Χρόνης Διαμαντόπουλος

Παγκόσμιοι κλυδωνισμοί και ενεργειακή αβεβαιότητα

Σύμφωνα με την εκτίμηση του Προέδρου του ΕΒΕΠ, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα δοκιμασία. Ο κ. Κορκίδης τονίζει χαρακτηριστικά: «Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να δημιουργήσει στη παγκόσμια οικονομία κλυδωνισμούς, μειώνοντας το παγκόσμιο ΑΕΠ από -0,2% έως και -1%, αυξάνοντας τον πληθωρισμό +1% και επιβραδύνοντας τις επενδύσεις προς αποφυγή ρίσκου».

Το μέγεθος της ζημιάς θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και τη διασπορά των μαχών, με το πετρέλαιο να αποτελεί τη «θρυαλλίδα» των εξελίξεων. Ο κίνδυνος στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, μπορεί να εκτοξεύσει το Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, επαναφέροντας ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη μέσω των τιμών LNG και φυσικού αερίου.

Οι Πέντε «Πληγές» για την Ελλάδα

Για τη χώρα μας, ο Βασίλης Κορκίδης εντοπίζει άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις σε πέντε κρίσιμους τομείς: ναυτιλία, εμπόριο, ενέργεια, τουρισμό και γεωπολιτική σταθερότητα.

Ναυτιλία και Λιμάνια

Σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη «στην εμπορική ναυτιλία, πιθανές επιθέσεις ή εμπλοκές στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα θα οδηγήσουν σε αύξηση ναύλων και ασφαλίστρων κατά κινδύνων πολέμου, ανακατεύθυνση πλοίων μέσω Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, καθυστερήσεις και μειωμένη αξιοπιστία των logistics, με αποτέλεσμα υψηλότερο λειτουργικό κόστος και πιέσεις στις ναυλώσεις για τις ελληνόκτητες εταιρείες. Η διαταραχή του εμπορίου και των εισαγωγών, ιδίως μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, είναι προφανές ότι θα επηρεάσει εκ νέου την εφοδιαστική αλυσίδα, τη μεταποίηση και το λιανικό εμπόριο, καθώς οι εισαγωγές πρώτων υλών, σιτηρών και πετροχημικών επηρεάζονται άμεσα, αυξάνοντας το κόστος εισαγωγών σε ενέργεια, πρώτες ύλες και τεχνολογικά προϊόντα, ενώ δημιουργούν ανασφάλεια στις εξαγωγές προς χώρες της Μέσης Ανατολής και Αφρικής».

Τουρισμός

Όπως εξηγεί επίσης ο Πρόεδρος του ΕΒΕΠ «σε διεθνές επίπεδο οι χρηματοπιστωτικές αγορές είναι σύνηθες να αντιδρούν με πτώση μετοχών και μεταβλητότητα ομολόγων, κυρίως σε κλάδους υψηλής ενεργειακής εξάρτησης, ενώ παρατηρείται άνοδος του χρυσού και του δολαρίου ως ασφαλή καταφύγια και υποχώρηση νομισμάτων αναδυόμενων αγορών. Επίσης, αναμένονται τάσεις μείωσης επενδύσεων, κάμψης τουρισμού και εξαγωγών, περιορισμού ροών πετρελαίου, ακόμη και αντίστροφης μετανάστευσης, καθώς αυξάνεται η στρατιωτική επιτήρηση».

Εμπόριο και ακρίβεια

«Τις πιθανές επιπτώσεις από την νέα σύρραξη και τη διαταραχή των εμπορευματικών ροών θα βιώσουν και πάλι τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα το λιμάνι του Πειραιά το οποίο, ως γνωστόν, έχει απωλέσει μεγάλο μέρος της εμπορευματικής κίνησης του από την κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα», τονίζει ο κ. Κορκίδης στη συνέχεια και εξηγεί: «Η νέα σύρραξη εξανεμίζει τις ελπίδες των Μεσογειακών λιμένων για μια ειρηνική περίοδο ανάκαμψης, καθώς μεγάλες εταιρίες διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων διαβλέποντας την κατάσταση θα «ανακρούσουν πρύμναν» σε σχεδιασμούς διέλευσης από το Σουέζ. Παράλληλα, η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ως απότοκο της αντίδρασης των αγορών θα επιβαρύνει, άμεσα τις οδικές, ακτοπλοϊκές και αεροπορικές μεταφορές, το κόστος παραγωγής και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις, ιδίως σε τρόφιμα και ενέργεια.

Σε διεθνές επίπεδο οι χρηματοπιστωτικές αγορές είναι σύνηθες να αντιδρούν με πτώση μετοχών και μεταβλητότητα ομολόγων, κυρίως σε κλάδους υψηλής ενεργειακής εξάρτησης, ενώ παρατηρείται άνοδος του χρυσού και του δολαρίου ως ασφαλή καταφύγια και υποχώρηση νομισμάτων αναδυόμενων αγορών».

