Στις υφιστάμενες πιέσεις στις δαπάνες των κρατικών προϋπολογισμών για συντάξεις και Υγεία λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και για την ενεργειακή μετάβαση, θα προστίθενται οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες, με το σύνολο των επιπλέον δαπανών στους τομείς αυτούς να φθάνει το 5% του ΑΕΠ το 2040, υπογράμμισε η επικεφαλής του Ταμείου.

Η ίδια τόνισε ότι, ειδικά οι χώρες που δεν έχουν δημοσιονομικά περιθώρια, θα πρέπει να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο, παίρνοντας δύσκολες αποφάσεις για αύξηση της φορολογίας ή για μείωση άλλων δημόσιων δαπανών.

Υπογράμμισε επίσης τη σημασία των μεταρρυθμίσεων, ιδιαίτερα για την ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, ώστε να αυξηθούν οι αναιμικοί ρυθμοί ανάπτυξης στις περισσότερες χώρες, ώστε να διευκολυνθούν στην ανάσχεση του χρέους.

«Για τη μέση ευρωπαϊκή οικονομία, ακόμη και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν σε μέτριο βαθμό την ανάπτυξη θα μπορούσαν να μειώσουν κατά περίπου ένα πέμπτο την αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή για να τεθεί το χρέος τους σε πτωτική τροχιά. Οσο πιο φιλόδοξες είναι οι αναπτυξιακές μεταρρυθμίσεις, τόσο μικρότερη θα είναι η αναγκαία δημοσιονομική προσπάθεια», είπε.

Η ανοδική τάση του χρέους της ΕΕ αποτυπώνεται και στις προβλέψεις του Fiscal Monitor ΔΝΤ του Απριλίου. Για το σύνολο της Ευρωζώνης, το δημόσιο χρέος προβλέπεται να αυξηθεί από 87,1% του ΑΕΠ το 2025 στο 89,7% το 2031.

Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι με εξαίρεση τέσσερις χώρες – την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία και την Πορτογαλία – στις υπόλοιπες το χρέος αυξάνεται.

Το ελληνικό χρέος

Tο Ταμείο προβλέπει ότι το 2031 το ελληνικό χρέος θα υπολείπεται όχι μόνο του ιταλικού, κάτι που αναμένεται να συμβεί ήδη εφέτος, αλλά και του γαλλικού και του βελγικού. Θα είναι επίσης πολύ κοντά σε αυτό της Φινλανδίας, η οποία την περασμένη δεκαετία είχε θέσει επανειλημμένα εμπόδια στη χορήγηση δανείων από την ΕΕ στην Ελλάδα για τις δανειακές ανάγκες της.

Συγκεκριμένα, το ΔΝΤ προβλέπει ότι το ελληνικό χρέος θα μειωθεί στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031 από 145,7% πέρυσι, ενώ το γαλλικό θα αυξηθεί το ίδιο διάστημα στο 120,7% από 116% και το βελγικό στο 122,3% από 106,3%. Το φινλανδικό χρέος αναμένεται να αυξηθεί στο 100,8% από 89,3% πέρυσι και το ιταλικό να μειωθεί οριακά στο 136,1% από 137,1%.

Το ΔΝΤ και οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης εκτιμούν ότι οι λόγοι που οδήγησαν στη θεαματική μείωση του ελληνικού χρέους από το 210% του ΑΕΠ το 2020 – όπως η ισχυρή ανάπτυξη, τα πρωτογενή πλεονάσματα, το χαμηλό μέσο επιτόκιο και η μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής – θα συμβάλουν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό στη μείωσή του και στο μέλλον.

Το προφίλ του ελληνικού χρέους ενισχύθηκε, άλλωστε, και από την ενεργητική διαχείριση του, με την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων από το ΔΝΤ και την επίσπευση της αποπληρωμής των διακρατικών δανείων του πρώτου μνημονίου.

Το ΔΝΤ αναφέρει επίσης ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει την πίεση για αύξηση των αμυντικών δαπανών και συνταξιοδοτικών δαπανών, όπως άλλες χώρες της ΕΕ.

Σε αντίθεση με αυτές, το επίπεδο των αμυντικών δαπανών στην Ελλάδα είναι ήδη υψηλό – στο 2,9% του ΑΕΠ το 2025 με βάση τον ορισμό του ΝΑΤΟ – και αναμένεται να παραμείνει σε γενικές γραμμές σταθερό την επόμενη 10ετία, με βάση το 12ετές πρόγραμμα αμυντικού εκσυγχρονισμού, ύψους περίπου 25 δις. ευρώ.

Σύμφωνα με έκθεση της Κομισιόν του 2024 για τη Γήρανση του Πληθυσμού, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες στην Ελλάδα, οι οποίες είναι σήμερα υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ ως ποσοστό του ΑΕΠ, θα μειώνονται, λόγω των αλλαγών που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια, μακροπρόθεσμα και θα συγκλίνουν προς τον μέσο όρο της ΕΕ έως το 2027.

Οι δαπάνες για την Υγεία προβλέπεται ότι θα αυξάνονται, αλλά με συγκρατημένο ρυθμό που δεν θα δημιουργεί πρόβλημα στην αποκλιμάκωση του χρέους.

Την είδηση μετέδωσε το πρακτορείο Bloomberg News, επικαλούμενο πηγές με άμεση γνώση των παρασκηνιακών διαβουλεύσεων.

Η συμφωνία αυτή έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Ουκρανία, η οποία αναζητά σταθερά τρόπους κάλυψης των τεράστιων δημοσιονομικών της αναγκών και ενίσχυσης της οικονομικής της σταθερότητας.

Το πρακτορείο Reuters, από την πλευρά του, μετέδωσε την πληροφορία επισημαίνοντας ωστόσο ότι δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει τη συγκεκριμένη είδηση από τις δικές του πηγές τη δεδομένη στιγμή.

Η τυπική έγκριση του πακέτου αναμένεται πλέον να περάσει από το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ μέσα στο επόμενο διάστημα, προκειμένου να ξεκινήσει η ροή των χρημάτων προς τα ουκρανικά ταμεία.

Η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των χωρών με τις περισσότερες φοροαπαλλαγές για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις, σύμφωνα με σχετική έκθεση της Κομισιόν.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει μάλιστα ότι η χώρα δεν διαθέτει έναν μόνιμο και συστηματικό μηχανισμό αξιολόγησής τους, προτείνοντας τη θεσμοθέτησή του ώστε να υπάρχει διαρκής έλεγχος κόστους και αποτελεσματικότητας.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, το 2024 οι φοροαπαλλαγές ανήλθαν σε 22,88 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 4,06 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2023, αντιστοιχώντας στο 30,9% των συνολικών φορολογικών εσόδων.

Η Κομισιόν στις ανακοινώσεις για το ευρωπαϊκό εξάμηνο σημειώνει ότι το ελληνικό φορολογικό σύστημα περιλαμβάνει 1.236 φορολογικές δαπάνες και απαλλαγές, αριθμός που εντείνει την πολυπλοκότητα και επηρεάζει την αποτελεσματικότητα της είσπραξης εσόδων. Οπως σημειώνει, μια συστηματική αξιολόγηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξορθολογισμό του πλαισίου, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.

Τι εισηγούνται ΟΟΣΑ, ΔΝΤ, ΤτΕ

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο ΟΟΣΑ εισηγείται τον περιορισμό των φοροαπαλλαγών, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, προκειμένου να δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για κρίσιμες δημόσιες δαπάνες, όπως η υγεία και η εκπαίδευση.

• Το ΔΝΤ, από την πλευρά του, τονίζει ότι αναποτελεσματικές και οπισθοδρομικές φορολογικές δαπάνες, όπως μειώσεις συντελεστών ΦΠΑ ή απαλλαγές που ευνοούν δυσανάλογα τα υψηλότερα εισοδήματα, θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά.
• Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει την ανάγκη επανεξέτασης με κριτήριο τόσο την αναπτυξιακή απόδοση όσο και την κοινωνική στόχευση, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πλέγματος μεταρρυθμίσεων για τη φορολογική συμμόρφωση.

Οι φορολογικές δαπάνες στην ουσία αποτελούν αποκλίσεις από τον βασικό κορμό του φορολογικού συστήματος, δημιουργώντας προνομιακή μεταχείριση για συγκεκριμένες κατηγορίες δραστηριοτήτων ή φορολογουμένων. Η Ελλάδα υπολογίζει το κόστος τους με βάση τη μέθοδο των διαφυγόντων εσόδων, ωστόσο η ακριβής αποτίμηση παραμένει δύσκολη όχι μόνο σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Οι διαφορετικές μεθοδολογίες μεταξύ χωρών καθιστούν τις συγκρίσεις ιδιαίτερα σύνθετες, καθώς άλλες χώρες αποτυπώνουν απώλειες εσόδων, ενώ άλλες ενσωματώνουν τις απαλλαγές ως δομικό στοιχείο του φορολογικού συστήματός τους.

Ενδεικτικά, η πλήρης κατάργηση των απαλλαγών ΦΠΑ στην Ελλάδα θα μπορούσε να αποφέρει δημοσιονομικό όφελος άνω του 1 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα θα συνέβαλλε στη μείωση του κενού ΦΠΑ σε μονοψήφιο επίπεδο. Ωστόσο, η ακριβής αποτίμηση του κόστους των απαλλαγών στον ΦΠΑ παραμένει δύσκολη, καθώς πολλές εξαιρέσεις, ιδίως σε επαγγελματικές κατηγορίες, δεν αποτυπώνονται πλήρως στις δηλώσεις, περιορίζοντας τη διαφάνεια των δεδομένων.

Συνολικά το 2024 καταγράφηκαν 1.236 περιπτώσεις φοροαπαλλαγών.

1. Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων (252 απαλλαγές και εκπτώσεις). Το σύνολο των φοροαπαλλαγών υπολογίζεται σε 4,95 δισ. ευρώ έναντι 5,098 δισ. ευρώ το 2023.
2. Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων (265 απαλλαγές και εκπτώσεις). Απαλλαγές ύψους 5,8 ευρώ δισ. ευρώ είχαν οι επιχειρήσεις.
3. Φορολογία κεφαλαίου. Χρησιμοποιήθηκαν οι απαλλαγές σε περισσότερες από 4,98 εκατομμύρια περιπτώσεις και είχαν εκπτώσεις σε ΕΝΦΙΑ, ειδικό φόρο ακινήτων, μεταβιβάσεις, γονικές παροχές, κληρονομιές και δωρεές 9,06 δισ. ευρώ. Ανατρέχοντας στα επιμέρους στοιχεία προκύπτει ότι αυτή η αύξηση είναι αποτέλεσμα των απαλλαγών πρώτης κατοικίας ύψους 2,4 δισ. ευρώ. Αυξημένη είναι και η φορολογική δαπάνη για τις απαλλαγές από τον ειδικό φόρο ακινήτων, καθώς προβλέπονται 6,3 δισ. ευρώ έναντι 6,1 δισ. ευρώ το 2023.

Ποιοι απαλλάσσονται από τον φόρο μεταβίβασης για αγορά πρώτης κατοικίας

4. ΦΠΑ (75 εκπτώσεις και φοροαπαλλαγές). Το όφελος για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και καταναλωτές ήταν 1 δισ. ευρώ. Τις μεγαλύτερες φοροαπαλλαγές έχουν οι υπηρεσίες ιδιωτικής εκπαίδευσης, που γλιτώνουν 501 εκατ. ευρώ.
5. Τέλη χαρτοσήμου (76 εκπτώσεις). Οι απαλλαγές ανήλθαν σε 72,9 εκατ. ευρώ.
6. Φόρος ασφαλίστρων (56 απαλλαγές). Οι μειώσεις έφθασαν στα 622 εκατ. ευρώ.
7. Ειδικός φόρος κατανάλωσης (40 φοροαπαλλαγές). Το ύψος των απαλλαγών ήταν 1 δισ. ευρώ, με τη μερίδα του λέοντος να έχουν τα ενεργειακά προϊόντα με 551 εκατ. ευρώ και η αιθυλική αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά με 470 εκατ. ευρώ.
8. Τέλη ταξινόμησης οχημάτων (26 απαλλαγές). Οι εκπτώσεις διαμορφώθηκαν σε 270 εκατ. ευρώ.
9. Τέλη κυκλοφορίας οχημάτων. Το ποσό των απαλλαγών ανήλθε σε 24,5 εκατ. ευρώ.

Με πληροφορίες από Καθημερινή

Ειδικότερα όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του Spitogatos, η ιστοσελίδας αγγελιών ακινήτων στην Ελλάδα, συνεργάστηκε με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) στο πλαίσιο της έκθεσης «Inside Greece’s Housing Affordability Paradoxes».

Τα δεδομένα της πλατφόρμας του Spitogatos συνέβαλαν στην ανάλυση του ΔΝΤ και αξιοποιήθηκαν από τους οικονομολόγους με στόχο την ανάλυση των δομικών ανισορροπιών της ελληνικής στεγαστικής αγοράς καλύπτοντας από τις περιφερειακές αποκλίσεις τιμών έως τις αναντιστοιχίες μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.

Η έκθεση αναδεικνύει ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει απλώς έλλειψη κατοικιών, αλλά ένα σύνθετο πρόβλημα κατανομής που απαιτεί τεκμηριωμένες, δεδομενο-κεντρικές αποφάσεις χάραξης πολιτικής.

Στο πλαίσιο της έκθεσης «Inside Greece’s Housing Affordability Paradoxes», το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αξιοποίησε δεδομένα της πλατφόρμας του Spitogatos για να αναλύσει τις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική στεγαστική αγορά. Η ανάλυση εστιάζει στις περιφερειακές αποκλίσεις των τιμών κατοικίας, στις αναντιστοιχίες μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, καθώς και στις επιπτώσεις των βραχυχρόνιων μισθώσεων στη στεγαστική προσιτότητα.

Τα ευρήματα της έκθεσης αναδεικνύουν ότι η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν συνδέεται αποκλειστικά με την επάρκεια κατοικιών, αλλά και με τον τρόπο κατανομής του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για τεκμηριωμένες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις πολιτικής.

Η έκθεση αναδεικνύει ότι στην Ελλάδα εντοπίζεται ένα δομικό πρόβλημα κατανομής της στεγαστικής προσφοράς και όχι απλώς έλλειψης κατοικιών. Παρότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά κατοικιών ανά κάτοικο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι πιέσεις στη στεγαστική προσιτότητα παραμένουν έντονες και συνεχίζουν να επιδεινώνονται.

Σύμφωνα με την ανάλυση του ΔΝΤ, οι ζητούμενες τιμές κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά περίπου 85% από το 2016, ενώ η αντίστοιχη αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος διαμορφώθηκε στο 47%. Ως αποτέλεσμα, το 2025 το διάμεσο στεγαστικό κόστος ξεπέρασε το ένα τρίτο του διαθέσιμου εισοδήματος, με περίπου δύο στα πέντε νοικοκυριά να δαπανούν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για τη στέγαση. Τα στοιχεία ζητούμενων τιμών του Spitogatos αποτυπώνουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των περιφερειών της χώρας, με την Αττική, τη Θεσσαλονίκη και τους τουριστικούς προορισμούς να καταγράφουν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα τιμών σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα.

Η έκθεση επίσης αναφέρει έντονες αναντιστοιχίες μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Spitogatos, παρά την αύξηση των διαθέσιμων καταχωρίσεων, ο μέσος χρόνος παραμονής ενός ακινήτου στην αγορά ανέρχεται σε περίπου οκτώ μήνες για τις πωλήσεις και έξι μήνες για τις ενοικιάσεις. Παράλληλα, το 55% των ακινήτων που διατίθενται προς πώληση ξεπερνά τις 200.000 ευρώ, επίπεδο τιμών που παραμένει απρόσιτο για την πλειονότητα των Ελλήνων. Αντίστοιχα, η μέση ζητούμενη τιμή ενοικίασης διαμορφώνεται στα περίπου 575 ευρώ τον μήνα σε εθνικό επίπεδο και στα περίπου 785 ευρώ τον μήνα στην Αττική. Σημαντικές αναντιστοιχίες εντοπίζονται και στα χαρακτηριστικά του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος. Το ένα τρίτο των καταχωρίσεων προς πώληση αφορά κατοικίες άνω των 120 τ.μ., την ώρα που η ζήτηση έχει μετατοπιστεί προς μικρότερα ακίνητα. Παράλληλα, στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη μόλις το 30% των διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση είναι μικρότερο των 60 τ.μ., έναντι περίπου 55% στις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Σύμφωνα με την έκθεση, οι σχετικές καταχωρίσεις αυξήθηκαν κατά 240% μεταξύ 2017 και 2024, φτάνοντας τις 230.000, που αντιστοιχούν περίπου στο 3,5% του συνολικού στεγαστικού αποθέματος. Η ανάλυση του ΔΝΤ, η οποία συνδύασε δεδομένα από το Spitogatos, το INSETE και την ΕΛΣΤΑΤ, διαπίστωσε ότι η υψηλή συγκέντρωση βραχυχρόνιων μισθώσεων συνδέεται με υψηλότερες τιμές κατοικιών και μειωμένη διαθεσιμότητα ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση σε περιοχές υψηλής ζήτησης.

Τέλος, η έκθεση επισημαίνει την ενεργειακή αναποτελεσματικότητα του ελληνικού κτιριακού αποθέματος, σημειώνοντας ότι οι ελληνικές κατοικίες καταναλώνουν περίπου 65% περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σύγκριση με τις Πορτογαλικές κατοικίες, επιβαρύνοντας περαιτέρω το συνολικό στεγαστικό κόστος των νοικοκυριών.

Με βάση τα ευρήματα της έκθεσης, το ΔΝΤ προτείνει έναν συνδυασμό παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στη στεγαστική αγορά. Αυτός ο συνδυασμός περιλαμβάνει τη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για την εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτησία, στοχευμένους περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, επένδυση σε κοινωνική και προσιτή στέγαση και ενίσχυση της παραγωγικότητας του κατασκευαστικού κλάδου για την αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικού δυναμικού.

Οι αρχικές συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν τον Απρίλιο κατά τη διάρκεια των εαρινών συναντήσεων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσιγκτον, ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις σχετικά με το ύψος της χρηματοδότησης που θα χρειαστεί το Ιράκ και τον τρόπο διαμόρφωσης ενός ενδεχόμενου δανείου, προσθέτουν οι πηγές.

Ο πόλεμος που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με μια μαζική αμερικανο-ισραηλινή βομβιστική εκστρατεία εναντίον του Ιράν και προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη έχει συγκλονίσει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, προκαλώντας ζημιές στις υποδομές και τις οικονομίες.

Το Ιράκ έχει πληγεί σοβαρά από τον πόλεμο, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου του – που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το σύνολο των κρατικών εσόδων – έχει διακοπεί λόγω του κλεισίματος της κρίσιμης θαλάσσιας οδού, η οποία προηγουμένως μετέφερε περίπου το 1/5 του παγκόσμιου αργού πετρελαίου.

«Αυτό το σενάριο, κάθε μέρα που περνάει, μένει όλο και πιο πίσω», δήλωσε η Γκεοργκίεβα. Η συνέχιση του πολέμου, η πρόβλεψη για τιμή πετρελαίου γύρω στα 100 δολάρια ανά βαρέλι ή και παραπάνω, και οι αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις σημαίνουν ότι το «δυσμενές σενάριο» του ΔΝΤ είναι ήδη σε ισχύ, είπε σε συνέδριο που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Milken.

«Τώρα, αν αυτό συνεχιστεί μέχρι το 2027 και οι τιμές του πετρελαίου φτάσουν τα 125 δολάρια περίπου, τότε πρέπει να περιμένουμε ένα πολύ χειρότερο αποτέλεσμα», πρόσθεσε σημειώνοντας ότι θα δούμε τον πληθωρισμό να αυξάνεται και αναπόφευκτα, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό θα αρχίσουν να αποσταθεροποιούνται.

Υπενθυμίζεται ότι το ΔΝΤ δημοσίευσε τον περασμένο μήνα τρία σενάρια για την πορεία ανάπτυξης του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2026 και το 2027 εν μέσω τεράστιας αβεβαιότητας σχετικά με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή – την κύρια «πρόβλεψη αναφοράς», ένα μεσαίο «δυσμενές σενάριο» και το πολύ χειρότερο «σοβαρό σενάριο».

Το καλό σενάριο προβλέπει επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης στο 2,5% το 2026 και γενικό πληθωρισμό 5,4%. Το δυσμενές σενάριο προβλέπει ανάπτυξη μόλις 2% και γενικό πληθωρισμό 5,8%.

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Mike Wirth , μιλώντας στο ίδιο πάνελ, δήλωσε ότι οι ελλείψεις στην προσφορά πετρελαίου θα αρχίσουν να εμφανίζονται σε όλο τον κόσμο λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων περνούσε το 20% της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου πριν από τον πόλεμο.

Οι οικονομίες θα αρχίσουν να συρρικνώνονται, πρώτα στην Ασία, καθώς η ζήτηση προσαρμόζεται για να καλύψει την προσφορά, ενώ τα Στενά παραμένουν κλειστά λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, δήλωσε ο Wirth.

Η Γκεοργκίεβα δήλωσε ότι το ΔΝΤ παρακολουθεί προσεκτικά τον αργό ρυθμό με τον οποίο εξελίσσεται η σύγκρουση στις αλυσίδες εφοδιασμού, καθώς τα λιπάσματα είναι ήδη 30% έως 40% ακριβότερα, κάτι που θα οδηγούσε τις τιμές των τροφίμων σε άνοδο μεταξύ 3% και 6%. Θα μπορούσαν επίσης να επηρεαστούν και άλλες βιομηχανίες.

«Αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι αυτό είναι πραγματικά σοβαρό», είπε, εκφράζοντας την ανησυχία της για το γεγονός ότι πολλοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εξακολουθούσαν να ενεργούν σαν η κρίση να θα τελείωνε σε μερικούς μήνες θέτοντας σε εφαρμογή μέτρα για να μειώσουν τον αντίκτυπο στους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, γεγονός που θα διατηρούσε τη ζήτηση για πετρέλαιο υψηλή.

«Μην ρίχνετε βενζίνη στη φωτιά», είπε χαρακτηριστικά. «Όλοι σε αυτή την αίθουσα γνωρίζουν ότι αν η προσφορά συρρικνωθεί, η ζήτηση πρέπει να ακολουθήσει», πρόσθεσε.

   Στη μελέτη υπογραμμίζεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, ότι η επιχειρησιακή αυτονομία, οι στρατηγικές μεταρρυθμίσεις και η έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, λειτούργησαν ως καταλύτες για την αναβάθμιση της εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων, ενισχύοντας παράλληλα την εμπιστοσύνη των φορολογουμένων, την εκούσια συμμόρφωση και τα δημόσια έσοδα.

   Από τη σύστασή της η ΑΑΔΕ, όπως αναφέρει η ανακοίνωση, υλοποίησε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αλλαγών, εστιάζοντας στην αυτοματοποίηση των διαδικασιών και την αξιοποίηση μεγάλων δεδομένων (Big Data). Εργαλεία όπως η ψηφιακή πύλη myAADE, η πλατφόρμα myDATA, η προσυμπλήρωση δηλώσεων, η διασύνδεση POS με τα πληροφοριακά συστήματα της Αρχής και η χρήση προηγμένων εργαλείων Business Intelligence (BI) για την αυτοματοποιημένη αξιολόγηση κινδύνου, στήριξαν τη μετάβαση στο νέο σύγχρονο μοντέλο λειτουργίας.

   Τα αποτελέσματα των μεταρρυθμίσεων σε όλα τα πεδία αποτυπώνονται στα επίσημα στοιχεία της μελέτης. Ενδεικτικά:

   * σταθερά ανοδική πορεία του λόγου φόρων προς ΑΕΠ, ο οποίος ξεπέρασε το 28% το 2025 (έναντι 20,5% το 2009).

   * μείωση του κενού ΦΠΑ (VAT gap) κατά 21 ποσοστιαίες μονάδες, από 30% το 2011 σε 9% το 2024.

   * ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ σε ποσοστό 100%.

   * υψηλές επιδόσεις σε διεθνή εργαλεία αξιολόγησης, όπως τα TADAT και ISORA.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, συζητήθηκαν οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και οι προκλήσεις για την παγκόσμια οικονομία. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε τη θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνοντας τη σταθερή ανάπτυξη, τη δημοσιονομική υπευθυνότητα και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.

Υπενθυμίζεται ότι, σε πρόσφατες δηλώσεις της, η κ. επικεφαλής του ΔΝΤ επεσήμανε πως η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των οικονομιών με τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη, αναγνώριση που επιβεβαιώνει τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών και την αποκατάσταση της διεθνούς αξιοπιστίας της χώρας.

Ο κ. Πιερρακάκης παρέστη και στο δείπνο που παρέθεσε η κ. Georgieva προς τιμήν των Υπουργών Οικονομικών, όπου είχε την ευκαιρία να ανταλλάξει απόψεις με ομολόγους του για τις διεθνείς εξελίξεις και τις προοπτικές συνεργασίας.

Όπως τόνισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, η εξέλιξη της κατάστασης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της αναταραχής στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η αβεβαιότητα και η διάρκεια της κρίσης αποτελούν κρίσιμες μεταβλητές για την ένταση των οικονομικών επιπτώσεων στην Ευρώπη.

Όπως ανέφερε, το εύρος της κρίσης μπορεί να ξεπεράσει προηγούμενα ιστορικά δεδομένα, σημειώνοντας ότι «αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, (η κρίση) έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία». Υπό αυτό το πρίσμα, επισήμανε ότι κατά τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970 η απώλεια προσφοράς ανερχόταν σε περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 13 εκατομμύρια σήμερα.

Με αυτό το δεδομένο, ο πρόεδρος του Eurogroup τόνισε ότι οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στις τιμές ενέργειας και στο κόστος για τα νοικοκυριά. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία της στόχευσης των μέτρων στήριξης προς τα πιο ευάλωτα στρώματα, επισημαίνοντας ότι η αποτελεσματικότητα της παρέμβασης εξαρτάται από την ορθή κατανομή των περιορισμένων πόρων σε συνθήκες αβεβαιότητας. «Οφείλουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να στηρίξουμε κυρίως τους πιο ευάλωτους», τόνισε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, επεσήμανε ότι η κυβέρνηση εφάρμοσε στοχευμένα μέτρα, όπως επιδοτήσεις καυσίμων για τα νοικοκυριά και παρεμβάσεις στήριξης των επιχειρήσεων, αποφεύγοντας οριζόντιες και μη στοχευμένες φορολογικές μειώσεις, οι οποίες θα είχαν πιο μόνιμο δημοσιονομικό αποτύπωμα. Σχετικά με το κόστος των παρεμβάσεων, σημείωσε ότι σήμερα τα μέτρα κινούνται περίπου στο 0,2% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με περίπου 2,5% κατά την κρίση του 2022.

Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η πρόκληση για τις κυβερνήσεις είναι να ισορροπήσουν μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και κοινωνικής στήριξης, ιδίως σε ένα περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας, αυξημένων επιτοκίων και υψηλού δημόσιου χρέους.

Συνεχίζοντας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ευρώπη εμφανίζεται πιο ανθεκτική σε σχέση με την περίοδο της ενεργειακής κρίσης του 2022, λόγω της μεγαλύτερης διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας και των επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν έκτοτε στις υποδομές. Σε ό,τι αφορά τη δομική εικόνα της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, σημείωσε ότι «εξακολουθούμε να εισάγουμε περίπου το 57% της ενέργειάς μας», γεγονός που καθιστά την ευρωπαϊκή οικονομία ευάλωτη σε εξωτερικά σοκ. Το συγκεκριμένο γεγονός, υποστήριξε, καθιστά αναγκαία την επιτάχυνση των επενδύσεων σε δίκτυα, συστήματα αποθήκευσης και ενεργειακές διασυνδέσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη προώθησης της ενεργειακής ολοκλήρωσης, τονίζοντας ότι «η προώθηση μιας πλήρους Ενεργειακής Ένωσης στην Ευρώπη θα έχει άμεσο και θετικό αντίκτυπο, όχι μόνο στην ενέργεια, αλλά και συνολικά στην ανταγωνιστικότητα». Την ίδια στιγμή, υπογράμμισε ότι «το 47% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές», επισημαίνοντας ωστόσο ότι η πρόοδος αυτή δεν αναιρεί την ανάγκη για περαιτέρω επενδύσεις σε υποδομές.

Παράλληλα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξέφρασε την ανησυχία του για τάσεις επιβράδυνσης της πράσινης μετάβασης σε ορισμένα κράτη-μέλη, σημειώνοντας ότι η ενεργειακή κρίση μπορεί να αποτελέσει είτε τροχοπέδη είτε επιταχυντή των μεταρρυθμίσεων, ανάλογα με τις πολιτικές επιλογές που θα υιοθετηθούν.

Σε ό,τι αφορά τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης στην Ευρώπη, ο πρόεδρος του Eurogroup επεσήμανε την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας και άρσης των εσωτερικών εμποδίων στην ενιαία αγορά, επισημαίνοντας ότι η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων της μπορεί να προσφέρει σημαντική ώθηση στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Υπό αυτό το πρίσμα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε τη σημασία της υλοποίησης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της δημιουργίας ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα.

Στο σημείο αυτό στάθηκε στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών» σε στρατηγικούς τομείς και στη στήριξη οικοσυστημάτων καινοτομίας, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να μπορούν να αναπτύσσονται, να αντλούν κεφάλαια εντός της Ευρώπης και να καταστούν παγκοσμίως ανταγωνιστικές.

Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, ο υπουργός Οικονομικών σημείωσε ότι η πρόοδος των τελευταίων ετών βασίστηκε στην πολιτική σταθερότητα, τη δημοσιονομική εξυγίανση και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας και η ψηφιοποίηση του κράτους είχαν πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ελληνική οικονομία.

