«Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που θα ανταποκριθούν επιτυχώς σε αυτές τις προκλήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να ηγηθούν της αγοράς, προσφέροντας αξιόπιστες και ουσιαστικές λύσεις για την ελληνική οικονομία και κοινωνία. Προς την κατεύθυνση αυτή, η Τράπεζα της Ελλάδος θα συνεχίσει να εργάζεται με συνέπεια, ώστε τόσο οι εποπτευόμενες οντότητες όσο και οι καταναλωτές να αισθάνονται -και πρωτίστως να είναι- ασφαλείς» τόνισε.

Αναφερόμενος στη σημασία της ιδιωτικής ασφάλισης ο διοικητής της ΤτΕ υπογράμμισε ότι οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις αναλαμβάνουν, για λογαριασμό των ασφαλισμένων, ένα ευρύ φάσμα κινδύνων, ενώ παράλληλα διοχετεύουν στο χρηματοπιστωτικό σύστημα τα κεφάλαια που συγκεντρώνουν μέσω των ασφαλίστρων. Με αυτόν τον τρόπο λειτουργούν ως σημαντικοί θεσμικοί επενδυτές, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας. Αυτές οι δύολειτουργίες αναδεικνύουν την ελληνική ασφαλιστική αγορά ως στρατηγικό πυλώνα ανάπτυξης της οικονομίας.

Εστιάζοντας, τέλος, στις μακροπρόθεσμες προτεραιότητες της Τραπέζης της Ελλάδος, ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι αφορούν στη διασφάλιση υψηλών επαγγελματικών προτύπων, την ενίσχυση της αποτελεσματικής διακυβέρνησης και την ουσιαστική αντιμετώπιση των προκλήσεων που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή. Σε αυτό το πλαίσιο, το 2026, η ασφαλιστική αγορά είναι σε θέση να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ελληνική οικονομία, ανταποκρινόμενη αποτελεσματικά τόσο σε υφιστάμενους όσο και αναδυόμενους κινδύνους.

Η Τράπεζα της Ελλάδος θα συνεχίσει να στηρίζει ενεργά κάθε πρωτοβουλία που προάγει την ανάπτυξη της ασφαλιστικής αγοράς προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας συνολικά, παραμένοντας ταυτόχρονα σταθερά προσηλωμένη στη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά «σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας η πολιτική σταθερότητα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα οικονομικής ανθεκτικότητας. Η εμπειρία των τελευταίων ετών καταδεικνύει ότι η πολιτική σταθερότητα και ένα προβλέψιμο θεσμικό περιβάλλον είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της μακροοικονομικής ισορροπίας και για την αποτελεσματική διαχείριση εξωγενών κρίσεων.»

Αναφερόμενος στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας ο κ. Στουρνάρας ανέφερε ότι σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,9% το 2026, κυρίως λόγω της ηπιότερης αύξησης της κατανάλωσης και της αρνητικής συμβολής του εξωτερικού τομέα.

Αντίστοιχα, σημαντική επιβράδυνση προβλέπεται και για την οικονομία της ευρωζώνης, με τον ρυθμό ανάπτυξης να υποχωρεί στο 0,9% (από 1,4% το 2025) λόγω της επίδρασης του πολέμου στη Μέση Ανατολή, της αυξημένης αβεβαιότητας και των διαταραχών στην αγορά ενέργειας, οι οποίες ενισχύουν τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού.

Παρά τον μετριασμό του ρυθμού μεγέθυνσης, η ελληνική οικονομία αναμένεται να εξακολουθήσει να αναπτύσσεται ταχύτερα από ό,τι η ζώνη του ευρώ, επιβεβαιώνοντας την ενισχυμένη ανθεκτικότητά της και συνεχίζοντας τη διαδικασία πραγματικής σύγκλισης.

Οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα παραμείνουν ο βασικός μοχλός της ανάπτυξης, με στήριξη από τους πόρους του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, την πιστωτική επέκταση και τις ξένες άμεσες επενδύσεις.

Η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να συνεχίσει να αυξάνεται, υποστηριζόμενη από την άνοδο της απασχόλησης, των μισθών και του διαθέσιμου εισοδήματος, αν και με κάπως ηπιότερο ρυθμό σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Όσον αφορά την αγορά εργασίας, οι προοπτικές παραμένουν ευνοϊκές, με περαιτέρω ενίσχυση της απασχόλησης και υποχώρηση του ποσοστού ανεργίας στο 8,2%.

Η πορεία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού εκτιμάται ότι θα ανακοπεί το 2026, εξαιτίας της αναζωπύρωσης των εξωγενών πιέσεων στο κόστος από τις διεθνείς αγορές ενέργειας. .Ο γενικός πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,1% και να παραμείνει υψηλότερος από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Τα δημοσιονομικά μεγέθη προβλέπεται να παραμείνουν σε υγιή επίπεδα και το 2026, με διατήρηση υψηλού πρωτογενούς πλεονάσματος (περίπου 3,2% του ΑΕΠ) και οριακά πλεονασματικό συνολικό αποτέλεσμα, ενώ η πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους αναμένεται να συνεχιστεί.

Για την νομισματική πολιτική που θα ακολουθήσει η ΕΚΤ το 2026 επεσήμανε χαρακτηρίζονται από αυξημένη αβεβαιότητα, αλλά και ανάγκη διατήρησης υψηλού βαθμού ευελιξίας.

Στην περίπτωση που οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας κινδυνεύουν να μετατραπούν σε πιο γενικευμένες και επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, επηρεάζοντας τις μεσοπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες και τις μισθολογικές εξελίξεις, τότε αναμένεται αυστηρότερη κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής.

Όσον αφορά τις τράπεζες, οι προοπτικές σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ παραμένουν θετικές, καθώς οι ισχυρές επιδόσεις του 2025 δημιουργούν ευνοϊκές προϋποθέσεις για περαιτέρω ενίσχυση της ανθεκτικότητας, της κερδοφορίας και της κεφαλαιακής τους βάσης. Ωστόσο, η τρέχουσα γεωπολιτική αβεβαιότητα αποτελεί παράγοντα κινδύνου για το κόστος χρηματοδότησης, την ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου και τη δυναμική της πιστωτικής επέκτασης.

Έν κατακλείδι όπως ανέφερε ο διοικητής της ΤτΕ οι τρέχουσες διεθνείς ανατροπές αποτελούν για την Ευρώπη όχι μόνο απειλή, αλλά και μια σαφή κλήση αφύπνισης. Υπό το πρίσμα αυτό, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ευρωζώνης προϋποθέτει επιτάχυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και αποτελεσματικότερο συντονισμό των κοινών πολιτικών.

Οσον δε αφορά στο εσωτερικό της χώρας υποστήριξε ότι η διατήρηση της πολιτικής βούλησης για την εφαρμογή αξιόπιστων μεταρρυθμιστικών πολιτικών είναι το κλειδί για να μετατρέψουμε τις κρίσεις σε ευκαιρίες και να διαμορφώσουμε μια σύγχρονη, βιώσιμη, εξωστρεφή και ανταγωνιστική οικονομία.

«Εκείνη την περίοδο ήμουν διευθυντής του γραφείου του κ. Στουρνάρα. Προσωπικά δεν είχα εικόνα για το πρόγραμμα, δεν γνώριζα τις συναντήσεις του υπουργού, αλλά μελετώντας αυτή την υπόθεση, το να συναντά ένας υπουργός εκπροσώπους συνδέσμων -όπως ήταν ο Φρουζής πρόεδρος του ΣΦΕΕ- είναι μέσα στα καθήκοντα του, χωρίς αυτό να σημαίνει χρηματισμό όπως κατέθεσαν οι ψευδομάρτυρες» κατέθεσε ο κ. Σκέρτσος ο οποίος προτάθηκε ως μάρτυρας από τον διοικητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρνάρα.

Ο κ. Σκέρτσος χαρακτήρισε την εμπλοκή πολιτικών προσώπων στην υπόθεση Novartis «ως μια από τις πιο μελανές σελίδες στην ιστορία της Ελληνικής Δημοκρατίας».
Όπως είπε, εκείνη την εποχή υπήρχαν τεράστια χρέη προς ασφαλιστικές φαρμακευτικές εταιρείες, έπρεπε να απομειωθεί το δυσθεώρητο έλλειμμα.

«Θεωρώ σκανδαλώδες ότι το ελληνικό δημόσιο δεν είχε σύστημα να ελέγχει τις δαπάνες. Τα υπόλοιπα δεν είναι αρμοδιότητα δική μου να τα κρίνω. Το ελληνικό δημόσιο είχε να διαχειριστεί 6,5 δις προς φαρμακευτικές και οργανισμούς. Αυτό θεραπεύτηκε στα χρόνια των μνημονίων όταν η χώρα απέκτησε τους κατάλληλους μηχανισμούς ελέγχου…

Ο κ. Στουρνάρας όταν ανέλαβε το 2012 το ΥΠΟΙΚ κλήθηκε ως μη πολιτικό πρόσωπο να υλοποιήσει δεσμεύσεις του πρώτου και του δεύτερου μνημονίου, όπως το συμψηφισμό και την εξόφληση οφειλών σε φαρμακευτικές εταιρείες. Ο Στουρνάρας δεν είχε καμία εμπλοκή στο σχεδιασμό και την ψήφιση αυτού του σχεδίου.

Το να κατηγορείται ότι χρηματίστηκε για να υλοποιήσει μια απόφαση που είχε ήδη υλοποιηθεί, είναι αστείο… Όποιες αποφάσεις ελήφθησαν ήταν πολιτικές και αφορούσαν στα μνημόνια για να διασωθεί η ελληνική οικονομία».

Κατά το μάρτυρα, «δεν έχει λογική να δωροδοκηθεί κάποιος που δεν έχει αρμοδιότητα για να λάβει απόφαση». Μάλιστα, απαντώντας σε ερωτήσεις της έδρας σημείωσε πως «ο Γιάννης Στουρνάρας είναι ένας βαθιά έντιμος άνθρωπος και πατριώτης. Όλη η Ελλάδα χρωστάει στον Στουρνάρα γιατί έσωσε τη χώρα. Δεν μπορώ να δεχτώ οτιδήποτε αφορά στο ήθος του».

Οι δύο κατηγορούμενοι, Φιλίστορας Δεστεμπασίδης και Μαρία Μαραγγέλη «είπαν ψέματα» ανέφερε στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο η κυρία Νικολοπούλου η οποία τόνισε:

«Εγώ οργανώνω συνέδρια με προσφορές και ασφαλώς υπάρχουν και κανόνες. Είπαν ότι έπαιρνα μεγαλύτερες αμοιβές κι έτσι με αυτό τον τρόπο δωροδοκούσαν. Όμως όλες οι αμοιβές είναι βάσει τιμοκατάλογου. Υπήρχε πλαφόν που οριζόταν από τον Σύλλογο Φαρμακευτικών εταιριών. Αυτοί οι άνθρωποι όταν είπαν αυτά τα πράγματα, ήξεραν ότι είπαν ψέματα. Ήταν γνώστες της κατάστασης. Ήταν τρομακτικό όλα αυτό που συνέβη».

Όπως ανέφερε η μάρτυρας, στόχος ήταν «να συνδεθώ εγώ με τον σύζυγό μου που ήταν το πρόσωπο που ήθελαν τότε να χτυπήσουν και βρήκαν μια σύμβαση της εταιρίας μου».

Η μάρτυρας κλήθηκε να καταθέσει ποιος κατά την άποψη της ήταν εκείνος που οργάνωσε τους κατηγορούμενους στο να καταθέσουν σε βάρος του συζύγου της όταν εκείνος τελούσε υπουργός Οικονομικών.

Η μάρτυρας απάντησε πως θεωρεί ότι οι δύο κατηγορούμενοι «δεν ξύπνησαν μια μέρα το πρωί και το έκαναν αυτό, αλλά σύρθηκαν για να τα κάνουν αυτά. Πιέστηκαν».

Σε ερώτηση συνέδρου όσον αφορά το κέρδος της εταιρίας της, όταν τιμολογούσε ποσά ύψους 4.500 ευρώ μικτά για την οργάνωση συνεδρίου, η κυρία Νικολοπούλου απάντησε: «Το κέρδος είναι και άυλο. Η φήμη, η εμπιστοσύνη του πελάτη… είναι όλα σημαντικά. Αν με πάρει ο πρόεδρος ιατρικής σχολής και μου πει κάνε μια εκδήλωση για μένα και δεν έχω λεφτά, θα το κάνω γιατί την άλλη φορά θα είναι ευχαριστημένος και αβίαστα θα μου πει να αναλάβω κάτι και θα λάβω και το αντίτιμο… Σε ενδιαφέρουν οι μακροχρόνιες σχέσεις σε αυτή τη δουλειά…».

Όπως ανέφερε ο ίδιος, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, η ελληνική μεταποίηση εξακολουθεί να υστερεί έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για ένα πιο στοχευμένο και συνεκτικό στρατηγικό πλαίσιο.

«Η μεταποίηση αποτελεί διαχρονικά έναν από τους βασικότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, επιδεικνύοντας αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών», ανέφερε ο διοικητής της ΤτΕ παραθέτοντας τα πρόσφατα στοιχεία τα οποία επιβεβαιώνουν τη θετική πορεία και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του μεταποιητικού τομέα, καθώς η συμβολή της στο ΑΕΠ από το 7,8% που ήταν το 2019 αυξήθηκε στο 9,1% το 2024. Παράλληλα, το 2024 η ελληνική βιομηχανία σημείωσε μια από τις πιο θετικές επιδόσεις των τελευταίων ετών, συμβάλλοντας περισσότερο από κάθε άλλον κλάδο στην αύξηση της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας.

