«Εργασθήκαμε πάρα πολύ στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για να έρθει αυτό», προσθέτει χαρακτηριστικά.

Ο κ. Δένδιας σημειώνει, πως ο πρόεδρος του Λιβυκού Προεδρικού Συμβουλίου, Μοχάμεντ Μένφι ζήτησε την επίσκεψη στην Τρίπολη και «συμφωνήσαμε σαν προσωπική παραχώρηση σε αυτόν, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρχουν επίσημες επαφές ή επαφές με την προσωρινή κυβέρνηση».

«Θα πηγαίναμε, θα τον βλέπαμε, θα φεύγαμε», επισημαίνει ο κ. Δένδιας και προσθέτει πως το ότι εμφανίστηκε η υπουργός Εξωτερικών «σημαίνει ότι δεν τηρήθηκε η συμφωνία».

Ερωτηθείς σχετικά, αναφέρει πως άλλες ξένες κυβερνήσεις μιλάνε με την κυβέρνηση της Τρίπολης, «αλλά το θέμα είναι ότι για όλους ισχύει ότι έχει περιορισμένη εντολή, δεν μπορεί δηλαδή να υπογράφει συμφωνίες, αλλά τολμώ να πω και περιορισμένη χρησιμότητα». Ακόμη, «αυτές οι κυβερνήσεις δεν είναι υποχρεωμένες να αντιμετωπίσουν τη δική μας πραγματικότητα, που είναι το δεύτερο τουρκολιβυκό μνημόνιο».

«Δεν είναι δυνατόν να κάνουμε ότι δεν βλέπουμε», τονίζει χαρακτηριστικά. Αναφέρει ακόμη, ότι και η Αίγυπτος δεν θέλει «ουσιαστικές επαφές» με την κυβέρνηση της Τρίπολης.

«Λένε ότι η κυβέρνηση αυτή πρέπει να κάνει εκλογές. Και όχι μόνο δεν κάνει εκλογές, υφαρπάζει την παραμονή της εκμεταλλευόμενη κατά το δοκούν τους πόρους της Λιβύης και υπογράφει και με τους Τούρκους. Ε, δεν γίνεται». Ο υπουργός Εξωτερικών σημειώνει ότι «οι σχέσεις μας με τη Λιβύη θα παραμείνουν ως έχουν, από τη δική μας πλευρά».

«Θα προσπαθήσουμε – και αυτός ήταν ο σκοπός της επίσκεψης – να διατηρήσουμε μία ισχυρή σχέση με την Ανατολική Λιβύη, άρα και με το Κοινοβούλιο, και άρα, στην πραγματικότητα, με ένα Σώμα που δίνει δύναμη στη θέση μας ενάντια στην αποδοχή και σύναψη παράνομων κειμένων με τους Τούρκους». Από την άλλη «με τις μικρές μας δυνατότητες, γιατί θυμίζω ότι είναι μικρές οι δυνατότητές μας σε σχέση με τους άλλους, αφού θέλουμε χωρίς χρήματα και χωρίς στρατό να έχουμε επιρροή, να εμποδίσουμε την επέκταση των συμβατικών κατανοήσεων με την Τουρκία».

Αναφορικά με τις συναντήσεις του με τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, Αγκίλα Σάλεχ, και το στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ο υπουργός Εξωτερικών τονίζει ότι «ήταν απολύτως στη γραμμή που εμείς θα θέλαμε να είναι».

«Τόνισαν ότι η τουρκική παρουσία είναι επιζήμια και απαράδεκτη. Είχε σημασία να δούμε τον Σάλεχ και τον Χάφταρ, γιατί είχαν πάει στην Τουρκία. Τους είδε ο ίδιος ο Ερντογάν, είδε και τους Λίβυους βουλευτές ο Ερντογάν, γι΄ αυτό πήγα και στο Κοινοβούλιο και τους εξήγησα τις θέσεις μας». Τέλος, υπογραμμίζει ότι το ενδεχόμενο διεξαγωγής των εκλογών στη Λιβύη «έχει πάει πολύ πίσω και γι’ αυτό και πρέπει να δούμε τι θα κάνουμε».

«Το Oruc Reis έφτασε στην περιοχή όπου θα επιχειρήσει στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι έρευνες ξεκίνησαν χθες και σήμερα αρχίζουμε να παίρνουμε τα πρώτα σεισμικά σήματα».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Μήνυμα Μάας σε Αθήνα και Λευκωσία: Εξακολουθεί να μην θέλει κυρώσεις κατά της Τουρκίας το Βερολίνο- “Δύσκολη” η Σύνοδος Κορυφής

Σαν να μην πέρασε μια μέρα: Η επίκαιρη ομιλία του Καραμανλή το 1980 στη Βουλή για τα ελληνοτουρκικά

Το απόγευμα της Τρίτης το Oruc Reis βρισκόταν στα 22 ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά από τις ακτές του Καστελλόριζου, κινούμενο εντός των ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, συνοδευόμενο από πολεμικά πλοία, έχοντας χαράξει πορεία βόρειο βορειοανατολική.

Σύμφωνα ανώτατη στρατιωτική πηγή, το Oruc Reis φαινόταν ήδη να έχει ποντίσει καλώδια, χωρίς ωστόσο να πραγματοποιεί έρευνες.

Διπλωματικός πυρετός

Η Αθήνα την ίδια ώρα σε διπλωματικό επίπεδο επιχειρεί να ξεκαθαρίσει ότι ο δρόμος αυτός όχι μόνο δεν οδηγεί, αλλά απομακρύνει από το τραπέζι του διαλόγου. Οι πιέσεις της Αθήνας πάντως ενόψει και της Συνόδου Κορυφής δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα βρουν ευήκοα ώτα.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη συνάντησή του με τον Γερμανό υπουργό Εξωτερικών Χάικο Μάας τόνισε ότι υπό αυτές τις συνθήκες προφανώς και δεν μπορεί να γίνει διάλογος.

«Είχαμε συμφωνήσει με την Τουρκία για τις διερευνητικές επαφές. Όμως αντί για ημερομηνία, έχουμε το Oruc Reis εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Προφανώς δεν συζητάμε υπό αυτές τις συνθήκες. Προσφέραμε στην Τουρκία μια σαφή επιλογή στην τελευταία σύνοδο κορυφής: Ή μια ανανεωμένη εταιρική σχέση ή συνέπειες σε περίπτωση που συνεχιστεί η προκλητικότητα. Η Τουρκία επέλεξε τη δεύτερη οδό» υπογράμμισε ο κ. Μητσοτάκης.

Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε επίσης ότι σκοπεύει να θέσει το ζήτημα των τουρκικών προκλήσεων στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ την Πέμπτη και Παρασκευή, αν και το θέμα δεν βρίσκεται στην ατζέντα του Συμβουλίου.

Από την πλευρά του, ο Χάικο Μάας σημείωσε πως «αυτά που είδαμε με το άνοιγμα των Βαρωσίων και το Oruc Reis, αντιβαίνουν πλήρως στα συμφωνηθέντα». Αν και επέμεινε υπέρ του διαλόγου, εξέφρασε κατανόηση για τη στάση της Ελλάδας και επιπλέον εξέφρασε την έντονη ενόχλησή του για τους τουρκικούς χειρισμούς.

Αλλωστε, δεν είναι πολύς καιρός που το Βερολίνο είχε λάβει διαβεβαιώσεις από την πλευρά του Ταγίπ Ερντογάν πως θα αποσυρθεί το Oruc Reis και άλλα σκάφη από την Ανατολική Μεσόγειο, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για τις ελληνοτουρκικές διερευνητικές επαφές.

Με την επιστροφή του Oruc Reis στη Μεσόγειο η γερμανική διπλωματική πρωτοβουλία εμφανίζεται «κούφια», άνευ αντικρίσματος.

Την ίδια ώρα, δεν είναι μόνο το Oruc Reis που βρίσκεται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας, αλλά και το έτερο τουρκικό σκάφος σεισμικών ερευνών, το Barbaros, βρίσκεται εντός της κυπριακής ΑΟΖ, στα νοτιοδυτικά της Μεγαλονήσου.

Παρέμβαση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Τα μηνύματα προς την Αγκυρα έρχονται, πάντως, και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε ένα διπλό μήνυμα προς την Τουρκία ζήτησε να σταματήσουν οι προκλησεις τόσο σε ό,τι έχει να κάνει με τον πλου του Oruc Reis και την Ανατολική Μεσόγειο, όσο και με την υπόθεση των Βαρωσίων.

Η Τουρκία, όμως, δεν είναι ο συνομιλητής που θα ακούσει και ανταποκριθεί στις πιέσεις, αλλά ο ταραξίας της περιοχής. Για του λόγου το αληθές, ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος AKP της Τουρκίας, Ομέρ Τσελίκ σύμφωνα με το CNN Turk, ανέφερε:

«Φαίνεται ότι όλες οι δηλώσεις διαφόρων χωρών μετά την επανέναρξη των επιχειρήσεων του Oruc Reis γράφτηκαν από το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών. Τίποτα δεν μπορεί να επιτευχθεί με εκφοβισμούς και επιβολές. Εάν εναντιωνόμαστε σε μια δύναμη που δεν εκτιμά τις διπλωματικές προσπάθειες και με συνεχείς απειλές προσπαθεί να παραβιάσει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, τότε είμαστε έτοιμοι να της απαντήσουμε τόσο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όσο και στο πεδίο [της μάχης]».

Για το άνοιγμα των Βαρωσίων, ο εκπρόσωπος του ΑΚΡ σχολίασε ότι δεν υπάρχει άδικη μεταχείριση. «Υποστηρίζουμε την ΤΔΒΚ, πήραν τη σωστή απόφαση. Αυτή η περιοχή ανήκει στους Τουρκοκύπριους. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να επέμβει».

Εκτιμήσεις αναλυτών

Αναλυτές εκτιμούν ότι η Αγκυρα επιλέγει για πολλούς λόγους το δρόμο των προκλήσεων και μάλιστα δεν θεωρούν τυχαίο που οι αποφάσεις για τα Βαρώσια και η NAVTEX για το Oruc Reis εφαρμόζονται μόλις λίγα 24ωρα πριν από μια Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ.

Εκτιμούν, λοιπόν, ότι η Αγκυρα θεωρεί πως χάνει την ευκαιρία ενός διευρυμένου διαλόγου με την Ελλάδα, πέραν των θαλασσίων ζωνών και επιχειρεί να φέρει μερικές ακόμη διεκδικήσεις της στο τραπέζι, όπως είναι η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και το φρένο στην επέκταση χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ.

Παράλληλα, η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο είναι μια διέξοδος από άλλα «καυτά» μέτωπα, όπως το Ναγκόρνο Καραμπάχ, η Συρία, ο Λίβανος, όπου η Ρωσία έχει το «πάνω χέρι».

Εξ άλλου, τα εσωτερικά προβλήματα με την υπό κατάρρευση οικονομία της, είναι ένας παράγοντας που πιέζει πολύ την τουρκική κυβέρνηση.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Αγκυρα θεωρεί ότι έχει «παράθυρο ευκαιρίας» μέχρι τον Ιανουάριο, καθώς εκμεταλλεύεται τις αμερικανικές εκλογές και το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δώσει περιθώριο έως το Δεκέμβριο για την επιβολή (των όποιων) κυρώσεων.

