Η αντικατάσταση, με μια απλή υπεύθυνη δήλωση, των 25 πιο συνηθισμένων δικαιολογητικών που ζητούσε το Δημόσιο, έχει ως αποτέλεσμα τη ριζική απλοποίηση περισσοτέρων από 1.000 διαδικασιών του Δημοσίου και την ετήσια εξοικονόμηση 42,5 εκατομμυρίων δικαιολογητικών για πολίτες και επιχειρήσεις. Η εξέλιξη αυτή προκύπτει από την επεξεργασία των διαδικασιών της ηλεκτρονικής πλατφόρμας ΜΙΤΟΣ, καθώς ο Κωστής Χατζηδάκης έχει αναλάβει τον συντονισμό της διυπουργικής πρωτοβουλίας για την απλοποίηση των διαδικασιών του ΜΙΤΟΣ.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία από το ΜΙΤΟΣ, η αντικατάσταση, με υπεύθυνη δήλωση, των 25 πιο συνηθισμένων δικαιολογητικών, που ζητεί το Δημόσιο από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, οδηγεί στην απλοποίηση 1.007 διοικητικών διαδικασιών από τις 2.500 συνολικά που απαιτούν δικαιολογητικά. Απλοποιούνται, ειδικότερα, 622  διαδικασίες που αφορούν πολίτες και 385 που αφορούν επιχειρήσεις. Δηλαδή απλοποιείται το 40% των διαδικασιών του Μητρώου και εξοικονομούνται σε ετήσια βάση 42,5 εκατ. δικαιολογητικά. Η μεταρρύθμιση αυτή έχει οριζόντιο χαρακτήρα, καθώς αφορά σε 32 φορείς του Δημοσίου. 

Έτσι, πλέον οι πολίτες και οι επιχειρήσεις δεν χρειάζεται να προσκομίζουν δικαιολογητικά, που το Δημόσιο ήδη διαθέτει στις βάσεις δεδομένων του. Για παράδειγμα, αντί για πιστοποιητικά, όπως το αντίγραφο ποινικού μητρώου, ο τίτλος σπουδών, η φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, η βεβαίωση μόνιμης κατοικίας και μια σειρά ακόμη εγγράφων, θα αρκεί πλέον μία υπεύθυνη δήλωση, ενώ η αναζήτηση και η διασταύρωση των στοιχείων θα πραγματοποιείται από τις ίδιες τις δημόσιες υπηρεσίες.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε: «Πρόκειται για μια πολύ σημαντική μεταρρυθμιστική τομή! Ο νόμος για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη απλοποιεί το 40% των διαδικασιών, που είναι καταγεγραμμένες στην ηλεκτρονική πλατφόρμα ΜΙΤΟΣ και αφορούν στις σχέσεις κράτους και πολίτη. 1.000 από τις 2.500 περίπου διαδικασίες, που είναι καταγεγραμμένες εκεί, απλοποιούνται. Και οι πολίτες θα μπορούν πια με μια υπεύθυνη δήλωση να απαλλάσσονται από αναζήτηση πιστοποιητικών, που τα κατέχει το Δημόσιο και για διαφόρους λόγους δεν μπορεί ακόμα να τους τα δώσει. Ακολουθούμε τον δρόμο της Γαλλίας και της Ισπανίας σε αυτό και έτσι απαλλάσσονται οι πολίτες από το να αναζητούν συνολικά κάθε χρόνο 42,5 εκατομμύρια πιστοποιητικά».

Αναλυτικότερα:

Τα 25 πιο συνηθισμένα δικαιολογητικά

Πρόκειται για τα δικαιολογητικά, που οι πολίτες καλούνται συχνότερα να αναζητήσουν και να προσκομίσουν στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο:

1. Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γέννησης
2. Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γάμου
3. Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης συμφώνου συμβίωσης
4. Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης θανάτου
5. Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών
6. Πιστοποιητικό εντοπιότητας
7. Πιστοποιητικό ιθαγένειας
8. Πιστοποιητικό εγγραφής στα μητρώα αρρένων
9. Βεβαίωση μόνιμης κατοικίας
10. Πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης
11. Αντίγραφο ποινικού μητρώου
12. Αντίγραφο τίτλου σπουδών
13. Πράξη ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων σπουδών αλλοδαπής (ΔΟΑΤΑΠ)
14. Βεβαίωση φοίτησης σε σχολείο / Βεβαίωση σπουδών
15. Αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας
16. Βεβαίωση φορολογικού μητρώου
17. Αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας
18. Βεβαίωση προϋπηρεσίας (e-ΕΦΚΑ)
19. Βεβαίωση χρόνου ανεργίας
20. Αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ
21. Ενιαίο πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας
22. Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης
23. Πιστοποιητικό περί αποποίησης ή μη κληρονομιάς
24. Πιστοποιητικό περί αμφισβήτησης- προσβολής ή μη κληρονομικού δικαιώματος
25. Βεβαίωση περί μη οφειλής ΤΑΠ

Τα δικαιολογητικά που χρησιμοποιούνται περισσότερο:

• Το αντίγραφο ποινικού μητρώου απαιτείται σε 293  διαφορετικές διαδικασίες, 
• το αντίγραφο τίτλου σπουδών  σε 275 διαδικασίες,
• το αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας σε 158 διαδικασίες,
• το αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας  σε 113 διαδικασίες και
• η βεβαίωση φορολογικού μητρώου σε 100 διαδικασίες. 

Οι φορείς που επηρεάζονται περισσότερο:

Η μεταρρύθμιση έχει οριζόντιο χαρακτήρα και επηρεάζει συνολικά 32 δημόσιους φορείς. Η μεγαλύτερη επίδραση εντοπίζεται: 

–    Στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, όπου απλοποιούνται 230 περιπτώσεις προσκόμισης δικαιολογητικών, 
–    στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με 226, 
–    στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας με 135, 
–    στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με 61 και 
–    στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με 59. 

Τι σημαίνει στην πράξη (Παραδείγματα)

Αίτηση για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου

Πριν από τον νόμο Χατζηδάκη

Μέχρι σήμερα, ένας πολίτης που υπέβαλλε αίτηση για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου έπρεπε να αναζητήσει και να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, ληξιαρχική πράξη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, ληξιαρχική πράξη θανάτου και πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών. 

Μετά τον νόμο Χατζηδάκη

Πλέον, τα 3 αυτά δικαιολογητικά, από τα 13 συνολικά που απαιτούνται, αντικαθίστανται από υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος δηλαδή στη συγκεκριμένη διαδικασία είναι 23%

Διόρθωση στοιχείων μητρώου της ΔΥΠΑ

Πριν από τον νόμο Χατζηδάκη

Ο πολίτης που υπέβαλλε αίτηση για διόρθωση στοιχείων στο μητρώο της ΔΥΠΑ έπρεπε να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ, βεβαίωση μόνιμης κατοικίας, βεβαίωση φορολογικού μητρώου και πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης.

Μετά τον νόμο Χατζηδάκη

Τα τέσσερα αυτά δικαιολογητικά, από τα 10 συνολικά που απαιτούνται, θα καλύπτονται πλέον με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 40%.

Οριστική τοποθέτηση μόνιμου εκπαιδευτικού Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης μετά από μεταθέσεις και μετατάξεις

Πριν από τον νόμο Χατζηδάκη

Ο εκπαιδευτικός που ολοκλήρωνε τη διαδικασία οριστικής τοποθέτησης μετά από μετάθεση ή μετάταξη έπρεπε να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης συμφώνου συμβίωσης, βεβαίωση φοίτησης σε σχολείο ή βεβαίωση σπουδών, βεβαίωση χρόνου ανεργίας και πιστοποιητικό εντοπιότητας.

Μετά τον νόμο Χατζηδάκη

Τα τέσσερα αυτά δικαιολογητικά, από τα 15 συνολικά που απαιτούνται, θα αντικαθίστανται από μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 27%.

Άδεια ίδρυσης και λειτουργίας Μονάδων Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας (ΜοΠΠ)

Πριν από τον νόμο Χατζηδάκη

Για την έκδοση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας Μονάδων Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας (ΜοΠΠ), ο ενδιαφερόμενος έπρεπε να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, αντίγραφο ποινικού μητρώου, αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας και αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας.

Μετά τον νόμο Χατζηδάκη

Τα τρία αυτά δικαιολογητικά, από τα 16 συνολικά που απαιτούνται, θα καλύπτονται πλέον με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 19%.

Γνωστοποίηση Ίδρυσης και Λειτουργίας Γυμναστηρίου ή Αθλητικής Σχολής

Πριν από τον νόμο Χατζηδάκη

Για τη γνωστοποίηση Ίδρυσης και Λειτουργίας Γυμναστηρίου ή Αθλητικής Σχολής, ο πολίτης έπρεπε να προσκομίσει αντίγραφο τίτλου σπουδών και, σε περίπτωση φοίτησης στο εξωτερικό, πράξη ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων σπουδών αλλοδαπής (ΔΟΑΤΑΠ), αντίγραφο ποινικού μητρώου, αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας και αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας 

Μετά τον νόμο Χατζηδάκη

Τα 5 αυτά πιστοποιητικά, από τα 24 που συνολικά απαιτούνται, θα καλύπτονται με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 21%.

Ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης ενημέρωσε για την εξέλιξη μέσω ανάρτησης που έκανε. «Από εδώ και πέρα, θα αρκεί μια υπεύθυνη δήλωση κάθε πολίτη για τα δικαιολογητικά που ήδη κατέχει το Δημόσιο και τα ζητούσε ξανά και ξανά» λέει, αναφέροντας στη συνέχεια ένα παράδειγμα. «Δεν θα χρειαστεί ξανά να προσκομίσουν ληξιαρχική πράξη γάμου, αντίγραφο Πτυχίου, απολυτήριο Στρατού, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, διάφορα κτηματολογικά πιστοποιητικά κλπ».

Ο κ Χατζηδάκης σημειώνει στη συνέχεια ότι πρόκειται για μια ρύθμιση κοινής λογικής που περιλαμβάνεται στον νόμο για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τώρα εκδόθηκε και η Εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών που παρέχει συγκεκριμένες οδηγίες προς τις δημόσιες υπηρεσίες για την εφαρμογή του νέου συστήματος. 

Αναλυτικά η δήλωση του Κωστή Χατζηδάκη

«Έγινε πράξη! Από εδώ και πέρα, θα αρκεί μια υπεύθυνη δήλωση κάθε πολίτη για τα δικαιολογητικά που ήδη κατέχει το Δημόσιο και τα ζητούσε ξανά ξανά! Για παράδειγμα, δεν θα χρειαστεί ξανά να προσκομίσουν ληξιαρχική πράξη γάμου, αντίγραφο Πτυχίου, απολυτήριο Στρατού, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, διάφορα κτηματολογικά πιστοποιητικά κλπ. Πρόκειται για μια ρύθμιση κοινής λογικής που περιλαμβάνεται στον νόμο για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη, ο οποίος με πρωτοβουλία μου ψηφίστηκε από τη Βουλή στις αρχές Απριλίου. Εκδόθηκε τώρα και η Εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών που παρέχει συγκεκριμένες οδηγίες προς τις δημόσιες υπηρεσίες για την εφαρμογή του νέου συστήματος. 

Είναι ρυθμίσεις που, με διαφορετικούς τρόπους, ισχύουν και σε χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία, για να διευκολύνονται οι πολίτες, στην περίπτωση που δεν υπάρχει η αναγκαία διαλειτουργικότητα, μεταξύ υπηρεσιών. Το επεσήμανα, άλλωστε, και στη Βουλή, καθώς τα κόμματα της αντιπολίτευσης καταψήφισαν τη συγκεκριμένη ρύθμιση, θεωρώντας ότι έχει κινδύνους για τον πολίτη. Υπογράμμισα ότι, πρώτον, ο πολίτης δεν υποχρεούται να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση, είναι στη διακριτική του ευχέρεια. Και δεύτερον, ότι υπάρχουν όλες οι εγγυήσεις για να λειτουργήσει το σύστημα με αποτελεσματικότητα. 

Στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει οικονομική επιβάρυνση για το Δημόσιο, η διοικητική πράξη θα εκδίδεται αμέσως και ο έλεγχος θα ακολουθεί. Όταν υπάρχει οικονομική επιβάρυνση, το Δημόσιο υποχρεούται να απαντά και να κλείνει το θέμα το αργότερο μέσα σε τρεις μήνες. Μπορεί να σκεφτείτε τώρα ότι αυτή τη νέα δυνατότητα θα την αξιοποιήσουν διάφοροι «πονηρούληδες». Γι’ αυτό προβλέπεται ρητά ότι όποιος επιχειρήσει να εξαπατήσει το κράτος με ψευδή δήλωση, θα βρεθεί αντιμέτωπος με πρόστιμα που φτάνουν έως και τις 50.000 ευρώ, αλλά και με τις ποινικές συνέπειες που προβλέπει ο νόμος.

Στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας, εκδόθηκε και μια άλλη Εγκύκλιος για την εφαρμογή του ίδιου νόμου. Αφορά στην υποχρεωτική ανάρτηση του ωραρίου των υπηρεσιών, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν επιτέλους πότε θα τους εξυπηρετεί μια δημόσια υπηρεσία. Μέχρι τις 7 Ιουλίου, όλα τα Υπουργεία, οι Δήμοι, οι δημόσιοι οργανισμοί υποχρεούνται να έχουν αναρτήσει στις ιστοσελίδες τους τα ωράρια λειτουργίας και εξυπηρέτησης κοινού, μαζί με όλα τα στοιχεία επικοινωνίας τους. Μάλιστα η μη συμμόρφωση συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα για τους αρμόδιους υπαλλήλους και τους προϊσταμένους τους.

Είχα δεσμευτεί ότι ο νόμος θα είναι άμεσης εφαρμογής. Η πρώτη ρύθμιση έγινε ήδη πραγματικότητα: Στο τέλος Απριλίου υπογράφηκε πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, με την οποία το Δημόσιο δεν ασκεί ένδικα μέσα στην υπόθεση της τραγωδίας των Τεμπών. Τώρα προχωρούμε με τη ρύθμιση για τις υπεύθυνες δηλώσεις που αντικαθιστούν δικαιολογητικά και με την ενημέρωση για το ωράριο των υπηρεσιών. Και θα συνεχίσουμε με την εφαρμογή και των υπόλοιπων ρυθμίσεων του ίδιου νόμου. 

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ανακοίνωση στην προθεσμία υποβάλλονται αιτήσεις:

• από ενδιαφερόμενους φοιτητές για μετεγγραφή/μετακίνηση με μοριοδοτούμενους λόγους, από αδέλφια προπτυχιακούς φοιτητές,
• από φοιτητές των Α.Ε.Ι. και Α.Ε.Α. της χώρας, οι οποίοι εισήχθησαν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με την κατηγορία των παθήσεων της υπ΄ αριθμ. Φ151/17897/Β6/2014 Κ.Υ.Α. (Β’ 358), όπως αυτή εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται, σε ποσοστό 5% καθ ΄υπέρβαση του αριθμού εισακτέων και χωρίς εξετάσεις το ακαδημαϊκό έτος 2021-2022,
• από ενδιαφερόμενους φοιτητές που εισήχθησαν καθ΄ υπέρβαση του αριθμού εισακτέων στα ΑΕΙ, είτε ως Έλληνες πολίτες της Μουσουλμανικής Μειονότητας της Θράκης, είτε ως έχοντες κυπριακή καταγωγή για τους οποίους ισχύουν ειδικές διατάξεις μετεγγραφής,
• από φοιτητές – τέκνα θυμάτων της τρομοκρατίας που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 1897/1990 (Α΄120),
• από φοιτητές – τέκνα στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας που τραυματίστηκαν θανάσιμα κατά τη διάρκεια διατεταγμένης υπηρεσίας.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να επισκέπτονται τις ειδικές εφαρμογές προκειμένου να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους.