Οι χώρες που υπογράφουν το κείμενο (εκτός των τριών προαναφερόμενων είναι η Σουηδία, η Ολλανδία, η Φινλανδία, η Ισπανία, η Νορβηγία, η Ιρλανδία, η Πολωνία και τη Νέα Ζηλανδία), χαιρετίζουν στην κοινή ανακοίνωσή τους την κατάπαυση του πυρός «που είναι κρίσιμης σημασίας για την προστασία του άμαχου πληθυσμού και την ασφάλεια της περιοχής».

Ζητούν παράλληλα να υπάρξει «μια γρήγορη και βιώσιμη λύση», μέσω διαπραγματεύσεων, σημειώνοντας ότι «η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών, η διεύρυνση της σύγκρουσης ή η συνεχιζόμενη αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα αποτελούσαν σοβαρούς πρόσθετους κινδύνους για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την οικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα».

Οι υπουργοί εκτιμούν εξάλλου ότι «ακόμη και με μια βιώσιμη επίλυση της σύγκρουσης, οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη, στον πληθωρισμό και στις αγορές θα επιμείνουν».

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα από τη βρετανική κυβέρνηση, οι 11 χώρες «δεσμεύονται να αποφύγουν και καλούν και όλες τις υπόλοιπες χώρες να αποφύγουν τακτικές προστατευτισμού», όπως είναι οι αδικαιολόγητοι έλεγχοι στις εξαγωγές, η συσσώρευση αποθεμάτων και η εφαρμογή εμπορικών φραγμών στους υδρογονάνθρακες και σε άλλες εφοδιαστικές αλυσίδες που επηρεάζονται από την κρίση.

Οι Moody’s, DBRS και Scope επιβεβαίωσαν την επενδυτική βαθμίδα της Ελλάδας, παρά την άνοδο των τιμών ενέργειας και πρώτων υλών. Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι «η Ελλάδα είναι σε καλή θέση για να αντιμετωπίσει εξωτερικά σοκ καθώς τα δημόσια οικονομικά συνεχίζουν να ενισχύονται», τονίζοντας τη σημασία της μείωσης του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ και της δημοσιονομικής πολιτικής που στηρίζει τα νοικοκυριά.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας, οι οποίες, σύμφωνα με τον Moody’s, υπερβαίνουν τις προσδοκίες μετά την πανδημία. Τα πρωτογενή πλεονάσματα διαμορφώθηκαν σε 4,7% του ΑΕΠ το 2024 και 4,4% το 2025, αποτέλεσμα της ανάπτυξης άνω του 2%, της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και του ελέγχου των δημόσιων δαπανών.

Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την πρόωρη αποπληρωμή δανείων της Ευρωζώνης και την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, οδήγησε σε σημαντική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, από το 210% του ΑΕΠ το 2020 στο 145% το 2025.

Οι προβλέψεις παραμένουν αισιόδοξες και για τα επόμενα χρόνια. Το ΔΝΤ εκτιμά πρωτογενές πλεόνασμα 3,6% για το 2026 και περίπου 2,75% μεσοπρόθεσμα, με στόχο τη μείωση του χρέους στο 110% του ΑΕΠ έως το 2031. Από την πλευρά του, ο Moody’s βλέπει πλεονάσματα άνω του 3% την περίοδο 2026-2027 και περαιτέρω αποκλιμάκωση του χρέους στο 140% το 2027.

Αντίστοιχα, ο Scope προβλέπει ταχεία μείωση στο 127% έως το 2030, με σταδιακή επιβράδυνση της αποκλιμάκωσης στη συνέχεια, λόγω παραγόντων όπως η γήρανση του πληθυσμού και η πιθανή επιβράδυνση της ανάπτυξης.

Ωστόσο, οι διεθνείς οργανισμοί επισημαίνουν ότι από το 2027 και μετά αναμένεται ήπια επιβράδυνση της ανάπτυξης, καθώς θα ολοκληρώνονται τα επενδυτικά προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης. Ο DBRS προβλέπει μέσο ρυθμό ανάπτυξης 1,75% έως το 2030, ενώ το ΔΝΤ εκτιμά 1,8% για το 2026 και περίπου 1,5% μεσοπρόθεσμα.

Κοινή εκτίμηση αποτελεί ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί χρόνο για να αντιμετωπίσει χρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως η χαμηλή συμμετοχή στην αγορά εργασίας και η περιορισμένη αύξηση της παραγωγικότητας.

Στις συστάσεις του, το ΔΝΤ δίνει έμφαση στην ενίσχυση του ψηφιακού μετασχηματισμού, τη μείωση των διοικητικών βαρών για τις επιχειρήσεις, τη βελτίωση των κινήτρων για εργασία και την προώθηση πολιτικών δια βίου μάθησης, ως βασικούς άξονες για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής.

«Φυσικά σε μεγάλο βαθμό θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες τους οποίους δεν έχουμε… τη διάρκεια της σύγκρουσης και των συνεχιζόμενων εξελίξεων, όμως αρκεί να πούμε ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή σημαντικό επίπεδο καθοδικού κινδύνου στην παγκόσμια οικονομία», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ σε συνέντευξη Τύπου στο Βουκουρέστι.

