Νίκος Γιαννόπουλος

Η βιβλιογραφία, έστω και εμμέσως, λέει ναι εξετάζοντας όμως διαφορετικές, κάθε φορά, παραμέτρους.

Ενα γενικό συμπέρασμα από τη σύγχρονη πολιτική ψυχολογία δείχνει ότι το φαινόμενο δεν εξηγείται μόνο από την προσωπική ανηθικότητα. Αντίθετα, αποτελεί αποτέλεσμα ενός συνδυασμού επιβολής εξουσίας, διαμόρφωσης κομματικής ταυτότητας, κοινωνικής ψυχολογίας και επικοινωνιακής στρατηγικής. Είναι, δηλαδή, κάτι πιο σύνθετο από αυτό που φανταζόμαστε. Οι πολιτικοί δεν είναι άνθρωποι που έχουν μία εκ φύσεως τάση προς το ψέμα αλλά χρησιμοποιούν τη μέθοδο για να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη.

Το χειρότερο είναι όμως ότι το πολιτικό ψέματα καθιστά το γενικό πληθυσμό πιο ανεκτικό στην έλλειψη της αλήθειας. Έρευνα των Jérémy Celse και Kirk Chang στο περιοδικό “Psychological Research” κατέληξε σε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον συμπέρασμα: όταν οι πολίτες αντιλαμβάνονται τους πολιτικούς ως ανέντιμους, αυξάνεται η ανοχή τους στο ψέμα. Σε τρία πειράματα, οι συμμετέχοντες που εκτέθηκαν σε πολιτικούς συνειρμούς ψέματος εμφάνισαν μεγαλύτερη τάση να ψεύδονται σε σύγκριση με όσους εκτέθηκαν σε πρόσωπα υψηλής ηθικής αξιοπιστίας, όπως θρησκευτικούς ηγέτες.

Την ίδια ώρα προκύπτει και το ζήτημα της “προσαρμογής” στο ψέμα ανάλογα με την πολιτική τοποθέτηση και το είδος του αφηγήματος.

Σύμφωνα με μελέτη στο Current Opinion in Psychology, οι άνθρωποι συχνά αποδέχονται ψευδείς πολιτικές πληροφορίες όχι επειδή τις πιστεύουν πλήρως, αλλά επειδή εξυπηρετούν την πολιτική τους ταυτότητα. Η έρευνα έδειξε ότι τρεις παράγοντες αυξάνουν την ανοχή στην παραπληροφόρηση: η κομματική πόλωση, η επανάληψη των ίδιων αφηγημάτων και η συναισθηματική ταύτιση με έναν πολιτικό χώρο. 

Όσο μεγαλύτερη η πόλωση, τόσο μεγαλύτερη η ανοχή στο ψέμα, ιδιαίτερα αν αυτή βολεύει στο πολιτικό αφήγημα που πιστεύουμε εξ’ αρχής. Αυτό εξηγεί ίσως την τάση πολιτικών που συνεχίζουν να ψεύδονται αν και έχουν διαψευστεί πολλάκις από αντικειμενικές καταγραφές.

Ολα τα παραπάνω, όπως γίνεται κατανοητό, μεγεθύνονται μέσα από τα social media. Μελέτη του 2025 που ανέλυσε περισσότερα από 400.000 tweets πολιτικών σε ΗΠΑ, Βρετανία, Γερμανία και Ιταλία βρήκε ότι η παραπληροφόρηση παράγει πολύ μεγαλύτερη αλληλεπίδραση από την αξιόπιστη ενημέρωση. To ψέμα στα social κατά το κοινώς λεγόμενο πουλάει γιατί χαρίζει διάδραση, “μεταφέρει” σε ποιο μεγάλα κοινό το περιεχόμενο.

Στις ΗΠΑ, μάλιστα, χώρα στην οποία το φαινόμενο της μεταλήθειας αποκτά εκρηκτικές διαστάσεις, οι αναρτήσεις με ψευδές ή παραπλανητικό περιεχόμενο συγκεντρώνουν πάνω από 2,5 φορές περισσότερη απήχηση από τις τεκμηριωμένες πληροφορίες. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι αρκετοί πολιτικοί χρησιμοποιούν την παραπληροφόρηση ως στρατηγικό εργαλείο για να αυξήσουν την ορατότητα και τη συσπείρωση των οπαδών τους. Αυτό φαντάζει ως μετεξέλιξη του παλιού του “πες, πες, κάτι θα μείνει” δωσμένο με όρους μετανεωτερικότητας.

