Απόστολος Χονδρόπουλος

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η  Ελλάδα «στέκεται με ψυχραιμία, ως δύναμη σταθερότητας και υπευθυνότητας στην περιοχή», προβάλλοντας ως βασική  θέση απέναντι στις δραματικές εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα από το Σάββατο, ότι πρέπει να αποφευχθεί η περαιτέρω κλιμάκωση, να προστατευθούν οι άμαχοι και να υπάρξει σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο.  

Ο κ. Μητσοτάκης προέβαλε ως στόχο την διατήρηση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή, σημειώνοντας πάντως μέσα από την χθεσινή διαδικτυακή ανάρτηση ότι «αυτό προϋποθέτει τον αποτελεσματικό έλεγχο του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν, ώστε να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου».

Η Αθήνα βρίσκεται από το Σάββατο σε κατάσταση απόλυτης εγρήγορσης, τόσο σε επίπεδο διπλωματικών πρωτοβουλιών, όσο και ετοιμότητας για την διαχείριση πιθανών επιπτώσεων και στο οικονομικό πεδίο, σε περίπτωση που κλιμακωθεί η πολεμική σύγκρουση.                                                                    

Ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει ξεκινήσει σειρά τηλεφωνικών επικοινωνιών με ηγέτες της ευρύτερης περιοχής και μέσα στο σαββατοκύριακο συνομίλησε με τον Εμίρη του Κατάρ, Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχαγιάν, με τον Πρίγκιπα Διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, καθώς και με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη. 

Από την πλευρά του ο Γιώργος Γεραπετρίτης συμμετείχε χθες το απόγευμα  στην τηλεδιάσκεψη των Ευρωπαίων ΥΠΕΞ την οποία συγκάλεσε η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, Κάγια Κάλας, σε μία προσπάθεια συντονισμού και διαμόρφωσης κοινής στάσης των Ευρωπαίων, κάτι που, απ’ ότι φαίνεται, παραμένει ζητούμενο.                                                             

Τα  θέματα που αφορούν στην ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών, τη διαμονή τους και τη διαχείριση των αιτημάτων επαναπατρισμού, βρέθηκαν στο επίκεντρο και τηλεδιάσκεψης που είχε ο κ. Γεραπετρίτης με τους επικεφαλής των Πρεσβειών και Προξενείων της Ελλάδας στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή, στους οποίους έδωσε οδηγίες για την άμεση και ασφαλή επιστροφή όσων πολιτών το επιθυμούν και ζήτησε να βρίσκονται οι διπλωματικές αποστολές μας σε πλήρη επαγρύπνηση και σε διαρκή επικοινωνία με τους Έλληνες της περιοχής.                                                                                 

Σε συνεχή επικοινωνία με ομολόγους του από συμμαχικές χώρες βρίσκεται και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, ο οποίος προήδρευσε χθες σε έκτακτη σύσκεψη στην αίθουσα του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων, στην οποία σταθμίστηκαν οι εξελίξεις και υπογραμμίστηκε πως έχουν τεθεί σε εφαρμογή όλα τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα και έχουν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας που προβλέπονται. Ειδικά για την Σούδα επισημαίνεται ότι λαμβάνονται τα συνήθη μέτρα ασφαλείας για τέτοιες περιπτώσεις και το αεροδρόμιο λειτουργεί κανονικά.

Πέραν των ανησυχιών για επιπτώσεις στο γεωπολιτικό πεδίο και στην περιφερειακή σταθερότητα,  προβληματισμός επικρατεί στην Αθήνα και για την αντανάκλαση όλων αυτών των εξελίξεων στην ναυτιλία, δεδομένης και της κατάστασης που επικρατεί στα στενά του Ορμούζ. Ο υπουργός Εξωτερικών έκανε ειδική αναφορά μετά το ΚΥΣΕΑ στην διαρκή επικοινωνία του υπουργείου Εμπορικής Ναυττιλίας με τα πλοία τα οποία φέρουν ελληνική σημαία και βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο, ενώ ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας, Β. Κικίλιας  ανέφερε χθες ότι το υπουργείο Ναυτιλίας βρίσκεται σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα, με το Κέντρο Επιχειρήσεων να είναι σε  συνεχή επικοινωνία με τις εταιρείες που έχουν ελληνικά πλοία στην περιοχή. «Κάνουμε ότι απαιτείται για τη διασφάλιση της μέγιστης δυνατής προστασία της ελληνική ναυτιλίας και των Ελλήνων ναυτικών”, ήταν το μήνυμα και του κ. Κικίλια.

