«Θα ήθελα να πιστεύω ότι μέσα στους επόμενους 12 μήνες η Παλαιστινιακή Αρχή θα λειτουργεί πλήρως στη Γάζα» είπε ο Μοχάμαντ Μουστάφα, λίγες ημέρες αφού τέθηκε σε εφαρμογή η κατάπαυση του πυρός, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ.

Η Χαμάς έθεσε τον θύλακα υπό τον έλεγχό της το 2007, έπειτα από συγκρούσεις με τους πολιτικούς αντιπάλους της και κυρίως με τη Φάταχ, το κόμμα του προέδρου της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς. Έκτοτε, η Παλαιστινιακή Αρχή συνεχίζει να παρέχει δημόσιες υπηρεσίες, έστω και εν μέρει, στη Λωρίδα της Γάζας. Ορισμένοι δημόσιοι υπάλληλοί της παρέμειναν στις θέσεις τους και υπό τη διακυβέρνηση της Χαμάς, ενώ άλλοι αποχώρησαν.

Το σχέδιο για τη Γάζα που παρουσίασε η Ουάσινγκτον δεν κλείνει την πόρτα στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να διαδραματίσει κάποιον ρόλο η Παλαιστινιακή Αρχή, απαιτώντας όμως τη μεταρρύθμισή της. Ωστόσο ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου αντιτίθεται στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους και ουσιαστικά απέρριψε την ιδέα να κυβερνήσει τη Γάζα η Παλαιστινιακή Αρχή μετά τον πόλεμο.

Ο Μουστάφα είπε ότι η Παλαιστινιακή Αρχή συνέταξε ένα σχέδιο ανοικοδόμησης της Γάζας σε τρεις φάσεις και σε βάθος πενταετίας, με συνολικό κόστος 65 δισεκ. δολάρια για 18 τομείς, όπως η εκπαίδευση, η διακυβέρνηση και η στέγαση. Το σχέδιο βασίζεται στις αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη σύνοδο των αραβικών χωρών στο Κάιρο, τον περασμένο Μάρτιο. Ο Μουστάφα υπενθύμισε ότι στο πλαίσιο αυτό η Αίγυπτος και η Ιορδανία ήδη έχουν αναλάβει να εκπαιδεύσουν τους Παλαιστίνιους αστυνομικούς.

«Το όραμά μας είναι σαφές» είπε σήμερα, ενώπιον των Παλαιστίνιων υπουργών, των διπλωματών και στελεχών διαφόρων υπηρεσιών του ΟΗΕ. «Η Γάζα πρέπει να ανοικοδομηθεί ως μέρος του Κράτους της Παλαιστίνης», πρόσθεσε.

Η Παλαιστινιακή Αρχή, που διατήρησε την παρουσία της στη Λωρίδα της Γάζας, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ, επιδιορθώνοντας τα δίκτυα υδροδότησης και ηλεκτροδότησης, ξεκίνησε να σχεδιάζει το μέλλον του θύλακα από τις πρώτες ημέρες του πολέμου. Ο Μουστάφα, πρώην στέλεχος της Παγκόσμιας Τράπεζας και πρώην διευθυντής ενός παλαιστινιακού επενδυτικού ταμείου, είπε ότι είναι σε εξέλιξη συνομιλίες σε τεχνικό επίπεδο και με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Βρυξέλλες, βασικός οικονομικός υποστηρικτής της Παλαιστινιακής Αρχής, ανακοίνωσαν τη Δευτέρα ότι θα ξαναρχίσουν την αποστολή επιτήρησης στη μεθοριακή διάβαση της Ράφα, μεταξύ Γάζας και Αιγύπτου.

Το σχέδιο της Παλαιστινιακής Αρχής «θα πρέπει να ενισχύσει την πολιτική και εδαφική ενότητα της Γάζας με τη Δυτική Όχθη και να συμβάλει στην εγκαθίδρυση ενός αξιόπιστου πλαισίου διακυβέρνησης του κράτους της Παλαιστίνης», τόνισε ο Μουστάφα.

Το σχέδιο που συζητείται στην έκτακτη σύνοδο κορυφής των αραβικών χωρών στο Κάιρο προβλέπει δύο φάσεις ανοικοδόμησης και προτείνει την ίδρυση ενός ταμείου υπό διεθνή επίβλεψη, το οποίο θα εγγυηθεί «την αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητα της χρηματοδότησης» καθώς και «τη διαφάνεια».

Κατά το πρώτο βήμα, που θα διαρκέσει έξι μήνες, θα πρέπει να εκκαθαριστούν τα χαλάσματα, να γίνει αποναρκοθέτηση και να απομακρυνθούν όσα βλήματα δεν έχουν εκραγεί ενώ παράλληλα θα στηθούν προσωρινά καταλύματα για τους κατοίκους. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης θα επιλεγούν επτά τοποθεσίες όπου θα φιλοξενηθούν περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι σε προκατασκευασμένα σπίτια, το καθένα εκ των οποίων μπορεί να στεγάσει έξι ενοίκους, κατά μέσο όρο. Προβλέπεται επίσης ότι θα επιδιορθωθούν 60.000 κατοικίες που έχουν υποστεί ζημίες και μπορούν να φιλοξενήσουν 360.000 ανθρώπους.

Το πρώτο στάδιο θα διαρκέσει μέχρι το 2027 και ο προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 20 δισεκ. δολάρια. Σε αυτό το διάστημα θα πρέπει να κατασκευαστούν οι αναγκαίες υποδομές, όπως δρόμοι και εγκαταστάσεις των δημόσιων υπηρεσιών. Θα χτιστούν επίσης 200.000 μόνιμα καταλύματα για 1,6 εκατ. ανθρώπους και θα κατανεμηθούν 8.100.000 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης.

Στο δεύτερο στάδιο, που θα διαρκέσει μέχρι το 2030 και θα κοστίσει 30 δισεκ. δολάρια, ο στόχος είναι να ολοκληρωθούν οι υποδομές και να δημιουργηθούν βιομηχανικές ζώνες, ένα αλιευτικό λιμάνι, ένα εμπορικό λιμάνι και ένα αεροδρόμιο.

Το Κάιρο σκοπεύει να συγκαλέσει μια υπουργική σύνοδο στην οποία θα συμμετάσχουν οι χώρες-δωρητές, διεθνείς και περιφερειακοί οικονομικοί θεσμοί, ο ιδιωτικός τομέας αλλά και η κοινωνία των πολιτών, προκειμένου να συγκεντρωθούν οι αναγκαίοι πόροι.

Με βάση το σχέδιο, θα συγκροτηθεί, υπό την αιγίδα της παλαιστινιακής κυβέρνησης, μια επιτροπή διοίκησης της Γάζας, αποτελούμενη από ανεξάρτητους τεχνοκράτες και προσωπικότητες. Η επιτροπή θα διαχειρίζεται τον θύλακα κατά τη μεταβατική περίοδο των έξι μηνών. Το μέτρο αυτό περιγράφεται ως ένα στάδιο μέχρι την ανάληψη του πλήρους ελέγχου της Γάζας από την Παλαιστινιακή Αρχή, που εδρεύει στη Δυτική Όχθη.

Η Αίγυπτος και η Ιορδανία θα εκπαιδεύσουν τις παλαιστινιακές δυνάμεις ασφαλείας και θα τις προετοιμάσουν ώστε να αναλάβουν την ευθύνη της διατήρησης της τάξης στον θύλακα.

Το σχέδιο αναφέρεται επίσης στην πιθανότητα της παρουσίας μιας «διεθνούς δύναμης» στα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία θα αναπτυχθεί με βάση ένα ενδεχόμενο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και θα είναι αρμόδια για τη διατήρηση της ειρήνης ή την προστασία της Γάζας και τη Δυτική Όχθη. Η ανάπτυξη κυανοκράνων εντάσσεται σε ένα ευρύτερο χρονοδιάγραμμα με απώτερο στόχο την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους και την ενίσχυση των θεσμών του.

Το έγγραφο αναγνωρίζει ότι θα είναι πρόκληση να αντιμετωπιστούν οι ένοπλες οργανώσεις της Γάζας, σημειώνοντας ότι το πρόβλημα θα μπορούσε να λυθεί εάν εφαρμοστεί μια «αξιόπιστη πολιτική διαδικασία» για την αποκατάσταση των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων και τους προσφερθεί μια «προοπτική» για το μέλλον.