Ο Petter Tornberg, Καθηγητής Κοινωνικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Αμστερνταμ εξέτασε, από την πλευρά του 32 εκ. αναρτήσεις πολιτικών από 26 χώρες. Η μελέτη του διαπίστωσε ότι τα λαϊκιστικά και κυρίως ακροδεξιά κόμματα είχαν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα να διαδίδουν ψευδείς ειδήσεις σε σχέση με τα παραδοσιακά κόμματα. Όπως και ο ίδιος ο τραμπισμός έχει δείξει η η παραπληροφόρηση χρησιμοποιείται συχνά ως εργαλείο κλιμάκωσης της πολιτικής πόλωσης και αποσταθεροποίησης των δημοκρατικών θεσμών.

Για όλα τα παραπάνω, το κόστος που φαίνεται ότι πληρώνουν οι πολιτικοί και τα κόμματα είναι μάλλον μικρό. Κρυπτόμενοι πίσω από το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου αυτοί που έχουν μεγάλη ροπή προς το ψέμα, απλώς συνεχίζουν να ψεύδονται μέχρι τελικής πτώσεως αφού χειροπιαστές συνέπειες, νομικής μορφής, δεν προκύπτουν.

Είναι, άρα, σαφές ότι σ’ ένα περιβάλλον έντονης πόλωσης, συναισθηματικής φόρτισης και ψηφιακής υπερπληροφόρησης, η πολιτική αλήθεια γίνεται λιγότερο σημαντική από την πολιτική αποτελεσματικότητα. Το ψέμα λειτουργεί ως εργαλείο συσπείρωσης, δημιουργίας φόβου ή ενίσχυσης της κομματικής ταυτότητας. Και όσο οι πολίτες συνεχίζουν να αποδέχονται ή να δικαιολογούν την παραπληροφόρηση όταν εξυπηρετεί τις πεποιθήσεις τους, το πολιτικό ψέμα δύσκολα θα εξαφανιστεί.

Ας τα έχουμε στο νου μας όλα αυτά τώρα που πλησιάζουν οι επόμενες βουλευτικές eklog;ew  στην πατρίδα μας και ας είμαστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σ’ αυτά που ακούμε και διαβάζουμε. Στο χέρι μας είναι να ζητάμε περισσότερη τεκμηρίωση, περισσότερη αλήθεια και εν τέλει την αξιοπιστία των λεγομένων που σαν πολίτες αξίζουμε. Το ψέμα πάντως δεν εντοπίζεται τόσο δύσκολο όσο πιστεύουμε. Με λίγη παραπάνω προσοχή γίνεται εύκολα αντιληπτό.

Ενάμισι χρόνο από την έναρξη της προεδρίας Τραμπ, το μερίδιο των ερωτηθέντων σε δημοσκόπηση που αναγνωρίζει τις ΗΠΑ ως τον πιο πολύτιμο σύμμαχο της Ευρώπης έχει μειωθεί κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες. Και καθώς η Κίνα αποτυγχάνει να κερδίσει έδαφος ως εναλλακτικός εταίρος, οι Ευρωπαίοι αναπροσαρμόζουν τις συμμαχίες στο εσωτερικό της Δύσης.

Μια νέα μελέτη του Ιδρύματος Μπέρτελσμαν (Bertelsmann Stiftung) απεικονίζει αυτή την αλλαγή.

Λίγο πριν από τη φετινή Ημέρα της Ευρώπης στις 9 Μαΐου, οι Ευρωπαίοι οδεύουν προς μια στρατηγική επανεκκίνηση. Νέα μελέτη του Ιδρύματος Μπέρτελσμαν, βασισμένη σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από το Σεπτέμβριο 2024 έως το Μάρτιο 2026, δείχνει μια ήπειρο πρόθυμη να σταθεί στα δικά της πόδια. Το 73% των πολιτών της ΕΕ λέει τώρα ότι η Ένωση θα πρέπει να πάρει το δικό της δρόμο έπειτα από δεκαετίες στενής ευθυγράμμισης με τις Ηνωμένες Πολιτείες· το ποσοστό αυτό ήταν 63% το 2024. Η αλλαγή παρατηρείται σε όλες τις δημογραφικές ομάδες, ενώ καταγράφεται ιδιαίτερα ισχυρή αύξηση μεταξύ των γηραιότερων Ευρωπαίων.

