Η νέα αγορά για τα φωτοβολταϊκά – κυρίως – συστήματα που θα μπορούν να εγκαθίστανται με μια απλή δήλωση σε ταράτσες ή και μπαλκόνια, ανοίγει σε μια περίοδο που τα φωτοβολταϊκά τόσο στη χώρα μας όσο και στην Ευρώπη καταρρίπτουν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Αποτελούν έτσι σημαντικό ανάχωμα στην αύξηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας λόγω της εκτόξευσης των διεθνών τιμών του φυσικού αερίου, αύξηση που θα ήταν ακόμα μεγαλύτερη χωρίς τις ανανεώσιμες πηγές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του οίκου Ember, τον Ιούνιο για πρώτη φορά στην ιστορία, η ηλιακή ενέργεια κάλυψε το ένα τέταρτο της ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ.

Συγκεκριμένα η παραγωγή των φωτοβολταϊκών τον Ιούνιο του 2026 έφθασε στο επίπεδο – ρεκόρ των 52 TWh ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας το 25% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής της Ένωσης, σπάζοντας το προηγούμενο ρεκόρ (23%), που σημειώθηκε τον Μάιο. Τον ίδιο μήνα ηλιακή ενέργεια ήταν πάνω από τα πυρηνικά (21%), το φυσικό αέριο (15%), τα αιολικά (14%) και τα υδροηλεκτρικά (12%), ενώ ο άνθρακας παρήγαγε μόλις 8%.

Τον ίδιο μήνα στην Ελλάδα σύμφωνα με τα στοιχεία του Green Tank τα φωτοβολταϊκά αντιστοιχούσαν στο 31,6 % της συνολικής παραγωγής (1456,5 γιγαβατώρες επί συνόλου 4608,6) ενώ στο εξάμηνο ο ήλιος κάλυψε το 21 % της παραγωγής. Περαιτέρω αν συνυπολογίσει κανείς και τα μη διασυνδεδεμένα νησιά το μερίδιο των φωτοβολταϊκών ανεβαίνει για μεν τον Ιούνιο κοντά στο 34 % και για το εξάμηνο στο 25,1 %.

Όπως δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Επικεφαλής Αναλυτής Πολιτικής του Green Tank, Νίκος Μάντζαρης: «Μετά από χρόνια καθυστερήσεων που είχαν “παγώσει” την αγορά, η πολυαναμενόμενη απόφαση για την ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης αποτελεί βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, με σαφή βελτίωση σε σχέση με το σχέδιο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Πέρα από την τήρηση όλων των προθεσμιών που προβλέπει η Απόφαση, ζητούμενο είναι η Πολιτεία να προχωρήσει σε δράσεις ενημέρωσης των πολιτών για τις δυνατότητες που πλέον έχουν στη διάθεσή τους, ώστε να μειώσουν σημαντικά και με βιώσιμο τρόπο τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας».

Αναφορικά με την υπουργική απόφαση για την αυτοπαραγωγή, ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών εξέφρασε την ικανοποίησή του σημειώνοντας ότι παρά τη μεγάλη καθυστέρηση, η απόφαση ενσωματώνει τις περισσότερες προτάσεις της αγοράς, καθώς και νέες ρυθμίσεις που προβλέπονται από Κοινοτικές Οδηγίες.

Τα 15 σημεία

Τα 15 σημαντικότερα σημεία του νέου πλαισίου που θεσπίστηκε με απόφαση του υπουργου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και του υφυπουργού Νίκου Τσάφου όπως κωδικοποιούνται από τον ΣΕΦ είναι:

1. Καθορίζονται οι ροές για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των φορέων και την διενέργεια όλων των οικονομικών συναλλαγών μεταξύ αυτοκαταναλωτή-Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης [ΦοΣΕ]-Προμηθευτή. Αντίστοιχη πρόβλεψη γίνεται και σε περίπτωση που αντί για ΦοΣΕ, ο σταθμός εκπροσωπείται από τον ΔΑΠΕΕΠ ή από τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.

2. Καταργείται η πρόβλεψη στον ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό για τριμερή σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή-προμηθευτή-ΦοΣΕ, και προβλέπονται διακριτά δύο (2) διμερείς συμβάσεις (αυτοκαταναλωτή-προμηθευτή & αυτοκαταναλωτή-ΦοΣΕ). Ειδικά για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά [ΜΔΝ], προβλέπονται διακριτά δύο (2) διμερείς συμβάσεις (αυτοκαταναλωτή-προμηθευτή & αυτοκαταναλωτή-ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ).

3. Καταργείται η πρόβλεψη στον ταυτοχρονισμένο και εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό για το Πρόγραμμα “Οικιακών Φωτοβολταϊκών έως 10,8 kW” για τριμερή σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή-προμηθευτή-ΔΑΠΕΕΠ, και προβλέπεται μία διμερής σύμβαση μεταξύ (αυτοκαταναλωτή-προμηθευτή).

4. Αποσαφηνίζεται ότι στο Πρόγραμμα “Οικιακών Φωτοβολταϊκών έως 10,8 kW” εντάσσονται οι καταναλωτές που έχουν παροχή οικιακής χρήσης, ανεξαρτήτως αν είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα.

5. Ορίζεται ότι για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α. Α’ και Β’ Βαθμού), νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του δημοσίου τομέα και κοινωφελή ιδρύματα, η χρηματική αξία για το σύνολο της πλεονάζουσας ενέργειας των σταθμών πιστώνεται στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης προς συμψηφισμό, όπως και στους οικιακούς αυτοκαταναλωτές.

6. Αποσαφηνίζεται ότι η αποζημίωση του αυτοκαταναλωτή για την περίσσεια ενέργειας γίνεται με βάση τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας ή βάσει της Ειδικής Τιμής Αγοράς (Ε.Τ.Α.) τεχνολογιών Α.Π.Ε., όπως δημοσιεύεται κάθε φορά από τον Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης (μέχρι τώρα αντί της Ε.Τ.Α. προβλεπόταν η λειτουργική ενίσχυση). Πρόβλεψη για Ε.Τ.Α., υπάρχει στα ΜΔΝ.

7. Επεκτείνεται ο ορισμός περί εφαρμογής της συλλογικής αυτοκατανάλωσης σε καταναλωτές που βρίσκονται όχι μόνο στο ίδιο κτίριο, αλλά και σε καταναλωτές εντός συγκροτήματος κατοικιών, σε συμμόρφωση με τον ορισμό που υπάρχει στον νόμο. Αποσαφήνιση για την συλλογική αυτοκατανάλωση ότι τα έσοδα από την πλεονάζουσα ενέργεια καταβάλλονται στους λογαριασμούς των αυτοκαταναλωτών και όχι στον εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό τους. Πρόβλεψη για εκπροσώπηση των φωτοβολταϊκών σταθμών έως και 10,8 kW για συλλογική αυτοκατανάλωση που εξυπηρετούν αποκλειστικά παροχές οικιακής χρήσης και κοινόχρηστους χώρους από τον ΔΑΠΕΕΠ ή τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ, αντί από ΦοΣΕ.

8. Πρόβλεψη για εκπροσώπηση των σταθμών αυτοκατανάλωσης, οι οποίοι εγχέουν ενέργεια στο δίκτυο αλλά δεν επιθυμούν να αποζημιωθούν για αυτή, από τον ΔΑΠΕΕΠ ή τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ αντί από ΦοΣΕ, και πίστωση τυχόν εσόδων των σταθμών στον ΕΛΑΠΕ. Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις σταθμών, προβλέπεται επίσης να μην συνάπτεται σύμβαση ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού ή εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, αλλά απαιτείται μόνο η εγγραφή στο Μητρώο του ΔΑΠΕΕΠ ή του ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.

9. Πρόβλεψη για σταθμούς αυτοκατανάλωσης που προσθέτουν συστήματα αποθήκευσης:

-για το Διασυνδεδεμένο Σύστημα, το σύστημα αποθήκευσης φορτίζει από το φωτοβολταϊκό και, εφόσον είναι zero feed-in δηλαδή δεν εγχέει ενέργεια στο δίκτυο, μπορεί να απορροφά ενέργεια και από το δίκτυο.

-για τα ΜΔΝ, το σύστημα αποθήκευσης δεν ανταλλάσσει ενέργεια με το Δίκτυο ΜΔΝ (δεν απορροφά και δεν εγχέει ενέργεια).

10. Πρόβλεψη για εφαρμογή αυτοκατανάλωσης από σταθμούς αποθήκευσης χωρίς έγχυση, και ειδικότερα:

Επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών αποθήκευσης από φυσικά και νομικά πρόσωπα.

Η εγκατεστημένη ισχύς του σταθμούς αποθήκευσης δεν μπορεί να ξεπερνά το 100% της συμφωνημένης ισχύος της παροχής κατανάλωσης.

Προβλέπεται για την εγκατάσταση του σταθμού αποθήκευσης, να γίνεται επαύξηση της παροχής (εφόσον απαιτείται και δεν αρκεί η υφιστάμενη παροχή κατανάλωσης), να εγκατασταθεί αισθητήρας κατεύθυνσης και σύστημα τηλεμέτρησης.

Επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις η συμμετοχή της παροχής που εγκαθιστά σταθμό αποθήκευσης και σε άλλα συστήματα αυτοκατανάλωσης.

11. Καθορίζεται διαδικασία on-line ενημέρωσης του Διαχειριστή για την εγκατάσταση μικροηλιακών συστημάτων με ρευματολήπτη έως 800 W μέγιστης ισχύος έγχυσης και 1000 kW εγκατεστημένης ισχύος. Η υπουργική απόφαση υιοθετεί εν πολλοίς τις απόψεις της αγοράς και απλοποιεί τη διαδικασία για τα λεγόμενα “φωτοβολταϊκά μπαλκονιού”.

12. Διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση αυτοκατανάλωσης μέσω τρίτου προσώπου, το τρίτο πρόσωπο μπορεί να είναι ο κάτοχος του σταθμού (δηλαδή να έχει όλες τις άδειες στο όνομα του), αλλά δεν μπορεί να συνάπτει την σύμβαση ταυτοχρονισμένου και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, την οποία συνάπτει υποχρεωτικά ο αυτοκαταναλωτής (ο οποίος λαμβάνει και το οικονομικό όφελος από τον σταθμό). Ορίζεται ότι σε περίπτωση αυτοκατανάλωσης μέσω τρίτου προσώπου εγκαθίσταται διακριτός μετρητής για τον σταθμό και εφαρμόζεται εικονικός ταυτοχρονισμένος συμψηφισμός, έτσι ώστε το τρίτο πρόσωπο να έχει την ευθύνη και τις υποχρεώσεις για τον σταθμό και ο αυτοκαταναλωτής να έχει την ευθύνη και τις υποχρεώσεις για την παροχή κατανάλωσης.

13. Δίνεται η δυνατότητα στους Προμηθευτές -κατόπιν συμφωνίας τους με τον αυτοκαταναλωτή- να επεκτείνουν το χρονικό διάστημα διενέργειας των εκκαθαρίσεων κατά την εφαρμογή του ενεργειακού συμψηφισμού και του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού.

14. Αποσαφηνίζεται ότι σε περίπτωση αλλαγής προμηθευτή ή ΦοΣΕ λύεται η σύμβαση συμψηφισμού και συνάπτεται νέα για το υπολειπόμενο χρονικό διάστημα της 20ετίας της αρχικής σύμβασης.

15. Τέλος, αντικαθίστανται και επικαιροποιούνται όλα τα υποδείγματα των απαιτούμενων συμβάσεων συμψηφισμού.

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τα χρέη που αφήνει πίσω του ο εκλιπών. Με το νέο πλαίσιο, ο κληρονόμος δεν ευθύνεται καταρχήν με την προσωπική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς, αλλά η ευθύνη του περιορίζεται στην ίδια την κληρονομιαία περιουσία.

Έτσι, οι δανειστές δεν μπορούν να στραφούν αυτομάτως εναντίον περιουσιακών στοιχείων που ο κληρονόμος διέθετε ήδη, όπως η κατοικία ή οι προσωπικές καταθέσεις του.

Η μεταρρύθμιση αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα που επί χρόνια δημιουργούσε σοβαρούς κινδύνους για τους κληρονόμους, οι οποίοι μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωποι με οφειλές προς τράπεζες ή το Δημόσιο που ξεπερνούσαν ακόμη και την αξία της περιουσίας που αποκτούσαν.

Παράλληλα, εισάγεται στην ελληνική έννομη τάξη ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων. Μέσω συμβολαιογραφικής πράξης, ένας πολίτης μπορεί εν ζωή να συμφωνήσει με τους μελλοντικούς κληρονόμους του τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθεί η περιουσία του μετά τον θάνατό του.

Η δυνατότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε σύνθετες οικογενειακές καταστάσεις, όπως όταν υπάρχουν παιδιά από διαφορετικούς γάμους, αλλά και στην περίπτωση οικογενειακών επιχειρήσεων. Στόχος είναι να μπορεί να οργανώνεται εγκαίρως η διαδοχή και να περιορίζονται μελλοντικές συγκρούσεις ή κατακερματισμός της περιουσίας.

Ριζικά αλλάζει και το καθεστώς της νόμιμης μοίρας. Μέχρι σήμερα, ο δικαιούχος της μπορούσε να αποκτήσει εμπράγματο δικαίωμα σε συγκεκριμένα ακίνητα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία. Πλέον, η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση κατά του κληρονόμου, ίση με το μισό της αξίας της μερίδας που θα δικαιούταν ο νόμιμος μεριδούχος σε περίπτωση εξ αδιαθέτου διαδοχής.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι παιδιά, γονείς και επιζών σύζυγος που δικαιούνται νόμιμη μοίρα δεν αποκτούν αυτομάτως ποσοστό συνιδιοκτησίας σε ακίνητα ή άλλα στοιχεία της κληρονομιάς, αλλά μπορούν να διεκδικήσουν τη χρηματική αξία που τους αναλογεί.

Οι αλλαγές αποτελούν μία από τις σημαντικότερες αναμορφώσεις του ελληνικού Κληρονομικού Δικαίου των τελευταίων δεκαετιών, με βασικούς άξονες την προστασία των κληρονόμων από τα χρέη, την ευκολότερη οργάνωση της διαδοχής και τον περιορισμό των περιουσιακών και οικογενειακών διενέξεων.

Οι ενημερώσεις επαναδιατυπώνουν τις οδηγίες για το act of shooting και αντικαθιστούν το αντιαθλητικό φάουλ με δύο νέες κατηγορίες. Παρακάτω περιγράφονται επίσης αρκετοί κανόνες, προσαρμοσμένοι στην Euroleague Basketball, που παραμένουν σε ισχύ για αυτή τη σεζόν.

Αλλαγές και διευκρινίσεις κανόνων

Act of shooting: ένα σουτ με άλμα ή άλλο σουτ ξεκινά τη στιγμή που ένας παίκτης κινεί τους ώμους και την μπάλα προς τα πάνω προς το καλάθι, και ο παίκτης πρέπει να βρίσκεται στο μπροστινό γήπεδο για να μετρήσει (δηλαδή να περάσει το κέντρο). Η κίνηση προς το καλάθι κρίνεται ξεχωριστά: η πράξη του σουτ (act of shooting) συνήθως ξεκινά μεταξύ της γραμμής των τριών πόντων και του καλαθιού, μόλις ο παίκτης μαζέψει την μπάλα και συνεχίσει την κίνηση σουτ μέχρι την απελευθέρωση.

Οι νέες οδηγίες καλύπτουν επίσης συγκεκριμένες καταστάσεις: η επαφή με rip-through (πλευρά προς πλευρά) είναι πάντα φάουλ στο γήπεδο (δηλαδή το φάουλ δίνεται χαμηλά), όχι φάουλ στο σουτ. η επαφή με το χέρι ενός σουτέρ στο follow-through είναι νόμιμη μόνο εάν είναι μικρή και συμβαίνει καθαρά μετά την απελευθέρωση της μπάλας, με την επαφή στο πλάι του χεριού, του καρπού, του βραχίονα ή του σώματος να εξακολουθεί να είναι πάντα φάουλ. Και εάν ένας αμυντικός μπει στο χώρο προσγείωσης ενός σουτέρ και το πόδι του σουτέρ ακουμπήσει στο πόδι του αμυντικού, τώρα καταλογίζεται ως φάουλ αντί για το παλιό αντιαθλητικό φάουλ.

Οι τεχνικές ποινές χωρίζονται πλέον σε δύο κατηγορίες.

Η Κατηγορία 1 μετράει την αποβολή από τον αγώνα και καλύπτει πράγματα όπως η ασεβής επικοινωνία, η χλεύη ενός αντιπάλου, η παρεμπόδιση της όρασης ενός παίκτη και η προσποίηση φάουλ.

Η Κατηγορία 2 δεν μετράει για την αποβολή και καλύπτει την καθυστέρηση του αγώνα, το κρέμασμα στο καλάθι μετά από ένα κάρφωμα και την αμυντική επίθεση στην τελευταία ελεύθερη βολή.

Το αντιαθλητικό φάουλ έχει αντικατασταθεί από δύο ξεχωριστές παραβάσεις. Το (disruptive foul καλύπτει την επαφή που διακόπτει τη ροή του παιχνιδιού και θέτει έναν αντίπαλο σε μειονεκτική θέση, χωρίς να είναι αρκετά σοβαρό για να είναι αντιαθλητικό, όπως η διάπραξη φάουλ για να σταματήσει ένας αιφνιδιασμός ή να σταματήσει το χρονόμετρο στο τέλος ενός δεκαλέπτου. Ένα fragrant φάουλ καλύπτει την επαφή που δεν είναι νόμιμη ενέργεια ή που είναι απερίσκεπτη, βίαιη ή επικίνδυνη. Και οι δύο έχουν την ίδια ποινή με το παλιό αντιαθλητικό φάουλ, αλλά μόνο ένα flagrant φάουλ προσμετραται για αποβολή.

Ένας παίκτης αποβάλλεται από το ματς μετά από δύο τεχνικές ποινές Κατηγορίας 1, δύο fragrant foul ή έναν συνδυασμό από αυτά τα δύο. Ένας προπονητής αποκλείεται μετά από δύο προσωπικές τεχνικές ποινές Κατηγορίας 1 ή τρεις τεχνικές ποινές Κατηγορίας 1 που συνδέονται με συμπεριφορά στον πάγκο, είτε και τα τρία πηγαίνουν στον πάγκο είτε ένα από αυτά χρεώνεται προσωπικά στον προπονητή.

Άλλοι κανόνες για τη φετινή σεζόν
Αυτοί οι κανόνες δεν είναι καινούργιοι για τη σεζόν 2026-27, αλλά αποτελούν προσαρμογές της Euroleague Basketball που διαφέρουν από τους τυπικούς κανόνες της FIBA ​​και τείνουν να προκύπτουν όταν αμφισβητείται μια απόφαση:

Ημικύκλιο άμυνας: ένας δεύτερος αμυντικός που είναι τοποθετημένος εντός του ημικυκλίου μπροστά από το καλάθι και δεν πηδά κατακόρυφα για να αμυνθεί, θα χρεώνεται με φάουλ παρεμπόδισης (blocking foul) εάν συγκρουστεί μαζί του επιτιθέμενος παίκτης που εισέρχεται σε αυτόν τον χώρο ενώ βρίσκεται στον αέρα, εκτός εάν ο επιτιθέμενος δεν βρισκόταν στον αέρα κατά τη στιγμή της επαφής, ή είχε υποδεχθεί την μπάλα εντός του ημικυκλίου, ή προέταξε το πόδι, το γόνατο ή τον αγκώνα του.

coach challenge: οι πρώτοι προπονητές έχουν δικαίωμα για δύο τέτοιες ενέργειες ανά ματς , αλλά χάνουν τη μία εάν δεν τη χρησιμοποιήσουν εντός των πρώτων 38 λεπτών. Το challenge μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε σημείο του αγώνα για οποιαδήποτε περίπτωση περιλαμβάνεται στη λίστα των καταστάσεων που επιδέχονται επανεξέταση μέσω του συστήματος άμεσης επανεξέτασης (Instant Replay System), με μία εξαίρεση: οι προπονητές δεν μπορούν να αμφισβητήσουν το ποιος παίκτης διέπραξε ένα φάουλ. Οι διαιτητές μπορούν να επανεξετάσουν την ταυτότητα του παίκτη που υπέπεσε σε φάουλ με δική τους πρωτοβουλία για να διορθώσουν τυχόν λάθος καταγραφής, αλλά αυτή η συγκεκριμένη διαδικασία δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί από τον προπονητή.

Ένας πρώτος προπονητής αποβάλλεται αυτόματα εάν ο ίδιος, ή οποιοδήποτε άλλο άτομο που περιλαμβάνεται στη λίστα του πάγκου της ομάδας, εισέλθει στον αγωνιστικό χώρο και παρεμποδίσει αιφνιδιασμό (fastbreak) της αντίπαλης ομάδας. Οι διαιτητές δεν θα δίνουν πλέον προειδοποίηση πριν χρεώσουν τεχνική ποινή για τη συμπεριφορά ή για προσποίηση τραυματισμού/πτώσης (flopping). Οι προειδοποιήσεις διατηρούνται μόνο για περιπτώσεις καθυστέρησης του παιχνιδιού.

Συμπλοκές στο ματς: εάν ξεσπάσει συμπλοκή, απαγορεύεται στους αναπληρωματικούς, στους παίκτες που έχουν αποκλειστεί και στο υπόλοιπο προσωπικό του πάγκου να εισέλθουν στον αγωνιστικό χώρο. Δεν θα αποβάλλονται αυτόματα εάν παρέμβουν για να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της τάξης, εφόσον το σύστημα άμεσης επανεξέτασης επιβεβαιώσει ότι δεν συμμετείχαν ενεργά στη συμπλοκή.

Signing under protest: μόνο ο πρώτος προπονητής μπορεί να υπογράψει το φύλλο αγώνα υπό διαμαρτυρία, και αυτό πρέπει να γίνει κατά τη διάρκεια της πρώτης διακοπής του παιχνιδιού μετά την αμφισβητούμενη απόφαση. Εάν ο πρώτος προπονητής έχει ήδη αποβληθεί, την ευθύνη αυτή αναλαμβάνει ο βοηθός προπονητή.

Τζάμπολ: «οι αγώνες και η παράταση ξεκινούν με τζάμπολ στον κεντρικό κύκλο. Μετά από αυτό, η ομάδα που δεν κέρδισε την πρώτη κατοχή του αγώνα κάνει επαναφορά για να ξεκινήσει τόσο το δεύτερο όσο και το τρίτο δεκάλεπτο, ενώ η ομάδα που κέρδισε την πρώτη κατοχή κάνει από την πλάγια γραμμή για να ξεκινήσει το τέταρτο δεκάλεπτο. Οι παίκτες επιτρέπεται να τρέξουν την τελική γραμμή για να αφήσουν την μπάλα. Ένα τζαμπολ μεταξύ των δύο πιο κοντινών αντιπάλων χρησιμοποιείται επίσης για μια σειρά από συγκεκριμένες καταστάσεις, όπως μια διπλή παράβαση στις ελεύθερες βολές ή όταν ανατρέπεται απόφαση για παράβαση goaltending σε φάση όπου καμία ομάδα δεν είχε την κατοχή της μπάλας τη στιγμή που σφυρίχτηκε η παράβαση.

Η Euroleague Basketball αναθεωρεί, διευκρινίζει και προσαρμόζει συγκεκριμένους κανόνες κάθε σεζόν, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή της να διατηρεί τα υψηλότερα πρότυπα για τους παίκτες, τους προπονητές και τους διαιτητές, συνεχίζοντας παράλληλα να προσφέρει τον πιο ανταγωνιστικό και δίκαιο ανταγωνισμό στους οπαδούς της.

Ειδικότερα, έως και την Πέμπτη (10/09) οι σταθμοί «Ελαιώνας», «Κεραμεικός» και «Μοναστηράκι» θα κλείνουν στις 21:40 το βράδυ, 2,5 ώρες νωρίτερα από την καθορισμένη λήξη κυκλοφορίας.

Η κίνηση των συρμών στη Γραμμή 3 κατά τις ώρες των εργασιών θα διεξάγεται μεταξύ των σταθμών «Δημοτικό Θέατρο – Αιγάλεω» και «Σύνταγμα – Δ. Πλακεντίας – Αεροδρόμιο».

Οι τελευταίοι συρμοί, πριν το κλείσιμο των σταθμών, θα αναχωρούν:

από ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ προς Δ. ΠΛΑΚΕΝΤΙΑΣ στις 21:06,

από ΑΙΓΑΛΕΩ προς Δ. ΠΛΑΚΕΝΤΙΑΣ στις 21:20,

από ΕΛΑΙΩΝΑ προς Δ. ΠΛΑΚΕΝΤΙΑΣ στις 21:22,

από ΚΕΡΑΜΕΙΚΟ προς Δ. ΠΛΑΚΕΝΤΙΑΣ στις 21:25,

από ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ προς Δ. ΠΛΑΚΕΝΤΙΑΣ στις 21:27,

από Δ. ΠΛΑΚΕΝΤΙΑΣ προς ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ στις 21:30,

από ΣΥΝΤΑΓΜΑ προς ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ στις 21:49,

από ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ προς ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ στις 21:51,

από ΚΕΡΑΜΕΙΚΟ προς ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ στις 21:53,

από ΕΛΑΙΩΝΑ προς ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ στις 21:56.

Δρομολόγια προς / από αεροδρόμιο

Τελευταίοι συρμοί:

από Δημοτικό Θέατρο προς Αεροδρόμιο στις 21:06 και

από Αεροδρόμιο προς Δημοτικό Θέατρο στις 21:10.

Μετά την έναρξη των τεχνικών εργασιών στις 21:40, οι συρμοί με κατεύθυνση το Αεροδρόμιο θα αναχωρούν από τον σταθμό Σύνταγμα και οι συρμοί που αναχωρούν από το Αεροδρόμιο θα τερματίζουν το δρομολόγιό τους στον σταθμό Σύνταγμα.

Αναλυτικά:

– Αναχωρήσεις από Σύνταγμα προς Αεροδρόμιο στις 22:02, 22:38 και 23:14 από Αεροδρόμιο προς Σύνταγμα στις 21:46, 22:22, 22:58 και 23:34.

Για την εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού, ο ΟΑΣΑ δρομολογεί (για τις ημέρες Κυριακή έως Πέμπτη, από τις 21:40 ως τη λήξη της κυκλοφορίας του Μετρό) την προσωρινή λεωφορειακή Γραμμή Χ24 «Στ. Μετρό Σύνταγμα – Στ. Μετρό Αιγάλεω», η οποία θα περνάει από όλους τους κλειστούς σταθμούς και θα συνδέει τον Σταθμό Αιγάλεω με τον σταθμό Σύνταγμα. Η γραμμή θα πραγματοποιεί τις εξής στάσεις:

– Στην κατεύθυνση Στ. Μετρό Σύνταγμα – Στ. Μετρό Αιγάλεω:

«ΣΤ. ΣΥΝΤΑΓΜΑ» (υπάρχουσα στάση επί της οδού Βασιλίσσης Αμαλίας με όνομα ΣΥΝΤΑΓΜΑ), «ΣΤ. ΟΜΟΝΟΙΑ» (υπάρχουσα στάση επί της οδού Πανεπιστημίου με όνομα ΟΜΟΝΟΙΑ), «ΣΤ.ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ ΠΡΟΣ ΑΙΓΑΛΕΩ» (υπάρχουσα στάση επί της οδού Ερμού), «ΣΤ. ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ» (υπάρχουσα στάση επί της Ιερά Οδού με όνομα ΣΙΔΕΡΑ), «ΣΤ.ΕΛΑΙΩΝΑΣ» (υπάρχουσα στάση επί της Ιεράς Οδού με όνομα ΑΜΑΞΟΣΤΑΣΙΟ ΔΗΜΟΥ), «ΣΤ. ΑΙΓΑΛΕΩ ΑΠΟΒΙΒΑΣΗ» (υπάρχουσα στάση επί της Ιεράς Οδού με όνομα ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ).

– Στην κατεύθυνση Στ. Μετρό Αιγάλεω – Στ. Μετρό Σύνταγμα:

«ΣΤ.ΑΙΓΑΛΕΩ» (προσωρινή στάση επί της οδού Δημαρχείου, με όνομα ΣΤ.ΑΙΓΑΛΕΩ), «ΣΤ.ΕΛΑΙΩΝΑΣ» (υπάρχουσα στάση επί της Ιεράς Οδού με όνομα ΑΜΑΞΟΣΤΑΣΙΟ), «ΣΤ. ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ» (υπάρχουσα στάση επί της Ιερά Οδού με όνομα ΣΙΔΕΡΑ), «ΣΤ.ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ ΠΡΟΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑ» (προσωρινή στάση, επί της οδού Ερμού), «ΣΤ. ΟΜΟΝΟΙΑ» (υπάρχουσα στάση, επί της οδού Σταδίου με όνομα ΟΜΟΝΟΙΑ), «ΣΤ. ΣΥΝΤΑΓΜΑ» (υπάρχουσα στάση, επί της οδού Βασιλίσσης Αμαλίας με όνομα ΣΥΝΤΑΓΜΑ).

Στην ανακοίνωση του ΥΠΕΝ για την υπογραφή της σχετικής υπουργικής απόφασης από τον Σταύρο Παπασταύρου, αναφέρεται ότι η ρύθμιση κρίθηκε αναγκαία καθώς «οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας ανέρχονταν σε περίπου 3 δισ. ευρώ. Σημαντικό μέρος τους οφείλεται στο φαινόμενο του “ενεργειακού τουρισμού”, κατά το οποίο καταναλωτές με ανεξόφλητες οφειλές μετακινούνται διαδοχικά από έναν προμηθευτή σε άλλον, εκμεταλλευόμενοι τις αδυναμίες του ισχύοντος πλαισίου».

Στην ανακοίνωση του ΥΠΕΝ αναφέρεται ότι ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάζει προμηθευτή μέχρι την τακτοποίηση των οφειλών του, με πληρωμή ή διακανονισμό, εφόσον έχει επισημανθεί τρεις φορές στο σύστημα. Όμως, το ΥΠΕΝ δεν έδωσε στη δημοσιότητα την υπουργική απόφαση για να δούμε τις λεπτομέρειες της ρύθμισης.

Έτσι μέχρι αυτή τη στιγμή καθώς η υπουργική απόφαση δεν έχει δημοσιευτεί σε ΦΕΚ, δεν είναι γνωστά τα εξής:

1] Εάν οι 3 επισημάνσεις, αφορούν 3 απλήρωτους λογαριασμούς

2] Εάν υπάρχει κατηγοριοποίηση της οικονομικής οφειλής. Εάν δηλαδή, αντιμετωπίζεται το ίδιο όποιος χρωστά 150 ευρώ και όποιος χρωστά 6.000 ευρώ.

3] Εάν οι επισημάνσεις οδηγούν ταυτόχρονα όχι μόνο σε αδυναμία αλλαγής παρόχου αλλά και σε κόψιμο της παροχής ρεύματος.

4] Εάν οι 3 επισημάνσεις θα πρέπει να γίνουν από 3 διαφορετικούς παρόχους ή και από έναν.

Εν αναμονή του κειμένου της υπουργικής απόφασης να σημειώσουμε ότι πληροφορίες που είχαν δει το φως της δημοσιότητας ανέφεραν τα εξής για την τότε σχεδιαζόμενη ρύθμιση:

1] Μετά από δύο ανεξόφλητους λογαριασμούς ρεύματος, ο προμηθευτής ενέργειας θα ενημερώνει εντός 5 ημερών τον καταναλωτή και θα προτείνει διακανονισμό σε δόσεις, τον οποίο ο καταναλωτής έχει πέντε ημέρες προθεσμία να αποδεχθεί ή όχι.

2] Εάν δεν αποδεχθεί την πρόταση ή αθετήσει τη ρύθμιση, ο σημερινός προμηθευτής θα καταχωρίσει στο πληροφοριακό σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ εντολή επισήμανσης του πελάτη ως υπερήμερου και θα υποβάλλει εντολή απενεργοποίησης του μετρητή.

3] Εάν μέσα σε δέκα ημέρες από την ενημέρωση για το κόψιμο του ρεύματος δεν πληρώσει ή δεν διακανονίσει την οφειλή, η εταιρεία θα μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση και να δηλώσει παύση εκπροσώπησης της παροχής.

Τι είχε αποφασίσει το ΣτΕ

Με τον τρόπο αυτό το ΥΠΕΝ επιχειρεί να ξεπεράσει την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας το οποίο τον Σεπτέμβριο του 2020 είχε κρίνει ότι δεν μπορεί να υπάρχει γενικό και απόλυτο μπλόκο στην αλλαγή παρόχου μόνο και μόνο επειδή ο καταναλωτής χρωστά στον προηγούμενο πάροχο.

Το σκεπτικό του ΣτΕ ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον καθώς δέχθηκε ότι το μέτρο υπηρετούσε θεμιτό σκοπό, δηλαδή, τον περιορισμό των ληξιπρόθεσμων οφειλών, αλλά έκρινε ότι δεν ήταν αναγκαίο ούτε αναλογικό. Και αυτό γιατί εφαρμοζόταν οριζόντια χωρίς διάκριση ανάλογα με το ύψος της οφειλής ή την περίπτωση του καταναλωτή. Δηλαδή, η απαγόρευση αλλαγής παρόχου επιβαλλόταν είτε κάποιος χρωστούσε 150 ευρώ είτε 6.000 ενώ δεν ελάμβανε υπόψη κοινωνικο-οικονομικά κριτήρια για τους πολίτες.

Να σημειωθεί ότι η υπουργική απόφαση ελήφθη κατόπιν της σύμφωνης γνώμης της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και δημόσιας διαβούλευσης.

Το τελικό κείμενο διατηρεί τον βασικό κορμό του σχεδιασμού που είχε παρουσιαστεί τον Μάιο, ενσωματώνοντας ωστόσο στοχευμένες αλλαγές μετά τη δημόσια διαβούλευση.

Οι παρεμβάσεις αφορούν κυρίως τους όρους δόμησης, τα επενδυτικά κίνητρα και την ευελιξία εφαρμογής των ρυθμίσεων. Ωστόσο, η ξενοδοχειακή αγορά εξακολουθεί να εκφράζει επιφυλάξεις, με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Γιάννη Χατζή να επισημαίνει ότι ο πυρήνας των περιορισμών παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητος.

Πέντε ζώνες με διαφορετικούς κανόνες

Κεντρική επιλογή του νέου πλαισίου είναι η κατάταξη της χώρας σε πέντε κατηγορίες τουριστικής ανάπτυξης, ανάλογα με την ένταση του τουριστικού φαινομένου, την πυκνότητα των τουριστικών κλινών, τον μόνιμο πληθυσμό, τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και τα καθεστώτα προστασίας.

Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, όπου οι πιέσεις είναι μεγαλύτερες, το ελάχιστο γήπεδο για νέα εκτός σχεδίου ξενοδοχεία αυξάνεται στα 16 στρέμματα. Προβλέπονται έως 100 κλίνες στα πρώτα 16 στρέμματα και έξι κλίνες ανά επιπλέον στρέμμα, μέχρι το ανώτατο όριο της κατηγορίας των ανεπτυγμένων περιοχών. Παράλληλα ενισχύονται τα κίνητρα για την αξιοποίηση διατηρητέων και παραδοσιακών κτιρίων.

Στις Ανεπτυγμένες Περιοχές το όριο διαμορφώνεται στα 12 στρέμματα, ενώ στις Αναπτυσσόμενες και στις Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης στα οκτώ στρέμματα. Το βάρος μεταφέρεται στην ποιοτική αναβάθμιση, στις ειδικές μορφές τουρισμού, στο glamping και στην επανάχρηση εγκαταλελειμμένων ή παραδοσιακών κτιρίων.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης, που περιλαμβάνουν ορεινές, αγροτικές, ακριτικές και συνοριακές περιοχές. Μέσω των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων μπορούν να δοθούν πρόσθετα πολεοδομικά κίνητρα για την προσέλκυση επενδύσεων και την τόνωση των τοπικών οικονομιών.

Αυστηρότεροι κανόνες για τα νησιά

Ξεχωριστό καθεστώς θεσπίζεται για τον νησιωτικό χώρο, ο οποίος χωρίζεται σε τρεις ομάδες ανάλογα με την έκταση. Στα μεσαία και μικρότερα νησιά τα νέα καταλύματα περιορίζονται έως τις 100 κλίνες, ενώ οι οργανωμένοι υποδοχείς επιτρέπονται μόνο ως ήπιας ανάπτυξης και με μειωμένο κατά 50% συντελεστή δόμησης.

Στις μικρές νησίδες κάτω των 1.000 στρεμμάτων επιτρέπονται μόνο ήπιες δραστηριότητες, όπως glamping έως 50 ατόμων, τουριστική κατοικία υπό προϋποθέσεις και μικρά καταφύγια σκαφών. Παράλληλα, απαγορεύεται κάθε νέα κατασκευή σε απόσταση 0-25 μέτρων από την ακτογραμμή, με περιορισμένες εξαιρέσεις.

Στις περιοχές Natura 2000 επιτρέπονται μόνο ήπιες μορφές τουρισμού φύσης, ενώ τα ορειβατικά καταφύγια περιορίζονται στα 200 τ.μ.

Η φέρουσα ικανότητα γίνεται «φίλτρο» για τις επενδύσεις

Για πρώτη φορά αποκτά κεντρικό ρόλο η φέρουσα ικανότητα κάθε προορισμού. Η σχετική έκθεση καθίσταται υποχρεωτική στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια για τις πλέον επιβαρυμένες περιοχές και συγκεκριμένες νησιωτικές ζώνες. Η τεκμηρίωση επεκτείνεται και σε μεμονωμένες μονάδες άνω των 50 κλινών σε μικρούς οικισμούς και άνω των 150 κλινών σε μεγαλύτερες περιοχές.

Περιορισμοί στα Airbnb και προστασία επενδύσεων

Το πλαίσιο επιτρέπει την επιβολή χωρικών περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ακόμη και ζώνες απαγόρευσης ή περιορισμούς στη νέα προσφορά. Στη νησιωτική χώρα προβλέπεται άμεσα η αναστολή νέων Αριθμών Μητρώου Ακινήτων (ΑΜΑ) για νεόδμητες κατοικίες.

Παράλληλα, προστατεύονται οι υφιστάμενες και αδειοδοτημένες επενδύσεις μέσω μεταβατικών διατάξεων, ενώ διατηρούνται σε ισχύ οι εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι μέχρι τη λήξη τους. Προωθείται επίσης η επανάχρηση παλαιών τουριστικών μονάδων, η ενεργειακή αναβάθμιση και η αξιοποίηση ΑΠΕ, ενώ για τις νέες μονάδες προβλέπεται συλλογή ομβρίων και προωθείται η χρήση θαλασσινού νερού στις πισίνες.

Το νέο χωροταξικό επιχειρεί έτσι να συνδυάσει περιορισμό της υπερσυγκέντρωσης, προστασία του φυσικού χώρου και προσέλκυση επενδύσεων εκεί όπου ο τουρισμός μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς να υπερβαίνει τις αντοχές κάθε προορισμού.

Νίκος Γιαννόπουλος

Είναι προφανές σήμερα ότι μεγαλώνει μία γενιά χωρίς πορτοφόλι αλλά και χωρίς χαρτζιλίκι όπως οι μεγαλύτεροι το θυμόμαστε. Τα νούμερα αποδεικνύνουν ότι οι ηλεκτρονικές συναλλαγές στην Ελλάδα κερδίζουν ολοένα περισσότερο έδαφος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας για το 2025 οι ενεργές τραπεζικές κάρτες έφθασαν τα 22,9 εκατομμύρια και ότι το σύνολο των συναλλαγών μ’ αυτές τις κάρτες έφτασε τα 2,7 δις ευρώ.

Το πιο σημαντικό στοιχείο όμως είναι άλλο: Η μέση αξία κάθε συναλλαγής μειώθηκε στα 43 ευρώ, ένδειξη ότι οι κάρτες χρησιμοποιούνται πλέον ακόμη και για πολύ μικρές καθημερινές αγορές. Η αγορά ενός πακέτου τσίχλες σ’ ένα περίπτερο μπορεί, πλέον, να πληρωθεί άνετα με κάρτα.

Ηλεκτρονικά χαρτζιλίκια

Πώς, όμως, παίρνουν το χαρτζιλίκι τους οι σημερινοί έφηβοι; Κάποιοι λίγοι παίρνουν, πράγματι, τα παραδοσιακά μετρητά, ας πούμε 20 ευρώ, για τη βραδινή τους έξοδο. Όμως την ίδια ώρα οι εναλλακτικοί (και φυσικά ηλεκτρονικοί τρόποι) είναι πάρα πολλοί. 

Οι ψηφιακές κάρτες, η τραπεζική μεταφορά ποσών, τα ηλεκτρονικά πορτοφόλια, όλες οι επιλογές βρίσκονται πάνω στο τραπέζι και οι έφηβοι αναλόγως την περίσταση, τις προτιμούν. Αλήθεια, έχετε δει κάποιο νέο παιδί σήμερα να κουβαλά πορτοφόλι;

Ολα όσα βάζαμε στα παλιά πορτοφόλια, “χωρούν” σήμερα στα κινητά τηλέφωνα. Και αυτές οι αλλαγές έχουν πραγματοποιηθεί μέσα σε ελάχιστα χρόνια.

Ως προς την αποταμίευση (που για άλλους λόγους τους οποίους έχουμε αναλύσει στο Libre δεν είναι πολύ δημοφιλές σπορ πλέον) οι κουμπαράδες αποτελούν παρελθόν. Κανένα παιδί δεν έρχεται σε επαφή με αυτού του είδους την κουλτούρα από μικρή ηλικία, η αποταμίευση για τα παιδιά έχει περάσει πλήρως στα χέρια και στις… κάρτες των γονέων.

Παράλληλα οι νέοι ακόμα και φιλοδωρήματα τα αφήνουν πληρώνοντας ηλεκτρονικά. Ευτυχώς υπάρχουν πλέον οι σχετικές προβλέψεις έτσι ώστε το απανταχού προσωπικό να μην χάνει αυτό το πολύτιμο έξτρα εισόδημα.

Τι κάνουν οι τράπεζες

Οι τράπεζες προσαρμόζονται καταλλήλως, οδηγώντας την αγορά σ’ αυτή τη νέα εποχή. Οι συστημικές τράπεζες προσφέρουν εδώ και χρόνια παιδικούς λογαριασμούς αποταμίευσης που ανοίγονται ακόμη και από τη βρεφική ηλικία, αλλά αυτοί δεν συνδέονται με καθημερινές πληρωμές.

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε με τις fintech. Για παράδειγμα, η Revolut Kids & Teens απευθύνεται σε παιδιά 10-17 ετών (και σε ορισμένες λειτουργίες σε παιδιά ακόμη μικρότερων ηλικιών), προσφέροντας εφαρμογή, χρεωστική κάρτα και δυνατότητα διαχείρισης από το γονέα.

Αν και δεν υπάρχουν αναλυτικά στοιχεία ξέρουμε ότι όλες οι μεγάλες τράπεζες διαθέτουν πλέον προϊόντα για ανηλίκους και ότι όλοι οι σχετικοί παίκτες προωθούν ενεργά λογαριασμούς και κάρτες για παιδιά και εφήβους με δυνατότητα ψηφιακού πορτοφολιού και γονικού ελέγχου.

Τι σημαίνουν όλα αυτά;

Τουτέστιν, οι νέοι άνθρωποι έρχονται σε επαφή ολοένα και λιγότερο με το φυσικό χρήμα. Τι μπορεί να σημαίνει πρακτικά αυτό;

Η διεθνής βιβλιογραφία δεν λέει ότι η εξαφάνιση των μετρητών είναι κακή. Ισχυρίζεται όμως ότι αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά και οι έφηβοι μαθαίνουν τι είναι το χρήμα. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική διάκριση.

Ακόμη και στη Μεγάλη Βρετανία, όπου οι ηλεκτρονικές πληρωμές είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες, ο δημόσιος διάλογος έχει στραφεί στο πώς θα διδαχθεί η οικονομική παιδεία σε παιδιά που σχεδόν δεν χρησιμοποιούν μετρητά.

Επίσης, μία μεγάλη μετα-ανάλυση 71 μελετών από 17 χώρες κατέληξε ότι οι άνθρωποι τείνουν να ξοδεύουν περισσότερο όταν πληρώνουν με ηλεκτρονικά μέσα παρά με μετρητά. Οι ερευνητές αποδίδουν το φαινόμενο στο ότι η φυσική πράξη της παράδοσης χαρτονομισμάτων λειτουργεί ως ισχυρότερο «σήμα» του κόστους σε σχέση με ένα απλό άγγιγμα της κάρτας ή του κινητού. Ολα τα παραπάνω ισχύουν ασφαλώς περισσότερο αν μιλάμε για παιδιά.

Ετσι προκύπτει μία αντίφαση που έχει ήδη καταγραφεί. Όσο λιγότερο χρησιμοποιούνται τα μετρητά, τόσο περισσότεροι οι ειδικοί επιμένουν ότι χρειάζεται συστηματική οικονομική εκπαίδευση των νέων ανθρώπων.

Σε κάθε περίπτωση, το τελικό ερώτημα δεν είναι αν τα μετρητά θα εξαφανιστούν σύντομα από την καθημερινότητα. Είναι αν μια γενιά που πληρώνει με ένα άγγιγμα στην οθόνη θα αποκτήσει διαφορετική σχέση με την αξία του χρήματος, την αποταμίευση και την κατανάλωση.

Καθώς το χαρτζιλίκι μετατρέπεται σε ψηφιακή μεταφορά και ο κουμπαράς σε εφαρμογή κινητού, η οικονομική παιδεία παύει να παρέχεται μέσα από την εμπειρία και γίνεται ένα ζήτημα το οποίο οι οικογένειες και η εκπαίδευση καλούνται πλέον να ρυθμίσουν με πολύ διαφορετικό τρόπο σε σχέση με το παρελθόν. Ποιος είναι αυτός ο ενδεδειγμένος τρόπος δεν έχει γίνει ακόμα απολύτως σαφές.  

Νίκος Γιαννόπουλος

Θέλει να συκοφαντήσει και να προσδώσει το φορτισμένο αυτό όρο σε οτιδήποτε οι αριστεροί του Δημοκρατικού Κόμματος επιθυμούν να εφαρμόσουν. Κομμουνιστή, άλλωστε, αποκαλούν και τον Μαμντάνι, το Δήμαρχο της Νέας Υόρκης που πέτυχε συμφωνία συγκράτησης των ενοικίων σε μία από τις πιο ακριβές πόλεις του κόσμου.

Και εδώ βρίσκεται το σημείο-κλειδί. Οτι βγάζει από τη βολή του το αμερικανικό status quo, ότι “σπάει” το νεοφιλελεύθερο δόγμα που επί χρόνια θριαμβεύει στις ΗΠΑ, πρέπει να βαφτίζεται “κομμουνιστικό”, ακραίο, ανεφάρμοστο και τα συναφή.

Τι εννοούμε ως ανεφάρμοστο

Να δούμε, μισό λεπτό, τι είναι ακραίο και ανεφάρμοστο:

• Να επιβληθεί έκτακτος φόρος ύψους 5% στους δισεκατομυρριούχους της Σίλικον Βάλεϊ; Οχι, δεν είναι! Και θα γίνει μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
• Να αυξηθούν οι δαπάνες για περισσότερους βρεφονηπιακούς σταθμούς και καλύτερα σχολεία; Οχι, δεν είναι. Ο Μαμντάνι το κάνει ήδη πράξη στη Νέα Υόρκη.
• Να αποδοκιμάσουν οι ΗΠΑ μία γενοκτονική (αλλά και αδιέξοδη) πολιτική όπως αυτή του Ισραήλ στη Γάζα και στη Μέση Ανατολή γενικότερα; Οχι, δεν είναι. Οι περισσότεροι Αμερικανοί, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, γυρίζουν την πλάτη στο φανατικότερο σύμμαχο της χώρας τους.

Πολλά από αυτά που συκοφαντούνταν αρχίζουν να φαίνονται σε περισσότερο κόσμο λογικά και εφικτά. Γιατί; Διότι πράγματι είναι. Χρειάζονται, απλά, για την πραγματοποιήσή τους αυξημένες δόσεις πολιτικής βούλησης. Ε, δεν είναι δα και ακατόρθωτο αυτό, ειδικά όταν η κοινωνική δυσαρέσκεια γιγαντώνεται και οι ανισότητες βγάζουν, πια, μάτι.

Καμία επιχειρηματικότητα δεν θίγει ο φόρος του 5% στους απίστευτα πλούσιους επιχειρηματίες της Καλιφόρνια και ούτε τρίζουν συθέμελα τα θεμέλια του αμερικανικού κράτους αν ξοδευτούν μερικά εκατομμύρια δολάρια περισσότερα για σχολεία και άλλες υποδομές. Για τα δισεκατομμύρια που έριξε ο Τραμπ στην αρένα του πολέμου του με το Ιράν δεν έκλαψε κανείς. Προς τι λοιπόν τόση υποκρισία;

Διότι υπάρχει ένας διάχυτος φόβος. Ενας φόβος ότι μία μεγάλη αλλαγή κυοφορείται, έρχεται, μπορεί να προκύψει. Και συνήθως σ’ αυτές τις περιπτώσεις οι εκπρόσωποι του “παλαιού καθεστώτος” καταλαμβάνονται από πανικό γιατί απειλούνται τα κεκτημένα τους. Μπορεί να μην γίνει τίποτα το ανατρεπτικό τελικά, μπορεί οι κατεστημένες δυνάμεις να θριαμβεύσουν και πάλι αλλά αξίζει να βλέπει κανείς το φόβο στα μάτια τους και τα λεγόμενά τους.

Σημαίνει ότι κάποια εξαρτήματα της ιστορίας αρχίζουν να κουνιούνται προς την ανάποδη πλευρά, σε μία χρονική περίοδο μάλιστα που τίποτα δεν έδειχνει ότι το κατεστημένο απειλείται.

Τελικώς όμως, όπως έχει συμβεί και άλλη φορά ιστορικά, φαίνεται ότι το κάστρο μπορεί να πέσει από μέσα. Η άνοδος του Τραμπ στην εξουσία για δεύτερη φορά τα τελευταία οκτώ χρόνια ανέδειξε και τα όρια ενός συστήματος εντελώς σάπιου. Μεγάλες μάζες κόσμου αντιλαμβάνονται ότι δεν τους λένε την αλήθεια και ψάχνουν για ρεαλιστικές, εφαρμόσιμες λύσεις στα προβλήματα που τις απασχολούν.

Γιατί είναι σαφώς ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο να συγκρατηθεί, επι τέλους, το ράλι των τιμών στα ενοίκια στη Νέα Υόρκη και για να μην αποτελεί όνειρο απατηλό η ενοικίαση (προσέξτε, όχι η αγορά) ενός μέτριου διαμερίσματος. 

Ο κόσμος δεν ζητά θαύματα. Θέλει όμως να ζήσει με περισσότερη αξιοπρέπεια σε μία εποχή κατά την οποία η τεχνολογία κάνει άλματα προόδου. Και στις ΗΠΑ, και στην Ευρώπη, και στην Αφρική, και στην Ασία, παντού. Στον απολύτως παγκοσμιοποιημένο κόσμο μας, τίποτα, πια, δεν μπορεί να μείνει κρυφό. Και κυρίως η λαχτάρα για μία πλήρη ζωή!

Τώρα, αν αυτό ακούγεται σε κάποιους κομμουνισμός…δικό τους το θέμα. Με τις λέξεις πάντως πρόβλημα δεν έχουμε…  

Συγκεκριμένα, η Δάφνη-Ελένη Νικολάου αναλαμβάνει καθήκοντα Γενικής Γραμματέως Στρατηγικού Σχεδιασμού στο υπουργείο Υγείας.

Παράλληλα, ο Σπυρίδων Παπαγεωργίου τοποθετείται στη θέση του Γενικού Γραμματέα Προστασίας Κρισίμων Οντοτήτων στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Ποια είναι η Δάφνη-Ελένη Νικολάου

Η Δάφνη – Ελένη Νικολάου είναι δικηγόρος Αθηνών, απόφοιτη της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Άσκησε δικηγορία από το 2013 στη Δικηγορική Εταιρεία «Αθανάσιος Βαρλάμης & Συνεργάτες» στην οποία αργότερα έγινε εταίρος. Ανέλαβε υποθέσεις και παραστάθηκε ενώπιον δικαστηρίων για εμπορικές και φορολογικές υποθέσεις, αστικού αλλά κυρίως ποινικού χαρακτήρα με εξειδίκευση σε υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος.

