται από τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τις αρχικές διαβεβαιώσεις των Ταλιμπάν», επισημαίνει ο Μπορέλ.

Κατά την επίσκεψή του στο Κατάρ, ο Ζ. Μπορέλ συζήτησε την κατάσταση στο Αφγανιστάν με τον Εμίρη, τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης/Υπουργό Εξωτερικών και τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας. «Η συντριπτική τους άποψη είναι ότι πρέπει να εμπλέξουμε τους Ταλιμπάν για να επηρεάσουμε τη συμπεριφορά και τις επιλογές τους», τονίζει ο Μπορέλ. Προς το παρόν, τα «αιτήματα» από την πλευρά των Ταλιμπάν φαίνεται να περιστρέφονται γύρω από την αναγνώριση, την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και την άρση των κυρώσεων του ΟΗΕ.

Όπως αναφέρεται, συγκρατείται ιδιαίτερα η αναφορά στην τελευταία παράγραφο όπου αναφέρεται ότι οι Υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ θα εξετάσουν ενέργειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στην επόμενη συνάντηση τους, εφόσον δεν υπάρξει συμμόρφωση της Τουρκίας με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Σήμερα η τριμερής σύνοδος Ελλάδας – Κύπρου – Ιορδανίας

«Σημειώνεται ότι η δήλωση του ΥΕ/ΑΕ Borrell εκδόθηκε στο όνομα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποτελεί αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης μεταξύ των 27, στην οποία το Υπουργείο Εξωτερικών, μέσω συνεχών επαφών με τα λοιπά Κράτη-Μέλη και τους Ευρωπαϊκούς θεσμούς, έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην υιοθέτηση της», καταλήγει.

Ο ρόλος Δένδια

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές καταλυτικός ήταν ο ρόλος του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών και ιδιαίτερα του Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια στην υιοθέτηση της δήλωσης της ΕΕ για τα Βαρώσια Η διαπραγμάτευση επί του σχεδίου της δήλωσης του ΥΕ/ΑΕ Borrell για τα Βαρώσια είχε ξεκινήσει την περασμένη Παρασκευή, ευθύς μόλις υιοθετήθηκε η σχετική δήλωση του Προέδρου του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η εν λόγω διαπραγμάτευση συνεχίστηκε όλο το Σαββατοκύριακο, αλλά χθες το πρωί είχε βρεθεί σε τέλμα λόγω διαφορών όσον αφορά την διατύπωση που αφορά το ενδεχόμενο ανάληψης ενεργειών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, εφόσον η Τουρκία δεν συμμορφωθεί με τις σχετικές αποφάσεις του ΣΑ ΟΗΕ.

Ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας ανέλαβε μεσολαβητική προσπάθεια, η οποία ουσιαστικά γεφύρωσε τις διαφορετικές αντιλήψεις που επικρατούσαν μέχρι εκείνη τη στιγμή και επέτρεψε την γρήγορη υιοθέτηση του τελικού κειμένου της δήλωσης. Στο πλαίσιο αυτό, όλες οι πλευρές συμφώνησαν ότι η σύγκλιση μιας έκτακτης τηλεδιάσκεψης μεταξύ των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ δεν κρίνεται αναγκαία, τουλάχιστον στην παρούσα συγκυρία.

Στην ερώτησή του ο κ. Κεφαλογιάννης είχε τονίσει «τη συνεχή τουρκική προσπάθεια αμφισβήτησης του Διεθνούς Δικαίου και των Διεθνών Συνθηκών».  

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, ο κ. Μπορέλ, στην απάντησή του, «δεν παραλείπει να επισημάνει ότι στην Τουρκία δεν έχει ακόμη εδραιωθεί ο πλήρης σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων των μειονοτήτων, η προστασία της γλώσσας, της θρησκείας και του πολιτισμού τους σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα» και ότι «η (Ευρωπαϊκή) Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση και να εκφράζει τις ανησυχίες αυτές προς την τουρκική πλευρά κατά τις διμερείς επαφές των δύο πλευρών».