Τέλος, ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι η επιτυχία των ευρωπαϊκών πολιτικών εξαρτάται από την ταχύτητα υλοποίησης και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών, σημειώνοντας ότι η πρόκληση για την Ευρώπη είναι να μετατρέψει τις στρατηγικές κατευθύνσεις σε απτά αποτελέσματα.

«Σε μία περίοδο που το δημόσιο χρέος των αναπτυγμένων οικονομιών του κόσμου αυξήθηκε στο 108% του ΑΕΠ το 2025 και θα ακολουθεί ανοδική τροχιά, φτάνοντας στο 114,8% το 2031, στην Ελλάδα προβλέπεται να μειωθεί θεαματικά την ίδια περίοδο από το 145,7% του ΑΕΠ στο 110,9%, κάτω δηλαδή από τον μέσο όρο», αναφέρει το ΔΝΤ στην έκθεση του.

Το ελληνικό χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει στο 136,9% το 2026 και στο 130,3% το 2027, συνεχίζοντας την πτωτική πορεία έως το 2031 που είναι το τελευταίο έτος των προβλέψεων του ΔΝΤ.

Στην αιχμή της αύξησης του χρέους των αναπτυγμένων οικονομιών βρίσκονται οι ΗΠΑ, το χρέος των οποίων αναμένεται να εκτιναχθεί από 123,9% το 2025 στο 142,1% το 2031.

Το χρέος της Ευρωζώνης προβλέπεται επίσης να αυξηθεί, αλλά με συγκρατημένο ρυθμό, φθάνοντας στο 89,7% το 2031 από 87,1% το 2025.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, το δημόσιο χρέος αυξήθηκε στο 94% του ΑΕΠ το 2025 και προβλέπεται να φτάσει το 100% το 2029, ένα χρόνο νωρίτερα απ’ ό,τι ανέμενε το ΔΝΤ πριν από μόλις ένα χρόνο, με ιδιαίτερη βαρύτητα να έχει και η αύξηση του χρέους της Κίνας. «Οι δυναμικές του παγκόσμιου χρέους παραμένουν δυσμενείς. Αν και οι αυξήσεις στο χρέος επικεντρώνονται στην Κίνα και τις ΗΠΑ, αδυναμίες υπάρχουν ευρύτερα», αναφέρει το Ταμείο.

Στη βάση της ταχείας αποκλιμάκωσης του ελληνικού χρέους βρίσκονται τα πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία προβλέπεται να μειωθούν σταδιακά έως το 2031, αλλά να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Ειδικότερα, το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να μειωθεί από το 4,4% του ΑΕΠ το 2025 στο 3,8% το 2026 και περαιτέρω στο 3,1% το 2027, για να διαμορφωθεί στο 2,7% το 2031.

Την ίδια περίοδο, η Ευρωζώνη αναμένεται να έχει πρωτογενές έλλειμμα, το οποίο θα βαίνει μειούμενο από 1,4% το 2025 στο 0,6% το 2031.

Καθώς το παγκόσμιο χρέος είναι σε σαφή ανοδική τροχιά, το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι το σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή απαιτεί πειθαρχημένη δημοσιονομική αντίδραση από τις χώρες. Η σύγκρουση «εντείνει την παγκόσμια αβεβαιότητα σε μία περίοδο πιεσμένων δημόσιων οικονομικών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πολιτικές που διατηρούν τη μελλοντική σταθερότητας».

«Με το χρέος να είναι ήδη υψηλό σε πολλές χώρες – καθώς έχουν προηγηθεί η πανδημία και η κρίση στις τιμές ενέργειας και τροφίμων λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία – τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά, να εστιάζουν σε όσους είναι πιο εκτεθειμένοι και λιγότερο ικανοί να απορροφήσουν τις αυξήσεις τιμών», σημειώνει το ΔΝΤ.

«Οι υπεύθυνοι για την πολιτική πρέπει να αντιληφθούν ότι οι αγορές γίνονται λιγότερο συγχωρητικές. Το περασμένο έτος, οι επενδυτές αμφισβητούσαν όλο και περισσότερο τις υποθέσεις για απεριόριστη ικανότητα δανεισμού – ακόμη και για μεγάλες αναπτυγμένες οικονομίες. Τα επεισόδια νέας τιμολόγησης στην Ιαπωνία, τις ΗΠΑ και μέρη της Ευρώπης αντανακλούν αυξημένη ευαισθησία σε δημοσιονομικές υστερήσεις και αδύναμα μεσοπρόθεσμα πλαίσια», καταλήγει το ΔΝΤ.