Την έναρξη της συνόδου κορυφής σηματοδότησαν οι εναρκτήριες ομιλίες του Αιγύπτιου Προέδρου, Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, και του βασιλιά Χαμάντ του Μπαχρέιν, ο οποίος προεδρεύει αυτή την περίοδο του Αραβικού Συνδέσμου.

Ο Σίσι εξέφρασε τη βεβαιότητά του ότι ο Τραμπ μπορεί να επιτύχει την ειρήνη στο ζήτημα που χαρακτήρισε ως «παλαιστινιακό».

Μιλώντας κατά την έκτακτη σύνοδο, ανακοίνωσε ότι η Αίγυπτος θα φιλοξενήσει τον επόμενο μήνα διάσκεψη με αντικείμενο την ανοικοδόμηση της Γάζας.

Ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό καθώς και ειδικοί εξέφρασαν ανησυχίες για την εξάπλωση μολύνσεων στην περιοχή όπου χιλιάδες κτίρια κατέρρευσαν την περασμένη εβδομάδα καταστρέφοντας τις υποδομές υγιεινής.

Την ίδια ώρα σύμφωνα με τους Financial Τimes το κόστος της ανοικοδόμησης στις πληγείσες από τους σεισμούς των 7,8 και 7,6 Ρίχτερ περιοχές της Τουρκίας, εκτιμάται ότι θα φθάσει σε τουλάχιστον 100 δισεκατομμύρια δολάρια.

• «Στη χειρότερη φυσική καταστροφή σε διάστημα ενός αιώνα» που έχει πλήξει χώρα της Ευρώπης, όπως χαρακτήρισε το σεισμό ο ΠΟΥ, θα απαιτηθεί η αποκατάσταση περισσότερων από ένα εκατομμυρίου κτιρίων και θα κοστίσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια.

Ο απολογισμός των νεκρών από τον σεισμό στην Τουρκία έφθασε τις 40.642, ενώ η γειτονική Συρία ανέφερε τουλάχιστον 5.800 θανάτους, έναν απολογισμό που παραμένει αναλλοίωτος εδώ και ημέρες.

Ενώ πολλά διεθνή συνεργεία διάσωσης έχουν φύγει από την τεράστια σεισμόπληκτη ζώνη στην Τουρκία, τουρκικά συνεργεία εξακολουθούσαν να ψάχνουν μέσα σε ισοπεδωμένα κτίρια με την ελπίδα να βρουν κι άλλους επιζώντες. Σύμφωνα με ειδικούς οι περισσότερες διασώσεις γίνονται τα πρώτα 24ωρα μετά τον σεισμό.

• Οι τοπικές αρχές και οι πολεοδόμοι έχουν αρχίσει να τους σχεδιασμούς γι’ αυτό που πιθανότατα θα είναι η μεγαλύτερη προσπάθεια ανοικοδόμησης στη χώρα από την ίδρυση της δημοκρατίας το 1923.

Τα μισά από τα 3,4 εκατομμύρια κτίρια στην πληγείσα περιοχή της νότιας Τουρκίας μπορεί να χρειαστεί να κατεδαφιστούν, δήλωσε ο Ειρούπ Μουτσού, επικεφαλής του επιμελητηρίου αρχιτεκτόνων στην Ένωση Επιμελητηρίων Τούρκων Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων.

«Για να ανοικοδομήσεις αυτά τα σπίτια, πρέπει επίσης να χτίσεις υποδομές και δημόσιες εγκαταστάσεις, επομένως μπορούμε να μιλήσουμε για ένα προκαταρκτικό εκτιμώμενο κόστος ανοικοδόμησης 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων», είπε, προσφέροντας έναν πρόχειρο υπολογισμό του οικονομικού κόστους.

Αγώνας δρόμου για να καταγραφούν οι ζημιές από τον σεισμό

Από την πλευρά του ο Λουφτού Σαβάς Savaş, δήμαρχος της ιστορικής πόλης της Αντιοχείας που επλήγη σκληρά από τον σεισμό της 6ης Φεβρουαρίου, μιλά επίσης ένα ποσό ανοικοδόμησης ύψους 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

• Οι εκτιμήσεις εξακολουθούν να διαφέρουν σημαντικά λόγω περιορισμένων πληροφοριών για το μέγεθος της ζημιάς. Ένας ειδικός μοντελοποίησης καταστροφών, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί, τοποθέτησε το κόστος ανοικοδόμησης μεταξύ 10 και 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Πολιτικοί μηχανικοί, πολεοδόμοι και ομάδες βοήθειας αγωνίζονται για να καταγράψουν την καταστροφή που σημειώθηκε στις πληγείσες περιοχές της νότιας Τουρκίας και της βόρειας Συρίας. Περίπου 13 εκατομμύρια άνθρωποι πιστεύεται ότι έχουν πληγεί. «Είναι τεράστιο, απολύτως τεράστιο», είπε η Τιζιάνα Ροσσέτο, καθηγήτρια αντισεισμικής μηχανικής στο University College του Λονδίνου. «Το κόστος θα είναι πραγματικά τεράστιο».

Οικιστικά ακίνητα, σχολεία, νοσοκομεία, εμπορικά κτίρια, αεροδρόμια, τζαμιά και άλλοι χώροι λατρείας θα πρέπει είτε να επισκευαστούν, είτε να ξαναχτιστούν, δήλωσε ο Ezgi Orhan, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τσάνκαγια της Άγκυρας που ειδικεύεται στην ανοικοδόμηση καταστροφών. Ζωτικής σημασίας υποδομές όπως αυτοκινητόδρομοι και υπόγεια δίκτυα σωλήνων έχουν επίσης καταστραφεί, πρόσθεσε.

Οι εκτιμήσεις των ειδικών

Η επενδυτική τράπεζα JPMorgan ανέφερε ότι το άμεσο κόστος από τις κατεστραμμένες κατασκευές θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 25 δισεκατομμύρια δολάρια, ή το 2,5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της Τουρκίας.

• Η Ροσσέτο, επισημαίνει ότι οι επιθεωρητές συνήθως τοποθετούν τα κτίρια που έχουν υποστεί ζημιές από φυσικές καταστροφές σε μία από τις τρεις κατηγορίες: εντελώς κατεστραμμένα, επισκευάσιμα και κατοικήσιμα. Εάν αυτή η αξιολόγηση γίνει γρήγορα, θα είναι ευκολότερο να επαναπατριστούν οι άνθρωποι και να καταγραφεί η κλίμακα της ανακατασκευής που απαιτείται στην περιοχή.

Η Σάρα Σείντερμαν, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας που μελέτησε πώς το Νεπάλ ανέκαμψε μετά τον σεισμό του 2015, είπε ότι η κατασκευή από το κράτος μπορεί να είναι ταχύτερη, αλλά λιγότερο επιτυχημένη στο να γυρίσουν πίσω οι κάτοικοι. «Με την ανοικοδόμηση από πάνω προς τα κάτω, χτίζονται κατοικίες, αλλά συχνά δεν είναι ακριβώς αυτό που θέλουν οι άνθρωποι… και καταλήγεις με πολλά χαμένα δολάρια».

Ο Γκενσάι Σέρτερ, πρόεδρος του επιμελητηρίου πολεοδόμων της Τουρκίας, είπε ότι μία από τις παγίδες της προσπάθειας ανοικοδόμησης που ακολούθησε τον σεισμό του 1999 στη βορειοδυτική Τουρκία ήταν η δημιουργία αστικών περιοχών που δεν συνδέονται σωστά με τις μεγάλες πόλεις. «Ως αποτέλεσμα βιαστικών αποφάσεων, εμφανίστηκαν προαστιακές πόλεις, μερικές φορές σε αγροτικές εκτάσεις, αποκομμένες από τις πόλεις… Αυτό οδήγησε σε κοινωνικά προβλήματα εκεί».

• Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος έχει αντιμετωπίσει επικρίσεις έχει δεσμευτεί να «ολοκληρώσει τις κατασκευές και την ανάκαμψη της περιοχής εντός ενός έτους». Αντιμετωπίζει εκλογές τον Μάιο, μια ψηφοφορία που σύμφωνα με τους αναλυτές μπορεί να είναι η πιο σκληρή των δύο δεκαετιών στην εξουσία του.

Η Σείντερμαν χαρακτήρισε ένα χρονοδιάγραμμα 12 μηνών «φανταχτερό… η ανοικοδόμηση είναι μια πολυετής διαδικασία», ενώ η Ροσσέτο είπε ότι είναι «εντελώς μη ρεαλιστικό».

«Ένα πράγμα είναι η ανοικοδόμηση με τον τρόπο που έκαναν στο παρελθόν, ένα άλλο είναι η ανοικοδόμηση με τρόπο που είναι πιο ασφαλής», πρόσθεσε η Ροσσέτο.

