Είπε ότι είναι ευγνώμων απέναντι στις ΗΠΑ που μεσολάβησαν για την διευκόλυνση των συνομιλιών με την Ουκρανία, τόνισε ωστόσο ότι αυτό είναι ένα θέμα που αφορά τη χώρα του και την Ουκρανία.

Πρόσθεσε ότι η Ρωσία δεν έχει λάβει καμία πρόταση από την Ουκρανία σχετικά με την μεγάλη ανταλλαγή κρατουμένων που ανακοίνωσε ο Πρόεδρος Τραμπ.

Ερωτηθείς αν ήταν διατεθειμένος να συμμετάσχει σε συνομιλίες με τους Ευρωπαίους, είπε ότι η προτιμώμενη προσωπικότητα για τον ίδιο θα ήταν ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Γκέρχαρντ Σρέντερ.

Χαρακτήρισε τέλος ως κάτι «λογικό» την διεξαφωγή δημοψηφίσματος στην Αρμενία για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ, αφότου φιλοξένησε για πρώτη φορά ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής.

Νωρίτερα, ο δήμαρχος της Μόσχας Σεργκέι Σομπιάνιν είχε δηλώσει ότι έξι drones που κατευθύνονταν προς την πρωτεύουσα καταρρίφθηκαν σε διάστημα 11 ωρών.

Ο κυβερνήτης της περιοχής Μπριάνσκ στα σύνορα με την Ουκρανία, Αλεξάντερ Μπογκομάζ, δήλωσε στο Telegram ότι μονάδες στην περιοχή του κατέρριψαν 128 drones.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι ουκρανικές δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι έπληξαν ένα βασικό εργοστάσιο που παράγει εξαρτήματα πυραύλων στην περιοχή Μπριάνσκ. Ο Μπογκομάζ είπε ότι επτά άνθρωποι σκοτώθηκαν σε αυτήν την επίθεση, χωρίς να διευκρινίσει τι επλήγη.

Ξεχωριστά, σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με δημοσιογράφους, στο περιθώριο της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια, ο ίδιος χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ αρκετά ισχυρό ώστε η Ρωσία δεν θα επιδιώξει τώρα να επιτεθεί σε χώρα-μέλος του.

“Θα κερδίσουμε κάθε πόλεμο με τη Ρωσία αν μας επιτεθεί τώρα και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι σε δύο, τέσσερα, έξι χρόνια θα ισχύει το ίδιο”, εκτίμησε ο Ρούτε.

Επιπλέον, ο Ρούτε δήλωσε ότι κανένας στην Ευρώπη δεν επιδιώκει να αντικαταστήσει την πυρηνική ομπρέλα των ΗΠΑ, μετά την ανακοίνωση της Γερμανίας ότι συζητά την πυρηνική αποτροπή με τη Γαλλία.

❝The evidence of progress in delivering on #NATOsummit commitments is visible❞

— @SecGenNATO at #DefMin pic.twitter.com/MluRvNoh0b

— NATO (@NATO) February 13, 2026

«Νομίζω ότι όλες οι συζητήσεις στην Ευρώπη που αποσκοπούν στη συλλογική ενίσχυση της πυρηνικής αποτροπής είναι κάτι καλό, αλλά κανείς στην Ευρώπη δεν υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο θα αντικαταστήσει την πυρηνική ομπρέλα των ΗΠΑ», δήλωσε ο Ρούτε σε δημοσιογράφους.

Σε διαφορετική περίπτωση, η Ρωσία αφήνει να εννοηθεί ότι η όποια συνεργασία ΗΠΑ–Ρωσίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης μπορεί να παγώσει — με απρόβλεπτες συνέπειες όχι μόνο για το ουκρανικό μέτωπο αλλά και για τη διεθνή ασφάλεια συνολικά.

Δύο από τους βασικούς εκφραστές της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής, ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ και ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, μίλησαν σχεδόν με κοινή γραμμή. Ο Πεσκόφ υποστήριξε ότι «πρόοδος στην Ουκρανία είναι δυνατή μόνο εφόσον τηρηθούν οι συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στο Άνκορατζ», ενώ ο Λαβρόφ εμφανίστηκε ακόμη πιο αιχμηρός, υπονοώντας ότι η Μόσχα έχει ήδη αποδεχθεί αμερικανική πρόταση και ότι πλέον είναι η Ουάσιγκτον εκείνη που δεν τηρεί τα συμφωνηθέντα.

• Στην ανάγνωση της ρωσικής πλευράς, οι ΗΠΑ όχι μόνο δεν πιέζουν επαρκώς το Κίεβο, αλλά ταυτόχρονα εντείνουν την οικονομική πίεση κατά της Ρωσίας.

Το λεγόμενο «πακέτο Άνκορατζ», σύμφωνα με όσα διαρρέουν από τη ρωσική αφήγηση, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την αποχώρηση ουκρανικών δυνάμεων από την περιοχή του Ντονέτσκ και ευρύτερες ρυθμίσεις στο Ντονμπάς. Πρόκειται για όρους που το Κίεβο έχει επανειλημμένως απορρίψει, καθώς εκλαμβάνονται ως μονομερής παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ωστόσο, η Μόσχα επιμένει ότι η αποδοχή τους αποτελεί προϋπόθεση για «τελικό συμβιβασμό» και κατηγορεί την αμερικανική πλευρά για υπαναχώρηση.

• Ο Σεργκέι Λαβρόφ, μάλιστα, συνέδεσε ανοιχτά το ουκρανικό με το ευρύτερο πλέγμα των αμερικανορωσικών σχέσεων. Επέκρινε τις νέες κυρώσεις, τις ενέργειες κατά δεξαμενόπλοιων που φέρονται να ανήκουν στον «σκιώδη στόλο» ρωσικών συμφερόντων και τις προσπάθειες αποτροπής τρίτων χωρών —όπως η Ινδία— από την αγορά ρωσικών ενεργειακών πόρων. Στη ρωσική ρητορική, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να ζητεί συμβιβασμό στην Ουκρανία, ενώ ταυτόχρονα κλιμακώνει τον οικονομικό πόλεμο.

Η στρατηγική πίεση προς τον Ντόναλντ Τραμπ έχει πολλαπλές αναγνώσεις. Από τη μία, η Ρωσία επιχειρεί να εκμεταλλευθεί τη φιλοδοξία του Αμερικανού προέδρου να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που «έκλεισε» τον πόλεμο στην Ουκρανία. Από την άλλη, στέλνει μήνυμα ότι χωρίς άμεση πρόοδο, η ίδια δεν έχει λόγο να συνεχίσει μια διαδικασία που θεωρεί ατελέσφορη. Το ενδεχόμενο ρήξης στις διαπραγματεύσεις θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέα φάση έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ–Ρωσίας, σε μια περίοδο που ήδη συσσωρεύονται τριβές σε πολλά μέτωπα.

Η προοπτική κλιμάκωσης δεν περιορίζεται στο ουκρανικό πεδίο. Η αναφορά σε πιθανές «θερμές εστίες», όπως το Ιράν, λειτουργεί ως έμμεση υπενθύμιση ότι η γεωπολιτική αντιπαράθεση Ουάσιγκτον–Μόσχας εκτείνεται πολύ πέρα από την Ανατολική Ευρώπη. Εάν οι συνομιλίες για την Ουκρανία καταρρεύσουν, η ένταση θα μπορούσε να μεταφερθεί σε άλλες ζώνες κρίσης, με ευρύτερο αντίκτυπο στη διεθνή ασφάλεια και στην ενεργειακή σταθερότητα.

• Στην Ουάσιγκτον, ωστόσο, η εικόνα κάθε άλλο παρά ομοιογενής είναι. Η ιδέα άσκησης ισχυρής πίεσης προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι συναντά αντιστάσεις, τόσο από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες όσο και από κύκλους εντός της ίδιας της αμερικανικής διοίκησης που θεωρούν ότι η πίεση πρέπει να ενταθεί προς τη Μόσχα και όχι προς το Κίεβο. Τα λεγόμενα «γεράκια» υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε υποχώρηση εκ μέρους της Ουκρανίας θα ενίσχυε το ρωσικό αφήγημα και θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο.

Ο ίδιος ο Ζελένσκι έχει αφήσει να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν ολοκλήρωση του πολέμου έως το καλοκαίρι, χωρίς όμως να αποσαφηνίζεται με ποιους όρους. Από την άλλη πλευρά, ο μόνιμος αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, ξεκαθάρισε ότι η Ουάσιγκτον δεν έχει θέσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Η απόσταση ανάμεσα στις δημόσιες τοποθετήσεις και στις διπλωματικές διεργασίες παραμένει μεγάλη.

• Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια γραμμή θα επικρατήσει στην αμερικανική πρωτεύουσα: εκείνη που προκρίνει έναν γρήγορο συμβιβασμό, ακόμη και με οδυνηρές παραχωρήσεις για την Ουκρανία, ή εκείνη που επιμένει στη στρατηγική φθοράς της Ρωσίας μέσω ενεργειακής πίεσης, κυρώσεων και ενίσχυσης της ουκρανικής άμυνας. Οι επόμενες εβδομάδες αναμένονται καθοριστικές.

Σε κάθε περίπτωση, η ρωσική παρέμβαση δείχνει ότι η Μόσχα επιδιώκει να επιταχύνει τις εξελίξεις, μετατρέποντας τη διαπραγμάτευση σε ένα σκληρό τεστ πολιτικής βούλησης για τον Ντόναλντ Τραμπ. Αν ο Αμερικανός πρόεδρος επιλέξει να πιέσει τον Ζελένσκι, θα βρεθεί αντιμέτωπος με εσωτερικές και διεθνείς αντιδράσεις. Αν, αντιθέτως, διατηρήσει την τρέχουσα στάση, η Ρωσία ενδέχεται να κλιμακώσει αλλού. Σε αυτό το γεωπολιτικό σκάκι, το «Άνκορατζ» λειτουργεί λιγότερο ως συμφωνία και περισσότερο ως μοχλός πίεσης — και το αποτέλεσμα θα κρίνει όχι μόνο το μέλλον της Ουκρανίας, αλλά και την ισορροπία δυνάμεων σε έναν κόσμο που ήδη κινείται σε τροχιά αβεβαιότητας.

Σύμβουλοι για θέματα ασφαλείας των ευρωπαϊκών χωρών συμμάχων του Κιέβου πρόκειται να συναντήσουν στο Κίεβο Ουκρανούς αξιωματούχους, ενώ μια αμερικανική ομάδα θα συμμετάσχει μέσω τηλεδιάσκεψης.

A heinous Russian strike on Kharkiv. Preliminary reports indicate two missiles struck an ordinary residential area. One of the buildings has been severely damaged. A rescue operation is currently underway, with all necessary services on site. The exact number of casualties is yet… pic.twitter.com/7MIVSlBvAM

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) January 2, 2026

Σύμφωνα με τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δεκαπέντε χώρες επιβεβαίωσαν τη συμμετοχή τους, καθώς και αντιπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΝΑΤΟ. Η συνάντηση αυτή προηγείται μιας συνόδου κορυφής την ερχόμενη εβδομάδα στη Γαλλία των χωρών του «συνασπισμού των προθύμων» που υποστηρίζει την Ουκρανία.

Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η σημερινή συνάντηση έχει κυρίως στόχο να συζητηθούν οι «εγγυήσεις ασφαλείας» που θα μπορούσαν να δοθούν στην Ουκρανία από τους συμμάχους της.

Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε το Δεκέμβριο συνομιλία στην Ουάσινγκτον με τον Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με το αμερικανικό σχέδιο με στόχο να μπει τέλος σε σχεδόν τέσσερα χρόνια πολέμου, όμως παραμένουν ανεπίλυτα ευαίσθητα ζητήματα.

Εξάλλου η Ρωσία ανακοίνωσε την πρόθεσή της να «σκληρύνει τη στάση της» αφού κατηγόρησε το Κίεβο για μια επιδρομή μη επανδρωμένων αεροσκαφών ανεναντίον κατοικίας του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και για μια επίθεση που, σύμφωνα με την ίδια, στοίχισε τη ζωή σε 28 αμάχους τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς, σε τμήμα της ουκρανικής περιφέρειας της Χερσώνας που ελέγχεται από το ρωσικό στρατό.

Σπύρος Σιδέρης

Η σημερινή φάση της διεθνούς αντιπαράθεσης έχει τις ρίζες της στη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης, όπως αυτή οικοδομήθηκε από τη Δύση τις προηγούμενες δεκαετίες. Το άνοιγμα αγορών, τεχνολογιών και επενδύσεων οδήγησε σταδιακά στην απώλεια ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων για τις δυτικές οικονομίες, ενώ επέτρεψε σε χώρες εκτός Δύσης – και κυρίως στην Κίνα – να επιταχύνουν τη βιομηχανική, τεχνολογική και επιστημονική τους άνοδο.

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ αντιστάθμιζαν αυτή τη μετατόπιση ισχύος μέσω του ελέγχου των παγκόσμιων νομισμάτων – δολάριο, ευρώ, στερλίνα – διατηρώντας υψηλό επίπεδο ζωής μέσω της νομισματικής επέκτασης.

Ωστόσο, στα μέσα της δεκαετίας του 2020, τα όρια αυτής της πολιτικής έγιναν εμφανή. Η μαζική εκτύπωση χρήματος οδήγησε σε εκρηκτική αύξηση δημόσιου χρέους, πληθωριστικές πιέσεις και σοβαρούς κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της Δύσης, την ώρα που η Κίνα συνέχιζε να ενισχύει τη βιομηχανική της υπεροχή. Η απάντηση ήρθε με την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εγκαινίασε έναν παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο, επιδιώκοντας την επιστροφή της παραγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη και εις βάρος παραδοσιακών συμμάχων.

Η πιο σκληρή σύγκρουση, ωστόσο, εκδηλώθηκε απέναντι στην Κίνα. Παρά την προσωρινή εμπορική ανακωχή, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κατάφεραν να περιορίσουν τη διεθνή ισχύ του Πεκίνου. Αντιθέτως, η Κίνα κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ εμπορικού πλεονάσματος, ενώ απέδειξε ότι διαθέτει ισχυρά δομικά όπλα πίεσης, όπως ο έλεγχος των σπάνιων γαιών, κρίσιμων για την παγκόσμια τεχνολογία. Παράλληλα, η αναγκαστική άρση περιορισμών στις εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ προς την Κίνα αποκάλυψε τα όρια της αμερικανικής στρατηγικής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η θαλάσσια εξάρτηση της Κίνας αναδεικνύεται σε κρίσιμο «ευάλωτο σημείο». Το ενδεχόμενο μιας αμερικανικής ναυτικής απομόνωσης του Πεκίνου συζητείται πλέον ανοιχτά σε στρατηγικούς κύκλους, ενώ οι ΗΠΑ έχουν ήδη δοκιμάσει παρόμοια εργαλεία μέσω της θαλάσσιας πίεσης στη Βενεζουέλα και της κατάσχεσης πλοίων με κινεζικά φορτία. Για την Κίνα, ένα τέτοιο σενάριο θα ισοδυναμούσε με κήρυξη πολέμου, γεγονός που εξηγεί τη ραγδαία αύξηση των στρατηγικών αποθεμάτων ενέργειας.

Ακριβώς εδώ εντάσσεται η Ουκρανία. Από τις αρχές του 21ου αιώνα, η ένταση μεταξύ Μόσχας και Κιέβου χρησιμοποιήθηκε από την Ουάσιγκτον ως εργαλείο για την αποτροπή μιας στρατηγικής σύγκλισης Ευρώπης – Ρωσίας, που θα μπορούσε να ανταγωνιστεί τόσο τις ΗΠΑ όσο και την Κίνα. Σήμερα, μετά την πλήρη ρήξη Ρωσίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτός ο στόχος έχει σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί. Έτσι, για τον Τραμπ, το κέντρο βάρους μετατοπίζεται προς την αναμέτρηση με την Κίνα.

Σε αυτή τη στρατηγική, η Ρωσία αποκτά κρίσιμο ρόλο. Η Μόσχα μπορεί να λειτουργήσει ως οικονομικός και ενεργειακός πνεύμονας της Κίνας σε περίπτωση θαλάσσιας απομόνωσης, ενώ μια ενδεχόμενη στρατιωτική σύμπραξη Ρωσίας – Κίνας θα δημιουργούσε έναν πυρηνικό συσχετισμό ισχύος εξαιρετικά επικίνδυνο για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Γι’ αυτό και βασικός στόχος του Τραμπ δεν είναι να μετατρέψει τη Ρωσία σε σύμμαχο, αλλά να την αποσυνδέσει στρατηγικά από το Πεκίνο, οδηγώντας τη σε μια στάση ευμενούς ουδετερότητας.

Αυτή η λογική εξηγεί και τη στροφή της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στον Βλαντίμιρ Πούτιν. Η προηγούμενη στρατηγική περί «στρατηγικής ήττας της Ρωσίας» εγκαταλείπεται σταδιακά, καθώς αποδείχθηκε μη ρεαλιστική μετά την αποτυχία του ουκρανικού σχεδιασμού για αντεπίθεση και την κατάρρευση των σεναρίων εσωτερικής αποσταθεροποίησης της Μόσχας. Ο Τραμπ επιδιώκει πλέον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ακόμη και με επώδυνους συμβιβασμούς, ώστε να ανοίξει τον δρόμο για μια νέα ισορροπία στις σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας.

Ωστόσο, τα εμπόδια είναι πολλαπλά. Ο Πούτιν, αντιλαμβανόμενος τη γεωπολιτική συγκυρία, ανεβάζει το τίμημα των διαπραγματεύσεων, ενώ στο εσωτερικό των ΗΠΑ ισχυρά κέντρα – από το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα έως το ενεργειακό λόμπι – προωθούν τη συνέχιση της σύγκρουσης. Ταυτόχρονα, οι εσωτερικές αντιφάσεις της αμερικανικής ελίτ καθιστούν τη χάραξη ενιαίας στρατηγικής εξαιρετικά δύσκολη.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει παγιδευμένος ανάμεσα στη στρατηγική ανάγκη του Τραμπ να στραφεί ολοκληρωτικά κατά της Κίνας και στους κινδύνους μιας ανεξέλεγκτης γεωπολιτικής κλιμάκωσης. Το μόνο βέβαιο είναι ότι όσο η σύγκρουση ΗΠΑ – Κίνας βαθαίνει, η Ουκρανία θα συνεχίσει να λειτουργεί όχι ως το τέλος, αλλά ως παράγωγο μιας παγκόσμιας αναμέτρησης που μόλις έχει αρχίσει.

Οι Ρώσοι έχουν προχωρήσει σε αρκετές περιοχές της νότιας περιοχής της Ζαπορίζια με έναν Ουκρανό αξιωματικό της υπηρεσίας ασφαλείας της χώρας (SBU) να αναφέρει την Τετάρτη (31/12) στο CNN ότι οι μονάδες του στρατού βρίσκονται υπό «έντονη πίεση».

«Ο εχθρός προσπαθεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση προσπαθώντας να καταλάβει περισσότερο έδαφος», δήλωσε ο αξιωματικός, ο οποίος είναι γνωστός με το ψευδώνυμο «Bankir».

Οι Ρώσοι χρησιμοποιούσαν μικρές ομάδες πεζικού «που προσπαθούν να διαπεράσουν με κάθε μέσο, από οποιαδήποτε διαδρομή, τις θέσεις που είναι λιγότερο προστατευμένες», πρόσθεσε.

Οι περισσότερες από τις πρόσφατες μάχες έλαβαν χώρα στη Χουλιαίπολη, η οποία βρίσκεται περίπου 80 χιλιόμετρα ανατολικά της Ζαπορίζια.

Σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή και στην οποία παρέστη ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Ρώσος διοικητής της περιοχής, συνταγματάρχης Αντρέι Ιβανάεφ, ισχυρίστηκε ότι η πόλη είχε καταληφθεί. Ο Ιβανάεφ είπε στον Πούτιν ότι οι δυνάμεις του είχαν καταλάβει 210 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους στις περιοχές Ντνιπροπετρόφσκ και Ζαπορίζια από τις αρχές Δεκεμβρίου, ενισχύοντας το αφήγημα του Κρεμλίνου ότι τελικά η Ρωσία θα επιτύχει τον στόχο της να καταλάβει τέσσερις περιοχές της ανατολικής και νότιας Ουκρανίας.

Ο λογαριασμός στο telegram Deepstate που παρουσιάζει ανεπίσημους χάρτες από το μέτωπο ανέφερε τη Δευτέρα ότι οι ουκρανικές δυνάμεις συνέχιζαν να διατηρούν τις θέσεις τους σε τμήματα της Χουλιαίπολης, αλλά ότι η περιοχή ήταν πλέον «γκρίζα ζώνη» με τους Ρώσους να διαθέτουν «πολλές φορές περισσότερο προσωπικό».

Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με τις δηλώσεις του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος υποστήριξε ότι η Ευρώπη θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο άμεσων επαφών με τη Ρωσία σε περίπτωση αποτυχίας των αμερικανικών προσπαθειών, ο Ζελένσκι τόνισε πως «οι ΗΠΑ και ο πρόεδρος Τραμπ έχουν αυτή τη δύναμη» και ότι δεν θεωρεί σκόπιμο να αναζητηθούν άλλες επιλογές πέραν της Ουάσινγκτον.