Ο Μακρόν “έστειλε” για εμβόλιο 900.000 Γάλλους με το διάγγελμά του

«Η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για την ανάπτυξη μιας συνεργασίας και αμοιβαία επωφελούς σχέσης με την Τουρκία. Και αυτό ισχύει και για την Τουρκία. Η ΕΕ είναι μακράν ο πρώτος εταίρος εισαγωγών και εξαγωγών της Τουρκίας, καθώς και πηγή επενδύσεων. Κοιτάζοντας τα τελευταία στοιχεία προ πανδημίας, βλέπουμε 69,8 δισεκατομμύρια ευρώ των εξαγωγών της Τουρκίας είχαν κατεύθυνση προς την ΕΕ και 58,5 δισεκατομμύρια ευρώ των άμεσων ξένων επενδύσεών της (ΑΞΕ) προέρχονται από την ΕΕ. Περισσότεροι από 5,5 εκατομμύρια Τούρκοι πολίτες ζουν σε κράτη μέλη της ΕΕ, και σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο το 61% των Τούρκων πολιτών βλέπουν την ΕΕ ως παράγοντα που μετράει στον κόσμο. Και με την ασφάλεια και την άμυνά της να είναι συνδεδεμένη με το ΝΑΤΟ, φαίνεται δύσκολο να πιστέψουμε ότι η Τουρκία θα μπορούσε ρεαλιστικά να οραματιστεί καλύτερες επιλογές από το να ακολουθήσει έναν ευρωπαϊκό δρόμο», σημειώνει ο Ζοζέπ Μπορέλ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Προκλητικός ξανά ο Μπαχτσελί: Σήμερα εμφανίζονται μπροστά μας, χθες ρίχτηκαν στη θάλασσα της Σμύρνης

Προσθέτει ότι « θα ήταν αφελές να θεωρήσουμε ότι τα προβλήματα έχουν τελειώσει. Η έκθεση για τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας που παρουσίασα από κοινού με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει μια διπλή προσέγγιση και προσδιορίζει τέσσερα κύρια στοιχεία έντασης στη σχέση: 1)θαλάσσιες διαφορές στην Ανατολική Μεσόγειο 2)το ζήτημα του Κυπριακού 3) διαφορετικούς στόχους σε περιφερειακές συγκρούσεις, ιδίως στη Λιβύη και τη Συρία 4) και την επιδείνωση των δημοκρατικών προτύπων στην Τουρκία.

Το έργο μπροστά δεν είναι εύκολο. Οι ηγέτες της ΕΕ τόνισαν την ανάγκη για μια σταδιακή και αναλογική, αλλά και αναστρέψιμη προσέγγιση» ενώ υπογραμμίζει ότι « το θάρρος και η αποφασιστικότητα, αλλά και η ευελιξία και η κατανόηση, είναι απαραίτητα για την αποκατάσταση της σχέσης μας με βιώσιμο τρόπο. Μερικά από τα εκκρεμή ζητήματα έχουν εμπλακεί σε δεκαετείς διαφωνίες και συγκρούσεις. Ωστόσο, μια βασική διαφορά διακρίνει τις σημερινές προσπάθειες εξεύρεσης λύσεων από εκείνες του παρελθόντος: υπάρχει αυξημένη συνειδητοποίηση του πώς οι παλαιές διαφορές επηρεάζουν βαθιά τα συμφέροντα ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν μπορούν πλέον να θεωρηθούν διμερή θέματα μεταξύ της Τουρκίας και ορισμένων κρατών μελών».