Η προεδρία Τραμπ έχει αφήσει βαθιές ουλές στη διατλαντική σχέση. Η εμπιστοσύνη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι χαμηλή, με το 58% των Ευρωπαίων να λέει ότι δεν θεωρεί την Ουάσινγκτον αξιόπιστο εταίρο. Ενώ οι ΗΠΑ παραμένουν συγκριτικά πιο σημαντικός σύμμαχος της ΕΕ (31%), το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί από το 2024 κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες. Ένας πολωτικός αμερικανός πρόεδρος και η αύξηση των γεωπολιτικών εντάσεων έχουν ωθήσει την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη να ζητάει να αποκτήσει η Ευρώπη μεγαλύτερη αυτάρκεια.

Εντούτοις η αναζήτηση ανεξαρτησίας της Ευρώπης δεν μεταφράζεται σε στροφή προς το Πεκίνο. Η Κίνα αντιμετωπίζεται με επίμονο σκεπτικισμό. Μεγάλες πλειοψηφίες υποστηρίζουν τον περιορισμό των εξαρτήσεων, ακόμα και με οικονομικό κόστος. Αντίθετα, οι προτιμήσεις αλλάζουν μέσα στο πλαίσιο του υφιστάμενου συστήματος συμμαχιών. Το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς κερδίζουν έδαφος ως στρατηγικοί εταίροι, πράγμα που δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι αλλάζουν μάλλον τις ισορροπίες εντός του διατλαντικού πλαισίου και δεν το εγκαταλείπουν. Η υποστήριξη προς το ΝΑΤΟ παραμένει σταθερή, με ξεκάθαρες πλειοψηφίες να το θεωρούν ακρογωνιαίο λίθο της ασφάλειας (63%).

Ο Φλοριάν Κόμερ, ειδικός στα ευρωπαϊκά ζητήματα στρατηγικής στο Ίδρυμα Μπέρτελσμαν, λέει: «Το μήνυμα πριν από τη φετινή Ημέρα της Ευρώπης είναι αδιαμφισβήτητο: οι Ευρωπαίοι θέλουν να αποκτήσουν περισσότερη ανεξαρτησία έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών. Η εμπιστοσύνη έχει διαβρωθεί, η θέση της Αμερικής ως κεντρικού εταίρου της Ευρώπης έχει καταπέσει. Η σύμπραξη μπορεί να επισκευασθεί, όμως τα δεδομένα μας σηματοδοτούν ένα βαθύτερο, δομικό ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις. Οι Ευρωπαίοι πολίτες ζητούν μεγαλύτερη ανεξαρτησία, κυρίως στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική της ασφάλειας. Οι διαμορφωτές της πολιτικής χρειάζεται να μεταφράσουν το αίτημα αυτό σε λεπτομερείς πολιτικές και σε πραγματική επένδυση στις δυνατότητες της ίδιας της Ευρώπης».

Ο Μπράντον Μπορν, ειδικός στις διατλαντικές σχέσεις στο Ίδρυμα Μπερτελσμαν, προσθέτει: «Στο πλαίσιο αυτό, η οικοδόμηση μιας ισχυρότερης και με μεγαλύτερη αυτάρκεια Ευρώπης πηγαίνει χέρι-χέρι με την επέκταση των συμπράξεών της ώστε να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και στρατηγική σταθερότητα».

Αυτό έρχεται λίγους μήνες αφότου το Ίδρυμα Hind Rajab, ένας οργανισμός που λαμβάνει νομικές ενέργειες εναντίον ατόμων που κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα, υπέβαλε επίσημη καταγγελία εναντίον του Κατς σε Έλληνες δικηγόρους στις 21 Ιανουαρίου.

Το Ίδρυμα Hind Rajab ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι «η καταγγελία υποβλήθηκε σε σχέση με την επίσκεψη του Κατς στην Ελλάδα και αφορούσε την πιθανή ευθύνη του βάσει του διεθνούς δικαίου».