Νωρίτερα, ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι το Κίεβο είναι διατεθειμένο να στηρίξει την αμερικανική πρόταση για τριμερείς συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ, εφόσον αυτές συμβάλουν στην ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου και ανοίξουν τον δρόμο για μια συνάντηση κορυφής. Όπως είπε, η αμερικανική πλευρά εισηγείται μια τριμερή συνάντηση συμβούλων εθνικής ασφάλειας και, αν μια τέτοια πρωτοβουλία οδηγήσει σε πρακτικά αποτελέσματα, η Ουκρανία θα τη στηρίξει, αν και εξέφρασε επιφυλάξεις για το κατά πόσο θα προκύψει κάτι ουσιαστικά νέο.

Peace is better than war, but not at any cost, because we have already paid a high price. What matters for us is a just, durable peace – one that cannot be violated by another whim of Putin or any other Putin-like figure. It is extremely important to have strong security…

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) December 20, 2025

Παράλληλα, ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αυξήσουν την πίεση προς τη Ρωσία, ξεκαθαρίζοντας πως αν δεν υπάρξει διπλωματική πρόοδος, θα πρέπει να ακολουθήσουν πιο σκληρά μέτρα, όπως περισσότερη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία ή περαιτέρω κυρώσεις κατά της ρωσικής οικονομίας.

Τέλος, επανέλαβε ότι ένας πιθανός συμβιβασμός θα μπορούσε να βασιστεί στο «πάγωμα» της σύγκρουσης στις σημερινές γραμμές του μετώπου, επισημαίνοντας ότι για το Κίεβο αποτελεί ζήτημα αρχής ο έλεγχος των μη κατεχόμενων περιοχών του Ντονμπάς. Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο δημιουργίας ελεύθερης οικονομικής ζώνης στην περιοχή, ξεκαθάρισε ότι την τελική απόφαση θα λάβει ο ουκρανικός λαός.

Όπως αναφέρει η Telegraph, ο Ντόναλντ Τραμπ θα στείλει τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, και τον γαμπρό του, Τζάρεντ Κούσνερ, για να καταθέσουν τη σχετική προσφορά στον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα.

Η πρόταση να αναγνωριστεί η κυριαρχία της Ρωσίας αναμένεται να προχωρήσει παρά τις ανησυχίες των Ευρωπαίων συμμάχων της Ουκρανίας. Σύμφωνα με πηγή με καλή ενημέρωση των διαπραγματεύσεων, «είναι ολοένα πιο σαφές ότι οι Αμερικανοί δεν ενδιαφέρονται για τη θέση των Ευρωπαίων. Λένε ότι οι Ευρωπαίοι μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν».

Δείτε στον παρακάτω χάρτη τα ουκρανικά εδάφη που έχει καταλάβει παράνομα η Ρωσία

Ο πρόεδρος της Ρωσίας δήλωσε την Πέμπτη ότι η νομική αναγνώριση από τις ΗΠΑ της Κριμαίας και των περιοχών Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ ως ρωσικά εδάφη θα είναι ένα από τα κύρια ζητήματα στις διαπραγματεύσεις για το ειρηνευτικό σχέδιο του Αμερικανού προέδρου.

Την Παρασκευή, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι έλαβε μια αναθεωρημένη στρατηγική για τον τερματισμό του πολέμου, η οποία καταρτίστηκε μετά από έκτακτες συνομιλίες μεταξύ Ουκρανών και Αμερικανών αξιωματούχων στη Γενεύη την προηγούμενη εβδομάδα.

Το αρχικό ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων, το οποίο είχε διαμορφώσει ο Γουίτκοφ μετά από συζητήσεις με Ρώσους αξιωματούχους, περιλάμβανε τη «de facto» αναγνώριση από τις ΗΠΑ της Κριμαίας και των δύο ανατολικών περιοχών του Ντονμπάς. Η στρατηγική πρότεινε επίσης τη «de facto» αναγνώριση των εδαφών που κατέχει η Ρωσία πίσω από τη γραμμή επαφής στις περιοχές Χερσώνα και Ζαπορίζια της Ουκρανίας, μετά από οποιαδήποτε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Στη Γενεύη, Ουκρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι διαπραγματεύτηκαν ένα νέο σχέδιο 19 σημείων, το οποίο είναι λιγότερο ευνοϊκό για τη Μόσχα. Ωστόσο, πολλές πηγές αναφέρουν ότι οι αμερικανικές προσφορές αναγνώρισης παραμένουν ως μέρος της στρατηγικής.

Η Ουκρανία δεν θα αναγκαστεί να αναγνωρίσει τον έλεγχο της Ρωσίας στις περιοχές που έχει παράνομα προσαρτήσει από το 2014. Το ουκρανικό Σύνταγμα απαγορεύει σε οποιονδήποτε πρόεδρο ή κυβέρνηση να παραχωρήσει εδάφη χωρίς πρώτα να θέσει το ζήτημα στους πολίτες μέσω πανουκρανικού δημοψηφίσματος.

Ο επικεφαλής του γραφείου του Ουκρανού προέδρου, Αντρίι Γερμάκ, και ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Ζελένσκι, Ρουστέμ Ουμέροβ, αναμένονταν να ταξιδέψουν στη Φλόριντα για να συναντηθούν με Αμερικανούς αξιωματούχους στο θέρετρο Μαρ-α-Λάγκο του Τραμπ αυτό το Σαββατοκύριακο.

Σε νέα συνέντευξή του στο περιοδικό The Atlantic, ο Γερμάκ, ο οποίος διαπραγματεύθηκε το τελευταίο ειρηνευτικό σχέδιο, δήλωσε: «Κανείς σώφρων άνθρωπος σήμερα δεν θα υπέγραφε ένα έγγραφο για να παραχωρήσει εδάφη. Όσο ο Ζελένσκι είναι πρόεδρος, κανείς δεν πρέπει να περιμένει από εμάς να παραχωρήσουμε εδάφη. Δεν θα υπογράψει για να παραχωρήσει εδάφη. Το Σύνταγμα απαγορεύει κάτι τέτοιο. Κανείς δεν μπορεί να το κάνει, εκτός αν θέλει να πάει κόντρα στο Ουκρανικό Σύνταγμα και τον ουκρανικό λαό».

Η τελευταία πρόταση αφήνει κενά για τα πιο αμφισβητούμενα ζητήματα, όπως οι τελικές εδαφικές παραχωρήσεις, τα οποία θα συμπληρωθούν μόνο μετά από κατ’ ιδίαν συνομιλίες μεταξύ του Ζελένσκι και του Τραμπ. Ο Ουκρανός πρόεδρος δεν έχει ακόμη ανακοινώσει πότε θα ταξιδέψει στην Ουάσινγκτον ή στη Φλόριντα για να συναντηθεί με τον Αμερικανό ομόλογό του.

Σπύρος Σιδέρης

Ο αναλυτής Γεδεών Ράχμαν, στο βιβλίο του «Οι ισχυροί άνδρες – Πώς η λατρεία του ηγέτη απειλεί τη δημοκρατία στον κόσμο», περιγράφει αυτή τη στροφή ως μια νέα φάση, όπου ο άνδρας–ηγέτης παρουσιάζεται ως ενσάρκωση της εθνικής βούλησης.

Το ερώτημα δεν είναι αν οι άνθρωποι αυτοί υπάρχουν – αλλά αν το διεθνές σύστημα, όπως το γνωρίσαμε μετά το 1989, μπορεί να επιβιώσει από την παρουσία τους.

Από την κρίση του 2008 στην κόπωση της παγκοσμιοποίησης

Η άνοδος των ισχυρών ηγετών δεν είναι ατύχημα της ιστορίας. Όπως επισημαίνει ο Ράχμαν, συνδέεται άμεσα με την οικονομική κρίση του 2008 και τη διάρρηξη της εμπιστοσύνης στις πολιτικές και οικονομικές ελίτ που διαχειρίστηκαν την παγκοσμιοποίηση. Οι μεσαίες τάξεις στη Δύση είδαν μέσα σε λίγους μήνες τις αποταμιεύσεις και τις βεβαιότητές τους να καταρρέουν, ανακαλύπτοντας ότι οι «αγορές», που παρουσιάζονταν ως εγγύηση ευημερίας, μπορούν να γίνουν και μηχανισμός διάλυσης.

Την ίδια στιγμή, η μαζική μετανάστευση, η πολιτισμική ανασφάλεια, η διάχυση της κουλτούρας της κατανάλωσης και – κυρίως – η έκρηξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δημιούργησαν ένα νέο πεδίο πολιτικής επικοινωνίας.

Ο ηγέτης δεν χρειάζεται πια τα κόμματα, τα παραδοσιακά ΜΜΕ ή τις θεσμικές διαδρομές: μπορεί να απευθύνεται απευθείας στο κοινό, να διαμορφώνει κοινότητες οπαδών, να κατασκευάζει «εναλλακτικές αλήθειες» και να επιτίθεται σε κάθε μηχανισμό λογοδοσίας ως μέρος μιας «διεφθαρμένης ελίτ».

Σε αυτό το έδαφος, η νοσταλγία για «ισχυρό κράτος», η κρίση εκπροσώπησης και η κοινωνική ανασφάλεια συμπυκνώθηκαν γύρω από πρόσωπα που υποσχέθηκαν να «καθαρίσουν το σύστημα», να «ξανακάνουν τη χώρα μεγάλη» και να τιμωρήσουν τους εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς.

Βλαντίμιρ Πούτιν: η επιστροφή της αυτοκρατορικής Ρωσίας

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν υπήρξε ίσως το πρώτο εμβληματικό παράδειγμα του ισχυρού ηγέτη στον 21ο αιώνα. Αναλαμβάνοντας την εξουσία στο τέλος της χαοτικής δεκαετίας του ’90, αξιοποίησε το αίσθημα ταπείνωσης μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Το περίφημο σχόλιό του ότι η κατάρρευση της ΕΣΣΔ ήταν η «μεγαλύτερη γεωπολιτική καταστροφή του 20ού αιώνα» συμπύκνωσε αυτό το τραύμα.

Ο Πούτιν αναδιάρθρωσε τη ρωσική κρατική μηχανή συνδυάζοντας την κλασική σοβιετική γραφειοκρατία με μια σύγχρονη κρατική ασφάλεια. Υπέταξε τους ολιγάρχες στο Κρεμλίνο, επανέφερε την κεντρική εξουσία, συνέδεσε την εθνική ταυτότητα με την πίστη στο κράτος και παρουσίασε τον εαυτό του ως προστάτη της «ιστορικής Ρωσίας».

Οι πολεμικές παρεμβάσεις – η Γεωργία το 2008, η Κριμαία το 2014, η Συρία το 2015 και η εισβολή στην Ουκρανία από το 2022 – δεν ήταν απλώς κινήσεις ισχύος. Ήταν κρίσιμο εργαλείο εσωτερικής νομιμοποίησης: ο Πούτιν εμφανίστηκε ως ο ηγέτης που αποκαθιστά το χαμένο μεγαλείο, απέναντι σε έναν δυτικό κόσμο που παρουσιάζεται ως ηθικά και πολιτισμικά παρακμασμένος.

Σι Τζινπίνγκ: το κράτος–κόμμα σε ένα πρόσωπο

Στην Κίνα, ο Σι Τζινπίνγκ υιοθέτησε έναν διαφορετικό δρόμο, αλλά με παρόμοιο αποτέλεσμα: τη συμπύκνωση της εξουσίας στο πρόσωπο του ηγέτη. Αντί για το πιο συλλογικό μοντέλο ηγεσίας που ακολούθησε ο Μάο Τσε Τουνγκ, ο Σι ανέλαβε από το 2012 να συγχωνεύσει κόμμα και κράτος.

Η κατάργηση του συνταγματικού περιορισμού των προεδρικών θητειών το 2018 άνοιξε τον δρόμο για παραμονή του στην εξουσία επ’ αόριστον. Η ιδεολογία της εποχής αναδιατυπώθηκε ως «Σκέψη του Σι Τζινπίνγκ», που διδάσκεται πλέον σε πανεπιστήμια, σχολεία και επιχειρήσεις μέσω εφαρμογών στα κινητά.

Ο Σι αξιοποίησε την μερική αμερικανική αναδίπλωση της τελευταίας εικοσαετίας για να προωθήσει μια εικόνα αποτελεσματικού αυταρχισμού: ανάπτυξη, υποδομές, σταθερότητα. Μέσα από την Πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος», την ενίσχυση των BRICS και του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, προβάλλει την Κίνα ως εναλλακτικό κέντρο παγκόσμιας τάξης – απέναντι σε έναν Δυτικό κόσμο που κατηγορείται για υποκρισία και διπλά μέτρα και σταθμά.

Ντόναλντ Τραμπ: Ο «ισχυρός άνδρας» μέσα στη δημοκρατία

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ντόναλντ Τραμπ απέδειξε ότι το μοντέλο του ισχυρού άνδρα δεν περιορίζεται σε αυταρχικά ή ημι-αυταρχικά καθεστώτα. Προερχόμενος εκτός παραδοσιακού κομματικού μηχανισμού, κατέκτησε τον Λευκό Οίκο το 2017 ως εκπρόσωπος του «ξεχασμένου Αμερικανού».

Η λαϊκίστικη του ρητορική πάτησε σε τρεις κρίσιμες γραμμές ρήξης:

• την αίσθηση απώλειας διεθνούς κύρους απέναντι στην Κίνα και την Ευρώπη,
• την κοινωνική και φυλετική ανασφάλεια των λευκών χαμηλότερων στρωμάτων,
• την κόπωση από την παγκοσμιοποίηση, που διέλυσε παραδοσιακές βιομηχανίες και κοινότητες.

Με σύνθημα «America First», επιτέθηκε στα ΜΜΕ, στο δικαστικό σύστημα, στους μετανάστες, στο «βαθύ κράτος», ενώ αμφισβήτησε ευθέως την εγκυρότητα των εκλογών του 2020. Η επιστροφή του στον Λευκό Οίκο μετά τις εκλογές του 2024, παρουσιάστηκε από τους οπαδούς του ως θρίαμβος του «λαού» απέναντι σε ένα «διεφθαρμένο κατεστημένο».

Στο εξωτερικό, ο Τραμπ εμπέδωσε την εικόνα του ηγέτη που δεν δεσμεύεται από κανόνες: εμπορικοί πόλεμοι, επαναδιαπραγμάτευση συμφωνιών, μονομερείς κινήσεις. Ταυτόχρονα, δίκτυο προσώπων όπως ο Τομ Μπαράκ και ο Στιβ Γουίτκοφ εμφανίζονται πιο ορατά σε ορισμένα μέτωπα (Γάζα, Λίβανος, Ουκρανία) από τον ίδιο τον ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας τη μετατόπιση από την πολυμερή διπλωματία στην προσωποποιημένη διαπραγμάτευση.

Ναρέντρα Μόντι: εθνικισμός και κοινωνική ιεραρχία στην Ινδία

Ο Ναρέντρα Μόντι ενσαρκώνει στην Ινδία την εκδοχή του ισχυρού ηγέτη με θρησκευτικο–εθνικιστικό πρόσημο. Προερχόμενος από το κόμμα Μπαρατίγια Τζανάτα και με βαθιούς δεσμούς με την οργάνωση RSS, επένδυσε στην αφήγηση ότι οι Ινδουιστές υπήρξαν επί αιώνες θύματα ξένης κυριαρχίας – μουσουλμάνων, Βρετανών, «κοσμικών» ελίτ.

Η προσωπική του διαδρομή – παιδί φτωχής οικογένειας, «πωλητής τσαγιού», χωρίς οικογένεια σήμερα – προβλήθηκε ως απόδειξη αυτοθυσίας και εντιμότητας, σε αντίθεση με τη δυναστεία Γκάντι – Νεχρού.

Στην πράξη, ο Μόντι αναδιαμορφώνει τη σχέση θρησκείας και κράτους:

• αφαίρεσε το ειδικό καθεστώς της Τζαμού και Κασμίρ,
• τροποποίησε τον νόμο για την ιθαγένεια ευνοώντας μη μουσουλμανικές μειονότητες,
• άσκησε πίεση σε οργανώσεις όπως της Διεθνούς Αμνηστίας, που τελικά έκλεισε τα γραφεία της στην Ινδία.

Ο συνδυασμός ανάπτυξης, ισχυρής ηγεσίας και θρησκευτικού εθνικισμού δημιούργησε ένα σύστημα όπου η πλειονότητα ορίζεται ως «πραγματικό έθνος», ενώ οι μειονότητες ζουν υπό αυξανόμενη ανασφάλεια.

Μπενιαμίν Νετανιάχου: ο μακροβιότερος «ισχυρός άνδρας» του Ισραήλ

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είναι ίσως ο πιο κλασικός εκπρόσωπος του ισχυρού ηγέτη στη Μέση Ανατολή. Με αλλεπάλληλες θητείες από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, κατάφερε να ταυτίσει την ισραηλινή ασφάλεια με τη δική του πολιτική επιβίωση.

Αντί να ξεπεράσει τις εσωτερικές διαιρέσεις, τις αξιοποίησε:

• δεξιά vs αριστεράς,
• θρησκευόμενοι vs κοσμικών,
• Ασκεναζίμ vs Σεφαρδίμ.

Το αφήγημα είναι σταθερό: εκείνος ως μοναδικός εγγυητής της ασφάλειας, οι αντίπαλοι ως υπαρξιακή απειλή. Ταυτόχρονα, η προσπάθειά του να περιορίσει τις εξουσίες του Ανώτατου Δικαστηρίου, η ένταξη ακραίων θρησκευτικών και εθνικιστικών κομμάτων στον κυβερνητικό πυρήνα και η διαρκής σύγκρουση με τα ΜΜΕ έχουν διαβρώσει τον ήδη εύθραυστο χαρακτήρα της ισραηλινής δημοκρατίας.

Τι ενώνει τους «ισχυρούς» – και τι τους απειλεί

Παρά τις τεράστιες διαφορές τους, οι Πούτιν, Σι, Τραμπ, Μόντι και Νετανιάχου μοιράζονται ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά:

• Προσωποποίηση της εξουσίας: ο ηγέτης παρουσιάζεται όχι ως διαχειριστής, αλλά ως ενσάρκωση του έθνους. Οι θεσμοί γίνονται προεκτάσεις της βούλησής του.
• Πολιτική της ταυτότητας: η κρίση, η ανασφάλεια και οι οικονομικές δυσκολίες μεταφράζονται σε όρους εθνοτικού ή θρησκευτικού ανήκειν.
• Εργαλειοποίηση των κρίσεων εξωτερικής πολιτικής: από την Ουκρανία και την Ταϊβάν μέχρι τη Γάζα και το Κασμίρ, το εξωτερικό μέτωπο συχνά λειτουργεί ως εργαλείο εσωτερικής συσπείρωσης.
• Υπονόμευση θεσμών στο όνομα της λαϊκής βούλησης: αλλαγές συνταγμάτων, περιορισμός δικαστικής εποπτείας, έλεγχος των ΜΜΕ, εργαλειοποίηση εκλογικών κανόνων – όλα γίνονται «για να εφαρμοστεί η πραγματική βούληση του λαού».

Η ψηφιακή επανάσταση ενισχύει αυτή την τάση: επιτρέπει στους ηγέτες να παρακάμπτουν τα φίλτρα της δημοσιογραφίας, να συντηρούν στρατιές διαδικτυακών υποστηρικτών, να διασπείρουν θεωρίες συνωμοσίας και να μετατρέπουν κάθε διαφωνία σε υπαρξιακή σύγκρουση.

Ωστόσο, η ίδια αυτή δύναμη κρύβει και το αδύναμο σημείο τους. Καθώς η εξουσία συγκεντρώνεται γύρω από ένα πρόσωπο και η θεσμική ισορροπία καταστρέφεται, τα συστήματα γίνονται εύθραυστα:

• τι συμβαίνει όταν ο ηγέτης κάνει λάθος στρατηγικό υπολογισμό,
• όταν χάνει τη δημοφιλία του,
• ή όταν απλώς αποχωρήσει από τη σκηνή;

Η Ρωσία είναι παγιδευμένη σε έναν μακρύ πόλεμο φθοράς, οι ΗΠΑ βιώνουν πρωτοφανή πόλωση και θεσμική κρίση, η Ινδία δοκιμάζει τα όρια της πολυθρησκευτικής της ισορροπίας, το Ισραήλ βυθίζεται σε υπαρξιακό διχασμό.

Το βέβαιο είναι ότι η εποχή μετά τη βεβαιότητα της φιλελεύθερης «νίκης» δεν έχει ακόμη σταθεροποιηθεί. Οι ισχυροί ηγέτες μοιάζουν σήμερα κυρίαρχοι – αλλά είναι ταυτόχρονα και σύμπτωμα βαθύτερων κρίσεων. Το αν ο κόσμος θα επιστρέψει σε ένα πιο θεσμικό μοντέλο διακυβέρνησης ή θα συνεχίσει να γυρίζει γύρω από πρόσωπα και όχι κανόνες, θα κριθεί στα επόμενα μέτωπα – από την Ουκρανία και τη Γάζα μέχρι την επόμενη μεγάλη οικονομική κρίση.