Τα τελευταία χρόνια η επενδυτική δραστηριότητα στη βιομηχανία έχει ενισχυθεί σημαντικά, συμβάλλοντας στην αναβάθμιση της παραγωγικής βάσης. Την περίοδο 2018-24 πραγματοποιήθηκαν σωρευτικά επενδύσεις άνω των 36 δισ. ευρώ, εκ των οποίων πάνω από το ήμισυ κατευθύνθηκε στη μεταποίηση, ενώ το μερίδιο της βιομηχανίας στις συνολικές επενδύσεις αυξήθηκε στο 18,8% το 2024, από μονοψήφια ποσοστά πριν από την κρίση.

Παράλληλα, οι βιομηχανικές εξαγωγές ενισχύθηκαν αισθητά την περίοδο 2017-24, αυξάνοντας και το μερίδιό τους στις συνολικές εξαγωγές αγαθών και διευρύνοντας τον εξαγωγικό προσανατολισμό της μεταποίησης. Ειδικότερα, οι βιομηχανικές εξαγωγές αυξήθηκαν από περίπου 28 δισ. ευρώ το 2017 σε περίπου 49 δισ. ευρώ το 2024, με το μερίδιό τους στις συνολικές εξαγωγές να φθάνει το 71% (από 67%). Επιπλέον, ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής παρουσιάζει σταθερή ανοδική πορεία, με εντυπωσιακή ανθεκτικότητα απέναντι στις διαδοχικές κρίσεις της τελευταίας περιόδου. Πιο συγκεκριμένα, ο δείκτης ανέκαμψε ισχυρά μετά το 2020, καταγράφοντας θετικές ετήσιες μεταβολές για τα περισσότερα τρίμηνα από το 2021 και μετά, καθώς η μεταποίηση ωφελήθηκε από την ανάκαμψη της ζήτησης και τις εξαγωγές, παρότι το 2025 παρατηρείται ήπια επιβράδυνση λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους, σημείωσε μεταξύ άλλων ο κ. Στουρνάρας.

Για την οικονομία ο διοικητής της ΤτΕ υποστήριξε ότι « η οικονομική πολιτική θα πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων, καθώς αυτές θα διασφαλίσουν τη δημιουργία ενός βιώσιμου παραγωγικού υποδείγματος που θα συμβάλει στην προσέλκυση επενδύσεων στη χώρα με στόχο την επιτάχυνση της οικονομικής μεγέθυνσης.

Αναφερόμενος στο τραπεζικό σύστημα, αφού εξήρε τα επιτεύγματα των τραπεζών τα τελευταία χρόνια ο διοικητής της ΤτΕ επεσήμανε ότι οι προοπτικές του τραπεζικού τομέα εξαρτώνται από τη μακροοικονομική πορεία της χώρας, η οποία επηρεάζεται από τις διεθνείς εξελίξεις. Τυχόν επιδείνωση των διεθνών χρηματοπιστωτικών συνθηκών, εν μέσω γεωπολιτικών ή άλλων αναταράξεων, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά και τη χρηματοοικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών στην Ελλάδα.

Ο κ. Στουρνάρας τόνισε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της κερδοφορίας των τραπεζών, καθώς με τον τρόπο αυτό τα πιστωτικά ιδρύματα θα καταφέρουν να ενισχύσουν τα εποπτικά τους κεφάλαια βελτιώνοντας παράλληλα την ποιότητα τους. συμβάλλοντας στην ταχύτερη απόσβεση των DTC. Όπως είπε η ενίσχυση του δείκτη CET1 είναι αναγκαία συνθήκη για περαιτέρω αναβαθμίσεις της οικονομίας εντός της επενδυτικής κατηγορίας, καθώς η υγεία του τραπεζικού συστήματος αποτελεί βασικό κριτήριο αξιολόγησης από τους διεθνείς οίκους.

Επιπροσθέτως, ο διοικητής της ΤτΕ ανέφερε ότι η υψηλή εξάρτηση των ελληνικών τραπεζών από τα έσοδα τόκων τις καθιστά ευάλωτες σε περιόδους μείωσης των επιτοκίων, όπως είναι αυτή που διάγουμε. Για το λόγο αυτό κάλεσε τις διοικήσεις των τραπεζών να διευρύνουν το δανειακό τους χαρτοφυλάκιο και να ενισχύσουν τα έδοδα τους από προμήθειες όπως για παράδειγμα η ενίσχυση των εσόδων από τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων και τα τραπεζοασφαλιστικά προϊόντα.

Αναφερόμενος στην πορεία της ελληνικής οικονομίας ο κ, Στουρνάρας υποστήριξε ότι η θετική πορεία της οικονομίας τα τελευταία χρόνια είχε ως αποτέλεσμα την αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας του Ελληνικού Δημοσίου στην επενδυτική κατηγορία από σχεδόν όλους τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης. Μάλιστα, οι συνεχείς αναβαθμίσεις προέκυψαν σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς και ευρωπαϊκής πολιτικής αβεβαιότητας και γεωπολιτικών αναταραχών. Σύμφωνα με τις τρέχουσες προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ το 2024 εκτιμάται στο 2,3% και αναμένεται να παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα κατά μέσο όρο την επόμενη τριετία

«Οι επιτυχίες που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια αποτελούν ένδειξη ότι η οικονομία είναι στον σωστό δρόμο. Ωστόσο, η προσπάθεια οικονομικής ανάκαμψης από τη δεκαετή κρίση χρέους και πραγματικής σύγκλισης των εισοδημάτων με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο πρέπει να συνεχιστεί,» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Στουρνάρας,

«Εκφράζω στην οικογένεια του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια για την αδόκητη απώλειά του σήμερα το πρωί» σημειώνει ο κ.Στουρνάρας και προσθέτει: «Ως πρωθυπουργός της Ελλάδας από το 1996 μέχρι το 2004 άφησε βαρύ αποτύπωμα στον εκσυγχρονισμό της χώρας, στην ποιότητα της δημοκρατίας και των θεσμών, στην εξωτερική πολιτική, κυρίως όμως στην οικονομία. Μείζον επίτευγμά του, η ένταξη της χώρας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση που έλυσε άπαξ δια παντός το πρόβλημα της νομισματικής και συναλλαγματικής σταθερότητας της Ελλάδας, το οποίο πολλές φορές ταλαιπώρησε τη χώρα από την εθνική της ανεξαρτησία έως την ένταξη της στο Ευρώ. Αναμφισβήτητα ο Κώστας Σημίτης ανήκει στη χορεία των ηγετών εκείνων που έθεσαν τις βάσεις για τη σημερινή θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη και στον κόσμο», σημειώνει καταληκτικά ο κ.Στουρνάρας

«Έχω σεβασμό στη Μέρκελ»

Έχω σεβασμό στη Μέρκελ διότι συνέβαλε τελικά να σωθεί η Ελλάδα, και εκ του αποτελέσματος κρίνονται τα πράγματα, αλλά την άνοιξη του 2014 ήταν η τελευταία φορά που το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκταμίευσε δόση» τόνισε αρχικά ο κ. Στουρνάρας, προσθέτοντας:

«Πολύ καλά έγιναν κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του Σαμαρά, τώρα τα υπόλοιπα θα τα γράψει η ιστορία. Η Ελλάδα πραγματικά γλίτωσε στην τρίχα, η Μέρκελ τελικά έπαιξε ένα πολύ σημαντικό ρόλο στο να σωθεί η Ελλάδα, άρα με σεβασμό την κοιτάζω αλλά δεν σημαίνει ότι όλα όσα λέει είναι σωστά». Μάλιστα, αναφερθείς στο παρασκήνιο με το επονομαζόμενο «time-out» που είχε προτείνει ο τότε Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, αποκάλυψε πως «αν η Ελλάδα έβγαινε τότε από το Ευρώ, θα γινόταν Συρία».

Τρίτο μνημόνιο

Σε ερώτηση για το αν ήταν φάουλ των δανειστών το ότι το 2014 δεν έδωσαν το «πράσινο φως» για έξοδο από το Μνημόνιο, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα είχε κάνει όλες τις απαραίτητες κινήσεις, και περίμεναν τον Αλέξη Τσίπρα, ο κ. Στουρνάρας συμφώνησε χαρακτηρίζοντας την κίνηση αυτή ως το «μεγαλύτερο φάουλ», καθώς ο όρος που είχε τεθεί στη χώρα μας από το Eurogroup ήταν όταν πιάσουμε πρωτογενές πλεόνασμα, τότε θα γινόταν «αναδόμηση» χρέους, μείωση επιτοκίων.

«Μετά η Γερμανία είχε Ευρωεκλογές και δεν ήθελε να το κάνει, επομένως προσπαθήσαμε να βρούμε κάθε δικαιολογία. Η δεύτερη δικαιολογία ήταν πως αν το κάναμε τώρα, πέσει αυτή η κυβέρνηση και έρθει μια άλλη πιο απείθαρχη, δεν θα έχουμε άλλα όπλα στα χέρια μας. Αλλά τελικά επειδή όλα κρίνονται εκ του αποτελέσματος, αν το κάναμε τότε, ίσως να μη χρειαζόταν το τρίτο μνημόνιο, το οποίο ήταν ίσως και το πιο σκληρό από όλα», υπογράμμισε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας.

Απαντώντας στον ισχυρισμό του Αλέξη Τσίπρα ότι η διαπραγμάτευσή του δεν κόστισε 100 δισεκατομμύρια, ο κ. Στουρνάρας παρέπεμψε στην Ανάλυση της Βιωσιμότητας του Δημοσίου Χρέους από το ΔΝΤ στο τέλος του 2014 και σε αυτήν στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2015. «Τα έζησα αυτά, δεν μπορεί να μου πει κανείς ότι δεν είναι έτσι, τα έζησα στην πλάτη μου. Πολλοί λίγοι ξέρουν τι περάσαμε τότε, άρα είναι λογικό να αισθάνομαι μια ευαισθησία για τα θέματα αυτά. Ξέρω όμως ότι τελικά τέλος καλό, όλα καλά και φτάνουμε σε σημείο να αποτελούμε υπόδειγμα και από τη Γερμανία και από τη Γαλλία».

Σενάρια για Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Παράλληλα, ως προς τα σενάρια που τον παρουσιάζουν ως τον επόμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ήατν κατηγορηματικός. «Η χώρα  έχει πρόεδρο η οποία είναι πολύ καλή κατά την άποψή μου, αν θέλετε την γνώμη μου στον βαθμό που μου πέφτει λόγος, και η χώρα έχει κεντρικό τραπεζίτη που του αρέσει η δουλειά που κάνει».

Τράπεζες – προμήθειες

Όσον αφορά το ζήτημα των τραπεζών και των προμηθειών, ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι «οι προμήθειες που παίρνουν οι τράπεζες δεν είναι μόνο προμήθειες από μεταφορά χρημάτων, από ανάληψη από τα ATM που αφορούν τα μέτρα είναι και προμήθειες από επενδυτική τραπεζική από διαχείριση χαρτοφυλακίων άρα δεν μπορείς να παρέμβεις σ’ αυτά, αυτά είναι αμοιβές που κάνουν για δουλειές που κάνουν. Άρα πιστέψτε με είναι τα μέτρα σωστά, μετρημένα και τιμολογημένα.  Ίσως και οι τράπεζες έχουν πέσει λίγο θύμα της δικής τους ρητορικής ότι πάνε όλα τέλεια, ότι έχουν πολύ μεγάλα κέρδη».

Σημείωσε επίσης ότι «κέρδη έχουν μόνο το τελευταίο διάστημα. Βεβαίως, πρέπει να έχουν κέρδη και σε πολύ μεγάλο βαθμό τα κέρδη τους είναι αποτέλεσμα της νομισματικής πολιτικής που ακολουθούμε στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Μην ξεχνάτε τα προηγούμενα χρόνια είχαν και μεγάλες ζημιές»

«Τα μισά κεφάλαια των τραπεζών, λόγω ακριβώς του κουρέματος των ομολόγων, λόγω των κόκκινων δανείων, δεν είναι καταβεβλημένο κεφάλαιο ακόμα, είναι μια απαίτηση έναντι του ελληνικού δημοσίου που έχουν, αυτό ονομάζεται αναβαλλόμενη φορολογία. Πληρώνουν αλλά συμψηφίζονται με την υποχρέωση που έχει το δημόσιο απέναντι τους. Άρα λοιπόν θέλουμε τώρα τα κέρδη που κάνουν ένα μέρος αυτών των κερδών, πρέπει οπωσδήποτε να πάει σε μέρισμα διότι άνθρωποι επένδυσαν στις ελληνικές τράπεζες. Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας πούλησε μετοχές, δεν μπορούμε να πούμε στους μετόχους ότι δεν θα πάρετε ποτέ μέρισμα. Άρα λοιπόν ένα κομμάτι θα πάει σε μέρισμα. Ένα κομμάτι βεβαίως πηγαίνει σε απόσβεση της αναβαλλόμενης φορολογίας και ένα πηγαίνει σε αύξηση κεφαλαίου. Άρα λοιπόν πρέπει να τα πετύχουν και τα τρία αυτά μαζί.

Πιστεύω ότι οι minimum προϋποθέσεις για μία συναίνεση στην οικονομική πολιτική είναι να έχουμε δημοσιονομική υπευθυνότητα, δηλαδή να έχουμε κάθε χρόνο ένα δημοσιονομικό πλεόνασμα πρωτογενές της τάξης του 2-2,5% του ΑΕΠ σαν και αυτό που έχουμε τώρα. Δεύτερον να φροντίζουμε τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα την ευστάθεια δηλαδή του τραπεζικού συστήματος για να μπορούμε να προστατεύσουμε τις καταθέσεις γιατί ένα από τα μεγάλα επιτεύγματα όλα αυτά τα χρόνια ήταν ότι δεν χάθηκε ούτε ένα ευρώ σε καταθέσεις ούτε από την πιο απομακρυσμένη συνεταιριστική τράπεζα. Τρίτον πρέπει να κάνουμε τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις ούτως ώστε να αυξήσουμε την παραγωγικότητα της οικονομίας και τέλος να καλύψουμε το επενδυτικό κενό, δηλαδή να κάνουμε επενδύσεις για να φτάσουμε πια στο μέσο όρο της Ευρώπης. Αυτά τα τέσσερα πράγματα πρέπει να κάνουμε», τόνισε.

Επιτόκια

Αναφερόμενος και στο ζήτημα των επιτοκίων, σημείωσε ότι «έχουμε κάνει τέσσερις μειώσεις στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, έχουμε πέσει από το 4% που ήταν το Ιούνιο σε 3% αυτό είναι το βασικό επιτόκιο. Οι Τράπεζες το περνάνε στα επιτόκια, είναι υποχρεωμένες, και η Τράπεζα της Ελλάδος παρακολουθεί ακριβώς αυτή τη μείωση, γιατί τα επιτόκια είναι κυμαινόμενα άρα περνάει η μείωση υποχρεωτικά και επίσης αναμένω να γίνει ακόμα άλλες 100 μονάδες βάσεις, δηλαδή να φτάσουμε κοντά στο 2% προς το φθινόπωρο εκτός απροόπτου πάντα -και θα δούμε τι μπορεί να είναι αυτά τα απρόοπτα, εννοώ στην Ευρώπη και στην Αμερική – γύρω στο 2% να πέσουν τα βασικά επιτόκια της Κεντρικής Τράπεζας, γύρω στο φθινόπωρο του 2025. Ο δανειολήπτης θα το δει άμεσα αυτό».

Φόβοι για την προεδρία Τραμπ

Σημείωσε ακόμη ότι «φοβόμαστε την προεδρία Τράμπ», διότι, όπως εξήγησε, «αν ο Τραμπ εφαρμόσει αυτά που είπε προεκλογικά, ότι θα βάλει δασμούς, θα μειώσει τους εταιρικούς φόρους στην Αμερική, θα διώξει μετανάστες, λοιπόν αυτά είναι ένα εκρηκτικό μίγμα και μπαίνει πάνω σε μια κατάσταση όπου αυτή τη στιγμή το χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών βαίνει ταχέως αυξανόμενο.  Πολλοί λένε ότι δεν πειράζει γιατί το δολάριο είναι από πίσω,  ξεχνάνε όμως ότι το δολάριο είναι η βάση του συστήματος, διότι ακριβώς στηρίζεται πάνω σε ένα ασφαλές ενεργητικό στοιχείο που είναι τα ομόλογα και τα έντοκα γραμμάτια του Αμερικανικού Δημοσίου, αν αυτά αδυνατήσουν θα αδυνατήσει μακροχρόνια και το δολάριο δηλαδή. θα πρέπει η Ευρώπη να ορίσει κάποιον ο οποίος θα διαπραγματευτεί. Πάντα ένας πόλεμος είναι μια πάρα πολύ δυσάρεστη εξέλιξη φυσικά γιατί έχει απώλεια ζωής αλλά και στην οικονομία,  δηλαδή η Ευρώπη μπήκε σε μια κρίση λόγω του πολέμου της Ουκρανίας».

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση στη διάρκεια του συνεδρίου για το Δημόσιο Χρέος που πραγματοποιήθηκε σήμερα στην Τράπεζα της Ελλάδος, ο διοικητής της ΤτΕ επιφυλάχθηκε μέχρι ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ να ανακοινώσει τις προγραμματικές του δηλώσεις. Ωστόσο, όπως είπε, από «ακαδημαϊκή σκοπιά» και «επί τη βάσει των προεκλογικών εξαγγελιών του Ντ.Τράμπ « μπορούν να προκύψουν ορισμένα συμπεράσματα».

Όπως ανέφερε ο κ. Στουρνάρας «προεκλογικά ο Ντ. Τράμπ ανέπτυξε μία συγκεκριμένη ρητορική. Υποθέτοντας επομένως ότι θα υλοποιήσει κάποιες από τις εξαγγελίες για το μεταναστευτικό και την αύξηση των δασμών, τότε τουλάχιστον παροδικά στις ΗΠΑ ο πληθωρισμός θα σημειώσει άνοδο και το Δημόσιο Χρέος θα αυξηθεί. Κατά συνέπεια η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ θα πρέπει αντιδράσει».

Για τις συνέπειες στην ευρωπαϊκή οικονομία ο κ. Στουρνάρας υποστήριξε «ότι θα είναι αρνητικές, ενώ θα επηρεαστεί και η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ. Βραχυπρόθεσμα ίσως ο ρυθμός ανάπτυξης θα εξασθενίσει, γεγονός που θα επηρεάσει και την νομισματική πολιτική της ΕΚΤ». Ωστόσο, όπως διαβεβαίωσε, η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ τουλάχιστον μέχρι την επόμενη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου τον Δεκέμβριο δεν πρόκειται να μεταβληθεί. Σε κάθε περίπτωση ο ίδιος επανέλαβε ότι για να βγάλουμε οριστικά συμπεράσματα θα πρέπει προηγουμένως να δούμε συγκεκριμένες προγραμματικές δηλώσεις του νέου Προέδρου.

«Δεν αλλάζουμε τη νομισματική μας πολιτική τουλάχιστον μέχρι να ανακοινωθούν συγκεκριμένες προγραμματικές δηλώσεις από το νέο Πρόεδρο. Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται και κινείται καλύτερα σε σύγκριση με τις τελευταίες προβλέψεις του Σεπτεμβρίου. Παράλληλα η οικονομία, όπως προκύπτει από τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, φαίνεται να έχει εξασθενίσει περισσότερο. Σε κάθε περίπτωση οι αποφάσεις της νομισματικής πολιτικής εξαρτώνται από τα δεδομένα που θα έχουμε στην επόμενη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου» ανέφερε ο κ. Στουρνάρας.

Όπως είπε χαρακτηριστικά ο κ. Στουρνάρας, εάν η συγχώνευση δεν προχωρούσε τότε οι δύο τράπεζες θα οδηγούνταν στην κατάρρευση.

Ο κ. Στουρνάρας έκανε μία αναδρομή της πορείας της Attica Bank σε συνάρτηση με τους κλυδωνισμούς που βίωσε το εγχώριο τραπεζικό σύστημα την τελευταία 10ετία.

Ο Διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος τόνισε πως η Attica Bank μετά τα γεγονότα του 2015 έπρεπε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες μόνο από ιδιώτες επενδυτές, αφήνοντας ένα κενό ύψους 70 εκατ. ευρώ. Όπως είπε, την περίοδο αυτή, η τότε κυβέρνηση επιχειρούσε τη δημιουργία ενός παράλληλου τραπεζικού συστήματος. «Η Τράπεζα της Ελλάδος αποτέλεσε τότε το βασικό ανάχωμα στην προσπάθεια αυτή. Τα γεγονότα γνωστά, δεν θα ήθελα να τα επαναλάβω, γιατί πολλά αφορούν εμένα και την οικογένειά μου», είπε ο κ. Στουρνάρας.

Στην συνέχεια ο κ. Στουρνάρας σημείωσε πως πρόκειται για την πρώτη φορά στην οποία πληρούνται όλοι οι απαραίτητοι όροι για την υλοποίηση της συγχώνευσης επισημαίνοντας πως και οι δύο έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην εξυγίανση τους. Ωστόσο τόνισε πως εάν η συγχώνευση δεν υλοποιείτο, τότε η Παγκρήτια και η Attica Bank θα οδηγούνταν στην κατάρρευση. Περιέγραψε δε με μελανά χρώματα τις επιπτώσεις ενός τέτοιου ενδεχομένου στο σύνολο του τραπεζικού συστήματος και το έλλειμμα εμπιστοσύνης προς την Οικονομία που θα προέκυπτε, καθώς θα έπρεπε να ληφθούν μέτρα στις τράπεζες αυτές όπως κούρεμα καταθέσεων.

Το κόστος για το Ελληνικό Δημόσιο στο πλαίσιο της Συμφωνίας είναι ελάχιστο σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη επιλογή, είπε χαρακτηριστικά ο Διοικητής της τράπεζας της Ελλάδας.

Η Τράπεζα της Ελλάδος θεωρεί τη λύση της συγχώνευσης ως την βέλτιστη λύση για το Ελληνικό Δημόσιο και το συμφέρον του Έλληνα φορολογούμενου. Οι ισχυρισμοί πως το Δημόσιο «χαρίζει τράπεζες στους ιδιώτες» δείχνουν έλλειψη κατανόησης της λειτουργίας των αγορών.