Προσθέτει: «Οι καταγγέλλοντες ισχυρίζονται ότι ο Κατς μπορεί να φέρει ευθύνη, τόσο ως συμμετέχων όσο και ως ηθικός αυτουργός, για συμπεριφορά που φέρεται να συνιστά σοβαρά διεθνή εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένων εγκλημάτων πολέμου, βασανιστηρίων, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας, σε σχέση με την τρέχουσα κατάσταση στη Γάζα».

Το ίδρυμα δήλωσε ότι ένας άλλος λόγος για τον οποίο αυτή η υπόθεση συμβαίνει στην Ελλάδα είναι λόγω καταγγελίας που υπέβαλε μέλος του Παγκόσμιου Στόλου Sumud τον περασμένο Οκτώβριο, όταν «Έλληνες πολίτες που επέβαιναν στο πλοίο συνελήφθησαν βίαια και κρατήθηκαν παράνομα».

Ταυτότητα της έρευνας: Η φωνή 36 εκατομμυρίων ασθενών

Η έρευνα, η οποία διεξήχθη το διάστημα Δεκεμβρίου 2025 – Μαρτίου 2026, αποτελεί τη μεγαλύτερη χαρτογράφηση των αντιλήψεων των ασθενών παγκοσμίως.

• Συμμετοχή: 2.403 ομάδες ασθενών.
• Εύρος: 48 διαφορετικές κατηγορίες παθήσεων.
• Εκπροσώπηση: Συνολικά 36 εκατομμύρια ασθενείς από όλο τον κόσμο αξιολόγησαν 47 κορυφαίες φαρμακευτικές και βιοτεχνολογικές εταιρείες.

Στασιμότητα στη φήμη και «καμπανάκι» για την πρόσβαση

Παρά το γεγονός ότι η συνολική φήμη του κλάδου εμφανίζεται σταθερή κατά την τελευταία πενταετία (2021–2025), οι λεπτομέρειες των ευρημάτων προκαλούν ανησυχία. Το κυριότερο πρόβλημα εντοπίζεται στην πρόσβαση των ασθενών στα φάρμακα, η οποία αποτελεί την κορυφαία προτεραιότητα παγκοσμίως.

Η έρευνα καταγράφει μια ανησυχητική, σταδιακή επιδείνωση τόσο στις πραγματικές συνθήκες πρόσβασης όσο και στην αντίληψη των ασθενών για την καινοτομία και την αποτελεσματικότητα των νέων θεραπειών. Η δυσαρέσκεια αυτή υποδηλώνει ένα χάσμα μεταξύ των επιστημονικών ανακαλύψεων και της τελικής διαθεσιμότητάς τους στο κρεβάτι του ασθενούς.

Οι παράγοντες της αστάθειας και το «Patent Cliff»

Σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, οι φετινές κατατάξεις των εταιρειών παρουσιάζουν πρωτοφανή μεταβλητότητα. Οι αναλυτές της PatientView™ αποδίδουν αυτή την αστάθεια σε τρεις κεντρικούς άξονες:

1. Πολιτικές παρεμβάσεις: Ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, οι νομοθετικές αλλαγές έχουν επηρεάσει άμεσα τις στρατηγικές των εταιρειών.
2. Λήξη πατεντών (Patent Cliff): Η απώλεια αποκλειστικότητας για εμβληματικά σκευάσματα αναγκάζει πολλές εταιρείες σε αναδιάρθρωση, επηρεάζοντας τις υποστηρικτικές τους δράσεις.
3. Αποτυχίες προϊόντων: Προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα ή στην έγκριση νέων σκευασμάτων κλόνισαν την εμπιστοσύνη των ασθενών.

Η στρατηγική της «ανοιχτής πόρτας» ανταμείβεται

Το πιο διδακτικό εύρημα της έρευνας είναι η άμεση συσχέτιση της φήμης με τη συνεργασία. Οι εταιρείες που επέλεξαν να μειώσουν τη στήριξη ή την επικοινωνία τους με τις οργανώσεις ασθενών είδαν τη βαθμολογία τους να υποχωρεί δραματικά. Αντίθετα, οι οργανισμοί που ενίσχυσαν τους δεσμούς τους με την κοινότητα των ασθενών αναδείχθηκαν ως ηγέτες του κλάδου.