Ο Ζοζέπ Μπορέλ επισημαίνει ότι «σε μια στιγμή που η στρατηγική πόλωση φαίνεται να αναδύεται σε όλο τον κόσμο, η ενίσχυση ενός ευρωπαϊκού δημοκρατικού πυλώνα που περιλαμβάνει την Τουρκία θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό εξισορροπητικό στοιχείο. Αυτό δεν είναι δεδομένο, αλλά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσέφερε μια πιθανή γέφυρα» τονίζοντας ότι «πρέπει τώρα να χτίσουμε αυτήν τη γέφυρα και πιστεύω ότι μπορούμε να το κάνουμε. Με πολιτικές σαφείς επιλογές και δέσμευση από όλες τις πλευρές. Από την πλευρά μας, η ΕΕ είναι έτοιμη να επενδύσει τις απαιτούμενες προσπάθειες. Εάν η Τουρκία είναι εξίσου πρόθυμη να το πράξει, και υπογραμμίζει τη θετικότερη ρητορική της με αντίστοιχες ενέργειες, μπορούμε να συνεχίσουμε να προχωρούμε από την αποκλιμάκωση στην οικοδόμηση μιας αμοιβαία επωφελούς ατζέντας».

Οι σχέσεις με την Τουρκία θα συζητηθούν κατ’ αρχάς την προσεχή Δευτέρα, στη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε., όπου ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής και ύπατος εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική, Ασφάλεια και Αμυνα, Ζοζέπ Μπορέλ, θα παρουσιάσει στους «27» την έκθεσή του, η οποία αξιολογεί τη συμπεριφορά της Τουρκίας το τελευταίο διάστημα.

Υπενθυμίζεται ότι στην επικείμενη Σύνοδο Κορυφής οι ηγέτες θα συζητούσαν και τον κατάλογο των πιθανών κυρώσεων στην Τουρκία, ωστόσο με τα όσα μεσολάβησαν και τα ανοίγματα της Αγκυρας (διερευνητικές συνομιλίες) δεν αναμένεται οι ηγέτες να προτάξουν στην παρούσα φάση τις κυρώσεις. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε χθες Ευρωπαίος αξιωματούχος, όλα τα μέτρα και οι κυρώσεις θα παραμείνουν στον τραπέζι, δεν αποσύρονται.

Άρθρο του Σεραφείμ Κοτρώτσου: Τι έχουν να πουν Μητσοτάκης και Ερντογάν; Επιδιώξεις και κίνδυνοι…

Αναφερόμενος στη συνεδρίαση της Δευτέρας και σε σχέση με την έκθεση του κ. Μπορέλ, ο ίδιος αξιωματούχος είπε ότι η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο είναι καλύτερη σήμερα, οι ενέργειες στις οποίες προέβη η Τουρκία έχουν βελτιώσει το περιβάλλον, ωστόσο, όπως είπε, η σχέση παραμένει δύσκολη και η Αγκυρα μένει να κάνει πολλά ακόμη για να φτάσουμε σε πραγματικά καλές σχέσεις.

Στόχος του κ. Μπορέλ είναι να θέσει τις σχέσεις Ε.Ε.-Τουρκίας στον σωστό δρόμο και σε όλα τα θέματα, δηλαδή Κράτος Δικαίου, μεταναστευτικό, σχέσεις με χώρες της Ε.Ε., ενταξιακή πορεία.

Η Τουρκία δεν είναι μόνο μια υποψήφια χώρα και περιφερειακή δύναμη, αλλά χώρα-κλειδί, συνέχισε, προσθέτοντας ότι πρέπει να μπούμε σε έναν δρόμο που θα μπορούμε να τα συζητάμε και να τα επιλύουμε όλα (τα προβλήματα).

Σχετικά με το Κυπριακό, ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι η Ε.Ε. θα βρίσκεται στη διάσκεψη υπό τον ΟΗΕ, τόσο στην αρχική φάση στη Γενεύη όσο και στη φάση των εις βάθος διαπραγματεύσεων, με το ίδιο καθεστώς που είχε και την τελευταία φορά (στο Κραν Μοντανά).

Το Κυπριακό είναι ένα από τα πιο δύσκολα διπλωματικά ζητήματα και όποια και αν είναι η λύση θα υλοποιηθεί με ολόκληρο το νησί στην Ε.Ε., είπε, προσθέτοντας ότι έχουμε το κοινοτικό κεκτημένο και είναι λογικό ότι η Ε.Ε. θα είναι στις διαπραγματεύσεις, όχι ως εγγυήτρια δύναμη, αλλά ο ρόλος της είναι πολύ συγκεκριμένος.