Την κατεύθυνση αυτή υπογράμμισε η αρμόδια επίτροπος για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, Maria Luís Albuquerque, σε συνέντευξή της στην πορτογαλική ιστοσελίδα Correio da Manhã. Όπως διευκρίνισε, οι Βρυξέλλες δεν εξετάζουν την κατάργηση του δημόσιου πυλώνα, αλλά την προσαρμογή του στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η δημογραφική εξέλιξη.

Κεντρικός παράγοντας αυτής της αναπροσαρμογής είναι η γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού. Η συνεχής αύξηση των συνταξιούχων, σε συνδυασμό με τη μείωση του ενεργού εργατικού δυναμικού, επιβαρύνει τα δημόσια ταμεία και εγείρει ερωτήματα για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του υφιστάμενου μοντέλου.

Σύμφωνα με την επίτροπο, η νέα πραγματικότητα καθιστά επιτακτική την ανάγκη για συμπληρωματικές λύσεις, που θα επιτρέψουν στους πολίτες να διασφαλίσουν ένα επίπεδο εισοδήματος μετά τη συνταξιοδότηση πιο κοντά στις τελευταίες αποδοχές τους. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, που αποτελεί βασικό άξονα της ευρωπαϊκής οικονομικής στρατηγικής.

Η κατεύθυνση που διαμορφώνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο δείχνει προς ένα πιο πολυδιάστατο σύστημα, όπου η δημόσια σύνταξη θα πλαισιώνεται από ιδιωτικές αποταμιεύσεις και επενδυτικά εργαλεία, με στόχο την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας των πολιτών στη μετά-εργασιακή τους ζωή.

Στο επίκεντρο τα συμπληρωματικά ταμεία

Μεταξύ των λύσεων που προωθούνται είναι η δημιουργία συμπληρωματικών συνταξιοδοτικών σχημάτων με αυτόματη εγγραφή. Στην πράξη, κάθε νέος εργαζόμενος θα εντάσσεται αυτόματα σε ένα τέτοιο πρόγραμμα με την πρόσληψή του, διατηρώντας ωστόσο το δικαίωμα να αποχωρήσει αν δεν επιθυμεί να συμμετέχει.

Η λογική αυτής της προσέγγισης είναι να αυξηθεί η συμμετοχή των πολιτών στην αποταμίευση για τη σύνταξη, χωρίς να επιβληθεί υποχρεωτικός χαρακτήρας. Όπως επισημαίνει η επίτροπος, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τέτοια μοντέλα μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την αποταμίευση και να προσφέρουν μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια στους συνταξιούχους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το βρετανικό σύστημα, όπου οι εισφορές σε συμπληρωτικά ταμεία μπορούν να φτάνουν περίπου το 8% του μισθού. Στόχος είναι η δημιουργία ενός δεύτερου «μαξιλαριού» που θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη δημόσια σύνταξη.

Επενδύσεις μικρών ποσών χωρίς εμπόδια

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί τη δημιουργία απλών και προσβάσιμων επενδυτικών λογαριασμών, χωρίς ελάχιστο όριο εισόδου. Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στο να δώσει τη δυνατότητα σε περισσότερους πολίτες να επενδύουν μικρά ποσά στις αγορές κεφαλαίου, χωρίς υψηλά αρχικά εμπόδια.

Η στρατηγική αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια κινητοποίησης ιδιωτικών αποταμιεύσεων, με στόχο τόσο τη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής οικονομίας όσο και την ενίσχυση της προσωπικής οικονομικής ασφάλειας των πολιτών.

Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι σαφές: το δημόσιο σύστημα παραμένει βασικός πυλώνας, αλλά απαιτείται ένα πιο πολυδιάστατο μοντέλο που θα ενσωματώνει και ιδιωτικές μορφές αποταμίευσης.

Η κοινωνική ασφάλιση στο επίκεντρο της συζήτησης

Η έννοια της «ισχυρής πίεσης» στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης επανέρχεται δυναμικά στον ευρωπαϊκό διάλογο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το ζήτημα των συντάξεων θα κυριαρχήσει τα επόμενα χρόνια, καθώς οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της γήρανσης γίνονται όλο και πιο εμφανείς.

Χωρίς να αμφισβητείται ο ρόλος του κράτους, η έμφαση μετατοπίζεται στην ανάγκη επιμερισμού του κινδύνου και δημιουργίας εναλλακτικών πηγών εισοδήματος για την τρίτη ηλικία.

Στην ίδια παρέμβαση, η Maria Luís Albuquerque αναφέρθηκε και σε άλλα κρίσιμα ζητήματα του χαρτοφυλακίου της, όπως η αντιμετώπιση του λεγόμενου «σκιώδους ρωσικού στόλου», που χρησιμοποιείται για την παράκαμψη των κυρώσεων λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ανέφερε, εργάζεται για τον εντοπισμό τέτοιων πρακτικών και την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου.

Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην ενίσχυση της Τραπεζικής Ένωσης και των εγγυήσεων καταθέσεων, με στόχο να αποτραπεί το ενδεχόμενο οι φορολογούμενοι να επωμίζονται το κόστος πιθανών τραπεζικών κρίσεων.

Ένα νέο μοντέλο στον ορίζοντα

Το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπεται από τις Βρυξέλλες είναι ξεκάθαρο: το συνταξιοδοτικό σύστημα της Ευρώπης δεν πρόκειται να αλλάξει ριζικά από τη μία μέρα στην άλλη, αλλά η μετάβαση προς ένα μικτό μοντέλο έχει ήδη ξεκινήσει.

Η ενίσχυση των συμπληρωματικών συντάξεων και η προώθηση της ιδιωτικής αποταμίευσης αποτελούν βασικά εργαλεία σε αυτή τη μετάβαση, η οποία αναμένεται να διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον των Ευρωπαίων εργαζομένων και τον τρόπο με τον οποίο θα προετοιμάζονται για τη συνταξιοδότησή τους.

Απαντώντας στο ερώτημα αν ο πόλεμος φέρνει νέες ροές, μεταναστευτικές προς την Ελλάδα. είπε πως: «Αυτή τη στιγμή η ενημέρωση που έχουμε είναι ότι δεν έχουμε πίεση στα σύνορα της Τουρκίας που είναι κρίσιμα σύνορα, αλλά από την άλλη πλευρά και στο Ιράν και στον Λίβανο υπάρχει εσωτερική μεταφορά πληθυσμού από πόλεις, δηλαδή μεταφέρονται από πόλεις που πλήττονται, πάνε σε άλλες πόλεις.

Όπως καταλαβαίνετε, αν παραταθεί μία τέτοια κατάσταση, η εσωτερική μεταφορά μπορεί να γίνει και εξωτερική μεταφορά, οπότε είναι κάτι που και η Ελλάδα, εμείς αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά, είχαμε τηλεδιάσκεψη και με τον Επίτροπο πριν μερικές μέρες.

Το παρακολουθούμε διότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι αν υπάρξει ένα τέτοιο φαινόμενο. Αυτό που έχουν συμφωνήσει οι ηγέτες είναι ότι δεν θα επιτρέψουμε να γίνει αυτό που έγινε το 2015-2016 με τη Συρία. Οι μαζικές αυτές μεταφορές δεν είμαστε σε αυτό το σημείο. Στην Τουρκία δεν παρατηρείται πίεση στα σύνορά της. Πιστεύουμε ότι άμα ολοκληρωθεί ο πόλεμος σε σύντομο χρονικό διάστημα δεν θα έχουμε και αρνητικές συνέπειες. Αν αντιθέτως παραταθεί ο πόλεμος, αντιλαμβανόμαστε ότι είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα.

Το μέτωπο που μας απασχολεί περισσότερο αυτή τη στιγμή είναι της Λιβύης. Δεν έχει σχέση με τη Μέση Ανατολή, έχει σχέση με τον εμφύλιο σπαραγμό που γίνεται στο Σουδάν και με το γεγονός ότι τα κυκλώματα έχουν ως διέξοδο τη Λιβύη. Το πρώτο τρίμηνο που κλείνουμε τώρα είμαστε σε 40% μειωμένες ροές έναντι το 2025.

Αλλά ενώ παράλληλα με την Τουρκία αυτή η μείωση μπορεί να φτάνει το 65% στο κομμάτι της Λιβύης είμαστε στα ίδια επίπεδα και με πολύ κακό καιρό όλο αυτό το διάστημα και υπάρχει μεγάλη δεξαμενή. Άρα αυτή τη στιγμή η βάση της προσοχής μας είναι στην Λιβύη και παρακολουθούμε αντιστοίχως και τα ανατολικά μας σύνορα».

Τα σενάρια για πρόωρες εκλογές

Για το θέμα των πρόωρων εκλογών, ανέφερε πως: «Επί της αρχής νομίζω ότι αυτό το έχει λήξει ο ίδιος ο πρωθυπουργός, διότι ένα από τα βασικά στοιχεία που επιλέγεται αυτή η κυβέρνηση είναι και το στοιχείο της σταθερότητας και άρα εν μέσω όλων αυτών των κρίσεων που υπάρχουν, ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει πει ότι δεν μπορεί να είναι επιλογή οι εκλογές.

Έχει δείξει ότι είναι θεσμικός υπουργός. Να θυμίσουμε ότι οι ίδιες εισηγήσεις υπήρχαν και στην προηγούμενη προεκλογική περίοδος. Έχει δώσει τον χρόνο των εκλογών που προφανώς δεν θα είναι Ιούλιος, γιατί τότε αναλαμβάνουμε την προεδρία, αλλά θα είναι σε χρονικό σημείο κοντά στην ανάληψη της προεδρίας».

Για το κόμμα Καρυστιανού

Σχολιάζοντας την ίδρυση κόμματος από τη Μαρία Καρυστιανού είπε ότι: «Ήταν κάτι που ήδη το είχαμε ακούσει. Έχει απόλυτο δικαίωμα, εγώ δεν θα μπω ποτέ σε μια ηθική κριτική, αν πρέπει, δεν πρέπει να κάνει αυτό το οποίο ακούσαμε.

Είναι Έλληνας πολίτης, έχει απόλυτο δικαίωμα και από δω και πέρα προφανώς στην πολιτική αντιπαράθεση δεν θα κρίνεται ως συγγενής θύματος και η ίδια θύμα, αλλά ως πολιτικός αρχηγός με πολιτικές θέσεις και προτάσεις και αυτές θα κρίνουμε, όπως κάναμε και ως τώρα, κάθε φορά που στο δημόσιο λόγο έπαιρνε θέση για τα πολιτικά πράγματα».

Το δημογραφικό πρόβλημα

Για το δημογραφικό πρόβλημα σχολίασε: «Διαφωνώ πλήρως με οποιαδήποτε συζήτηση ότι το μεταναστευτικό θα λύσει το δημογραφικό, γιατί αυτές οι μελέτες αγνοούν ένα παράγοντα, Το δημογραφικό δεν είναι αριθμητικό πρόβλημα, Έχουμε 50.000 λιγότερες γεννήσεις Ελλήνων, φέρνουμε 50.000 μετανάστες και το λύνουμε. Μάλιστα, σε μια αντίστοιχη μελέτη αναφέρεται ότι οι γεννήσεις των Ελλήνων την τελευταία 20ετία είναι 760 χιλιάδες λιγότερες, μείωση των αλλοδαπών 240.000 περισσότερες και αυτό το παρουσιάζω ως βελτίωση του ισοζυγίου.

Το ότι οι μετανάστες μπορούν στην πορεία των χρόνων να πολιτογραφηθούν είναι άλλο θέμα. Δεν μπορεί όμως δημογραφική λύση να είναι εισαγωγή μεταναστών. Ακόμα και η ίδια η μελέτη αναφέρεται για γυναίκες 25 – 44 ετών που έχουμε έλλειμμα και μας έρχονται άντρες 18-30. Άρα και με αυτή τη φιλοσοφία δε λύνεται.

Η λύση στο δημογραφικό είναι όταν θα γεννηθούν περισσότεροι Έλληνες. Εργατικά χέρια μπορείς να λύσεις με το μεταναστευτικό, αλλά πώς, με τις νόμιμες οδούς για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, όταν τους έχεις ανάγκες μετανάστες μπορούν να γίνουν κομμάτι μετά από χρόνια και με πολύ αυστηρό τρόπο».

Της Άννας Καραβοκύρη

Στους κόλπους της ΝΔ αρκετοί ήταν εκείνοι που αισθάνθηκαν αμηχανία από τη δημόσια δήλωση του πρωθυπουργού και σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις εξέφρασαν τον προβληματισμό τους σε περίπτωση που η συγκεκριμένη πρόταση έρθει ως νομοθέτημα προς ψήφιση στην Βουλή.

• Μάλιστα, κάποιοι παλαιότεροι κοινοβουλευτικοί σχολίαζαν σε “πηγαδάκια” πως ανάλογη πρόταση είχε καταθέσει το 2019, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζοντας πως “ η ενσωμάτωση ανθρώπων που έρχονται από άλλες χώρες εδώ δεν αποτελεί απειλή, αλλά αποτελεί πλούτο”.

Κι ενώ εντός των τειχών της ΝΔ οι αντιδράσεις στελεχών είναι – μέχρι στιγμής – απολύτως ελεγχόμενες, δεξιότερα της ΝΔ οι αντιδράσεις είναι σφοδρές.

“Tο να γεμίζεις την Ελλάδα με στρατιώτες του Αλλάχ, περιμένοντας να… ενσωματωθούν και την ίδια στιγμή να διώχνεις από τη χώρα Ελληνόπουλα που δεν βλέπουν μέλλον στην ελληνική σοβιετία είναι ο πιο σίγουρος τρόπος να αυτοκτονήσουμε ως έθνος” ήταν η αντίδραση  του Θάνου Τζήμερου την οποία αναπαρήγαγε στο twitter και Κωνσταντίνος Μπογδάνος και την οποία ενστερνίζεται και ο Φαήλος Κρανηδιώτης ως μέλος της “Εθνικής Δημιουργίας”.

«Η συνειδητή ένταξη αλλοδαπών στην ελληνική κοινωνία θα ανακουφίσει και την πληθυσμιακή μας υποχώρηση. Και η εμπειρία μας από το πρώτο κύμα των Αλβανών μεταναστών, είναι μία εμπειρία θετική για την ελληνική κοινωνία και την ελληνική οικονομία. Η δεύτερη γενιά των οικογενειών αυτών έχουν πια ως πατρίδα τους την Ελλάδα και τόπο καταγωγής τη χώρα των γονιών τους. Και η εικόνα των μαθητικών μας παρελάσεων θα αποδεικνύει ότι πράγματι αξίζουν να αποκαλούνται Έλληνες όσοι μετέχουν της ελληνικής παιδείας” δηλωσε ο Κυρ. Μητσοτάκης και πρόσθεσε:

• “Όμως, προσοχή. Η νέα αυτή πολιτική δεν θα γίνει με τρόπο που να αφήσει κανέναν απολύτως στο περιθώριο. Ούτε δηλαδή οι νέοι Έλληνες που είναι άνεργοι να μην βρίσκουν εργασία, αλλά ούτε να επιτρέπει και φαινόμενα εργασιακού μεσαίωνα απέναντι σε ευάλωτους ξένους εργαζόμενους”.

Ωστόσο, οι προτάσεις  του Κυριάκου Μητσοτάκη για το δημογραφικό ζήτημα συναντούν  αντιδράσεις και από τα “Αριστερά”. Συγκεκριμένα, το ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για “κυβερνητικές ανακοινώσεις που εκφράζουν καλές προθέσεις, με αποσπασματικά όμως βήματα και πιλοτικά προγράμματα, χωρίς εγγυημένο προϋπολογισμό, χωρίς υποδομές, χωρίς νέο, εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό στην οικονομία της φροντίδας δεν αποτελούν συνολική και αποτελεσματική λύση”.

Το ΚΚΕ αντέδρασε σχολιάζοντας πως “οι προτάσεις του Πρωθυπουργού για το δημογραφικό σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν απάντηση στα αδιέξοδα που βιώνουν οι νέες γυναίκες και τα νέα ζευγάρια για τη δημιουργία οικογένειας, όταν στενάζουν από τη “θύελλα” της ακρίβειας σε είδη βασικής ανάγκης και ενοίκια, από τους μισθούς που τελειώνουν στα μισά του μήνα, από τη ζωή –  λάστιχο”.