Οι κορυφαίοι της παγκόσμιας κατάταξης (Σύνολο 47 εταιρειών):

1. ViiV Healthcare (1η θέση)
2. Roche / Genentech / Chugai (2η θέση)
3. AstraZeneca (3η θέση)

Στην ειδική κατηγορία των 15 μεγάλων φαρμακευτικών εταιρειών (Big Pharma), η πρώτη τριάδα διαμορφώνεται ως εξής:

• 1η: Roche / Genentech / Chugai
• 2η: AstraZeneca
• 3η: Novartis

Η ελληνική πραγματικότητα: Η πρόσβαση ως ζήτημα επιβίωσης

Τα διεθνή ευρήματα αποκτούν δραματική σημασία όταν εξεταστούν υπό το πρίσμα της ελληνικής υγειονομικής πολιτικής. Όπως επισημαίνει η κα Καίτη Αντωνοπούλου, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αντιρευματικού Αγώνα (ΕΛΕΑΝΑ), η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην Ευρώπη όσον αφορά την ενσωμάτωση της καινοτομίας.

«Μόλις 1 στα 5 νέα φάρμακα φτάνει τελικά στους Έλληνες ασθενείς. Σε αυτό το περιβάλλον, η συνεργασία μεταξύ βιομηχανίας και ομάδων ασθενών δεν είναι απλώς μια εταιρική υποχρέωση, αλλά ο μοναδικός δρόμος για να διασφαλίσουμε ότι η καινοτομία θα πάψει να είναι προνόμιο των λίγων», τονίζει η Πρόεδρος της ΕΛΕΑΝΑ.

Η έρευνα για το 2025/2026 υπογραμμίζει ότι η εταιρική φήμη δεν χτίζεται σε εργαστήρια, αλλά μέσα από τη συνέπεια και την αλληλεγγύη προς τον ασθενή, ιδιαίτερα όταν το οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον γίνεται εχθρικό.

Ειδικότερα, κατόπιν διερεύνησης και αξιοποίησης πληροφοριών αναφορικά με οικίες όπου εντοπίζεται εγκληματική δραστηριότητα, απογευματινές ώρες της Δευτέρας (20/4) και με τη συνδρομή αστυνομικών της Ομάδας ΔΙ.ΑΣ., διενεργήθηκαν έλεγχοι σε σπίτια στις περιοχές της Κυψέλης και των Πατησίων.

Εντός των εν λόγω οικιών βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, και κατασχέθηκαν:

– αμυντική χειροβομβίδα, επιμελώς κρυμμένη στο μπαλκόνι διαμερίσματος,
– 2 ηλεκτρονικές ζυγαριές ακριβείας,
– 27 γραμμ. κατεργασμένης κάνναβης,
– 43 ναρκωτικά δισκία και
– 3 κινητά τηλέφωνα.

Αποτέλεσμα των στοχευμένων ελέγχων ήταν η σύλληψη 3 αλλοδαπών, ηλικίας 28 και 20 ετών κατηγορούμενοι -κατά περίπτωση- για κατοχή χειροβομβίδας από κοινού και παράβαση της νομοθεσίας περί εξαρτησιογόνων ουσιών.

Επιπλέον σε βάρος του 28χρονου συλληφθέντα εκκρεμούσε ένταλμα σύλληψης για διακίνηση ναρκωτικών.

Νίκος Γιαννόπουλος

Μία έρευνα της Unicef από το όχι και τόσο μακρινό 2022 δείχνει ότι η συμμετοχή των νέων σε πολιτικά κόμματα ή οργανώσεις παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, είναι μόλις 8%. Τα νούμερα βελτιώνονται και γίνονται διψήφια αν μιλάμε για συμμετοχή σε ΜΚΟ ή σε γενικότερες πολιτικές δράσεις. Μία μάλλον πρόχειρη προσέγγιση θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι νέοι (15-24 ετών) είναι μάλλον αδιάφοροι για όσα συμβαίνουν γύρω τους, τουλάχιστον στη μεγάλη πλειοψηφία τους.