Συναγερμός επικρατεί όμως και για επιπτώσεις στο πεδίο της ενέργειας, αλλά και γενικότερα στην ακρίβεια.  Και τούτο διότι μία αύξηση του ενεργειακού κόστους λόγω των πολεμικών συγκρούσεων- οι οποίες επηρεάζουν και την ναυσιπλοία- είναι πιθανό να αποτυπωθούν όχι μόνο τις τιμές των καυσίμων και της ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά να επηρεάσουν και την εφοδιαστική αλυσίδα, με επιπτώσεις  στο εμπόριο και όλα αυτά να πυροδοτήσουν τελικά ένα ευρύτερο κύμα νέων ανατιμήσεων σε προϊόντα ή και να χρησιμοποιηθούν σε κάποιες περιπτώσεις ως πρόσχημα για νεές ανατιμήσεις.  

Μία παρατεταμένη αστάθεια λόγω κλιμάκωσης της κρίσης θα μπορούσε εξάλλου να επιδράσει αρνητικά και στον τουρισμό σε μία συγκυρία μάλιστα για την χώρα μας όπου αυτός εμφανίζει σημαντικές επιδόσεις και σε ότι αφορά την επέκταση της τουριστικής περιόδου, με χαρακτηριστικά τα στοιχεία Δεκεμβρίου του 2025 όπου σημειώθηκε σημαντική αύξηση 49% στις αφίξεις και 33% στις εισπράξεις σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024. Ετοιμότητα επικρατεί και για το ενδεχόμενο μία κλιμάκωση στην ευρύτερη περιοχή να δημιουργήσει συνθήκες και για αύξηση της πίεσης στο μεταναστευτικό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΠΣΕ), η αξία των ελληνικών εξαγωγών στις ΗΠΑ διαμορφώθηκε το 2024 σε 2,411 δισ. ευρώ, με τις ΗΠΑ να αποτελούν τον πέμπτο μεγαλύτερο εξαγωγικό προορισμό.

Μιλώντας, την Τετάρτη στην ΕΡΤ και συγκεκριμένα στο Πρώτο Πρόγραμμα ο κ. Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, πρόεδρος Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΠΣΕ), χαρακτηριστικά, έθεσε το ερώτημα εάν ο παροξυσμός αυτός με τους δασμούς θα έχει εξαιρέσεις, υπενθυμίζοντας ότι και στο παρελθόν ο πρόεδρος Τραμπ, είχε επιβάλει δασμούς σε προϊόντα, που μας αφορούσαν.

“Πρωταρχικός στόχος είναι να δούμε εάν η επιβολή δασμών θα έχει εξαιρέσεις” σημείωσε από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΠΣΕ στο Πρώτο Πρόγραμμα και προσέθεσε ότι “υπάρχουν, ήδη, δασμοί 17% σε κάποιες κατηγορίες προϊόντων. Στη συνέχεια, κατά την πρώτη του προεδρία μπήκε ένα επιπλέον ποσοστό 25%, αλλά εξαιρέθηκαν προϊόντα, όπως οι ελιές και το ελαιόλαδο.

Στη συνέχεια έφυγε το 25% επί προεδρίας Μπάιντεν” τόνισε ο κ. Καλαμπόκης τονίζοντας ότι το νέο ποσοστό δασμών θα “μπει καπέλο” στο 17%, που υπάρχει. “Καθίσταται πολύ πιο ακριβό ένα προϊόν που μπαίνει στις ΗΠΑ” ανέφερε και σημείωσε ότι μπορεί η Ελλάδα να μην είναι τόσο μεγάλη εξαγωγός χώρα, όπως η Γερμανία, στην αγορά των ΗΠΑ, ωστόσο έχει ένα σημαντικό εμπορικό πλεόνασμα με την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

“Έχουμε πλεονασματικό ισοζύγιο. Εξάγουμε περισσότερα απ’ ο,τι εισάγουμε, καθώς οι εξαγωγές μας το 2024 ήταν στα 2,411 δισεκ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές από τις ΗΠΑ ήταν στα 2,143 δισεκ. ευρώ” ανέφερε ο κ. Καλαμπόκης.

Με βάση τα όσα είπε στο Πρώτο Πρόγραμμα, ο κ. Καλαμπόκης, “το 31% των εξαγωγών μας, δηλαδή, 600 -700 εκατ είναι από αγροδιατροφικό τομέα, δηλαδή, ελιες ελαιόλαδο, antipasti ,γαλακτοκομικά με το κρασί να είναι κάτω από το 25 εκατ. ευρώ. Δε σημαίνει ότι είναι μια αμελητέα ποσότητα” τόνισε ο κ. Καλαμπόκης, “καθώς πίσω από τους αριθμούς κρύβονται παραγωγοί και περιοχές”.