Έως και 750 δισεκατομμύρια δολάρια εκτιμάται ότι θα φτάσει το κόστος ανοικοδόμησης της Ουκρανίας, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της χώρας Ντένις Σμίγκαλ, που τόνισε ότι θα πρέπει να βοηθήσουν για την κάλυψη των εξόδων και πλούσιοι Ρώσοι.

«Πιστεύουμε ότι η βασική πηγή ανάκαμψης θα πρέπει να είναι τα κατασχεμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας και των Ρώσων ολιγαρχών», είπε σε διάσκεψη στην ελβετική πόλη Λουγκάνο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν παγώσει ανέρχονται σε 300-500 δισεκατομμύρια δολάρια.

«Οι ρωσικές αρχές εξαπέλυσαν αυτόν τον αιματηρό πόλεμο. Προκάλεσαν αυτή τη μαζική καταστροφή και πρέπει να λογοδοτήσουν γι’ αυτό», είπε.

Κεντρική πλατφόρμα της ΕΕ για τον συντονισμό των προσπαθειών

Μιλώντας επίσης στη Διάσκεψη για την Ανάκαμψη της Ουκρανίας, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εγκαθιδρύσει μια κεντρική πλατφόρμα, με στόχο τον συντονισμό των προσπαθειών ανοικοδόμησης. Επίσης, θα συνδράμει στην ενίσχυση του καθεστώτος της Ουκρανίας ως υποψήφιας χώρας για ένταξη στην ΕΕ.

«Από την αρχή του πολέμου, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κινητοποιήσει περίπου 6,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε οικονομική στήριξη», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν. «Και θα έρθουν περισσότερα. Θα εμπλακούμε ουσιαστικά στη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη ανασυγκρότηση».

Η Ευρώπη έχει στρατηγικό συμφέρον να βοηθήσει το Κίεβο

Μετά από χρόνια στενής συνεργασίας με την Ουκρανία, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Ευρώπη έχει ιδιαίτερη ευθύνη και στρατηγικό συμφέρον να τη βοηθήσει.

«Στόχος του Κρεμλίνου είναι η στρατιωτική, πολιτική και οικονομική καταστροφή της Ουκρανίας», είπε. «Θέλουν να υπονομεύσουν την ίδια την ύπαρξη της Ουκρανίας ως κράτους. Δεν μπορούμε και δεν θα επιτρέψουμε να συμβεί αυτό». Μέσω της πλατφόρμας, θα χαρτογραφηθούν οι επενδυτικές ανάγκες, ενώ θα δοθούν και οι πόροι.

Η πλατφόρμα, ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν, θα συγκεντρώσει χώρες, τον ιδιωτικό τομέα, την κοινωνία των πολιτών, καθώς και διεθνείς οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ο βραχίονας δανεισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτείνει μια δομή χρηματοδότησης που χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 για να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Χαιρετίζει τις προσπάθειες ανοικοδόμησης ο Ζελένσκι

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαιρέτισε τις προσπάθειες ανοικοδόμησης. «Η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας είναι το κοινό καθήκον όλου του δημοκρατικού κόσμου» και «η πιο σημαντική συμβολή στην ειρήνη στον κόσμο», δήλωσε κατά τη διάρκεια ομιλίας που μεταδόθηκε μέσω βίντεο.

Η Ρωσία πρέπει να βοηθήσει να πληρώσει για τις ζημιές που προκάλεσε στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του «φρικτού πολέμου» της, ενώ το Κίεβο χρειάζεται επίσης βοήθεια για να αναζωογονήσει την πληγείσα οικονομία του, δήλωσε από την πλευρά της στο Reuters η υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Λιζ Τρας.

«Η Ρωσία πρέπει να λογοδοτήσει για αυτόν τον φρικτό πόλεμο», είπε ο Τρας στο περιθώριο της διάσκεψης στο Λουγκάνο. «Εξετάζουμε επιλογές για την ανάπτυξη ρωσικών περιουσιακών στοιχείων».

Η Βρετανία εξετάζει νομοθεσία για την κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων από ανθρώπους που είναι υπεύθυνοι για τον πόλεμο, τόνισε η Βρετανίδα ΥΠΕΞ.