Η συζήτηση όμως δεν σταματά εδώ. Σε μία πρόσφατη ακαδημαϊκή έρευνα αποδεικνύεται ότι οι νέοι προτιμούν τις λεγόμενες “άτυπες” μορφές συμμετοχής σε κοινωνικά δρώμενα (πχ συμμετοχή σε διαδικτυακές καμπάνιες) και δείχνουν μάλιστα να ενδιαφέρονται περισσότερο για “ταυτοτικά” ζητήματα όπως η ισότητα των φύλων και τα εν γένει κοινωνικά δικαιώματα. Τους απασχολεί επίσης ιδιαίτερα το ζήτημα της κλιματικής κρίσης. 

Τα παραπάνω ευρήματα δεν συμβαδίζουν με το στερεότυπο του αδιάφορου Ελληνα νέου. Αυτό που καταγράφεται περισσότερο δεν είναι αδιαφορία αλλά διαφορετικός, πιο σύγχρονος, τρόπος συμμετοχής. Θα μπορούσε να πει κανείς, πιο δεικτικά, ότι οι νέοι δεν απορρίπτουν τη συμμετοχή αλλά σίγουρα σνομπάρουν τους παραδοσιακούς θεσμούς.

Αυτό το έδειξε και πρόσφατη έρευνα του ινστιτούτου Eteron. Σε ποσοστό 74,3% οι νέοι δήλωσαν δυσαρεστημένοι με τη λειτουργία της δημοκρατίας στην Ελλάδα και, μεταξύ μας, αυτή είναι μία καλή είδηση και μία ένδειξη ότι οι νέοι άνθρωποι στην πατρίδα μας αντιλαμβάνονται πολύ καλά τι γίνεται. Και ναι, έχουν και χαμηλότερη κομματική ταύτιση από παλαιότερα, δεν τους πείθουν ιδιαίτερα ούτε τα συστημικά ούτε τα αντισυστημικά κόμματα.

“Μα που θα βρούμε τους σημερινούς νέους” παραπονιούνται συχνά τα κόμματα. Μα δεν έχουν ψάξει επακρώς στο ψηφιακό περιβάλλον. Οι νέοι είναι εκεί, συμμετέχουν σε ψηφιακές διαβουλεύσεις (τα έχει “μετρήσει” επαρκώς αυτά η Ευρωπαϊκή Ένωση), εκφράζουν τη γνώμη τους on line, διατυπώνουν τις απόψεις τους με πειστικό αλλά όχι συστημικό τρόπο. Στα social media και αλλού. Αρα η ερώτηση που διατυπώνεται πολλές φορές από τα κόμματα μάλλον φανερώνει άγνοια.

Oι μέχρι 24 ετών συμπολίτες μας είναι εκεί “έξω” αλλά και έξω. Και στον πραγματικό αλλά και κυρίως στον ψηφιακό κόσμο. Και θέτουν τα ζητήματα με τον τρόπο που αυτοί ξέρουν. Τα κόμματα πρέπει να “διαβάσουν” τις εξελίξεις και τα δεδομένα.

Ποιο είναι το κεντρικό συμπέρασμα αυτών; Μπορεί οι νέοι στην Ελλάδα να έχουν χαμηλή εμπιστοσύνη στους θεσμούς αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως κοινωνικά αδρανείς. Η συμμετοχή τους καθορίζεται από τον ψηφιακό κόσμο, είναι σίγουρα περισσότερο “θεματική” αλλά και περισσότερο “αποσπασματική”. Η παλιά “μαζική” πολιτική στράτευση δεν συγκινεί αυτήν την περίοδο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορεί να συγκινήσει κάποια στιγμή στο άμεσο μέλλον.

Οντως, η εμπλοκή είναι χαμηλή σε “παραδοσιακά” θεσμικά σχήματα, αλλά παραμένει ενεργή σε ζητήματα όπως το περιβάλλον, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η ισότητα. Οι νέοι προτιμούν συμμετοχή χωρίς μακροχρόνια δέσμευση, μέσω καμπανιών, συλλογικοτήτων ή ψηφιακών κοινοτήτων. Αυτή η μορφή, αποκαλούμενη «issue-based» activism συνδέεται με χαμηλή εμπιστοσύνη στους θεσμούς, αλλά και με την ανάγκη για άμεσο, ορατό αντίκτυπο και την ανάγκη για άμεσες λύσεις που θα βελτιώνουν τους όρους ζωής σε παρόντα χρόνο και όχι στο… απώτερο μέλλον.

Ας το συνειδητοποιήσουμε, λοιπόν, όλοι, κόμματα και πολίτες. Σε αυτό το μεταβαλλόμενο τοπίο, η στάση της νέας γενιάς δεν μπορεί να διαβαστεί με τα παλιά μέτρα. Τα δεδομένα από οργανισμούς στην Ελλάδα και την Ευρώπης δείχνουν μια γενιά που ισορροπεί ανάμεσα στην απογοήτευση και την αναζήτηση νέων τρόπων έκφρασης.

Η πρόκληση για την κοινωνία και τους θεσμούς δεν είναι απλώς να «ενεργοποιήσουν» τους νέους, αλλά να κατανοήσουν τους όρους με τους οποίους εκείνοι επιλέγουν να συμμετέχουν. Γιατί τελικά, η συμμετοχή δεν έχει χαθεί· απλώς αλλάζει μορφή — και ίσως αυτό να είναι το πιο κρίσιμο μήνυμα της εποχής.

Να ένα πολύ χρήσιμο case study για τα κόμματα ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης, όποτε αυτή και αν διεξαχθεί.

Ο Άκης Σκέρτσος, υπουργός Επικρατείας, αρμόδιος για την παρακολούθηση του κυβερνητικού έργου, επεσήμανε πως σε 2 με 3 εβδομάδες θα είναι έτοιμο και θα παρουσιαστεί το πόρισμα της επιτροπής, που έχει αναλάβει τον σχεδιασμό αυτής της μεταρρύθμισης, η οποία φιλοδοξεί να βάλει τάξη στο «κατακερματισμένο τοπίο», που όπως είπε, επικρατεί στην ανώτατη εκπαίδευση, την έρευνα και τεχνολογία, με πολλούς φορείς και γενικές γραμματείες, χωρίς κεφαλή για χάραξη πολιτικών.

Χαρακτήρισε το υπό ίδρυση υπουργείο ως κομβικό σημείο και βάση για το αναπτυξιακό και επενδυτικό άλμα της Ελλάδας, που θα την κατατάξει στις οικονομίες κατηγορίας Α. Θα καλύψουμε χαμένο χρόνο και χώρο, τόνισε ο κ. Σκέρτσος, αναφέροντας πως η συνένωση αυτή έχει γίνει ήδη στις Σκανδιναβικές χώρες και τη Γαλλία με μεγάλη επιτυχία.

Όπως ανέφερε: «Σήμερα όπως γνωρίζετε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκεται στην αιχμή της δημοσιότητας.

Σήμερα όμως – δύο (2) μήνες μετά τις διαρροές και τα non papers χωρίς ακόμα να έχω πάρει το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής – δέχτηκα επίσκεψη στο σπίτι και το γραφείο μου, των οργάνων της οικονομικής αστυνομίας.

Σεβόμενος απολύτως την εντολή που τους δόθηκε παρείχα κάθε στοιχείο που μου ζητήθηκε. Ωστόσο πρέπει να σημειώσω ότι αναζητούνται επι ματαίω και με κάθε τρόπο στοιχεία για να κρατηθεί “ζωντανή” μία ανύπαρκτη υπόθεση.

Η εισαγγελία κάνει τη δουλειά της και εγώ ως Πρόεδρος της ΓΣΕΕ συνεχίζω να κάνω τη δουλειά μου ενόψει μάλιστα του συνεδρίου της ΓΣΕΕ σε λίγες ημέρες».

Το περιστατικό έγινε γνωστό πρώτες πρωινές ώρες της 29ης Μαρτίου, όταν η αστυνομία στα Ιωάννινα ενημερώθηκε για μεταφορά στο νοσοκομείο ανηλίκου, από σταθμό του ΕΚΑΒ, με συμπτώματα ζάλης και έντονης αδιαθεσίας.

Όπως προέκυψε από την αστυνομική έρευνα, ο ανήλικος, μαζί με συμμαθητές του, είχαν μεταβεί σε κατάστημα πώλησης προϊόντων κάνναβης (βιομηχανικής κάνναβης, που όμως η πώληση και διάθεσή της σε ανηλίκους απαγορεύεται από τον νόμο), από όπου προμηθεύτηκαν διάφορα είδη, τα οποία κατανάλωσαν. Μετά από αναζητήσεις στην ευρύτερη περιοχή, οι αστυνομικοί εντόπισαν έναν ακόμη μαθητή του σχολείου, που μετά την κατανάλωση των προϊόντων, αποχώρησε από το σημείο προς άγνωστη κατεύθυνση, έχοντας απολέσει τον προσανατολισμό του.