Η εκτίμηση του ΟΟΣΑ για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 είναι αυτή τη στιγμή λίγο κάτω από 3%.

Συγκεκριμένα, το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων εκτελέστηκε πλήρως, με συνολική δαπάνη ύψους 14,6 δισ. ευρώ, ήτοι σε ποσοστό 100,08% έναντι του ψηφισμένου προϋπολογισμού. Ειδικότερα, απορροφήθηκαν:

• Στο Εθνικό σκέλος, 2,85 δισ. ευρώ
• Στο Συγχρηματοδοτούμενο σκέλος, 6,86 δισ. ευρώ
• Στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, 4,9 δισ. ευρώ

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, υπογράμμισε: «Η Ελλάδα το 2025 κατέγραψε ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης σημαντικά υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, με ταυτόχρονη υλοποίηση κρίσιμων πολιτικών συνοχής. Απτό δείγμα της προόδου που συντελέστηκε αποτελεί η πλήρης εκτέλεση του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων- που ανήλθε στα 14,6 δισ. ευρώ για το 2025, δηλαδή σε υψηλό 15ετίας, ενώ το 2026 θα αυξηθεί στα 16,7 δισ. ευρώ- καθώς και η αποτελεσματική απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων μέσω του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας- απορρόφηση που κατατάσσει τη χώρα στις πρώτες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η δυναμική μεγέθυνση της οικονομίας, που αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία, συνοδεύεται από μεταρρυθμίσεις και έργα σε ολόκληρη την Επικράτεια. Μετουσιώνεται σε μέρισμα για την κοινωνία, σε νέες θέσεις εργασίας, σε αύξηση του πραγματικού εισοδήματος και σε βελτίωση της καθημερινότητας των συμπολιτών μας.

Απέναντι στις προκλήσεις αλλά και τις ευκαιρίες που έχουμε μπροστά μας, μέσα σε ένα περιβάλλον εσωτερικής πολιτικής σταθερότητας, χωρίς εφησυχασμό, με αισιοδοξία, αυτοπεποίθηση, ευθύνη, ωριμότητα και συνέπεια, μακριά από δημαγωγίες και λαϊκισμούς, επιταχύνουμε αποφασιστικά και αξιόπιστα, ένα ευρύ φάσμα πολυεπίπεδων παρεμβάσεων. Ο στόχος παραμένει σταθερός: κάθε διαθέσιμο ευρώ να λειτουργήσει προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας. Να δημιουργήσει εκείνο το μεταρρυθμιστικό πλεόνασμα που βελτιώνει σταθερά και μόνιμα τη ζωή των Ελληνίδων και των Ελλήνων σε κάθε γωνιά της πατρίδας. Γι’ αυτό δεσμευθήκαμε απέναντι τους, αυτό κάνουμε καθημερινά πράξη.

Καλή χρονιά, με υγεία, ειρήνη, επιτυχίες και ευημερία για όλες και όλους τους συμπολίτες μας!».

Η γενική γραμματέας Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΠΔΕ & ΕΠΑ) Κατερίνα Οικονόμου, σημείωσε: «Μέσω του ΑΠΔΕ, η αναπτυξιακή πολιτική της χώρας χρηματοδοτήθηκε το 2025 αποτελεσματικά με πόρους που ανήλθαν σε 14,611 δισ. ευρώ για την υλοποίηση έργων και μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων (ΕΣΠΑ, Αγροτική Πολιτική, Μεταναστευτικά Ταμεία κ.ά.), του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ). Στην επίτευξη του στόχου της πλήρους αξιοποίησης όλων των ετήσιων διαθέσιμων εθνικών και ενωσιακών πόρων συνέβαλε καθοριστικά και η εφαρμογή της μεταρρύθμισης του ΑΠΔΕ του Ν. 5140/2024, που στο επίκεντρο της βρίσκεται το τρίπτυχο ταχύτητα- αποτελεσματικότητα- διαφάνεια. Παράλληλα, το 2025 εγκρίθηκε το νέο ΕΠΑ 2026- 2030, με προϋπολογισμό 16,6 δισ. ευρώ για παρεμβάσεις σε όλη την Επικράτεια, ενώ πρόσθετοι πόροι εκτιμώμενου ύψους 5,8 δισ. ευρώ έχουν εξασφαλισθεί για την ολοκλήρωση των έργων του ΕΠΑ 2021-2025. Ταυτόχρονα, η εφαρμογή του νέου, μεταρρυθμιστικού, θεσμικού πλαισίου που διέπει το ΕΠΑ, το οποίο υιοθετήθηκε πρόσφατα με τον Ν. 5264/2025, εγγυάται την ορθολογική, στοχευμένη και αποτελεσματική διαχείριση και αξιοποίηση των εθνικών πόρων. Συνεχίζουμε με προσήλωση και υψηλό το αίσθημα του καθήκοντος τη συλλογική προσπάθεια για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της οικονομίας και την εδραίωση μίας κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης».

Η γενική γραμματέας Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) Βασιλική Παντελοπούλου, τόνισε: «Το 2025 αποτέλεσε καθοριστικό έτος για την υλοποίηση του ΕΣΠΑ 2021- 2027, καθώς συνδυάστηκε η επιτάχυνση της απορρόφησης των πόρων με την επιτυχή διαχείριση της ενδιάμεσης αναθεώρησης των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ. Στην κατεύθυνση αυτή η ενεργοποίηση του ΕΣΠΑ 2021- 2027 μέσω προσκλήσεων ανέρχεται στο 85%, οι εντάξεις έργων ανέρχονται στο 78% και οι συμβάσεις υπερβαίνουν το 50% του συνολικού προϋπολογισμού. Επίσης, για πρώτη φορά, η αναθεώρηση των προγραμμάτων πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις, επιτρέποντας την ανακατεύθυνση πόρων προς τις νέες ευρωπαϊκές στρατηγικές προτεραιότητες, όπως η βιώσιμη διαχείριση των υδάτων, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, η θωράκιση της άμυνας και της ασφάλειας της χώρας, καθώς και η διασφάλιση προσιτής και ποιοτικής στέγασης για τους πολίτες. Με την ενδιάμεση αναθεώρηση και την ανακατεύθυνση ενωσιακών πόρων ποσού άνω των 2,1 δισ. ευρώ, που εξασφαλίζει τόσο την παράταση υλοποίησης έως το 2030 όσο και την πρόσθετη ρευστότητα για τη χώρα με επιπλέον προκαταβολές ύψους περίπου 600 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, η χώρα συμμετέχει ενεργά, στη διαμόρφωση του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, προασπίζοντας τον ρόλο και τη επαρκή χρηματοδότηση της Πολιτικής Συνοχής για τη χώρα μας».

Ο γενικός γραμματέας Διαχείρισης Τομεακών Προγραμμάτων Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, Ταμείου Συνοχής και Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου Βασίλης Σιαδήμας, δήλωσε: «Η υλοποίηση των Τομεακών Προγραμμάτων εξελίσσεται με δυναμικούς ρυθμούς. Οι συνολικές δαπάνες ανέρχονται πλέον σε 3,15 δισ. ευρώ εκ των οποίων το 1,68 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε δαπάνες μόνο για το 2025. Αυτός ο υπερδιπλασιασμός της απορρόφησης αποτυπώνει τη βελτιστοποίηση των διαδικασιών από το σχεδιασμό, τη χρηματοδότηση έως και την υλοποίηση των δράσεων. Η επίδοση αυτή είναι αποτέλεσμα της συστηματικής προσπάθειας των Διαχειριστικών Αρχών και της στοχευμένης υλοποίησης παρεμβάσεων σε κρίσιμους τομείς, όπως οι υποδομές, η επιχειρηματικότητα, η απασχόληση, η κοινωνική συνοχή, η πολιτική προστασία και το περιβάλλον. Συνεχίζουμε με στόχους, συνέπεια και προσήλωση, ώστε οι πόροι του ΕΣΠΑ να μεταφράζονται σε απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα για την ανάπτυξη προς όφελος της κοινωνίας».

Ο διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης Ορέστης Καβαλάκης, σημείωσε: «Το 2025 ολοκληρώνεται με ιδιαίτερα θετικό απολογισμό για το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς όλοι οι δύσκολοι και φιλόδοξοι στόχοι επιτεύχθηκαν: Υποβλήθηκαν επιτυχώς τρία αιτήματα πληρωμής, συνολικού ύψους 3,27 δισ. ευρώ. Εκταμιεύσεις ύψους 5,2 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρευσαν στο κρατικό ταμείο, ενισχύοντας τη δημοσιονομική ανθεκτικότητα της χώρας. Δύο προτάσεις αναθεώρησης εγκρίθηκαν ταχύτατα λόγω της πληρότητας και τεκμηρίωσής τους, εκσυγχρονίζοντας και απλοποιώντας το ελληνικό σχέδιο, χωρίς να αλλάξει ο προϋπολογισμός του και ενισχύοντας κρίσιμες δράσεις. Τέλος, η χρονιά έκλεισε με υπερεπίτευξη του πολύ υψηλού ετήσιου στόχου δαπανών του Ταμείου Ανάκαμψης, ο οποίος ανερχόταν σε 4,9 δισ. ευρώ, τροφοδοτώντας με αυτούς τους πόρους την πραγματική οικονομία. Η νέα χρονιά, η τελευταία χρονιά υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, ξεκινά με αποφασιστικότητα για την πλήρη αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης προς όφελος της χώρας».

Εξετάζοντας δεδομένα από 169 χώρες για την περίοδο μεταξύ 1990 και 2020, οι μελετητές της BIS σημειώνουν ότι η ανεξέλεγκτη λειψυδρία μπορεί να προκαλέσει αύξηση του κόστους ζωής, μείωση του ρυθμού ανάπτυξης και επιβράδυνση των επενδύσεων, πέραν των σοβαρών επιπτώσεων που έχει στην καθημερινή ζωή.

Η μεγαλύτερη αρνητική επίδραση είναι στον πληθωρισμό, καθώς για κάθε βαθμό μείωσης του διαθέσιμου γλυκού νερού οι τιμές αγαθών και υπηρεσιών εκτιμάται πως αυξάνονται κατά 2,1% έως 2,2%, δίχως να μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ακόμα μεγαλύτερων ανατιμήσεων.