Η αξία των ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ την περίοδο 2020-2024 κατέγραψε μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 20,4%, ενώ το μερίδιο των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ στο σύνολο των ελληνικών εξαγωγών, από 3,75% το 2020 έφτασε το 4,89% το 2024. Το εμπορικό ισοζύγιο Ελλάδας – ΗΠΑ είναι πλεονασματικό για την Ελλάδα, με το πλεόνασμα να διαμορφώνεται σε 268,19 εκατ. ευρώ το 2024, υποχωρώντας σημαντικά σε σύγκριση με το 2023 (617,71 εκατ. ευρώ).

Ελιές, τσιμέντο, αλουμίνιο, φέτα, ελαιόλαδο και κομπόστες ροδάκινου είναι τα προϊόντα τα οποία εκτιμάται ότι θα πληγούν περισσότερο από την επιβολή των δασμών, με τις ελληνικές επιχειρήσεις να διατηρούν –τουλάχιστον μέχρι χθες το απόγευμα– ελπίδες για εξαίρεση κάποιων εξ αυτών από τη νέα δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ, όπως συνέβη κατά την πρώτη θητεία Τραμπ με το ελληνικό ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές.

Οι ΗΠΑ αποτελούν επίσης την πέμπτη σημαντικότερη αγορά για τις ελληνικές εξαγωγές φέτας.

Πλήγμα στο κρασί

Ο Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου (ΣΕΟ), τονιζει τη σημασία που έχει η αγορά των ΗΠΑ για τον οινοποιητικό κλάδο. Με επιστολή του προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα και στους Έλληνες Ευρωβουλευτές, και σε πλήρη συνάφεια με την Ευρωπαϊκή Ένωση Επιχειρήσεων του Κρασιού, ο ΣΕΟ τονίζει τη σημασία που έχει η αγορά των ΗΠΑ για το ελληνικό κρασί, ζητώντας από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές να υποστηρίξουν τις θέσεις του και να τεθεί η αφαίρεση των αμερικανικών κρασιών και αρωματικών οινικών προϊόντων από τα προτεινόμενα στα οποία η ΕΕ θα επιβάλλει επιπλέον δασμούς ως αντίμετρα.

Οπως εξηγούν οι τα αναμενόμενα αντίμετρα στα ευρωπαϊκά κρασιά θα έχουν τραγικές συνέπειες στο κλάδο και στην περίπτωση της Ελλάδας θα τεθεί ακόμα θέμα επιβίωσης για τις περισσότερες επιχειρήσεις του κλάδου.

Για την Ελλάδα αγορά των ΗΠΑ αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξαγωγική αγορά . Οι πωλήσεις ελληνικών κρασιών το 2024 έφτασαν τα 19 εκ. ευρώ με τη μέση τιμή εξαγωγής να ξεπερνάει τα 7 ευρώ ανά κιλό όταν στην Γερμανία που είναι η πρώτη χώρα προορισμός στην ΕΕ η μέση τιμή εξαγωγής είναι κάτω από 3 ευρώ.

Για το ελληνικό κρασί οι ΗΠΑ αποτελούν σύμφωνα με τον ΚΕΟΣΟΕ πρώτη επιλογή ως χώρα στόχος του ελληνικού τομέα οίνου, όσον αφορά τις Τρίτες Χώρες.

Συνολικά, με βάση τον κ. Καλαμπόκη οι ΗΠΑ για την Ελλάδα είναι ο πέμπτος μεγαλύτερος εξαγωγικός προορισμός, μετά την Ιταλία, τη Γερμανία, την Κύπρο και τη Βουλγαρία. 

Το άλλο πλήγμα είναι έμμεσο, «παράπλευρη απώλεια», όπως τη χαρακτήρισε ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΠΣΕ) Αλκιβιάδης Καλαμπόκης μιλώντας στην Καθημερινή και αφορά ενδεχόμενη μείωση των εξαγωγών προς τους εμπορικούς εταίρους της Ελλάδας εντός Ε.Ε.

«Το 65% των εξαγωγών μας είναι προς τις χώρες-μέλη της Ε.Ε. Οι δασμοί θα πλήξουν κυρίως τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Γαλλία, βασικούς εμπορικούς εταίρους της Ελλάδας. Η επιβάρυνση της οικονομίας στις χώρες αυτές σημαίνει μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών τους και επομένως μειωμένες εξαγωγές της Ελλάδας προς αυτές», επισημαίνει ο πρόεδρος του ΠΣΕ.

Πρόσφατη μελέτη της Εθνικής Τράπεζας εκτίμησε ότι οριζόντια αύξηση των δασμών κατά 10% σε όλα τα εξαγόμενα προϊόντα από την Ε.Ε. προς τις ΗΠΑ θα μείωνε τις συνολικές ελληνικές εξαγωγές κατά περίπου 1,7%, σε σταθερές τιμές, και το ελληνικό ΑΕΠ κατά 0,4% σωρευτικά μέχρι τα τέλη του 2026.

Οι εξαγωγείς, πάντως, θεωρούν ότι υπάρχουν δύο πιθανά «αναχώματα»:

• πρώτον, η αυξανόμενη τάση των Αμερικανών να πληρώνουν, έστω και ακριβότερα, για ποιοτικά προϊόντα
• και δεύτερον, η ισχυροποίηση του δολαρίου έναντι του ευρώ.

«Το μεγάλο στοίχημα, βεβαίως, είναι το άνοιγμα σε άλλες αγορές, όπως οι αραβικές, οι χώρες της ΝΑ Ασίας, η Ιαπωνία και ο Καναδάς», καταλήγει ο κ. Καλαμπόκης.

Από αρχές Μαρτίου άρχισαν να καταργούνται οι προωθητικές ενέργειες και τα σούπερ μάρκετ είναι υποχρεωμένα έως το πρώτο 6μηνο του 2025 να εξαντλήσουν ό,τι προσφορά έχουν καθώς πρόκειται για ευρωπαϊκή οδηγία.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΣΕ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΤΟΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟ:

• Γάλα 1LT

3/12/2024: 1,46€ *Ταμπελάκι: 0,48€ φθηνότερα)

1/2/2025: 1,94€ (+0,48€)

• Φρυγανιές

6/12/2024: 1,83€ *Με -20%, από 2,29€

4/2/2025: 2,39€ (+0,56€)

• Γάλα εβαπορέ

6/12/2024: 0,73€ *Με μείωση τιμής

4/2/2025: 0,77€ (+0,03€)

• Χυμός 1LT

6/12/2024: 1,92€ *Με -20%, από 2,40€

1/2/2025: 2,55€ (+0,63€)

• Πέννες

6/12/2024: 1,02€ *Με προσφορά -35% από 1,57€

31/1/2025: 1,57€ (+0,55€)

• Πυρηνέλαιο 1LT δοχείο

6/12/2024: 6,90€ *Με μείωση τιμής

4/2/2025: 7,26€ (+0,36€)

• Ελαιόλαδο 1LT

6/12/2024: 13,67€ *Με μείωση τιμής

4/2/2025: 14,77€ (+1,10€)

Από τις αρχές Μαρτίου ξεκινά η εφαρμογή του νέου Κώδικα Δεοντολογίας για τις προσφορές και τις εκπτώσεις, με στόχο να εξαλειφθούν οριστικά οι παραπλανητικές πρακτικές.

Σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς, ανέφερε ότι πρόκειται για έναν ευρωπαϊκό κώδικα, μια ευρωπαϊκή οδηγία η οποία έχει υιοθετηθεί από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

«Ουσιαστικά αφορά έναν κώδικα για την επικοινωνία μείωσης της τιμής ενός προϊόντος σε όλο το φάσμα των λιανικών πωλήσεων» τονίζει ο κ. Πεταλάς.

Όπως εξηγεί ο ίδιος, η εφαρμογή του νέου κώδικα στα σούπερ μάρκετ και στις άλλες αγορές λιανικής, έχει ξεκινήσει εδώ και δύο χρόνια. «Στα σούπερ μάρκετ ο όγκος των προσφορών είναι πολύ μεγάλος, η ταχύτητα των προϊόντων πολύ γρήγορη και η επισκεψιμότητα του καταναλωτή πολύ συχνή (ένας μέσος καταναλωτής επισκέπτεται τα σούπερ μάρκετ 52 φορές τον χρόνο) άρα η επίδραση σε αυτόν τον κλάδο είναι πολύ μεγάλη. Στο πλαίσιο αυτό, για την προετοιμασία του κλάδου χρειάστηκε περισσότερος χρόνος» σημειώνει.

Ο κώδικας δεοντολογίας αφορά στην επικοινωνία της τιμής, δεν αφορά στην τιμολόγηση προϊόντων, όπως εξήγησε ο κ. Πεταλάς.