Για την υπόθεση συνελήφθησαν ο υπάλληλος του καταστήματος από όπου οι ανήλικοι προμηθεύτηκαν τα προϊόντα κάνναβης, η καθηγήτρια- αρχηγός της σχολικής εκδρομής και η μητέρα του ανηλίκου, ο οποίος νοσηλεύθηκε στο νοσοκομείο. Λίγο αργότερα αφέθησαν όλοι ελεύθεροι και ο ανήλικος πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο. Η δικογραφία που σχηματίστηκε υποβλήθηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ιωαννίνων και για την υπόθεση αναμένεται τώρα να οριστεί δικάσιμος. Οι μαθητές με τους συνοδούς τους επέστρεψαν στη Θεσσαλονίκη.

Σύμφωνα με τον κ. Κόπτση, όλοι οι μαθητές είναι καλά στην υγεία τους. «Έδωσα εντολή για ΕΔΕ με το που πληροφορηθήκαμε το περιστατικό, γιατί πρωτίστως και πάνω από όλα μάς ενδιαφέρει η ασφάλεια των μαθητών. Εάν και εφόσον από τα στοιχεία της πειθαρχικής διερεύνησης προκύψουν ευθύνες οποιουδήποτε, ακόμη και από αμέλεια, αυτές θα αποδοθούν», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Κόπτσης.

Η υπόθεση αφορά ιδιωτική εταιρεία μεταφοράς γερανών από τη Λάρισα, η οποία φέρεται να ανέλαβε εργασίες στο Κουλούρι για τη μεταφορά των συντριμμιών της μοιραίας αμαξοστοιχίας στο διάστημα από 2 έως 6 Μαρτίου 2023, αμέσως μετά τη σύγκρουση των τρένων.

Ωστόσο, σύμφωνα με έγγραφα που εξετάζονται από τις αρχές, η συγκεκριμένη εταιρεία φαίνεται να συστάθηκε περίπου έναν μήνα αργότερα, στις 6 Απριλίου 2023, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με τη διαδικασία ανάθεσης και εκτέλεσης του έργου.

Από πλημμέλημα σε κακούργημα

Αρχικά, η έρευνα αφορούσε πλημμεληματικές πράξεις, όπως η παράβαση καθήκοντος και η ψευδής βεβαίωση.

Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της προκαταρκτικής εξέτασης, ο Αντιεισαγγελέας Πρωτοδικών Λάρισας έδωσε εντολή για νέα επείγουσα έρευνα, αυτή τη φορά σε βαθμό κακουργήματος.

Ο λόγος είναι ότι το ποσό της σύμβασης υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ, όριο που μετατρέπει τη διερευνώμενη πράξη σε κακουργηματική. Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζονται, ο προϋπολογισμός του έργου φέρεται να ανέρχεται σε 178.580 ευρώ.

Κλήσεις για εξηγήσεις σε 17 πρόσωπα

Στο πλαίσιο της νέας έρευνας καλούνται να δώσουν ανωμοτί εξηγήσεις συνολικά 17 πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ιδιώτες, υπηρεσιακοί παράγοντες αλλά και αιρετοί της Περιφέρειας Θεσσαλίας, σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύει η εφημερίδα Ελευθερία.

Μεταξύ αυτών βρίσκεται και ο πρώην περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός, για τον οποίο εξετάζεται το ενδεχόμενο ηθικής αυτουργίας στην πράξη της ψευδούς βεβαίωσης και της χρήσης αυτής από κοινού, με συνολικό όφελος άλλου που φέρεται να ξεπερνά τις 120.000 ευρώ σε βάρος οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης, κατ’ εξακολούθηση.

Η δικαστική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να διερευνήσει τις συνθήκες ανάθεσης και υλοποίησης του έργου μεταφοράς των συντριμμιών, σε μια υπόθεση που σχετίζεται με τις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν τις πρώτες ημέρες μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη.