Την είδηση έδωσε νέα έρευνα επιστημόνων των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (CDC) των ΗΠΑ ενώ η μελέτη αποτελεί την πρώτη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των ανανεωμένης σύνθεσης εμβολίων, με βάση στοιχεία πραγματικών εμβολιασμών, αντί των εργαστηριακών.

Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο εβδομαδιαίο ιατρικό ενημερωτικό δελτίο «Morbidity and Mortality Weekly Report» των CDC και επιβεβαιώνουν τα αρχικά αποτελέσματα των μελετών των εταιρειών παραγωγής των εμβολίων, σύμφωνα με τα οποία, έναν μήνα μετά τον εμβολιασμό με τα επικαιροποιημένα διδύναμα σκευάσματα, ο ανθρώπινος οργανισμός παράγει περισσότερα αντισώματα κατά των υποπαραλλαγών ΒΑ.4/ΒΑ.5 της παραλλαγής Όμικρον, συγκριτικά με τα αρχικά, μονοδύναμα εμβόλια.

Μεγαλύτερο όφελος έχουν οι ηλικίες 18-49 ετών

Η μελέτη συνέκρινε πάνω από 360.000 εμβολιασμούς με τα ενισχυτικά επικαιροποιημένα διδύναμα εμβόλια (που στοχεύουν τόσο στον αρχικό κορωνοϊό όσο και στις νεότερες υποπαραλλαγές ΒΑ.4 και ΒΑ.5 της Όμικρον), με τα αρχικά εμβόλια των ίδιων εταιριών ενώ ένα από τα ευρήματα είναι και το ότι, μεγαλύτερο όφελος από τα νέας γενιάς σκευάσματα, έχουν οι άνθρωποι 18-49 ετών σε σχέση με τους πιο ηλικιωμένους.

Σύμφωνα με το Reuters, η σχετική επιπρόσθετη αποτελεσματικότητα του επικαιροποιημένου διδύναμου εμβολίου κορωνοϊού, εφόσον γίνεται οκτώ ή περισσότερους μήνες μετά την προηγούμενη δόση, είναι 56% στα άτομα 18-49 ετών, 48% στους 50-64 ετών και 43% στους άνω των 65 ετών. Όταν οι αναμνηστικές δόσεις γίνονται από δύο έως τρεις μήνες μετά τον προηγούμενο εμβολιασμό, η βελτιωμένη αποτελεσματικότητα πέφτει στο 28% με 31%.

ΗΠΑ: Μικρή ζήτηση στα επικαιροποιημένα εμβόλια

Μόλις 35 εκατομμύρια άνθρωποι (περίπου το 10% του πληθυσμού) έχουν εμβολιαστεί με τα επικαιροποιημένα διδύναμα σκευάσματα στις ΗΠΑ. Όπως τονίζουν οι ερευνητές, τα εν λόγω εμβόλια καλό είναι να τα κάνουν όλοι. Ωστόσο, οι επιστήμονες αναγνωρίζουν ότι τα επικαιροποιημένα εμβόλια, μπορεί στο μέλλον να μην έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα, όσο οι παραλλαγές του κορονοϊού συνεχίζουν να εξελίσσονται. Το τελευταίο δίμηνο, οι υποπαραλλαγές BQ.1 και BQ.1.1 τείνουν να γίνουν κυρίαρχες στις ΗΠΑ, ξεπερνώντας το στέλεχος ΒΑ.5.

Ένας από τους λόγους που αναφέρεται συχνά ως ανασταλτικό παράγοντας για τον εμβολιασμό είναι η πιθανή αρνητική επίδραση του στη γονιμότητα. Επειδή η λοίμωξη με τον  SARS-CoV-2 έχει συσχετιστεί με μείωση σε παραμέτρους της ποιότητας και ποσότητας του σπέρματος, μια σχετικά μικρή μελέτη από τις ΗΠΑ διερεύνησε μεταβολές στις παραμέτρους του σπέρματος πριν και μετά τη χορήγηση ενός εμβολίου mRNA.

Οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ), συνοψίζουν τα δεδομένα αυτής της μελέτης.

Το ακροδεξιό τέρας του αντιεμβολιασμού

Σε αυτή τη προοπτική μελέτη που έγινε στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι (δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό JAMA) εντάχθηκαν υγιείς εθελοντές ηλικίας 18 έως 50 ετών που είχαν προγραμματίσει να υποβληθούν σε εμβολιασμό με mRNA εμβόλιο. Οι συμμετέχοντες ελέγχθηκαν για να διασφαλίστεί ότι δεν είχαν υποκείμενα προβλήματα γονιμότητας και εκείνοι με συμπτώματα COVID-19 ή με θετικό τεστ εντός 90 ημερών αποκλείστηκαν από την μελέτη. Οι συμμετέχοντες παρείχαν δείγμα σπέρματος μετά από 2 έως 7 ημέρες αποχής, πριν από τη λήψη της πρώτης δόσης του εμβολίου και περίπου 70 ημέρες μετά τη δεύτερη δόση. 

Μεταξύ 17 Δεκεμβρίου 2020 και 12 Ιανουαρίου 2021, 45 εθελοντές άνδρες (μέση ηλικία, 28 ετη) εντάχθηκαν στην έρευνα. Τα δείγματα για την επανεκτίμηση του σπέρματος ελήφθησαν σε διάμεσο διάστημα 75 ημερών  μετά τη δεύτερη δόση του εμβολίου. Η μελέτη έληξε στις 24 Απριλίου 2021. Τα αρχικά δείγματα (πριν το εμβόλιο) λήφθηκαν μετά από μια μέση περίοδο αποχής 2.8 ημερών και δείγματα παρακολούθησης (μετά τη 2η δόση) μετά από διάμεση αποχή  3 ημερών. Από τους 45 άντρες, οι 21 (46,7%) έλαβαν το BNT162b2 (το εμβόλιο της Pfizer) και οι 24 (53,3%) έλαβαν το mRNA-1273 (της Moderna).

Ο διάμεσος αριθμός σπερματοζωαρίων ανά ml σπέρματος πριν την 1η δόση ήταν 26 εκατομμύρια / mL και ο διάμεσος αριθμός του συνόλου κινητών σπερματοζωαρίων 36 εκατομμύρια. Μετά τη δεύτερη δόση του εμβολίου, ο διάμεσος αριθμός σπερματοζωαρίων ανά ml σπέρματος αυξήθηκε στα 30 εκατομμύρια / mL (P = 0,02) και ο διάμεσος αριθμός του συνόλου κινητών σπερματοζωαρίων στα 44 εκατομμύρια (P = 0,001). Ο όγκος του σπέρματος και η κινητικότητα του σπέρματος αυξήθηκαν επίσης.  

Οκτώ από τους 45 άνδρες ήταν ολιγοσπερμικοί πριν από το εμβόλιο (διάμεση συγκέντρωση, 8,5 εκατομμύρια / mL. Από αυτούς, οι  7 άνδρες είχαν αυξημένη συγκέντρωση σπέρματος σε φυσιολογικό εύρος μετά τη 2η δόση (διάμεση συγκέντρωση  σπερματοζωαρίων 22 εκατομμύρια / mL) και 1 άτομο παρέμεινε ολιγοσπερμικό. Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν έγινε αζωοσπερμικός μετά το εμβόλιο.

Ουσιαστικά αυτή η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι εμβολιασμός με εμβόλια τεχνολογίας mRNA έναντι της COVID-19 δεν επηρεάζει οποιαδήποτε παράμετρο που αφορά στην υγεία του σπέρματος. Επίσης, επειδή τα εμβόλια περιέχουν mRNA και όχι τον ζωντανό ιό, είναι απίθανο το εμβόλιο να επηρεάσει τις παραμέτρους του σπέρματος. Αν και τα αποτελέσματα έδειξαν στατιστικά σημαντικές αυξήσεις σε όλες τις παραμέτρους του σπέρματος, το μέγεθος αυτής της μεταβολής βρίσκεται εντός της φυσιολογικής διακύμανσης. Πάντως, οι άνδρες με ολιγοσπερμία δεν παρουσίασαν περαιτέρω μείωση. Οι βασικοί περιορισμοί της μελέτης περιλαμβάνουν τον μικρό αριθμό ανδρών που εντάχθηκαν στην μελέτη, οι οποίοι ήταν νέοι και υγιείς άνδρες και η σχετικά σύντομη παρακολούθηση (παρ’όλα αυτά, το χρονικό πλαίσιο της μελέτης περιλαμβάνει τον πλήρη κύκλο ζωής του σπέρματος που είναι περίπου 70-75 ημέρες). 

Τα δεδομένα από αυτή την μελέτη θα πρέπει επίσης να συγκριθούν και με άλλες μελέτες που έχουν εξετάσει την επίδραση της λοίμωξης COVΙD-19 στην παραγωγή και στην ποιότητα του σπέρματος. Ο υποδοχέας ACE2 μέσω του οποίου ο ιός SARS-CoV-2 εισέρχεται στα κύτταρα χρησιμοποιώντας την πρωτεΐνη-ακίδα, βρίσκεται σε αφθονία στους όρχεις όπου γίνεται η σπερματογένεση. Χαρακτηριστικά, αναφέρεται ότι  οι παράμετροι της ποιότητας σπέρματος φαίνεται να επηρεάζονται αρνητικά μεταξύ ανδρών ασθενών με επιβεβαιωμένη COVID-19 σε σύγκριση με υγιείς μάρτυρες, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα  και συσχετίζονται με σημαντικές διαταραχές στον όγκο του σπέρματος, την συγκέντρωση, το αριθμό, την κινητικότητα και την μορφολογία  των σπερματοζωαρίων, του σπέρματος και τον αριθμό των σπερματοζωαρίων. Οι πιθανές μακροχρόνιες συνέπειες της λοίμωξης  COVΙD-19 στην γονιμότητα δεν έχουν ακόμα εκτιμηθεί. 

Οι ερευνητές, οι οποίοι έκαναν τη σχετική προδημοσίευση στο medRxiv, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς, μελέτησαν το επίπεδο αντισωμάτων σε 206 υγειονομικούς και των δύο φύλων, με μέση ηλικία 42 ετών, πριν και μετά τον εμβολιασμό τους με Pfizer/BioNTech. Συσχέτισαν στη συνέχεια τα αντισώματα με τις αντιδράσεις του οργανισμού κάθε εμβολιασμένου.

Όπως και στις κλινικές δοκιμές, το συχνότερο σύμπτωμα μετά το εμβόλιο ήταν ο πόνος στο μπράτσο (91% μετά την πρώτη δόση και 82% μετά τη δεύτερη) και στη συνέχεια η κόπωση (42% και 62% αντίστοιχα) και οι μυϊκοί πόνοι (28% και 52% αντίστοιχα). Δεν υπήρχε όμως καμία συσχέτιση ανάμεσα στα συμπτώματα και στα επίπεδα των αντισωμάτων έπειτα από ένα μήνα.

• Εμβολιασμένοι χωρίς παρενέργειες είχαν παρόμοια αντισώματα, με εκείνους που είχαν πιο έντονη αντίδραση του οργανισμού τους μετά τον εμβολιασμό.
• Οι ερευνητές ανέφεραν πως αυτό πρέπει να καθησυχάσει τους ανθρώπους, σχετικά με το εάν η έλλειψη των όποιων παρενεργειών σημαίνει πως το εμβόλιο είναι αναποτελεσματικό.
• Διαπιστώθηκε επίσης ότι τα μετα-εμβολιαστικά συμπτώματα ήσαν αντιστρόφως ανάλογα με την ηλικία και το βάρος.
• Επίσης, ήταν πιο συχνά στις γυναίκες και μετά τη δεύτερη δόση.

Αν κάποιος είχε κάποιες παρενέργειες μετά την πρώτη δόση, ήταν πιθανότερο να έχει και μετά τη δεύτερη, ενώ η μεγαλύτερη ηλικία σχετιζόταν με χαμηλότερα επίπεδα αντισωμάτων.

Μια δεύτερη αμερικανική μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό The New England Journal of Medicine, βρήκε ότι στις πολύ σπάνιες περιπτώσεις που, παρά τον εμβολιασμό, κάποιος αρρωσταίνει με Covid-19, τα συμπτώματά του διαρκούν λιγότερο και είναι πιο ήπια απ’ ό,τι αν ήταν ανεμβολίαστος.

Η έρευνα έγινε σε σχεδόν 4.000 υγειονομικούς, εκ των οποίων 204 διαγνώστηκαν θετικοί για κοροναϊό.

Πέντε είχαν εμβολιαστεί πλήρως με mRNA εμβόλιο Pfizer/BioNTech ή Moderna, άλλοι 11 είχαν κάνει μόνο μία δόση ή είχαν περάσει λιγότερες από δύο εβδομάδες μετά τη δεύτερη δόση όταν μολύνθηκαν, ενώ 156 ήσαν ανεμβολίαστοι.

Διαπιστώθηκε ότι οι περισσότεροι ανεμβολίαστοι ασθενείς ήταν άρρωστοι με Covid-19 επί τουλάχιστον δύο εβδομάδες, έναντι μόνο μίας εβδομάδας που έμειναν οι εμβολιασμένοι.

Επίσης, οι τελευταίοι είχαν 58% μικρότερη πιθανότητα να έχουν πυρετό και πέρασαν κατά μέσον όρο σχεδόν δυόμισι λιγότερες ημέρες στο κρεβάτι, σε σχέση με τους ανεμβολίαστους.

Ακόμη, το μέσο ιικό φορτίο των εμβολιασμένων ήταν κατά 40% μικρότερο.

«Αν κανείς εμβολιαστεί, έχει πιθανότητα περίπου 90% να μην αρρωστήσει με Covid-19. Αλλά ακόμη κι αν αυτό συμβεί, θα έχει λιγότερο κοροναϊό μέσα του και η ασθένειά του θα είναι πιθανότατα πιο ήπια», δήλωσε ο ερευνητής δρ Τζεφ Μπέρτζες του Πανεπιστημίου της Αριζόνα.