Ουσιαστικά, συνέχισε ο ίδιος, έχει δύο βασικές αρχές. Όταν επικοινωνείται μια μείωση τιμής είτε με τη μορφή έκπτωσης είτε με τη μορφή προσφοράς, τότε η επικοινωνία θα γίνεται σε σχέση με την τιμή αναφοράς η οποία είναι η χαμηλότερη τιμή που πουλήθηκε αυτό το προϊόν τις τελευταίες 30 μέρες στο συγκεκριμένο κατάστημα. Το δεύτερο βασικό στοιχείο είναι ότι μια προσφορά ποσοτική (ένα συν ένα δώρο, δύο συν ένα δώρο, τρία συν ένα δώρο) δεν μπορεί να ισχύει όλο το χρόνο γιατί τότε δεν είναι η σωστή τιμή του προϊόντος. Προφανώς, συνεχίζει ο ίδιος, η τιμή του πρέπει να είναι διαφορετική από αυτή που αναφέρεται στην επικοινωνία και για αυτό ακριβώς το λόγο προσδιορίζεται από το υπουργείο Ανάπτυξης ότι ο χρόνος μιας προσφοράς δεν μπορεί να ισχύει περισσότερο από το 1/3 της χρονιάς.

«Η εφαρμογή του κώδικα βοηθάει τον καταναλωτή να μπορεί να κατανοήσει τι σημαίνει ακριβώς η επικοινωνία που γίνεται για ένα προϊόν. Ο καταναλωτής καταλαβαίνει ότι η επικοινωνία (έκπτωση ή προσφορά) γίνεται με μια τιμή αναφοράς. Έτσι όλα γίνονται πιο ξεκάθαρα για τον καταναλωτή» τονίζει ο κ. Πεταλάς.

Ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος υπενθύμισε ότι η προετοιμασία των επιχειρήσεων του κλάδου έχει ξεκινήσει εδώ και έξι μήνες, με πρωτοβουλία του υπουργείου Ανάπτυξης και της γενικής γραμματείας Εμπορίου και οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ έχουν την απαραίτητη συνεργασία με τους παραγωγούς τροφίμων, με τον Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων και τον ΕΣΒΕΠ που εκπροσωπεί τις πολυεθνικές εταιρείες ώστε να προετοιμαστούν κατάλληλα για την εφαρμογή του κώδικα.

Το σημαντικότερο είναι, σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, να κατανοήσει ο καταναλωτής τις αλλαγές. «Ο καταναλωτής όλα αυτά τα χρόνια έχει εθιστεί σε ένα τρόπο που αντιλαμβάνεται τις προσφορές. Αυτό θα αλλάξει ριζικά και, τελικά, ο καταναλωτής θα μπορεί να συγκρίνει τις τιμές των προϊόντων και να έχει επίγνωση της τελικής τιμής που πληρώνει για ένα προϊόν».

Ερωτηθείς σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνει η κυβέρνηση στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της ακρίβειας, ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς αναφέρει: «αρκετά από τα παρεμβατικά μέτρα, όταν αυτά ελήφθησαν στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων και ιδιαίτερα την περίοδο της πανδημίας, είχαν ένα νόημα. Λόγω της αβεβαιότητας που υπήρχε τα μέτρα αποσκοπούσαν στην προστασία του καταναλωτή και της αγοράς». «Ωστόσο, σημειώνει, σχεδόν το σύνολο αυτών των μέτρων είναι ακόμα σε ισχύ σήμερα και ακριβώς λόγω της μεγάλης διάρκειας, η ύπαρξή τους και τον ανταγωνισμό εμποδίζει και τον καταναλωτή δεν βοηθάει να έχει τη δυνατότητα να επιλέξει τις αλυσίδες που θα κάνει τις αγορές τους με φθηνότερα προϊόντα».

Όπως έχει ανακοινώσει το υπουργείο Ανάπτυξης, μετά από πολύμηνη διαβούλευση με όλους τους παράγοντες της αγοράς (σούπερ μάρκετ, βιομηχανία τροφίμων, πολυεθνικές) -ώστε να είναι ξεκάθαρο τι συνιστά έκπτωση και προσφορά και πώς μπορεί να γίνονται οι σχετικές προωθητικές ενέργειες- ολοκληρώθηκε η επεξεργασία του Κώδικα Δεοντολογίας από την γενική γραμματεία Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης.

Ο εμπλουτισμένος Κώδικας Δεοντολογίας, στον οποίο θα προστεθούν νέες περιπτώσεις παραβάσεων της καταναλωτικής νομοθεσίας και παραδείγματα που αφορούν στις παραπλανητικές εκπτώσεις και προσφορές, θα ανακοινωθεί την Πέμπτη 6 Μαρτίου.

• Θα ακολουθήσει δεκαήμερο ενημέρωσης και εξοικείωσης της αγοράς και από τη Δευτέρα 17 Μαρτίου θα ξεκινήσουν εντατικοί έλεγχοι από τις αρμόδιες υπηρεσίες για την εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας.

Δηλαδή, όπως έχει γίνει γνωστό, οποιαδήποτε προωθητική ενέργεια στα σούπερ μάρκετ θα υπολογίζεται με βάση τη χαμηλότερη τιμή που πωλήθηκε το εκάστοτε προϊόν στο συγκεκριμένο κατάστημα, τις τελευταίες 30 ημέρες και όχι με την «επίσημη έκπτωση» που δίνει ο προμηθευτής. Στις  πολυσυσκευασίες («1+1 δώρο» ή «2+1 δώρο» κ.λπ.) , το προϊόν θα πρέπει υποχρεωτικά να διατίθεται και μεμονωμένα στο ράφι, για να μπορεί ο καταναλωτής να συγκρίνει, άμεσα, τις τιμές. Για πολυσυσκευασίες µε προσφορές που ισχύουν έως 60 ημέρες δεν χρειάζεται να υπάρχει ο κωδικός αναφοράς (mother code) του προϊόντος στο ράφι, αρκεί η συνηθισμένη τιμή πώλησης του προϊόντος, εκτός της περιόδου προσφοράς, να είναι αυτή την οποία επικαλείται ο έμπορος  στην προσφορά, κάτι που τεκμηριώνεται από τα τιμολόγια που θα έχει στείλει το σούπερ μάρκετ, νωρίτερα, στο υπουργείο Ανάπτυξης, σύμφωνα με την υποχρέωση που έχει από τη νομοθεσία.

Σε ό,τι αφορά σε εμπορικές πρακτικές, όπως εκπτωτικές κάρτες και κουπόνια, με τα οποία έχει ο καταναλωτής το δικαίωμα έκπτωσης τιμής για όλα τα προϊόντα του πωλητή ή για συγκεκριμένες σειρές προϊόντων, κατά τη διάρκεια παρατεταμένων συνεχών περιόδων (π.χ. έξι μήνες, ένα έτος), ή ακόμα όταν ο καταναλωτής λαμβάνει κουπόνι (π.χ. 20% έκπτωση) µε την αγορά που πραγματοποίησε, το οποίο θα ισχύσει για την επόμενη  αγορά ή για συγκεκριμένη χρονική περίοδο, εξακολουθούν να ελέγχονται από τις διατάξεις για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

Οι ποινές που θα προβλέπονται στον κώδικα θα φτάνουν έως και 1,5 εκατ. ευρώ, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης, ενώ σε περίπτωση υποτροπής το πρόστιμο θα μπορεί να διπλασιαστεί.

Πηγή: AΠΕ-ΜΠΕ

Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Μάιο / Ιούνιο του 2021, την περίοδο που στην Ελλάδα ολοκληρωνόταν το δεύτερο καθολικό lockdown και συμπληρώθηκε από 1.232 εργαζόμενους στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα της χώρας, φέρνει στο φως ανησυχητικά ευρήματα για τις επιπτώσεις της πανδημίας στην καθημερινότητα και στην ψυχική υγεία των Ελλήνων εργαζόμενων.

CDC – Ακόμη κι αν είχαν εμβολιαστεί όλοι, πάλι θα είχαμε νεκρούς από κοροναϊό

Πιο συγκεκριμένα, διερευνήθηκαν εννέα μεταβλητές: άγχος, κατάθλιψη, σωματοποίηση, θυμός, μοναξιά, ποιότητα ζωής (wellbeing), εργασιακή ποιότητα ζωής, στάσεις απέναντι στην απομακρυσμένη εργασία και στάσεις απέναντι στην ψυχική υγεία. Σημειώνεται ότι κατά την περίοδο διεξαγωγής της έρευνας, 35% των συμμετεχόντων εργάζονταν εξ αποστάσεως, 30% διά ζώσης και 35% στο πλαίσιο ενός υβριδικού σχήματος εργασίας.

Αναλυτικότερα, η έρευνα κατέγραψε υψηλά ποσοστά για μια σειρά από συμπτώματα που σχετίζονται με την κατάθλιψη. Έτσι, πάνω από το ένα τρίτο των εργαζόμενων που συμμετείχαν στην έρευνα αισθάνονται μελαγχολία (35%) και απαισιοδοξία για το μέλλον (35%), ή δηλώνουν ότι δεν έχουν όρεξη για τίποτε (34%). Αρκετά εκτεταμένα είναι και τα συμπτώματα που σχετίζονται με το άγχος, με δυο στους τρεις (68%) να αισθάνονται νευρικότητα ή εσωτερική ταραχή, 40% να βρίσκονται σε υπερένταση και 18% να νιώθουν φόβο. Οι πρωτόγνωρες συνθήκες της πανδημίας έχουν οδηγήσει και σε εκδηλώσεις θυμού, καθώς 70% των ερωτώμενων αισθάνονται εκνευρισμό, 3 στους 10 έχουν ανεξέλεγκτα ξεσπάσματα θυμού, και 2 στους 10 αναφέρουν ότι μπλέκουν συχνά σε λογομαχίες.

Αναμενόμενη, ιδιαίτερα κατά την περίοδο των lockdowns, ήταν και η ένταση του αισθήματος της μοναξιάς. Οι μισοί συμμετέχοντες δήλωσαν ότι αισθάνονται από λίγη έως πάρα πολλή μοναξιά, ενώ το 17% δηλώνουν ότι αισθάνονται απομονωμένοι, με τις γυναίκες και τους νέους να εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά μοναξιάς. Έντονα είναι και τα φαινόμενα σωματοποίησης, δηλαδή της έκφρασης των ψυχολογικών ή συναισθηματικών προβλημάτων ως σωματικά συμπτώματα, όπως ο πονοκέφαλος, το έντονο στρες και οι κρίσεις πανικού. Ενδεικτικά, ένας στους τρεις εργαζόμενους (35%) δηλώνει ότι εμφάνισε αδυναμία και ζαλάδα, 15% έχουν ναυτία ή στομαχικές διαταραχές, και 1 στους 10 παρατήρησε δυσκολία στην αναπνοή και πόνους στην καρδιά ή στο στήθος.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι συνθήκες της πανδημίας φαίνεται να έχουν επηρεάσει τους εργαζόμενους, ωστόσο, στις περισσότερες μεταβλητές, τα προβλήματα είναι εντονότερα στις γυναίκες, οι οποίες εμφανίζουν υψηλότερες τιμές άγχους, κατάθλιψης και σωματοποίησης από τους άνδρες συμμετέχοντες, ενώ εμφανίζουν και χαμηλότερη τιμή ποιότητας ζωής. Το εύρημα αυτό πιθανώς συνδέεται με το ότι οι γυναίκες έχουν συχνά δυσανάλογα μεγάλη ευθύνη για περισσότερες δραστηριότητες, πέραν της εργασίας τους. Ειδικά στην περίοδο των δύο lockdowns στην Ελλάδα, είναι βέβαιο ότι κλήθηκαν να ισορροπήσουν μεταξύ αντικρουόμενων προτεραιοτήτων, όπως η φροντίδα των παιδιών και οι οικιακές εργασίες, δουλεύοντας ταυτόχρονα, σε αρκετές περιπτώσεις, από το σπίτι.

Παρά τις έντονες αρχικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις της πανδημίας στους μεγαλύτερους σε ηλικία, φαίνεται πως τελικά δείχνουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από τους νεότερους, οι οποίοι, στον αντίποδα, παρουσιάζουν υψηλότερες τιμές άγχους, κατάθλιψης, σωματοποίησης και θυμού. Συγχρόνως, η παρουσία παιδιών στην οικογένεια φαίνεται ότι μειώνει τις ψυχολογικές επιπτώσεις της πανδημίας, καθώς οι εργαζόμενοι που έχουν παιδιά εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης, σωματοποίησης και μοναξιάς, ενώ εμφανίζουν και υψηλότερη ποιότητα ζωής. Η έρευνα διαπιστώνει, επίσης, ότι τα προβλήματα, σε γενικές γραμμές, διαφαίνονται εντονότερα στους εργαζόμενους σε δημόσιους φορείς και σε όσους εργάζονται εξ αποστάσεως, ενώ τα στελέχη που κατέχουν διοικητικές θέσεις εμφανίζουν χαμηλότερες τιμές άγχους, κατάθλιψης, σωματοποίησης και μοναξιάς από τους υπόλοιπους εργαζόμενους.

Οι ανατροπές στην καθημερινότητα έχουν επηρεάσει σημαντικά και την ποιότητα ζωής των εργαζόμενων. Έτσι, 40% δηλώνουν ότι δεν είναι σίγουροι ότι μπορούν ή ότι πραγματικά δεν μπορούν να διαχειριστούν τα επίπεδα του στρες που έχουν, ενώ 27% πιστεύουν ότι έχουν επηρεαστεί αρνητικά́ οι διαπροσωπικές τους σχέσεις. Επιπρόσθετα, 3 στους 10 δηλώνουν ότι δε διατηρούν καμία αρμονία ή ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή.