Παρά τις προκλήσεις, ο κ. Κορκίδης επισημαίνει ότι η Ελλάδα καλείται να διατηρήσει λεπτές ισορροπίες, ενώ ταυτόχρονα «ενισχύεται ο ρόλος της ως ενεργειακού κόμβου LNG και γεωπολιτικού συμμάχου».

Εστιάζοντας στις σημαντικότερες επιπτώσεις για την Ελλάδα, ο κ. Κορκίδης αναφέρεται σε πέντε βασικούς τομείς. Δηλαδή, τουρισμό, ναυτιλία, εμπόριο, ενεργειακό κόστος και γεωπολιτική σταθερότητα.

Αναλυτικά:

– Πλήγμα στον τουρισμό Ανατολικής Μεσογείου.

Η Ελλάδα μπορεί να θεωρηθεί «γειτονική ζώνη αστάθειας», ειδικά από επισκέπτες τρίτων χωρών (ΗΠΑ, Ασία). Η εξέλιξη αυτή ενδεχομένως οδηγήσει σε:

      * Ακύρωση κρουαζιέρων και πακέτων πολυπροορισμών (π.χ. Ελλάδα-Τουρκία-Ισραήλ-Αίγυπτος).

      * Αύξηση ασφαλιστικών καλύψεων για ταξιδιωτικούς παρόχους.

      * Επιβάρυνση τουριστικής εικόνας: λιγότερες κρατήσεις σε νησιά και περιοχές κοντά στην Ανατολική Μεσόγειο.

– Επιβάρυνση Ελληνικής ναυτιλίας

Πιθανές επιθέσεις ή εμπλοκές στα στενά του Ορμούζ και Ερυθρά Θάλασσα ενδεχομένως οδηγούν σε αύξηση ναύλων και ασφαλίστρων, σε rerouting πλοίων μέσω Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας (Αφρική), σε καθυστερήσεις και μειωμένη αξιοπιστία logistics ενώ οι ελληνόκτητες ναυτιλιακές θα δουν άνοδο λειτουργικού κόστους και πιθανές πιέσεις σε ναυλώσεις.

– Διατάραξη εμπορίου και εισαγωγών.

Οι καθυστερήσεις εμπορευμάτων από Ασία μέσω Σουέζ δημιουργεί προβλήματα στην μεταποίηση και το λιανικό εμπόριο με αύξηση του κόστους εισαγωγών, ειδικά για την ενέργεια, τις πρώτες ύλες, και για τεχνολογικά προϊόντα ενώ επιφέρει και κλίμα ανασφάλειας στις εξαγωγές προς χώρες της Μέσης Ανατολής, Β. Αφρικής.

– Ενεργειακή αναστάτωση – κόστος καυσίμων

Η αύξηση τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, θα έχει άμεσο αντίκτυπο στις μεταφορές (οδικές, ακτοπλοΐα, αεροπορικές), στο κόστος παραγωγής, στην οικιακή θέρμανση και στο ηλεκτρικό ρεύμα και γενικότερα σε επιβάρυνση του πληθωρισμού στην Ελλάδα, ιδιαίτερα για τρόφιμα και ενέργεια.

– Γεωπολιτική και διπλωματική πίεση.

Ενισχύεται ο ρόλος της Ελλάδας ως ενεργειακός και γεωπολιτικός κόμβος(LNG, EastMed), αλλά δημιουργείται και πίεση στην χώρα να διατηρήσει ισορροπία μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και αραβικών χωρών ενώ ενδεχομένως επιφέρει και αύξηση στρατιωτικής επιτήρησης σε Αιγαίο και Κύπρο.

Σε ό,τι αφορά σε διεθνές επίπεδο, στην ανάλυσή του ο κ. Κορκίδης εστιάζει στις επιπτώσεις σε 4 τομείς:

– Ενεργειακή ασφάλεια και τιμές πετρελαίου:

* Απότομη αύξηση τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου λόγω αβεβαιότητας στον Περσικό Κόλπο.

* Απειλή για τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ~20% του παγκόσμιου πετρελαίου.

* Επιβάρυνση καυσίμων για μεταφορές, παραγωγή, θέρμανση – ειδικά σε ΕΕ & Ασία.

Εκτιμώμενες συνέπειες:

* $100+/βαρέλι πιθανή βραχυπρόθεσμη τιμή.

* Επανεμφάνιση πληθωριστικών πιέσεων.

– Εμπόριο και ναυτιλία:

* Ναυτιλιακές καθυστερήσεις ή αποκλεισμοί στο Περσικό Κόλπο.

* Επιθέσεις σε εμπορικά πλοία (όπως των Χούθι στη Ερυθρά Θάλασσα).

* Άνοδος ναύλων, ασφάλιστρα πλοίων, και κόστη logistics.

Ιδιαίτερη επίδραση:

* Εισαγωγές πρώτων υλών, σιτηρών, πετροχημικών.

* Ελληνική ναυτιλία: αυξημένα λειτουργικά και ασφαλιστικά κόστη.

– Χρηματοπιστωτικές Αγορές:

* Πτώση σε μετοχές, ειδικά κλάδους με υψηλό κόστος ενέργειας.

* Άνοδος χρυσού και δολαρίου ως ασφαλή καταφύγια.

* Πτώση νομισμάτων αναδυόμενων αγορών.

– Τοπική και περιφερειακή οικονομία

➤ Ισραήλ:

* Πτώση επενδύσεων.

* Μείωση τουρισμού, τεχνολογικών εξαγωγών.

* Αντίστροφη μετανάστευση και υποτίμηση Shekel.

➤ Ιράν:

* Νέες κυρώσεις.

* Μείωση εξαγωγών πετρελαίου.

* Χρηματοδότηση πολέμου με υψηλό κοινωνικό κόστος.

Toυ Βασίλη Κορκίδη, Προέδρος του Ε.Β.Ε.Π.

Επιχειρώντας μια θεώρηση του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος μέσα στο «λειτουργεί» και την οικονομία της χώρας θα διαπιστώσουμε την ιδιαίτερη ρευστότητα που αποδίδεται στις γεωπολιτικές προκλήσεις και την αναστάτωση που έχουν δημιουργήσει οδηγώντας και στην αναδιαμόρφωση των εμπορευματικών ροών αλλά και στην ένταση των πληθωριστικών πιέσεων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική οικονομία έχει πλέον αποδειχθεί ανθεκτική και προσβλέπουμε στο μέλλον με δημοσιονομική αυτοπεποίθηση, ενώ η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε έναν πολύ ελκυστικό επενδυτικό προορισμό, καταγράφοντας ρεκόρ στις άμεσες ξένες επενδύσεις. Αυτό το επίτευγμα οφείλουμε να το αποδώσουμε στο κατάλληλο μείγμα οικονομικών πολιτικών της κυβέρνησης, που, ακολουθώντας έναν συνδυασμό μεταρρυθμίσεων και αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας, άνοιξε ένα μεγάλο παράθυρο ευκαιριών για τη χώρα.

Μέσα σε ένα γενικότερο πλαίσιο αστάθειας, η ελληνική οικονομία έχει πλέον αποδειχθεί ανθεκτική και προσβλέπουμε στο μέλλον με δημοσιονομική αυτοπεποίθηση

Ωστόσο, η μεγάλη πρόκληση και σε αυτό το πεδίο είναι αν όχι ο μηδενισμός, που θα ήταν και το ιδανικά ζητούμενο, η ελαχιστοποίηση της γραφειοκρατίας, καθώς είναι γνωστό ότι, οι επενδυτές απεχθάνονται τις καθυστερήσεις αλλά και τις ασάφειες των πλαισίων μέσα στα οποία μια οποιαδήποτε επένδυση, υπό άλλες συνθήκες, θα είχε «ορατότητα» ως προς τις ζητούμενες αποδόσεις και το χρόνο απόσβεσης. Η «έλλειψη» αυτή έχει στοιχίσει σε απώλειες σημαντικών επενδύσεων τις οποίες «κέρδισε» ο ανταγωνισμός αξιοποιώντας ως «όπλο» τη χρονοτριβή της γραφειοκρατίας.

Το τρέχον έτος, πρέπει να είναι έτος ταχύρρυθμων μεταρρυθμίσεων και ενός παραγωγικού μοντέλου που θα λειτουργήσει σαν επιταχυντής των επενδύσεων, υπό την προϋπόθεση ότι θα «τρέξει» και η κωδικοποίησης της νομοθεσίας. Η ψηφιοποίηση του κράτους πρέπει να είναι ο στόχος, με τα όσα θετικά έχουν απορρεύσει από την μέχρι τώρα ψηφιοποίηση του για το επιχειρείν, αλλά και το κοινωνικό σύνολο. Επίσης, το «time management» στο Δημόσιο, δηλαδή η στρατηγική σωστής διαχείρισης, θα επιτρέψει και στο «business management» να ακολουθήσει, οδηγώντας έτσι στην ολοκλήρωση ενός σύγχρονου ψηφιακού κράτους από την αξιοποίηση των πόρων του ΤΑΑ και του ΕΣΠΑ. Παράλληλα, θα πρέπει να προσέξουμε το πλαίσιο, καθώς, η όποια επενδυτική δραστηριότητα με στόχο την ανάπτυξη απαιτείται να είναι βιώσιμη, καθότι η αναστροφή της κλιματικής κρίσης, η εξυγίανση των κοινωνικών ανισοτήτων και η εναρμόνιση της διαφάνειας κατά τα πρότυπα ESG, αποτελεί προτεραιότητα για πελάτες, επενδυτές, εποπτικές αρχές και την ΕΕ.

Η επανεκκίνηση της ναυπηγικής μας βιομηχανίας, επίσης, πρέπει να γίνει με ευρωπαϊκούς ανταγωνιστικούς όρους και προϋποθέσεις, ώστε να μην χαθεί εν τη γενέσει της η δυναμική αυτής της επανεκκίνησης και άρα της ανταγωνιστικότητας όχι μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και σε παγκόσμιο

Οφείλουμε να αξιοποιήσουμε, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, τα ευρωπαϊκά κονδύλια που είναι καθοριστικό εργαλείο για την αναπτυξιακή προοπτική της Ελλάδας, υποστηρίζοντας, μέσα από επιμέρους δράσεις, τις επενδύσεις στην ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, την κατάρτιση και επανακατάρτιση, καθώς και τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, αλλά και την απασχόληση, με σημαντικά προγράμματα κοινωνικής συνοχής. Οφείλουμε παράλληλα να παρατηρούμε την πορεία των μεγάλων οικονομιών και την ανακατεύθυνση των ροών επενδυτικών κεφαλαίων, να εξετάζουμε τα θετικά και αρνητικά της τεχνητής νοημοσύνης, να προβληματιζόμαστε με την όξυνση της κλιματικής κρίσης. Επίσης, θα πρέπει να επικεντρωθούμε, ώστε οι επιχειρήσεις να ενσωματώσουν, σύντομα και σωστά, τις μεταρρυθμίσεις και να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις πληθωριστικές πιέσεις στη μάχη της ακρίβειας.

Η επανεκκίνηση της ναυπηγικής μας βιομηχανίας, επίσης, πρέπει να γίνει με ευρωπαϊκούς ανταγωνιστικούς όρους και προϋποθέσεις, ώστε να μην χαθεί εν τη γενέσει της η δυναμική αυτής της επανεκκίνησης και άρα της ανταγωνιστικότητας όχι μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και σε παγκόσμιο. Ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια. Δύο «πτυχές» της ατζέντας που προωθεί το Ε.Β.Ε.Π. για τον ναυπηγοεπισκευαστικό κλάδο αλλά και για το σύνολο των δραστηριοτήτων ναυτιλιακών επιχειρήσεων που βρίσκονται υπό την «ομπρέλα του». Σε αυτήν ακριβώς την κρίσιμη χρονική συγκυρία, όπου οι ασιατικές μονάδες δεν διαθέτουν δυναμικό εξαιτίας του όγκου των παραγγελιών για νεότευκτες μονάδες, η επανεμφάνιση, στη «διεθνή σκακιέρα», των ελληνικών ναυπηγικών μονάδων πρέπει να είναι μια «κίνηση ματ». Για το σύνολο των επιχειρήσεων αυτού του cluster της νεοσυσταθείσας Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων που θα μπορέσει, όπως χαρακτηριστικά έχω πει, και όλοι καταλαβαίνουμε τη σημασία, να κάνει «εξαγωγές στην αυλή μας».

Πρόκληση επίσης συνιστά και η ανάπτυξη πρωτοβουλιών και δράσεων στο πεδίο της γαλάζιας οικονομίας το οποίο το Επιμελητήριο έχει καταδείξει καταθέτοντας ρεαλιστικές προτάσεις

Σε «τοπικό επίπεδο», με την ευκαιρία της αφετηρίας μιας αισιόδοξης πορείας προς την Ελλάδα του 2030, το Ε.Β.Ε.Π. ενσωμάτωσε μία δέσμη 7 μεταρρυθμιστικών σημείων στήριξης της επιχειρηματικότητας, που θα βελτιώσουν ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα και την εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων τις οποίες κατέθεσε την περίοδο τέλεσης της Δ.Ε.Θ. .Επισημαίνω, πως συνειδητά το Επιμελητήριό μας επέλεξε να υποβάλει στην ελληνική κυβέρνηση “επιχειρηματικές προτάσεις” και να μην καταθέσει οικονομικά αιτήματα με δημοσιονομικό κόστος, όχι βεβαίως γιατί δεν υπάρχουν, αλλά για να τύχουν μιας αποτελεσματικής παρέμβασης από τα συναρμόδια υπουργεία, προς άμεση υλοποίηση. Είναι προφανές ότι η δέσμη αυτών των 7 μεταρρυθμιστικών στοιχείων έχει ως στόχο με την υλοποίησή τους να προσδώσουν δυναμική στην τοπική οικονομία του ευρύτερου Πειραϊκού χώρου η οποία αποτελεί «ζέων κύτταρο» της εθνικής οικονομίας.

Πρόκληση επίσης συνιστά και η ανάπτυξη πρωτοβουλιών και δράσεων στο πεδίο της γαλάζιας οικονομίας το οποίο το Επιμελητήριο έχει καταδείξει καταθέτοντας ρεαλιστικές προτάσεις. Άλλωστε, ο Πειραιάς αποτελεί μια ανεπτυγμένη και με υψηλή ειδίκευση και παραγωγικότητα «συστάδα» θαλάσσιας οικονομίας με παγκόσμιες διασυνδέσεις, αφού είναι το κέντρο μίας από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές δυνάμεις στον κόσμο. Δεν πρέπει να διαλάθει της προσοχής μας ότι η ναυτιλιακή καινοτομία είναι έντασης κεφαλαίου και έντασης γνώσης, ενώ οι συνέργειες που μπορούν να αναπτυχθούν στις περισσότερες θαλάσσιες δραστηριότητες και τομείς του θαλάσσιου χώρου θα δημιουργήσουν πολύτιμες νέες θέσεις εργασίας.

Είναι ώρα πράξης, για να γίνουν οι μεταρρυθμίσεις επενδυτικός μαγνήτης και οι ΜμΕ, τις οποίες επίσης οφείλουμε να προσέξουμε αλλά και υποστηρίξουμε μέσα από επιμέρους δράσεις και πολιτικές, να δώσουν το στίγμα της διαδρομής στη βιώσιμη ανάπτυξη. “Θαρσείν χρη, τάχ’ αύριον έσσετ’ άμεινον”.

Η αγορά «ζεστάθηκε» με το δώρο των Χριστουγέννων

Ο ίδιος προσθέτει ότι είναι σαφές πως η αγορά «ζεστάθηκε» με το δώρο των Χριστουγέννων, αλλά και με το επιπρόσθετο βοήθημα που η κυβέρνηση έδωσε στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες. «Το ποσό των 800 εκατ. ευρώ που καταβλήθηκε αθροιστικά πέρυσι αναμένεται να αυξηθεί σε πάνω από 1 δις ευρώ από την μείωση της ανεργίας και την αύξηση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα» εκτιμά ο κ. Κορκίδης και προσθέτει: «Αναμένουμε λοιπόν να καλύψει τις οικογενειακές και κοινωνικές ανάγκες των εορτών, ενώ θα ενισχύσει εξίσου ουσιαστικά την καταναλωτική δαπάνη τις τελευταίες εργάσιμες μέρες της χρονιάς, ώστε να κλείσει με ισχυρό θετικό πρόσημο το ταμείο του 2023».

Με ανοικτά τα μαγαζιά και αυτή την Κυριακή, και με σύμμαχο τον καιρό, ο κόσμος θα βγει για τα ψώνια του, όπως σημείωσε μιλώντας σε δημοσιογράφους ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών Σταύρος Καφούνης.

Γενικότερα για τις τιμές ο κ. Κορκίδης σημείωσε: «Μακάρι στην ελληνική αγορά να συνδυαστούν και φέτος, τόσο η καλή αρχή της εμπορικής κίνησης από τις «Black Friday» προσφορές, όσο και η συνέχεια στις γιορτές, έως και τις χειμερινές εκπτώσεις. Με τη σκέψη στις πληθωριστικές δυσκολίες και το ενεργειακό κόστος, που δημιουργούν ένα αβέβαιο οικονομικό σκηνικό, πρέπει να καταλάβουμε ότι η διατήρηση χαμηλών τιμών στο λιανεμπόριο είναι προς το συμφέρον όλων μας. Τα τελευταία στοιχεία της λιανικής από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα δείχνουν μια «πληθωριστική» μεν, αλλά ενθαρρυντική δε, αύξηση του τζίρου κατά τουλάχιστον 10% η οποία σε μια περίοδο παρατεταμένης ακρίβειας είναι ικανοποιητική. Ο εμπορικός κόσμος της χώρας ευελπιστεί ότι η φετινή εορταστική περίοδος μπορεί να «συμπληρώσει» σε κίνηση και τζίρο τους στόχους της φετινής χρονιάς. Παρά το γεγονός ότι το διάστημα μέχρι τέλος του έτους είναι μικρό, η ένταση της αγοραστικής κίνησης των εορτών πιστεύουμε να είναι ικανή, ώστε να ικανοποιήσει εκτός από τους μεγάλους και τους μικρούς της αγοράς».

Σχετικά με τις τιμές ο κ. Καφούνης ανέφερε ότι όπως φαίνεται από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, όχι για τρόφιμα, αλλά για τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά, την ένδυση και την υπόδηση ο δείκτης κινείται σε μονοψήφια χαμηλά ποσοστά αύξησης 1, 2 ή 3%. Άρα, συνέχισε ο ίδιος, η αγορά έχει πολύ καλές τιμές και καταδεικνύεται, ξεκάθαρα, η προσπάθεια που καταβάλουν οι εμπορικές επιχειρήσεις.

Ποιες είναι όμως οι αιτίες της αύξησης των τιμών; Ο Βασίλης Κορκίδης αναφέρει αναλυτικά:

«Το παράδοξο των υψηλών τιμών στα τρόφιμα, είναι πως ενώ το κόστος παραγωγής τους, υποχωρεί παγκοσμίως εδώ και ένα χρόνο, εντούτοις οι τιμές στο ράφι αυξάνονται. Οι αλλεπάλληλες κρίσεις στη παγκόσμια οικονομία έχουν προκαλέσει στρεβλώσεις και ανατροπές, δημιουργώντας ανατρεπτικά χαρακτηριστικά που δύσκολα εξηγούνται με όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ενώ στα τρόφιμα συνεχίζουν να έρχονται από παντού ανατιμήσεις και αφού δεν μειώθηκαν με τις τιμές των καυσίμων σε χαμηλά επίπεδα, δεν προβλέπεται να συμβεί σύντομα. Η όποια διόρθωση για τις υψηλές τιμές των τροφίμων, εγχώριων και εισαγόμενων, υποδηλώνει την ανάγκη για περαιτέρω βελτίωση της διάρθρωσης της παραγωγής, αλλά και της ανταγωνιστικότητας μισθών και τιμών.

Οι τιμές των τροφίμων στην Ελλάδα και όλες τις 27 χώρες της ΕΕ διατηρούνται στα ύψη και καταγράφουν μηνιαίως μεγαλύτερες αυξήσεις από τις τιμές των άλλων ομάδων προϊόντων, συμβάλλοντας περισσότερο στον ευρωπαικό πληθωρισμό. Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, η μείωση του πληθωρισμού στην Ελλάδα τον Μάρτιο στο 5,4% σε ετήσια βάση, από 6,5% τον Φεβρουάριο οφείλεται στη μείωση των τιμών ενέργειας κατά 14,7%, ενώ αντίθετα οι τιμές των τροφίμων, του αλκοόλ και του καπνού συνέχισαν να αυξάνονται με διψήφιο ποσοστό 11,8% έναντι αύξησης 12,2% τον Φεβρουάριο. Αντίστοιχα στις χώρες της ευρωζώνης, ο πληθωρισμός μειώθηκε στο 6,9% από 8,5%, με την αποκλιμάκωση να οφείλεται επίσης στις τιμές ενέργειας, οι οποίες μειώθηκαν 0,9% έναντι αύξησης 13,7% τον Φεβρουάριο, ενώ οι τιμές στα τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό συνέχισαν να αυξάνονται και μάλιστα με ταχύτερο ρυθμό 15,4% έναντι 15% τον Φεβρουάριο.

Την ίδια χρονική συγκυρία, ο ΟΠΕΚ ανησυχώντας από τη συνεχιζόμενη πτώση των τιμών του πετρελαίου, σε σχέση με την περσινή χρονιά που το πετρέλαιο ήταν πολύ φθηνότερο για τις βιομηχανικές χώρες, αποφάσισε τη μείωση της παραγωγής πετρελαίου προκαλώντας άνοδο των τιμών των καυσίμων και διασπορά ανατιμητικών τάσεων σε ολόκληρη την αγορά. Αναλυτές εκτιμούν πως η μείωση θα οδηγήσει την τιμή του βαρελιού κοντά στα 100 δολάρια με τα σενάρια για τις επιπτώσεις στον πληθωρισμό και τα επιτόκια να διατηρούν την ανιούσα. Επί της ουσίας ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η είσοδος σε ένα σπιράλ χωρίς τέλος όπου η ανατροφοδότηση του πληθωρισμού, μέσω των καυσίμων και ενώ υπάρχει ήδη υψηλός πληθωρισμός των τροφίμων, θα οδηγήσει πιθανότατα σε πιο επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων για την ανάσχεσή του.

Για την Ελλάδα οι εξελίξεις στο πετρελαϊκό έρχονται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία ο πληθωρισμός τον Μάρτιο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ακολουθεί πτωτική πορεία με τις τιμές των καυσίμων επί της ουσίας να έχουν συμβάλει στην απορρόφηση πληθωριστικών πιέσεων που όμως συνεχίζουν στα τρόφιμα. Ο κίνδυνος από την εκτόξευση του βαρελιού είναι διπλός, καθώς αφ ενός η αύξηση στις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου στην αντλία θα οδηγήσει πιθανότατα σε αύξηση του κόστους διακίνησης των προϊόντων και πρώτων υλών και αφ ετέρου θα αλλάξει τα δεδομένα και στην τιμή της ενέργειας. Τα νέα δεδομένα αυξάνουν λοιπόν τις ανησυχίες στο οικονομικό πεδίο. Το ενδεχόμενο να διαταραχθεί περαιτέρω το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης στα επισιτιστικά καταναλωτικά προϊόντα είναι ορατό και οι επιπτώσεις από το σπιράλ που δημιουργούν οι τιμές των καυσίμων, καθιστά αδύνατο προς ώρας να προσδιοριστεί η διάρκεια του υψηλού δείκτη τιμών καταναλωτή των τροφίμων σε Ελλάδα και Ευρώπη.

Οι εξηγήσεις

Η ανοδική πορεία των λιανικών τιμών των τροφίμων στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη έχει διάφορες εξηγήσεις.

Κατ’ αρχήν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, οι διεθνείς τιμές αύξησαν κατά έξι ποσοστιαίες μονάδες τις λιανικές τιμές των τροφίμων το 2022, εξηγώντας ένα μεγάλο μέρος των αυξήσεων.

Δεύτερον, υπάρχει σημαντική χρονική καθυστέρηση όσον αφορά το πέρασμα των αυξήσεων ή μειώσεων των διεθνών τιμών λιανικής, η οποία εκτιμάται από 6 έως 12 μήνες.

Τρίτον, οι εγχώριες τιμές επηρεάζονται σε σημαντικό βαθμό από τη φύση της παραγωγής των αγροτικών προϊόντων. Είναι χαρακτηριστική η μελέτη του ΔΝΤ για τις τιμές των λιπασμάτων που δείχνει ότι κάθε μεταβολή στις τιμές τους επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς τιμές των σιτηρών και άλλων βασικών αγαθών σε ετήσια βάση. Το πανευρωπαϊκό παράδοξο της αύξησης και διατήρησης των υψηλών τιμών στο κλάδο των τροφίμων αναμένεται να μας ταλαιπωρήσει για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί ο Ρώσο-Ουκρανικός πόλεμος, στην αυλή της Ευρώπης».

Ο κ. Κορκίδης αναφέρει και τα εξής:

«Η κατάσταση δείχνει, πως τα περισσότερα κρούσματα τις τελευταίες ημέρες αφορούν στην Αττική, ενώ από τα λύματα εκτιμώνται 100.000 ενεργοί φορείς στο Λεκανοπέδιο. Παράλληλα, η πίεση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας διογκώθηκε το τελευταίο τριήμερο, καθώς καταγράφηκαν διπλάσιες εισαγωγές από εξιτήρια, αυξάνοντας ανησυχητικά τον αριθμό των ασθενών στις ΜΕΘ.

Κικίλιας: Προανήγγειλε ολικό lockdown τύπου Μαρτίου στην Αττική

Με βάση όλα τα αποθαρρυντικά στοιχεία και όλους τους δυσμενείς δείκτες, η Ελλάδα δυστυχώς δεν απέφυγε το τρίτο κύμα της πανδημίας και η Αττική αναπόφευκτα, τέθηκε σε ένα ακόμα αυστηρό lockdown. Τα επιδημιολογικά δεδομένα δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αμφισβήτησης για την πολύ κρίσιμη κατάσταση, που επέβαλε μια δύσκολη απόφαση με μεγάλο κόστος, τόσο για τη κοινωνία, όσο και την οικονομία.

Πολύ φοβάμαι, πως πλέον τα μέτρα στήριξης ύψους 7,5 δισ. ευρώ από τον Προϋπολογισμό του 2021 δεν επαρκούν, καθώς οι μεταλλάξεις της πανδημίας με το τρίτο κύμα, αλλά και οι αργοί σε ευρωπαϊκό επίπεδο εμβολιασμοί, δεν δικαιολογούν πριν την ‘Ανοιξη, ούτε καν συγκρατημένη αισιοδοξία.

Η προσπάθεια να αναχαιτιστεί η εξάπλωση της πανδημίας, δυστυχώς, θα αναχαιτίσει και τη λειτουργία πολλών μικρών και μεγάλων επιχειρήσεων με χιλιάδες εργαζόμενους.

Αναμένουμε βεβαίως, πρόσθετα έκτακτα μέτρα ανακούφισης, αλλά επίσης κατανοούμε ότι τα οικονομικά μέτρα της κυβέρνησης προς τις πληττόμενες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, δεν είναι ούτε ανεξάντλητα, ούτε απεριόριστα. Κατά τα φαινόμενα, το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να αναδιαμορφώσει πλέον πολλά, καθώς ο ορίζοντας της πανδημίας προσδιορίζεται πέραν του πρώτου εξαμήνου του έτους.

Οι εξελίξεις είναι αδιέξοδες για το εμπόριο και τις υπηρεσίες, όπως για την εστίαση και τον τουρισμό, από την κινητικότητα του οποίου εξαρτώνται πολλές εμπορικές και μεταποιητικές επιχειρήσεις. Όσο δεν μπορεί να λειτουργήσει σε ένα πλαίσιο κανονικότητας η αγορά, οι ανακοινώσεις διαρκώς και περισσότερων μέτρων θα είναι αναγκαίες, αλλά δεν θα είναι ποτέ αρκετές για όλους τους πληττόμενους.