Ταυτοχρόνως, είναι σαφής η επιθυμία του αμερικανικού παράγοντα για αποκλιμάκωση, κάτι, όμως, που μένει να αποδειχθεί πόσο πιεστική θα γίνει και προς ποιους, όσο πολεμικά σκάφη και αεροσκάφη βρίσκονται αντιμέτωπα με διαρκή τον κίνδυνο ενός ατυχήματος, με απρόβλεπτες συνέπειες.

Ο «φίλος» του Ρ.Τ. Ερντογάν, Πρόεδρος Τραμπ έχει μια μεγάλη προσπάθεια μπροστά του, να τα φέρει όλα τούμπα στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό αποδεικνύοντας ότι υπάρχει η σιωπηλή εκείνη Αμερική που συνεχίζει να τον προτιμά έναντι των Δημοκρατικών –και, άρα, καιρός για ειρηνευτικές πρωτοβουλίες μεταξύ, μάλιστα, δύο κρατών – μελών της ίδιας Συμμαχίας δεν υπάρχει.

Παρά το γεγονός ότι στις πρόσφατες τηλεφωνικές συνομιλίες ο Ντ. Τραμπ δεν πήρε θέση υπέρ του ενός ή του άλλου, και επειδή πολλοί, πολιτικοί, διπλωμάτες, στρατιωτικοί και απλοί πολίτες έχουν απορήσει για την αδιαμφισβήτητη επιτυχία του Τούρκου Προέδρου να είναι τόσο κοντά στον Αμερικανό ομόλογό του, μια μικρή αναφορά σε ένα από τα δεκάδες βιβλία που έχουν γραφεί για τον Πρόεδρο των ΗΠΑ ίσως και να εξηγεί πολλά.

Από το “Fire and Fury” («Πυρ και Μανία», εκδόσεις Πατάκη) του νεοϋρκέζου δημοσιογράφου, Michael Wolff, και το πιο κάτω απόσπασμα: «Τις πρώτες ημέρες της μεταβατικής περιόδου, υψηλόβαθμος Τούρκος αξιωματούχος ρώτησε επιφανή Αμερικανό επιχειρηματία, με ποιον τρόπο η Τουρκία θα είχε πιο προνομιακή σχέση με τις ΗΠΑ, αν πίεζε τους Αμερικανούς στρατιωτικούς στο τουρκικό έδαφος (σ.σ. με τις βάσεις που διαθέτουν οι ΗΠΑ) ή αν πρόσφερε στον νέο Πρόεδρο ένα πολυτελές ξενοδοχειακό συγκρότημα στον Βόσπορο;» (σελ. 343).

Τούτων δοθέντων, η ελληνική κυβέρνηση επανεκτιμά την κατάσταση και φαίνεται πως επενδύει περισσότερο στη χώρα που εξ αρχής στάθηκε δίπλα σε Αθήνα και Λευκωσία –προφανώς για τους δικούς της λόγους και συμφέροντα-, τη Γαλλία του Ε. Μακρόν.

Γι’ αυτό και η Αθήνα αγοράζει για αρχή μια ντουζίνα πολεμικών αεροσκαφών Rafale, με την ‘RealNews” να κάνει χαρακτηριστικά στο πρωτοσέλιδό της, για τη «Συμφωνία που αλλάζει τις ισορροπίες».

Στο πλαίσιο σημειωτέον μιας ευρύτερης συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας που -σύμφωνα με το ρεπορτάζ των Μ. Δεναξά και Γ. Λυκουρέντζου στην ίδια εφημερίδα- θα υπογραφεί πιθανότατα στις 10 Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της Συνόδου των χωρών του Νότου, που συγκαλεί ο Γάλλος Πρόεδρος στην Κορσική και στην οποία θα παραστεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Επιπλέον, στο παιχνίδι παραμένουν και οι φρεγάτες τύπου FDI/Belharra.

Συνεπώς, πριν την καθοριστική Σύνοδο Κορυφής…

Νίκος Παπαδημητρίου