Αντίστοιχα, για την απώλεια κάθε μονάδας γλυκού νερού υπολογίζεται πως οι επενδύσεις μειώνονται κατά σχεδόν 0,3%, ενώ το ΑΕΠ υποχωρεί κατά περίπου 0,1%.

Μάλιστα, η επίδραση της λειψυδρίας δεν είναι μόνο τοπική, καθώς αν πληγεί μία πολυπληθής περιφέρεια όπως η Αττική μπορεί να επιβαρυνθούν οι πόροι ή να συρρικνωθεί η οικονομική δραστηριότητα κι άλλων περιοχών, επιτείνοντας το πρόβλημα.

Η οικονομική διάσταση έρχεται να προστεθεί σε μία ούτως ή άλλως σκληρή πραγματικότητα για την πρωτεύουσα, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει δει τα αποθέματα των κύριων ταμιευτήρων υδροδότησης να χάνουν μεγάλο μέρος των αποθεμάτων τους, ενώ η ζήτηση παραμένει αμείωτη και η κλιματική αλλαγή δυσκολεύει τη φυσική αναπλήρωση των χαμένων υδάτων.

Προσπάθειες αντιμετώπισης του προβλήματος

Με το λεκανοπέδιο να βρίσκεται ενώπιον δύσκολων ημερών ως προς την εξοικονόμηση του νερού, η ΕΥΔΑΠ και η κυβέρνηση υλοποιούν πρόγραμμα έργων ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ σε βάθος δεκαετίας, με παρεμβάσεις τόσο στην ύδρευση όσο και στην αποχέτευση, ώστε αφενός να μειωθούν οι απώλειες από διαρροές και αφετέρου να διασφαλιστεί η επαναχρησιμοποίηση νερού από μη οικιακούς καταναλωτές.

Υπό αυτό το πρίσμα, η διαχείριση της λειψυδρίας, ώστε να αμβλυνθούν οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες, αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία.

Σε περσινή έκθεσή του για την επάρκεια νερού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (ΕΕΑ) σημειώνει ότι πέραν της ορθολογικής χρήσης, της επαναχρησιμοποίησης και της αντιμετώπισης διαρροών στα δίκτυα, η αναθεώρηση της τιμολόγησης «μπορεί να ενισχύσει την εφαρμογή» των υπόλοιπων μέτρων, καθώς ουσιαστικά λειτουργεί ως «σινιάλο» για τη συγκράτηση ή τον περιορισμό της κατανάλωσης, τόσο από πολίτες όσο και από τη βιομηχανία ή τον πρωτογενή τομέα.

Αυτό τόνισε ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του στην συνεδρίαση της αρμόδιας Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής για τη συζήτηση επί του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης – Μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις».

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έδωσε έμφαση στις στρατηγικές προτεραιότητες του νέου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (Ε.Π.Α.), όπως οι υποδομές και οι μεταφορές, η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, η τεχνητή νοημοσύνη, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε κρίσεις, η κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη, καθώς και η συμβολή στην αντιμετώπιση του στεγαστικού και του δημογραφικού προβλήματος. Αλλά και στη θέσπιση, πλέον, ενός ολοκληρωμένου πλαισίου κανόνων που διέπουν την κατάρτιση, τον συντονισμό, τη διαχείριση, τη χρηματοδότηση, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την εφαρμογή των αναπτυξιακών παρεμβάσεων που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Ε.Π.Α. Σημείωσε παράλληλα, την αναλυτική αποτύπωση των επιλέξιμων προς χρηματοδότηση δράσεων και δαπανών, την ενίσχυση των υποστηρικτικών μηχανισμών αξιολόγησης των προτάσεων έργων, την εναρμόνιση του ρυθμού ένταξης των έργων με τις ετήσιες και μεσοπρόθεσμες δημοσιονομικές δυνατότητες, τη συστηματοποίηση των ελέγχων και την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχων, τη θέσπιση μηχανισμού διακυβέρνησης για την εξειδίκευση, την παρακολούθηση και τον συντονισμό των Προγραμμάτων που περιλαμβάνει το Ε.Π.Α., καθώς και την ενίσχυση των Υπηρεσιών Διαχείρισης.

«Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης είναι αποτέλεσμα της οικονομικής πολιτικής που ακολουθεί η Κυβέρνηση και της σωστής δημοσιονομικής πορείας των τελευταίων χρόνων, η οποία αφενός δημιουργεί το μέρισμα της ανάπτυξης που επιστρέφει στην κοινωνία, αφετέρου ενδυναμώνει την διεθνή αξιοπιστία της χώρας, όπως, μεταξύ άλλων, αποδεικνύει και η υποψηφιότητα του Κυριάκου Πιερρακάκη για την Προεδρία του Eurogroup, γεγονός αδιανόητο πριν από δέκα χρόνια», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Ο Αναπληρωτής Υπουργός, παράλληλα, αναφέρθηκε και στην πορεία υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, τονίζοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις απορρόφησης μεταξύ των 27 κρατών- μελών της Ε.Ε. Ανέφερε δε, ότι στις αμέσως επόμενες ημέρες, πρόκειται να κατατεθεί και το έβδομο αίτημα πληρωμής, ύψους ενός δισ. ευρώ για το σκέλος των επιχορηγήσεων και 300 εκατ. ευρώ στο δανειακό σκέλος. «Έχουμε ήδη λάβει 23,4 δισ. ευρώ, δηλαδή το 65% του συνολικού προϋπολογισμού. Η στόχευσή μας είναι να μην απωλέσουμε ούτε ένα ευρώ. Δεν έχουμε δικαίωμα να το κάνουμε αυτό, και δεν θα το κάνουμε, όπως εξάλλου συνέβη και με την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 του ΕΣΠΑ».

Στη διάρκεια της παρέμβασής του ο κ. Παπαθανάσης επανέλαβε τη δέσμευση της Κυβέρνησης περί πλήρους αποζημίωσης όσων αγροτών τη δικαιούνται. «Οι αγροτικές κινητοποιήσεις είναι ένα σημαντικό γεγονός και προφανώς αντιλαμβανόμαστε πλήρως την αγωνία των αγροτών, των νέων παιδιών που θέλουν να γίνουν αγρότες. Θέλω να διαβεβαιώσω ότι αυτή η Κυβέρνηση δεν θα αφήσει κάποιον αγρότη χωρίς να  λάβει το 100% της αποζημίωσης, αυτών που του οφείλονται. Αυτοί που δεν πρόκειται να πάρουν λεφτά είναι αυτοί που προφανώς δεν τα δικαιούνται. Η Κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός, έχει ανοιχτές πόρτες σε ένα καλόπιστο διάλογο. Χρειάζεται όμως, μία εκπροσώπηση και από τους αγρότες έτσι ώστε να γίνει ουσιαστική και σοβαρή συζήτηση», ανέφερε.

«Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ αποτελεί ένα πολύ σημαντικό γεγονός με στόχο να μην επαναληφθούν γεγονότα όπως αυτά που διερευνώνται από τη Δικαιοσύνη. Αυτή η Κυβέρνηση ήταν εξάλλου, που έστειλε χιλιάδες φακέλους στον Εισαγγελέα», σημείωσε.

Ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας διατηρείται πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και της ΕΕ. Για την Ευρωζώνη, η Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη 1,3% το 2025, 1,2% το 2026 και 1,4% το 2027, ενώ για την ΕΕ προβλέπει ανάπτυξη 1,4% για το 2025 και το 2026 και 1,5% για το 2027.

Τα στοιχεία της Επιτροπής για την ανάπτυξη στην Ευρωζώνη και την ΕΕ το 2025 αναθεωρούνται προς τα πάνω, σε σχέση με τις προβλέψεις της περασμένης άνοιξης (από 0,9% και 1,1%, αντιστοίχως). Ωστόσο, η Επιτροπή αναθεωρεί προς τα κάτω την εκτίμησή της για την ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2025, σε σχέση με την περασμένη άνοιξη (2,3%). Για το 2026 η πρόβλεψη παραμένει σταθερή στο 2,2%.

Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,8% το 2025 και προβλέπεται να μετριαστεί στο 2,3% το 2026 και 2,4% το 2027. Συγκριτικά, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη το 2025 θα διαμορφωθεί στο 2,1% και θα μετριαστεί στο 1,9% το 2026 και στο 2% το 2026.

Η ανεργία στην Ελλάδα το 2025 βρίσκεται στο 9,3% και αναμένεται να συνεχίσει να μειώνεται στο 8,6% το 2026 και στο 8,2% το 2027.

Το δημοσιονομικό πλεόνασμα για την Ελλάδα αναμένεται να διαμορφωθεί το 2025 στο 1,1% και προβλέπεται να μειωθεί στο 0,3% το 2026 και να μηδενιστεί το 2027. Αντιθέτως, στην Ευρωζώνη καταγράφεται δημοσιονομικό έλλειμμα -3,2%, το οποίο προβλέπεται να φτάσει το -3,4% το 2027.

Ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ στην Ελλάδα, αναμένεται να μειωθεί στο 147,6% το 2025 και να μειωθεί περαιτέρω, φτάνοντας στο 138% το 2027, χάρη στην ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα πλεονάσματα του προϋπολογισμού.

Εκθεση για την Ελλάδα

Αναλυτικά, η έκθεση της Επιτροπής τονίζει ότι «η οικονομία της Ελλάδας θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ισχυρό ρυθμό», με προβλεπόμενη ανάπτυξη 2,1% το 2025 και 2,2% το 2026, υποστηριζόμενη από σταθερή κατανάλωση και επενδύσεις και μέσω των κοινοτικών κονδυλίων. Οι δημοσιονομικές προοπτικές της Ελλάδας παραμένουν ευνοϊκές για την περίοδο 2025-27, με γενικά σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα, παρά τις φορολογικές περικοπές και τα κοινωνικά μέτρα.

Ανθεκτικότητα παρά τις αντίξοες συνθήκες

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η ελληνική οικονομία «δείχνει ανθεκτικότητα παρά τις αντίξοες συνθήκες». Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, η οικονομία της Ελλάδας αναπτύχθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω της ιδιωτικής κατανάλωσης και του τουρισμού. Οι επενδύσεις αυξήθηκαν το δεύτερο τρίμηνο, ιδίως οι επενδύσεις σε κατασκευές και εξοπλισμό. Συνολικά, η οικονομία αναμένεται να διατηρήσει την αναπτυξιακή δυναμική της κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025 και καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026. Η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να παραμείνει ισχυρή το 2025 και το 2026, υποστηριζόμενη από τη διψήφια αύξηση των εταιρικών δανείων και την εφαρμογή του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Επιπλέον, ένα νέο πακέτο επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων αναμένεται να ενισχύσει την αύξηση των καθαρών μισθών και την ιδιωτική κατανάλωση. Η ζήτηση εισαγωγών αναμένεται να παραμείνει ισχυρή, δεδομένου του υψηλού εισαγωγικού περιεχομένου των επενδύσεων. Παρ’ όλο που δεν αναμένεται απότομη επίδραση, η ανάπτυξη προβλέπεται να επιβραδυνθεί μετά το 2026 καθώς η εφαρμογή του RRP φτάνει στο τέλος της.

Η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να είναι σχετικά σταθερή, με ρυθμούς 2,1% το 2025 και 2,2% το 2026, πριν μετριαστεί σε 1,7% το 2027. Ενώ η οικονομία έχει μέχρι στιγμής επιδείξει ανθεκτικότητα στις εξωτερικές προκλήσεις, μία παρατεταμένη αύξηση της γεωπολιτικής ή εμπορικής αβεβαιότητας και του κόστους χρηματοδότησης θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις εξαγωγές, ιδίως τον τουριστικό τομέα, και την επενδυτική δραστηριότητα.

Αγορά εργασίας

Αναφορικά με την αγορά εργασίας στην Ελλάδα, η έκθεση της Επιτροπής επισημαίνει ότι συνεχίζει να βελτιώνεται, αλλά οι προκλήσεις παραμένουν. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 8,2% τον Οκτώβριο του 2025, το χαμηλότερο επίπεδό του από το 2009, αλλά παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Μετά την κορύφωσή τους το δεύτερο τρίμηνο του 2024, τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας έχουν μειωθεί ελαφρώς, αν και εξακολουθούν να υποδηλώνουν μία σχετικά περιορισμένη αγορά εργασίας, ιδίως στους τομείς του τουρισμού και των κατασκευών. Η απασχόληση αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται, αν και με βραδύτερο ρυθμό λόγω διαρθρωτικών ζητημάτων, όπως το χάσμα δεξιοτήτων και τα χαμηλά ποσοστά συμμετοχής, ιδίως μεταξύ των γυναικών. Οι μισθοί ανά εργαζόμενο αναμένεται να επιταχυνθούν, με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 3,6% κατά την προβλεπόμενη περίοδο, εν μέρει λόγω παλαιότερων αυξήσεων των κατώτατων μισθών, μείωσης των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και της πρόσφατα ανακοινωθείσας μεταρρύθμισης του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων.

Σταδιακή μείωση πληθωρισμού

Αφού διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,1% το πρώτο εξάμηνο του 2025, ο γενικός πληθωρισμός μειώθηκε στο 1,7% μέχρι τον Οκτώβριο, λόγω της μείωσης του πληθωρισμού ενέργειας και υπηρεσιών. Ωστόσο, η ισχυρή ζήτηση και η ακόμη περιορισμένη αγορά εργασίας αναμένεται να διατηρήσουν ανοδική πίεση στις τιμές καταναλωτή. Ως αποτέλεσμα, ο πληθωρισμός προβλέπεται να μειωθεί με αργό ρυθμό, φτάνοντας το 2,8% το 2025 και το 2,3% το 2026. Ενώ ο γενικός πληθωρισμός εξαιρουμένων των τιμών ενέργειας και τροφίμων αναμένεται να μειωθεί, η προβλεπόμενη αύξηση των τιμών της ενέργειας αναμένεται να διατηρήσει τον πληθωρισμό στο 2,4% το 2027.

Το ονομαστικό πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί από 1,2% του ΑΕΠ το 2024 σε περίπου 1,1% το 2025. Αυτό αντανακλά μία μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος από 4,7% σε 4,3%, η οποία αντισταθμίζεται εν μέρει από τη μείωση των δαπανών για τόκους. Σύμφωνα με την Επιτροπή, αυτή η μείωση προέρχεται κυρίως από επεκτατικά μέτρα (0,7% του ΑΕΠ), συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, των υψηλότερων μισθών στον δημόσιο τομέα, μίας επιστροφής ενοικίου βάσει εισοδηματικών κριτηρίων και ενός μόνιμου ετήσιου επιδόματος 250 ευρώ για τα ευάλωτα άτομα. Πρόσθετες πιέσεις περιλαμβάνουν τις υψηλότερες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη και την άμυνα και μία δημοσιονομική διόρθωση που σχετίζεται με τις γεωργικές επιδοτήσεις της ΕΕ ισοδύναμη με 0,2% του ΑΕΠ. Αυτές οι επιπτώσεις αντισταθμίζονται εν μέρει από την αύξηση των εσόδων, η οποία υποστηρίζεται από τα τρέχοντα μέτρα φορολογικής συμμόρφωσης, την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους τομείς προκειμένου να μειωθεί η αδήλωτη εργασία, και τα υψηλότερα τέλη της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Το 2026, το ισοζύγιο του προϋπολογισμού προβλέπεται να φτάσει το 0,3%, μείωση 0,8 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 2025. Αυτό αντιστοιχεί σε πρωτογενές πλεόνασμα 3,4% του ΑΕΠ. Αυτή η μείωση αντανακλά κυρίως ένα πρόσφατα ανακοινωθέν επεκτατικό δημοσιονομικό πακέτο, το οποίο εκτιμάται ότι θα κοστίσει 0,6% του ΑΕΠ το 2026 και 0,8% του ΑΕΠ το 2027. Το πακέτο συνδυάζει περικοπές στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, τον φόρο ακίνητης περιουσίας και τον ΦΠΑ, μαζί με στοχευμένες αυξήσεις στις συντάξεις και τους μισθούς του δημόσιου τομέα. Αυτά τα μέτρα έχουν σχεδιαστεί για να μετριάσουν τις πιέσεις του κόστους ζωής και να παράσχουν στήριξη σε νοικοκυριά χαμηλότερου και μεσαίου εισοδήματος, οικογένειες με παιδιά, συνταξιούχους και κατοίκους μικρών χωριών. Η πρόβλεψη περιλαμβάνει, επίσης, υψηλότερες αμυντικές δαπάνες, οι οποίες αναμένεται να αυξηθούν από 2,4% του ΑΕΠ το 2025 σε 2,6% το 2026.

Το 2027, το ονομαστικό ισοζύγιο προβλέπεται να μειωθεί στο 0,0% του ΑΕΠ, που αντιστοιχεί σε πρωτογενές πλεόνασμα 3,2%. Αυτή η επιδείνωση του ονομαστικού ισοζυγίου αντανακλά κυρίως τις υψηλότερες δαπάνες για τόκους και τον αντίκτυπο του νέου δημοσιονομικού πακέτου σε ολόκληρο το έτος.

Ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο 154,2% το 2024, 55 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το ανώτατο επίπεδό του το 2020. Αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω, φτάνοντας στο 138% το 2027. Η μείωση αναμένεται να οφείλεται στην αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ καθώς και στα πρωτογενή πλεονάσματα του προϋπολογισμού.

Η ίδια μιλώντας μετά την συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου, κατά την οποία αποφασίστηκε να διατηρηθούν αμετάβλητα τα επιτόκια, χαρακτήρισε θετική έκπληξη την αύξηση του ΑΕΠ της ευρωζώνης κατά 0,2% το τρίτο τρίμηνο του έτους. 

Όσον αφορά στους κινδύνους, οι οποίοι θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της ευρωζώνης, η Κριστιάν Λαγκάρντ απαρίθμησε τρεις εξελίξεις, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό τους:

-Η εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ που επιτεύχθηκε το καλοκαίρι.

-Η πρόσφατα ανακοινωθείσα εκεχειρία στη Μέση Ανατολή.

-Η σημερινή ανακοίνωση σχετικά με την πρόοδο στις εμπορικές διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας έχουν μετριάσει ορισμένους από τους κινδύνους επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης. 

Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΚΤ, όμως το ασταθές παγκόσμιο εμπορικό περιβάλλον θα μπορούσε να διαταράξει τις αλυσίδες εφοδιασμού, να επιδεινώσει περαιτέρω τις εξαγωγές και να επιβαρύνει την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Η επιδείνωση του κλίματος στις χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης.

Ειδικότερα, οι γεωπολιτικές εντάσεις, ιδίως ο αδικαιολόγητος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, παραμένουν σημαντική πηγή αβεβαιότητας. Αντίθετα, οι υψηλότερες από το αναμενόμενο δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές, σε συνδυασμό με μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα, θα συμβάλουν στην ανάπτυξη.

Η βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος θα μπορούσε να τονώσει τις ιδιωτικές επενδύσεις. Το κλίμα θα μπορούσε επίσης να βελτιωθεί και η δραστηριότητα να τονωθεί εάν οι εναπομένουσες γεωπολιτικές εντάσεις μειωθούν ή εάν οι εναπομένουσες εμπορικές διαφορές επιλυθούν ταχύτερα από το αναμενόμενο.

-Όσον αφορά στις εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού, ο δείκτης τιμών καταναλωτή (HICP) της ευρωζώνης αυξήθηκε σε ετήσιο ρυθμό 2,4% τον Σεπτέμβριο, σε σύγκριση με 2,3% τον προηγούμενο μήνα.

Η επικεφαλής της ΕΚΤ τόνισε ότι οι προοπτικές εξακολουθούν να είναι πιο αβέβαιες από το συνηθισμένο, λόγω του ασταθούς περιβάλλοντος της παγκόσμιας εμπορικής πολιτικής.

Ένα ισχυρότερο ευρώ, όπως ανέφερε, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη από την αναμενόμενη μείωση του πληθωρισμού. Επιπλέον, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί χαμηλότερος εάν οι υψηλότεροι δασμοί οδηγήσουν σε μείωση της ζήτησης για εξαγωγές της ζώνης του ευρώ και ωθήσουν τις χώρες με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα να αυξήσουν περαιτέρω τις εξαγωγές τους προς τη ζώνη του ευρώ. Η αύξηση της μεταβλητότητας και της αποστροφής προς τον κίνδυνο στις χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσε να επιβαρύνουν τον πληθωρισμό. 

Αντίθετα, σύμφωνα με την ΕΚΤ, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί υψηλότερος εάν ο κατακερματισμός των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των εισαγωγών, περιορίσει την προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών και επιδεινώσει τους περιορισμούς παραγωγικής ικανότητας στην εγχώρια οικονομία. Η αύξηση των δαπανών για την άμυνα και τις υποδομές θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα. 

Πάντως η σημερινή απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ με την οποία το βασικό επιτόκιο διατηρείται στο 2%, ελήφθη διότι ο πληθωρισμός εξακολουθεί να είναι κοντά στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% και η αξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου όσον αφορά τις προοπτικές για τον πληθωρισμό παραμένει σε γενικές γραμμές αμετάβλητη.

Η ευρωπαϊκή οικονομία εξακολούθησε να αναπτύσσεται παρά το αντίξοο παγκόσμιο περιβάλλον. Η ισχυρή αγορά εργασίας, οι εύρωστοι ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα και οι προηγούμενες μειώσεις των επιτοκίων από το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές πηγές ανθεκτικότητας. Ωστόσο, οι προοπτικές εξακολουθούν να είναι αβέβαιες, κυρίως λόγω των συνεχιζόμενων παγκόσμιων εμπορικών διενέξεων και των γεωπολιτικών εντάσεων.

Παρά το δυσμενές οικονομικό περιβάλλον που προάγει και την αβεβαιότητα και την κλιμάκωση της γεωπολιτικής αστάθειας σε αρκετές περιπτώσεις, τονίζει η κυβέρνηση, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να επιδεικνύει ανθεκτικότητα, καταγράφοντας ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ σταθερά πάνω από τους μέσους όρους της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Συγκεκριμένα, τονίζεται στην έκθεση, κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat), το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,7%, σε σύγκριση με 1,5% στην Ευρωζώνη και 1,6% στην ΕΕ,

Με τον τρόπο αυτό, τονίζεται στην ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών, επιβεβαιώνεται και προς την διεθνή κοινότητα, η συνεχιζόμενη υψηλή ανάπτυξη που προβλέπεται σε 2,4% για το 2026, η σημαντική ενίσχυση των επενδύσεων και η εφαρμογή σημαντικών μεταρρυθμίσεων, αλλά και οι υλοποίηση των νέων σημαντικών παρεμβάσεων προς όφελος των πολιτών, όπως είναι η διαρθρωτική φορολογική μεταρρύθμιση για τις οικογένειες με παιδιά, τους νέους
και τη μεσαία τάξη.

Παράλληλα, στο DBP περιλαμβάνονται όλα τα δημοσιονομικά μέτρα όπως εξαγγέλθηκαν το προηγούμενο διάστημα και έχουν αποτυπωθεί στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2026, ενώ παρατίθενται αναλυτικά και οι υλοποιούμενες μεταρρυθμίσεις που συνάδουν με τις Ευρωπαϊκές προτεραιότητες. Ακόμη στο DBP καταγράφεται ως αποτέλεσμα των νέων δημοσιονομικών μέτρων
της κυβέρνησης, η μείωση τόσο των δεικτών φτώχειας, όσο και της φορολογικής
επιβάρυνσης των πολιτών.

Πρόκειται για επιβράδυνση της μεταποιητικής δραστηριότητας (5,7% έναντι 6,2% τον Ιούλιο) και της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, θερμότητας, φυσικού αερίου και νερού (2,4% έναντι 3,3%), εν μέσω υποτονικής εγχώριας ζήτησης.

Αντιθέτως, η παραγωγή εξόρυξης, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία της Κίνας, συνέχισε να αυξάνεται σταθερά, σημειώνοντας αύξηση 5,1% σε σύγκριση με 5,0% τον Ιούλιο.

Στον τομέα της μεταποίησης, 31 από τις 41 μεγάλες βιομηχανίες κατέγραψαν ανάπτυξη των μεγεθών συμπεριλαμβανομένης της αυτοκινητοβιομηχανίας (8,4%), των υπολογιστών και των επικοινωνιών (9,9%), των σιδηροδρόμων και της ναυπηγικής (12,0%), της τήξης και έλασης σιδηρούχων μετάλλων (7,3%), της τήξης και έλασης μη σιδηρούχων μετάλλων (9,1%), των χημικών προϊόντων (7,6%), της εξόρυξης και πλύσης άνθρακα (5,1%), του πετρελαίου και φυσικού αερίου (4,7%), της βιομηχανίας τροφίμων (4,7%) και της παραγωγής θερμότητας (2,5%).