Σημαντικό είναι το γεγονός ότι 6 στους 10 δηλώνουν ότι φρόντισαν τον εαυτό́ τους στη διάρκεια των lockdowns, ωστόσο, μόνο 4 στους 10 σταματούν να σκέφτονται τη δουλειά́ όταν εκείνη σταματά και δημιουργούν χρόνο για ξεκούραση. Ταυτόχρονα, μόλις 4 στους 10 δηλώνουν ότι η ποιότητα του ύπνου τους είναι καλή.

Πιο σύνθετη είναι η εικόνα σε ό,τι αφορά την εργασιακή ποιότητα ζωής. Μόλις 4 στους 10 στον ιδιωτικό τομέα και 1 στους 10 στον δημόσιο τομέα πιστεύουν ότι ο οργανισμός τους φροντίζει για την ψυχική τους υγεία και ευεξία, ενώ, συνολικά, 39% δηλώνουν ότι ο οργανισμός τους υποστηρίζει τους εργαζόμενους που αντιμετωπίζουν θέματα με την ψυχική́ τους υγεία (π.χ. άγχος, στρες).

Συγχρόνως, μόνο 36% των εργαζόμενων του ιδιωτικού τομέα και 9% του δημοσίου, θεωρούν ότι ο οργανισμός τους δίνει τη δυνατότητα σε όλους τους εργαζόμενους να μιλούν ανοιχτά́ για τα θέματα ψυχικής υγείας, ενώ λιγότεροι από τους μισούς (48%) γνωρίζουν πού πρέπει να απευθυνθούν για να λάβουν υποστήριξη μέσα στον οργανισμό́ τους, όταν αντιμετωπίζουν θέματα με την ψυχική́ τους ευεξία.

Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η απομακρυσμένη εργασία έχει γίνει θετικά αποδεκτή από την πλειοψηφία των εργαζόμενων. Τρεις στους τέσσερις (76%) δηλώνουν αποτελεσματικοί ενώ εργάζονται από́ απόσταση και 78% αισθάνονται ασφάλεια εκτελώντας τον ρόλο τους εργαζόμενοι από απόσταση. Ωστόσο, λιγότεροι από τους μισούς (49%) αισθάνονται σιγουριά́ ότι μπορούν να εξελιχθούν στην καριέρα τους ενώ εργάζονται από́ απόσταση, και μόλις 48% έχουν καταφέρει να διατηρήσουν τη σωματική/ψυχική τους υγεία και ευεξία υπό αυτές τις συνθήκες.

Στα θετικά ευρήματα της έρευνας συγκαταλέγεται η αλλαγή της στάσης των εργαζόμενων απέναντι στην ψυχική υγεία. Για το 44% η ψυχική υγεία αποτελεί πλέον τη βασική τους προτεραιότητα. Δυο στους τρεις (63%) δηλώνουν ότι η πανδημία τους βοήθησε να νοιάζονται περισσότερο για την ψυχική υγεία, τόσο τη δική τους όσο και των άλλων, ενώ 65% δηλώνουν διατεθειμένοι να αναζητήσουν βοήθεια από ειδικό όταν αντιμετωπίζουν αυξημένο άγχος. Παράλληλα, 29% πιστεύουν ότι η πανδημία COVID-19 έχει βοηθήσει στη μείωση του στίγματος σε σχέση με την ψυχική́ υγεία.

Με τα δεδομένα αυτά, οι επιχειρήσεις έχουν ένα κρίσιμο ρόλο να παίξουν για να βοηθήσουν τους εργαζόμενους να αντιμετωπίσουν την επιβάρυνση της ψυχικής τους υγείας. Μεταξύ των δράσεων που θα ήθελαν να δουν οι εργαζόμενοι περιλαμβάνονται εκπαιδεύσεις σε θέματα διαχείρισης στρες και αυτό- φροντίδας (50%), η παρουσία ψυχολόγου στον χώρο εργασίας (31%), η ψυχολογική υποστήριξη τηλεφωνικά ή μέσω εφαρμογών (>20%) και η πολιτική απομακρυσμένης εργασίας, όπου αυτό είναι εφικτό, σε ποσοστό 30%. Ένας στους δυο εργαζόμενους (52%) θεωρούν, επίσης, σημαντική την καλλιέργεια κουλτούρας σεβασμού του χρόνου μέσα από νέους τρόπους εργασίας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