Τα οριζόντια μέτρα στήριξης θα πρέπει εφεξής να είναι στοχευμένα και να εστιάζουν περισσότερο στα “επιχειρηματικά νοικοκυριά” που ζουν αποκλειστικά από το εισόδημα της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας και πλέον βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης με ελάχιστα ή μηδενικά ταμειακά διαθέσιμα.

Θα είναι κρίμα και άδικο, μετά από τη 12μηνη γενναία αντιμετώπιση των δύο κυμάτων της πανδημίας, να επιτρέψουμε στο τρίτο και τελευταίο κύμα να μας ‘πνίξει’ οικονομικά. Με τη πεποίθηση ότι η κλεψύδρα του χρόνου της πανδημίας αδειάζει υπέρ μας και τη διαβεβαίωση του πρωθυπουργού για τον επίλογο της περιπέτειάς μας, η επιχειρηματικότητα της Αττικής θα το παλέψει για να αντέξει και ελπίζουμε να καταφέρει να ανεβάσει ξανά τα ρολά της οικονομίας». 

Αυτό υπογράμμισε ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, Βασίλης Κορκίδης μετά την ανακοίνωση των νέων μέτρων για την Αττική.

Αναλυτικά ο κ. Κορκίδης ανέφερε: «Η αυστηροποίηση των μέτρων λειτουργίας της αγοράς στη λιανική, μόνο με click away, εξανέμισε τις πενιχρές ελπίδες για ανάκτηση μέρους του εκπτωτικού τζίρου από τις επιχειρήσεις ένδυσης – υπόδησης. Η μετάλλαξη του κορονοϊού σε συνδυασμό με το τρίτο κύμα της πανδημίας, αναπόφευκτα θα δημιουργήσει αντίστοιχη μετάλλαξη στη δομή και τη μορφή των λιανικών πωλήσεων, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Τον Ιανουάριο στην ΕΕ-27, το οικονομικό κλίμα επιδεινώθηκε στις 91,5 μονάδες, το καταναλωτικό κλίμα βούλιαξε στις -15,5 μονάδες και του λιανικού εμπορίου στις -18,9 μονάδες.

Kαθηγήτρια αγγλικών που δίδασκε σε τρία δημοτικά της Αθήνας νοσηλεύεται διασωληνωμένη

Οι εισηγήσεις των λοιμωξιολόγων και οι κυβερνητικές ανακοινώσεις σίγουρα μας στεναχωρούν, αλλά ταυτίζονται με τα μέτρα που εφαρμόζονται στις επιβαρυμένες περιοχές και των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Το “μοναδικό εμβόλιο” για την ανάσχεση της πανδημίας συνεχίζει να είναι η αυστηρή τήρηση των μέτρων και όχι η πρόσθεση νέων. Τα “επιχειρηματικά νοικοκυριά” ήδη βρίσκονται στη δίνη ενός “σπιράλ” από τις “επιλογές ακορντεόν”.

Η μερική λειτουργία του λιανεμπορίου, με τη μέθοδο click away, μόνο στις κόκκινες περιοχές, όπως η Αττική, δεν θα συνεισφέρει στη θεαματική μείωση του ιικού φορτίου, γιατί δεν ευθύνεται για την αύξηση του. Ωστόσο είναι ώρα να προτάξουμε δραστικά την ατομική ευθύνη, καθώς τα περιθώρια λειτουργίας έχουν στενέψει επικίνδυνα για μια πλειάδα επιχειρήσεων. Επιλογή, που σύσσωμος ο επιχειρηματικός κόσμος απεύχεται, όπως βεβαίως απεύχεται και ο πολιτικός κόσμος γιατί το φάσμα της διψήφιας ύφεσης στην οικονομία και της ανεργίας για εκατοντάδες εργοδότες και εργαζόμενους είναι περισσότερο από ορατό.

Σίγουρα η διαφύλαξη της υγείας του κοινού πρέπει να είναι το πρόταγμα, αλλά η οικονομία δέχεται πλέον τις τελευταίες σταγόνες ενός “ορού” επιβίωσης της. Θα έλεγα, πως αυτή τη φορά, ακόμα και η επιστήμη “σήκωσε τα χέρια” μπροστά στους πολλούς αγνώστους της δύσκολης εξίσωσης μεταξύ πανδημίας και οικονομίας. Έχοντας όμως διαχειριστεί σωστά και αντέξει με θυσίες τα δύο πρώτα κύματα της πανδημίας, δεν πρέπει να επιτρέψουμε στο τελευταίο “τρίτο κύμα” να μας “πνίξει” οικονομικά».

πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε ανάρτηση του στο twitter ο κ. Κορκίδης αναφέρει τα εξής: «Για την ανείπωτη ενέργεια της “γείτονος” η ελληνική αγορά πρέπει να προχωρήσει σε μποϋκοτάζ των προϊόντων τους και η Κυβέρνηση να ζητήσει από την ΕΕ επιβολή εμπορικών κυρώσεων. #Σταματάμε τη πώληση πολιτισμού!#»