Τρομακτική αγριότητα κατά των γυναικών στις εμπόλεμες ζώνες, όπως συνέβη στην Ουκρανία, όπως είδαμε πρόσφατα να συμβαίνει στην αποτρόπαιη τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς κατά αμάχων στο Ισραήλ. Για να μην αναφερθούμε στις πολλαπλές μορφές βίας κατά γυναικών και κοριτσιών ανά τον κόσμο, από τις δολοφονίες τους επειδή δεν φορούσαν μαντίλα, ως τους ακρωτηριασμούς, τους λιθοβολισμούς, τους γάμους σε παιδική ηλικία.

Η βία ως έκφανση εξουσίας και ελέγχου, σωματικού, κοινωνικού, ηθικού. Χθες επισκέφθηκα τα γραφεία της υπηρεσίας της τηλεφωνικής γραμμής υποστήριξης SOS εθνικής εμβέλειας, που απευθύνεται σε γυναίκες οι οποίες έχουν υποστεί ή υφίστανται κάθε μορφής βία.

Στον αριθμό 15900 απαντούν, είκοσι τέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο και 365 μέρες τον χρόνο, φωνές που παρέχουν συμβουλές, παροτρύνσεις, προτάσεις για λύσεις, ενώ η ηλεκτρονική επικοινωνία γίνεται μέσω της διεύθυνσης sos15900@isotita.gr.

Καθώς η συγκεκριμένη υπηρεσία είναι δικτυωμένη με άλλους φορείς – συμβουλευτικά κέντρα, ξενώνες ΜΚΟ, γυναικείες οργανώσεις, υπηρεσίες υγείας, κοινωνικές υπηρεσίες δήμων, αστυνομικά τμήματα – έχει τη δυνατότητα, κατά περίπτωση, να παραπέμψει εκεί τις γυναίκες. Προσφέροντάς τους ένα παράθυρο διαφυγής από μια δυναστική, συχνά απειλητική καθημερινότητα. Καλώντας τες να σπάσουν τη σιωπή, και μαζί μ’ αυτήν τα ασφυκτικά δεσμά που τις καθηλώνουν σε συνθήκες καταπίεσης, εξευτελισμού και κινδύνου. Βοηθώντας τες να πάψουν να φοβούνται, να ντρέπονται, να αισθάνονται ένοχες για την κακοποίηση τους, παραμένοντας έτσι παγιδευμένες σ’ έναν φαύλο κύκλο βίας. Κι αυτό είναι ένα πρώτο, αλλά πολύ σημαντικό βήμα για τη διεκδίκηση της ασφάλειας, της ελευθερίας και της αυτονομίας τους»

Επισημαίνουν επίσης εμμέσως ότι παραμένει ανεφάρμοστο το άρθρο 52 της Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης (Ν. 4531/2018) για την ενδοοικογενειακή βία ζητώντας να “εφαρμοστούν επειγόντος όλα τα μέτρα προστασίας”.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Αξιότιμοι αρχηγοί των πολιτικών κομμάτων του Ελληνικού Κοινοβουλίου,

Η ανελέητη σφαγιαστική βία κατά των γυναικών που εκδηλώνεται με έξαρση της τελευταίες ημέρες, μας δίνει το δικαίωμα  μεσούντος  του θέρους και με τον Αύγουστο μήνα γενικευμένων διακοπών, να  σας απευθυνθούμε επικαλούμενες  την πολιτική και προσωπική σας  ευαισθησία και να ζητήσουμε την άμεση παρέμβαση σας, προκειμένου  όχι μόνο ένα μήνυμα  σεβασμού της γυναικείας  οντότητας και προστασίας των παιδιών   να ακουμπήσει τις ψυχές της ελληνικής κοινωνίας, αλλά και  να δρομολογηθούν επείγοντα μέτρα πρόληψης και αναχαίτισης του κακού.

Επείγει να τεθούν σε εφαρμογή ΟΛΑ τα μέτρα προστασίας θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας που προβλέπει η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης (Ν. 4531/2018) όπως, για παράδειγμα, το Άρ. 52, με βάση το οποίο οι Αρχές θα μπορούσαν να διατάσσουν την άμεση απομάκρυνση του δράστη από την οικογενειακή εστία και να του απαγορεύουν την προσέγγιση της οικίας και/ή των θυμάτων.    
Δε θα κουραστούμε να επιμένουμε πως η αναγνώριση  στον ποινικό κώδικα του εγκλήματος  εις βάρος των γυναικών ως «Γυναικοκτονία»,  αποτελεί και με το υπόδειγμα ξένων κρατών  ένα σοβαρό μέτρο  αποτροπής. 

Με τιμή,

Δίκτυο Γυναικών Συγγραφέων Κατά Της Έμφυλης Βίας και των Γυναικοκτονιών «Η φωνή της»

Ένωση Γυναικών Ελλάδας (Ε.Γ.Ε.)

Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας (ΕΔκΒ)

ΜΗΤΕΡΑΣ ΕΡΓΟΝ Σύλλογος Πολύτεκνων Μητέρων

Οι μαμάδες Mother’s Wings Greece

Σύλλογος εργαζομένων Γενικής Γραμματείας Ισότητας των φύλων «Δώρα Κατσιβαρδάκου»  

Φεμινιστική Συλλογικότητα ΘΕΟΔΩΡΑ

ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΕΙ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Η «Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας» υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης την 7/4/2011 και υπογράφηκε ένα μήνα μετά, την 11/5/2011 κατά την 121η συνεδρίαση του Συμβουλίου στην Κωνσταντινούπολη. Τέθηκε σε ισχύ μετά την 10η επικύρωση της από την Ανδόρα στις 22/4/2014. Στην Ελλάδα ενώ ψηφίστηκε το 2011, η κύρωση της έγινε το 2018.

Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, όπως καθιερώθηκε να ονομάζεται, αποτελεί τη μοναδική διεθνή συμφωνία που έχει σχεδιαστεί για να σταματήσει η βία κατά των γυναικών και είναι  ένα σημαντικό βήμα στην μακρόχρονη και σταθερή προσπάθεια του Συμβουλίου της Ευρώπης να εξασφαλίσει τον σεβασμό των δικαιωμάτων των γυναικών.

Πράγματι, η βία κατά των γυναικών -και με την μορφή της ενδοοικογενειακής βίας- αποτελεί μια μείζονα παράμετρο περιορισμού και συχνά αποστέρησης θεμελιωδών δικαιωμάτων από τις γυναίκες. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990,  το Συμβούλιο της Ευρώπης ανέλαβε σημαντικές πρωτοβουλίες  προκειμένου τα κράτη να λάβουν νομοθετικά και άλλα μέτρα για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και η κοινή γνώμη να ευαισθητοποιηθεί σχετικά με τα προβλήματα που γεννώνται.

Η Σύμβαση στοχεύει στην εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών, αλλά και στην ανάπτυξη διοικητικών πρακτικών που αποσκοπούν στην πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας, ώστε τα θύματα της βίας να απολαμβάνουν ίσης προστασίας σε όλα τα κράτη-μέλη του Συμβουλίου.

Οι ρυθμίσεις της εκκινούν από την παραδοχή ότι το κοινωνικό φύλο αποτελεί την βάση ανάπτυξης προσβλητικών, επιθετικών και βίαιων συμπεριφορών, που απομειώνουν την κοινωνική παράσταση των θυμάτων, θίγουν την προσωπικότητά τους και συχνά επιφέρουν σοβαρές ψυχοσωματικές βλάβες, ακόμη και θάνατο. Για τον λόγο αυτό, παρότι τα κράτη μέλη παρωθούνται να λάβουν μέτρα προστασίας όλων των θυμάτων της ενδοοικογενειακής βίας, οι δεσμεύσεις που απορρέουν από αυτή αφορούν κατά κύριο λόγο τις γυναίκες.

Χαρακτηριστικό της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης είναι η έμφαση που αποδίδει στην πρόληψη. Ενδεικτικά, στην Σύμβαση προβλέπεται η υποχρέωση των συμβαλλόμενων κρατών να εξασφαλίσουν την κατάρτιση επαγγελματιών που ασχολούνται με τα θύματα της βίας, την υλοποίηση θεραπευτικών προγραμμάτων για τους δράστες εγκλημάτων ενδοοικογενειακής βίας και προσβολών της γενετήσιας ελευθερίας καθώς και να διοργανώνουν δράσεις δημοσιότητας για την κατάργηση των στερεοτύπων και την εξασφάλιση του σεβασμού της διαφορετικότητας.

Επίσης,  περιέχονται σημαντικές προβλέψεις για την προστασία των θυμάτων οι οποίες επιβάλλουν στα κράτη-μέλη να ενισχύσουν την μέριμνα που λαμβάνουν για την στήριξή τους, όπως είναι η δυνατότητα απομάκρυνσης του θύματος από τον δράστη, ο οποίος μπορεί να υποχρεωθεί να εγκαταλείψει την κατοικία του, η υποχρέωση ίδρυσης κέντρων υποδοχής των θυμάτων σε όλη την επικράτεια, η ιδιαίτερη πρόβλεψη για την έκδοση ή ανανέωση της άδειας παραμονής των αλλοδαπών γυναικών-θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας.

Η προστασία των θυμάτων ολοκληρώνεται με μια δέσμη κανόνων που υποχρεώνουν τα κράτη είτε να ποινικοποιήσουν  συμπεριφορές που μέχρι σήμερα διέφευγαν του ποινικού ενδιαφέροντος της πολιτείας, όπως για παράδειγμα τον εξαναγκασμό σε σύναψη γάμου, την σεξουαλική παρενόχληση και το stalking  είτε να προβλέψουν την αποζημίωση των θυμάτων.

Αξιοσημείωτες είναι οι παρεμβάσεις που προωθούνται από την Σύμβαση και σε επίπεδο δικονομικού δικαίου, ώστε το θύμα να προστατεύεται τόσο στην ποινική όσο και στην αστική δίκη.

Τέλος, καινοτομία της Σύμβασης συνιστά η ίδρυση μηχανισμού παρακολούθησης. Σε αυτόν περιλαμβάνεται η GREVIO ανεξάρτητο όργανο, που συγκροτείται από τεχνοκράτες και είναι επιφορτισμένο με την παρακολούθηση της εφαρμογής της Σύμβασης από τα κράτη-μέλη που την έχουν υπογράψει, να εκπονεί και δημοσιεύει Εκθέσεις στις οποίες αξιολογεί τα νομοθετικά και άλλα μέτρα που λαμβάνει καθένα συμβαλλόμενο μέρος για να εξασφαλίσει τον σεβασμό των ορισμών της Σύμβασης. Σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται σοβαρή ή εκτεταμένη ή επαναλαμβανόμενη βία η GREVIO μπορεί να διενεργήσει ειδική έρευνα, ενώ επίσης μπορεί να εκδίδει συστάσεις.

Επίσης στον μηχανισμό παρακολούθησης της Σύμβασης περιλαμβάνεται και το Συμβούλιο των συμβαλλόμενων μερών, που απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών-μελών που υπέγραψαν την Σύμβαση. Είναι ο πρώτος αποδέκτης των Εκθέσεων της GREVIO και μπορεί με βάση τα πορίσματά τους, να εκδίδει Συστάσεις για συγκεκριμένα κράτη που υπολείπονται στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων τους.

Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης διαρρυθμίζει ένα ικανοποιητικό σύστημα νομοθετικών μέτρων, διοικητικών διαδικασιών και συνεργιών του δημόσιου τομέα με ΜΚΟ, προκειμένου να καταπολεμηθεί η βία κατά των γυναικών και η ενδοοικογενειακή βία. Η κύρωσή της και οι προτεινόμενες τροποποιήσεις του εθνικού νομικού πλαισίου σε συμμόρφωση με όσα αυτή επιτάσσει, συμβάλλουν στην εφαρμογή των αρχών της ισότητας και της ισότητας των φύλων και μπορεί να αποτελέσουν το όχημα για την εξάλειψη των κοινωνικών στερεοτύπων και την σταδιακή ανατροπή των σχέσεων εξουσίας στις οποίες υπάγονται κυρίως οι γυναίκες.

Επιπλέον,  τα κράτη-μέλη που υπογράφουν την Σύμβαση ενθαρρύνονται να εφαρμόσουν τις προβλέψεις της και στην περίπτωση που θύμα της βίας είναι άνδρας ή αγόρι. Πρόκειται για μια σημαντική πρόβλεψη, δεδομένου ότι οι κοινωνικές δομές και πρακτικές πλαισιώνουν την καταστατική κατάσταση υποτέλειας των γυναικών, ωστόσο σχέσεις εξουσίασης αναπτύσσονται και σε βάρος των ανδρών, συνήθως των παιδιών και εφήβων.

Πότε κυρώθηκε στην Ελλάδα – Τι προβλέπεται  στο ν.4531/18

Η κύρωση της «Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας» (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης) από το ελληνικό κοινοβούλιο το 2018, επισφράγισε τις πολιτικές και τις δράσεις για την ουσιαστική ισότητα των φύλων της  κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Η εναρμόνιση της εθνικής μας νομοθεσίας στο νομικό πλαίσιο της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, έγινε με την ψήφιση του νόμου  του ν.4531/18, ικανοποίησε ένα  πάγιο αίτημα των γυναικών και του φεμινιστικού κινήματος, και αποτέλεσε ένα σημαντικό κομμάτι των πολιτικών που εφαρμόσαμε στη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων (ΓΓΙΦ) προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις έμφυλες διακρίσεις και – στη συγκεκριμένη περίπτωση-  την έμφυλη βία.

Στον ελληνικό εφαρμοστικό νόμο 4531/18 οι τροποποιήσεις των διατάξεων του Ποινικού Κώδικα και συγκεκριμένων νόμων, συμπεριλαμβάνουν τα εξής:

• Τα έθιμα, οι παραδόσεις και η θρησκεία του δράστη, δεν μειώνουν την ποινή του.
• Προβλέπεται αναστολή παραγραφής και των εγκλημάτων ενδοοικογενειακής βίας μέχρι την ενηλικίωση του θύματος και για ένα έτος μετά εφόσον πρόκειται για πλημμέλημα, και για τρία έτη μετά, εφόσον πρόκειται για κακούργημα.
• Ο εξαναγκασμός της γυναίκας σε πράξη ακρωτηριασμού η αυτοακρωτηριασμού τιμωρείται με φυλάκιση
• Ο εξαναγκαστικός γάμος συμπεριλαμβάνεται ως σκοπός στο ποινικό αδίκημα της εμπορίας των ανθρώπων – Δεν επιτρέπεται πλέον ο βιαστής να παντρευτεί το θύμα και να γλυτώσει την ποινή.
• Προβλέπεται νέα διάταξη για το λεγόμενο stalking (εξακολουθητική περενοχλητική συμπεριφορά)
• Στην έννοια της οικογένειας για την ενδοοικογενειακή βία,  συμπεριλαμβάνονται και τα πρόσωπα που συνδέονται  ή συνδέονταν με σύμφωνο συμβίωσης.
• Αν ο δράστης δεν ολοκληρώσει το ειδικό συμβουλευτικό – θεραπευτικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας σε δημόσιο φορέα, σε όποιον τόπο και για όσο χρονικό διάστημα κρίνεται τούτο αναγκαίο από τους αρμόδιους θεραπευτές,  η υπόθεση ανασύρεται από το αρχείο και συνεχίζεται η ποινική διαδικασία κατά του δράστη.
• Προβλέπει ελληνική αρχή αποζημίωσης θυμάτων βίας και διεύρυνση της έννοιας της αποζημίωσης και επιτάχυνση διαδικασίας.
• Απαγορεύεται η άδεια οπλοφορίας του δράστη.

Σήμερα η πλήρης εφαρμογή της Σύμβασης καθυστερεί παντού.

Είναι χαρακτηριστικό, όπως επισημαίνουν πολλές οργανώσεις,  ότι η σημερινή κυβέρνηση,  δεν την παίρνει καθόλου υπόψη της στο νέο νομοσχέδιο για την αναγκαστική συνεπειμέλεια κάτι το οποίο θα έχει τραγικές συνέπειες για τη μητέρα και το παιδί από έναν κακοποιητή πατέρα. Αυτός είναι ένα σοβαρός λόγος που έχει προκαλέσει την  έντονη κοινωνική διαμαρτυρία και γι αυτό το νομοσχέδιο δεν πρέπει να ψηφιστεί.

Επιπλέον η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει στην πλήρη εφαρμογή των νόμων  ν.4531/2018 (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης) και ν.4604/2019 για τη μονιμότητα, την αναβάθμιση και την επέκταση του Δικτύου των Δομών σε όλη την Ελλάδα με ενίσχυση τω εργαζομένων, τη δημιουργία  δομών  για τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα και που ήδη εμείς σχεδιάζαμε, την υλοποίηση  ειδικών  θεραπευτικών  προγραμμάτων  για τους θύτες.

Η προσπάθεια για την αντιμετώπιση και  καταπολέμηση της έμφυλης βίας πρέπει να είναι καθημερινή και ειλικρινής κι όχι να αποτελεί  πεδίο κυβερνητικών επικοινωνιακών διακηρύξεων.
Αποτελεί υποκρισία και μελανό σημείο για την κυβέρνηση,  η προχθεσινή  προσαγωγή στο αστυνομικό τμήμα των 7 φεμινιστριών που έκαναν μια συμβολική διαμαρτυρία στην Τούρκικη πρεσβεία  για την αποχώρηση της από τη Σύμβαση.

Σήμερα, σε περίοδο πανδημίας, της οποίας οι επιπτώσεις είναι μεγαλύτερες στις γυναίκες και στα δικαιώματα τους καθώς η βία κατά των γυναικών έχει αυξηθεί δραματικά παγκόσμια, η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης έχει βοηθήσει τον αγώνα των γυναικών κατά της έμφυλης βίας, όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και στις χώρες που την έχουν νομοθετήσει.
Η απόσυρση του Ερντογάν από τη Σύμβαση, δεν αποτελεί μόνο οπισθοδρομικό βήμα για την Τουρκία, αλλά μπορεί να ενθαρρύνει ακροδεξιές κυβερνήσεις να καταστρατηγήσουν περαιτέρω τα δικαιώματα των γυναικών σε χώρες όπως η Πολωνία, που πρόσφατα απαγόρευσε τις αμβλώσεις.

Οι γυναίκες στη Τουρκία πρέπει να νικήσουν αυτό τον πόλεμο, πρώτα απ’ όλα για να προστατέψουν τις ίδιες τις ζωές τους και να μην «αφήνονται να δολοφονούνται». Θα είναι όμως και μια νίκη για όλες τις γυναίκες σε όλο τον κόσμο που αγωνίζονται για  τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη χειραφέτηση τους.

Ο αγώνας τους είναι και δικός μας αγώνας και δε μπορούμε να σιωπούμε αλλά να δυναμώσουμε την αλληλεγγύη μας και να απαιτήσουμε άμεσα να πάρει πίσω η κυβέρνηση της Τουρκίας την εγκληματική της απόφαση και να παραμείνει συμβαλλόμενο μέρος στη Διεθνή Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, να σταματήσει κάθε καθυστέρηση και να γίνει η Σύμβαση νόμος της ίδιας της Ε.Ε. (όπως έχει αποφασίσει) και να κυρωθεί από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και  η Ελλάδα και η Ε.Ε να πάρουν στιβαρά μέτρα κατά της κυβέρνησης της Τουρκίας εξίσου με τις άλλες παραβιάσεις.

Ο αγώνας αυτός όμως δε σταματάει εδώ. Θα συνεχίζεται μέχρι να χτίσουμε μια κοινωνία απαλλαγμένη από την πατριαρχία όπου τα δικαιώματα των γυναικών θα είναι απόλυτα κατοχυρωμένα και σεβαστά.

*Φωτεινής Κούβελα, πρ. Γενική Γραμματέα Ισότητας των Φύλων

• 1ο λάθος: Θα βγάλω μία φωτογραφία για να αποδείξω τον ξυλοδαρμό μου.

Η φωτογραφία δεν είναι από μόνο της ικανό αποδεικτικό μέσο. Αυτό συμβαίνει αφενός γιατί μπορεί με κατάλληλα μέσα να υποστεί επεξεργασία αφετέρου γιατί το άτομο προ της φωτογράφισής του μπορεί να μακιγιαριστεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να αλλοιώνει την πραγματική εικόνα. Συνεπώς, το άτομο που έχει υποστεί κακοποίηση εάν απλά φωτογραφίσει τις κακώσεις του δεν θα μπορέσει να αποδείξει την κακοποίηση.

• 2ο λάθος: Θα πάω στο πλησιέστερο νοσοκομείο και θα πάρω ιατρικό πιστοποιητικό από τον χειρουργό.

Πράγματι, το πρώτο που πρέπει να κάνει το θύμα που φέρει σοβαρά τραύματα (ανοιχτά θλαστικά, πιθανά κατάγματα κ.λπ.) είναι να επισκεφθεί ένα νοσοκομείο για την παροχή πρώτων βοηθειών και εξετάσεων. Στη συνέχεια, όμως, είναι απαραίτητη η εξέταση από ιατροδικαστή.

Σύσκεψη για το νέο “lockdown” – Αποφασίζεται rapid και για τα σούπερ μάρκετ, έλεγχοι με τα… μάτια στις εκκλησίες

Ο ιατροδικαστής είναι ο μόνος ιατρός που έχει την κατάλληλη εκπαίδευση για την πιστοποίηση των σωματικών βλαβών. Καμία άλλη ιατρική ειδικότητα δεν έχει αντίστοιχη εκπαίδευση, συνεπώς ιατρός άλλης ειδικότητας δεν μπορεί να καταγράψει ορθά και πλήρως τις σωματικές βλάβες. Για μία εκχύμωση, για παράδειγμα, ο ιατροδικαστής περιγράφει πλήρως τα χαρακτηριστικά της, δηλαδή τις διαστάσεις, τη χροιά και το σχήμα της, με αποτέλεσμα να μπορεί να δώσει απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα της υπόθεσης.

• 3ο λάθος: Δεν θέλω να υποβάλω μήνυση οπότε δεν μπορώ να εξεταστώ από ιατροδικαστή.

Όταν μία γυναίκα έχει αποφασίσει να υποβάλει μήνυση στον δράστη, θα πρέπει να το κάνει το συντομότερο δυνατό στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής. Σε αυτήν την περίπτωση, η αστυνομία εκδίδει εντολή κλινικής ιατροδικαστικής εξέτασης στην πλησιέστερη ιατροδικαστική δομή και η όλη διαδικασία είναι δωρεάν.

Σε περίπτωση, όμως, που το θύμα δεν είναι έτοιμο για μία νομική διαδικασία, είναι σημαντικό για να υπάρξει πιστοποίηση της κακοποίησης για μελλοντική χρήση, να υπάρξει ιατροδικαστική εξέταση σε κάποιο ιατροδικαστικό ιατρείο. Ιατρεία υπάρχουν στις κυριότερες πόλεις της χώρας. Και στις δύο περιπτώσεις, η έκθεση κλινικής εξέτασης που εκδίδεται έχει το ίδιο κύρος και την ίδια νομική ισχύ ως προς τις νόμιμες χρήσεις και ενώπιον όλων των αρχών και υπηρεσιών.

«Είναι σημαντικό όλες οι γυναίκες να γνωρίζουν τις ορθές διαδικασίες. Ακόμη κι αν δεν συμβεί στις ίδιες ένα τέτοιο περιστατικό, βάσει των επιδημιολογικών δεδομένων, είναι εξαιρετικά πιθανό να χρειαστεί να συμβουλεύσουν κάποιο άτομο του οικογενειακού ή του φιλικού τους περιβάλλοντος. Μόνο με τη σωστή ενημέρωση η γυναίκα θα μπορέσει να προβεί στις σωστές κινήσεις και τελικά να καταφέρει να δικαιωθεί. Οι ιατροδικαστές είμαστε δίπλα στα θύματα βίας όποτε και αν μας χρειάζονται», τόνισε ο πρόεδρος της Ελληνικής Ιατροδικαστικής Εταιρίας, Γρηγόρης Λέων.

Η Παγκόσμια Ημέρα για την εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών τιμάται κάθε χρόνο στις 25 Νοεμβρίου, από το 1960. Ωστόσο, αν και από τότε έχουν γίνει τεράστια βήματα για την αντιμετώπιση του φαινομένου σε ψυχολογικό και νομικό επίπεδο, οι συμπεριφορές παραμένουν ίδιες. Πίσω από κλειστές πόρτες και παράθυρα εκτυλίσσονται καθημερινά ιστορίες απελπισίας και πόνου.

Η βία κατά των γυναικών δεν συναντάται μόνο στο οικογενειακό περιβάλλον αλλά και στο εργασιακό, όπου παίρνει τη μορφή της σεξουαλικής παρενόχλησης, της ταπείνωσης και του περιορισμού. Οι ειδικοί καταχωρούν και νέες μορφές βίας κατά των γυναικών που έχουν να κάνουν με τον κυβερνοχώρο. Αυτές διαχωρίζονται σε διαδικτυακή παρακολούθηση, διαδικτυακή παρενόχληση και μη συναινετική πορνογραφία.

Τηλεφωνική Γραμμή Υποστήριξης SOS 15900 και womensos.gr

Εάν βρίσκεσαι σε κίνδυνο, δώσε «σήμα»: Μια γυναίκα σηκώνει την παλάμη της. Διπλώνει τον αντίχειρα και τον κλείνει μέσα στη γροθιά της. Βρίσκεται σε κίνδυνο. Πρόκειται για διεθνές μη λεκτικό κώδικα και δηλώνει πως υφίσταται βία. Το σιωπηλό σινιάλο διαδόθηκε ευρέως στη διάρκεια της καραντίνας, όπου τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας αυξήθηκαν σε όλη την υφήλιο, σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.

Τον τελευταίο χρόνο περίπου 4.872 γυναίκες σε όλη την Ελλάδα βρήκαν το κουράγιο να καταγγείλουν πως έπεσαν θύματα βίας, μέσα στο ίδιο τους το σπίτι.

Στην Ελλάδα, το διάστημα της πρώτης καραντίνας οι κλήσεις προς την Τηλεφωνική Γραμμή Υποστήριξης SOS 15900, αυξήθηκαν κατά 230%. Οι ειδικοί ήξεραν ότι τα περιστατικά βίας αυξάνονται όταν τα ζευγάρια περνούν περισσότερο χρόνο μαζί.

Όπως αναφέρεται στη Ετήσια Έκθεση για τη βία κατά των Γυναικών που δημοσιέυει σήμερα η Γενική Γραμματεία Οικογενιακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, την περίοδο του πρώτου Covid-19 lockdown και πιο συγκεκριμένα την περίοδο Μαρτίου -Απριλίου 2020, στα Συμβουλευτικά Κέντρα του Δικτύου δομών για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών απευθύνθηκαν 549 γυναίκες στο σύνολο. Κατά την περίοδο αναφοράς βασική πηγή ενημέρωσης των γυναικών ήταν η Γραμμή SOS 15900 με 39% τον μήνα Απρίλιο 2020, ενώ το 18% ενημερώθηκε από άλλο φορέα.

Στη γραμμή SOS 15900 καταγράφηκαν 325 κλήσεις τον μήνα Μάρτιο και αφορούσαν «περιστατικά βίας», ενώ 69 κλήσεις αφορούσαν «την ενημέρωση». Συγκριτικά με τους δύο μήνες αναφοράς τον Απρίλιο 2020 παρατηρείται μια αύξηση σε ποσοστό 227,4% για τις κλήσεις που αφορούσαν «περιστατικά βίας» και αντίστοιχα 142% σε κλήσεις που αφορούσαν «την ενημέρωση». Από το σύνολο των κλήσεων που καταγράφηκαν από την Γραμμή SOS 15900 τον Μάρτιο 2020 αφορούσαν καταγγελίες για περιστατικά βίας ή ενημέρωση με το 85% να είναι ωφελούμενες ή τρίτα πρόσωπα που κάλεσαν την γραμμή SOS 15900 για πρώτη φορά ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τον μήνα Απρίλιο 2020 υπήρξε 91%. Οι Περιφέρειες ανά την Ελλάδα όπου καταγράφηκαν οι περισσότερες κλήσεις για το συγκεκριμένο διάστημα ήταν η Αττική με ποσοστό 42% το μήνα Μάρτιο 2020 και 45% για τον Απρίλιο 2020, η Περιφέρεια της Κεντρικής Μακεδονίας περίπου 9% και για τους δύο μήνες αναφοράς και της Κρήτης αντίστοιχά με ποσοστό 4%. Αναφορικά με τον Μάρτιο 2020 το 92% από το σύνολο των κλήσεων αφορούσαν περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και 87% αντίστοιχα τον Απρίλιο 2020. Αναφορικά με τη σχέση θύματος-θύτη για τις ωφελούμενες ή τα τρίτα πρόσωπα που κάλεσαν την γραμμή και ανέφεραν περιστατικό βίας,θύτης ήταν ο σύζυγος στο 57% των περιπτώσεων κατά το μήνα Μάρτιο 2020 και 54% τον Απρίλιο 2020. Τα κύρια αιτήματα των κλήσεων και για τους δύο μήνες αναφοράς ήταν η νομική συμβουλευτική με ποσοστό 41% τον Μάρτιο 2020 και 33% τον Απρίλιο 2020. Επιπλέον, η ψυχοκοινωνική στήριξη των επωφελούμενων γυναικών ή τρίτων προσώπων από το εξειδικευμένο προσωπικό της Γραμμής SOS 15900 αναζητήθηκε σε ποσοστό 36% τον Μάρτιο 2020 και 41% τον Απρίλιο 2020.

Το πρώτο νομικά δεσμευτικό διεθνές κείμενο που θέτει κριτήρια για την πρόληψη της έμφυλης βίας, είναι η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης.  Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2011, τέθηκε σε ισχύ το 2014 και υπογράφηκε από την Ε.Ε. το 2017. Στην Ελλάδα, επικυρώθηκε με νόμο το 2018 επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.

Πολλές νιώθουν ντροπή, δεν τολμούν να αρθρώσουν αυτό που τις βασανίζει

Η Αττική «κρατάει τα σκήπτρα» της κακοποίησης γυναικών, σε σχέση με τις υπόλοιπες περιφέρειες. Ωστόσο, τα περιστατικά που αναφέρονται δεν είναι μόνον αυτά. Πολλές γυναίκες νιώθουν ντροπή και δεν τολμούν να αρθρώσουν αυτό που τις βασανίζει.

«Αυτές οι γυναίκες, υποτιμούν πάρα πολύ το γεγονός. Το υποβαθμίζουν. Λένε ένα χαστούκι ήταν, δεν γίνεται συχνά» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κλινική ψυχολόγος και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Άννα Κανδαράκη. «Από πίσω υπάρχει ένα κομμάτι ενοχής, ότι με κάποιον τρόπο κι εγώ το προκαλώ. Η βαθύτερή τους πεποίθηση, ακόμα και αν δεν λέγεται, είναι ότι σε όλες τις σχέσεις υπάρχει βία», συμπληρώνει η ειδικός που έχει συντελέσει στην θεραπεία κακοποιημένων γυναικών στο Παρίσι.

Τόσο η κλινική εμπειρία, όσο και η βιβλιογραφία, δείχνουν ότι αυτές οι γυναίκες μέχρι να ζητήσουν βοήθεια έχουν υποστεί επανειλειμμένως βία και έχουν φτάσει σε σημείο να φοβηθούν για τη ζωή τους. Το φαινόμενο είναι παγκόσμιο. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι περισσότερες καταγγελίες γίνονται στην Σουηδία. Όχι γιατί εκεί οι άνθρωποι είναι πιο βίαιοι, αλλά γιατί οι γυναίκες γνωρίζουν καλύτερα τα δικαιώματά τους.

Ένα οριζόντιο πρόβλημα

«Είναι οριζόντιο πρόβλημα» λέει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Γενική Γραμματέας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, Μαρία Συρυγγέλα και συμπληρώνει: «Μπορεί καμιά φορά να νομίζουμε ότι αυτό το πρόβλημα αφορά γυναίκες από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Δεν ισχύει. Δεν έχει ταξικούς περιορισμούς, ούτε μορφωτικούς περιορισμούς».

Τα μέτρα που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία

Διαχρονική είναι η συμβολή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στη μάχη κατά της έμφυλης βίας. Αποκορύφωμα η ανάδειξη του θέματος και η μεγάλη ενίσχυση της ικανότητας απόκρισης του ελληνικού κράτους κατά την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ιδιαίτερα μέσα από τη δράση της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων.

Η Ειρ. Αγαθοπούλου, σημερινή αν. τομεάρχισσα Δικαιοσύνης, Αρμόδια για θέματα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Ισότητας και Καταπολέμησης των Διακρίσεων, συνοψίζει σε τέσσερις γραμμές τα βασικά σημεία στα οποία επικεντρώνει όλο αυτό το διάστημα τη δράση της το κόμμα της σημερινής αξιωματικής αντιπολίτευσης:

1. Ενίσχυση του Δικτύου Δομών (Συμβουλευτικά Κέντρα & Ξενώνες Φιλοξενίας) για την Καταπολέμηση της Έμφυλης Βίας και επέκτασή του σε όλη την Ελλάδα
2. Μονιμοποίηση των Δομών και ένταξή τους στον τακτικό προϋπολογισμό της Κεντρικής Κυβέρνησης ή των ΟΤΑ
3. Πρόληψη από μικρή ηλικία, μέσω ειδικών μαθημάτων στα σχολεία για την ισότητα των φύλων
4. Δημιουργία προγραμμάτων θεραπευτικής αντιμετώπισης για τους δράστες ενδοοικογενειακής βίας και σεξουαλικών αδικημάτων, όπως προβλέπει η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης.

«Ήδη έχουν καταγραφεί για φέτος 10 γυναικοκτονίες στην Ελλάδα»

25 Νοέμβρη σήμερα, Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών και ήδη έχουν καταγραφεί για φέτος 10 γυναικοκτονίες στην Ελλάδα, τονίζει ακόμα η Ειρ. Αγαθοπούλου. Και η τελευταία, όπως και οι περισσότερες, για «οικογενειακές διαφορές», παρότι «φαινόταν να είναι ένα αγαπημένο ζευγάρι» και «ο δράστης δεν είχε δώσει αφορμές στο παρελθόν».

«Η βία κατά των γυναικών, όμως, δεν είναι μόνο αριθμοί», συμπληρώνει η αναπληρώτρια τομεάρχης Δικαιοσύνης της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία. «Πίσω από τους αριθμούς κρύβονται ανθρώπινες ζωές, ενσώματες υπάρξεις, στα σώματα των οποίων ασκείται κάθε είδους βία, που στην ακραία της μορφή στέλνει στον θάνατο, όπως συνέβη με την Ελένη Τοπαλούδη, με την Susan Eaton, με την ZackieOh και πολλές άλλες», είπε.

«Η σημερινή μέρα μας βρίσκει εν μέσω μιας τεράστιας υγειονομικής, οικονομικής, κοινωνικής κρίσης, η οποία έχει αναδείξει το έμφυλο και ταξικό πρόσημό της παγκοσμίως. Χιλιάδες ανθρώπινες ζωές στα αζήτητα, χιλιάδες γυναίκες και θηλυκότητες κακοποιημένες, βιασμένες, δολοφονημένες, αποκλεισμένες εντός της οικίας τους. Και οι αριθμοί να δηλώνουν ότι η βία κατά των γυναικών και η ενδοοικογενειακή βία αυξήθηκε κατά 20% τον καιρό της πανδημίας».

«4 στις 10 γυναικοκτονίες έγιναν σε συνθήκες lockdown»

Από τη μεριά του το Τμήμα Φεμινιστικής Πολιτικής και Φύλου του ΣΥΡΙΖΑ υπενθυμίζει σήμερα τις 18 προτάσεις του για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας σε περίοδο καραντίνας λόγω Covid 19 τις οποίες έγκαιρα επεξεργάστηκε και κατέθεσε.

Οι τέσσερεις από τις δέκα γυναικοκτονίες, έγιναν σε συνθήκες lockdown, αναφέρει χαρακτηριστικά, ενώ καθημερινά σε όλο τον πλανήτη, έχουμε, κατά μέσο όρο, 137 δολοφονίες γυναικών.

«Καθώς οι πόρτες των σπιτιών έκλεισαν και άρχισε η απομόνωση λόγω covid-19, τα κρούσματα κάθε μορφής βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών, ιδίως της ενδοοικογενειακής βίας, παρουσίασαν ανησυχητική αύξηση. Τα νούμερα είναι μόνο από όσες γυναίκες μίλησαν.

Η πανδημία της έμφυλης βίας δεν είναι νέα. Ακόμη και πριν την εξάπλωση του covid-19, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ, το τελευταίο χρόνο παγκοσμίως, 243 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια κακοποιήθηκαν από τους οικείους συντρόφους τους», συμπληρώνει το Τμήμα στη σημερινή ανακοίνωσή του.

Υπενθυμίζεται πως με αφορμή τη νέα γυναικοκτονία στην Μάνη, παρέμβαση είχε κάνει πρόσφατα και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Αλέξης Τσίπρας.