Το 2019 πλαισίωσε το νομικό τμήμα του γραφείου του υφυπουργού και αργότερα αναπληρωτή υπουργού Ανάπτυξης & Επενδύσεων Νίκου Παπαθανάση του οποίου έγινε επικεφαλής το 2021. Στο πλαίσιο των καθηκόντων της συμμετείχε ενεργά στη νομοπαρασκευαστική επιτροπή για την αναμόρφωση του Ν. 4412/2016 περί δημοσίων συμβάσεων. Το 2023 αναλάβει την ευθύνη του νομικού τμήματος του γραφείου του Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης Άδωνι Γεωργιάδη ενώ από τον Ιανουάριο του 2024 έως σήμερα είναι επικεφαλής Νομική Σύμβουλος του Υπουργού Υγείας με ευθύνη μεταξύ άλλων του νομοθετικού έργου.

Έχει συμμετάσχει σε επιτροπές και διοικητικά συμβούλια φορέων, μεταξύ άλλων στον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων, στο Εποπτικό Συμβούλιο της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής καθώς και στην Επιτροπή Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας.

Ποιος είναι ο Σπυρίδων Παπαγεωργίου

Ο Σπυρίδων Παπαγεωργίου, έως σήμερα Partner of Cyber Security in Technology and Transformation στην KPMG Greece, έχει σημαντική εμπειρία, άνω των 25 ετών, στα αντικείμενα της κυβερνοασφάλειας και στις επιχειρήσεις κυβερνοχώρου. Έχει λάβει πιστοποιήσεις GIAC (Global Information Assurance Certification) στα αντικείμενα, Incident Handling, Reversing Malware, Web Application Penetration Tester, Network Penetration Tester, Firewall Analysis και Forensics.

Είναι απόστρατος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού (Αρχιπλοίαρχος (Μ) εα) και έχει υπηρετήσει, πλέον των 12 ετών, στη Διεύθυνση Ε5 (Διεύθυνση Κυβερνοάμυνας) του ΓΕΕΘΑ ως Διευθυντής. Διετέλεσε Διευθυντής του Διακλαδικού Κέντρου Επιχειρήσεων Κυβερνοάμυνας (MCIRC – Military Computer Incident Respond Center) καθώς και σε εθνικό επίπεδο, Διευθυντής της Αρμόδιας Ομάδας Απόκρισης (CSIRT -Computer Security Incident Response Team) για κυβερνοεπιθέσεις που σαν στόχο έχουν τις εθνικές κρίσιμες υποδομές.

Έχει εργαστεί ως υπεύθυνος διαχείρισης έργου της Μόνιμης Διαρθρωμένης συνεργασίας (PESCO – Permanent Structured Cooperation) με τίτλο “Cyber Threats and Incident Response Information Sharing Platform”. Έχει εκπαιδευτεί στο εσωτερικό, απόφοιτος ΣΠΗ/Υ και στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και έχει λάβει μεταπτυχιακό στην Επιστήμη των Υπολογιστών. Διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διοργάνωση ασκήσεων κυβερνοάμυνας.

Ήταν υπεύθυνος για τον σχεδιασμό και τη διοργάνωση της ετήσιας Εθνικής Διακλαδικής Άσκησης Κυβερνοάμυνας “ΠΑΝΟΠΤΗΣ”. Ήταν τακτικός ομιλητής σε θέματα επιχειρήσεων κυβερνοχώρου στη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ) και στην Ανωτάτη Διακλαδική Σχολή Πολέμου (ΑΔΙΣΠΟ). Έχει διδάξει στα Πανεπιστήμια Πειραιά, Δυτικής Αττικής και στο σχολείο Κυβερνοάμυνας του ΓΕΕΘΑ, Penetration test and Red Teaming, Windows and Linux security, Live Response, Incident Handling και system (Windows & Linux) forensics. Για την προσφορά του στην αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων σε εθνικό επίπεδο έχει λάβει τρία βραβεία, το “Digital Excellence Award in Cyber Defence” από την BCS (British Computer Society), το βραβείο AIGIS (ΑΙΓΙΣ), καθώς και τιμητική βράβευση από την Boussias Communications. Είναι απόφοιτος του προγράμματος IVLP (International Visitor Leadership Program).

Νίκος Γιαννόπουλος

Αυτό πλέον δεν ισχύει γεγονός που δημιουργεί έντονη στρέβλωση ειδικά για τους εκπαιδευτικούς που έχουν χρόνια προϋπηρεσία στον ιδιωτικό τομέα, προϋπηρεσία που δεν υπολογίζεται πλέον όπως υπολογιζόταν.

Τι λέει στο libre επαιδευτικός

Παράδειγμα: Εκπαιδευτικός με περισσότερα από 30 χρόνια υπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα δύσκολα πλέον μπορεί να προσληφθεί στο δημόσιο.

“Χτες κοιμήθηκα ΠΕ 79 και σήμερα έμαθα ότι ξύπνησα ΤΕ16 με 33 χρόνια υπηρεσίας τώρα” τόνισε χαρακτηριστικά μιλώντας στο Libre η εν λόγω εκπαιδευτικός.

Με το διοριστήριό της τόσα χρόνια στον ιδιωτικό τομέα δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. Προσλαμβανόταν κανονικά ως εκπαιδευτικός κάτι που δεν μπορεί να γίνει τώρα από το δημόσιο.

Από το Υπ. Παιδείας τονιζόταν σχετικά ότι “τα πτυχία των ωδείων αναγνωρίζονται από τον Υπουργείο Πολιτισμού” και ότι “στους διορισμούς έπονται των Πανεπιστημιακών”. Επειδή έχει αυξηθεί ο αριθμός τους κάθε χρόνο διορίζονται όλο και λιγότεροι απόφοιτοι Ωδείων”.

Πρακτικά θα έλεγε κανείς ότι δεν προσλαμβάνεται κανένας και ότι εκπαιδευτικοί με πλούσια εμπειρία και έργο στον απαιτητικό στίβο της ιδιωτικής εκπαίδευσης μένουν εκτός νυμφώνος. Και αυτό ενώ δεν είχε υπάρξει η οποιαδήποτε ενημέρωση στους εκπαιδευτικούς και ενώ οι θέσεις στα ιδιωτικά σχολεία έχουν επίσης κλείσει, ήδη από τον Μάιο.

Θιγόμενοι και θιγόμενες σκέφτονται ακόμα και τη νομική οδό μέσω αγωγής στο Υπουργείο Παιδείας.

Στο περιθώριο   

Οι εν λόγω εκπαιδευτικοί, περισσότεροι σε μεγάλη ηλικία πλέον, είναι πολύ δύσκολο να βρουν εργασία στον ιδιωτικό τομέα από τον οποίο έτσι και αλλιώς απολύονται συστηματικά λόγω και της “άνεσης” που δίνει ο Νόμος Κεραμέως για τις απολύσεις στην ιδιωτική εκπαίδευση.

Κριτήρια άλλα για την πρόσληψη δεν υπάρχουν και η αδικία διογκώνεται από κοινωνικής και καθαρά εκπαιδευτικής άποψης.

Το ζήτημα, την ίδια ώρα, φαίνεται να είναι ηθικό, είναι σαν κάποιοι εκπαιδευτικοί να πετιούνται στον Καιάδα χωρίς μάλιστα να ενημερωθούν έγκαιρα για την αλλαγή στη διαδικασία.

Σημειώνεται τέλος ότι στους διορισμούς του 2025 προβλέφθηκαν 170 νέες θέσεις για εκπαιδευτικούς του κλάδου ΠΕ79 στα Μουσικά Σχολεία. Επίσης στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση προβλέφθηκαν επίσης 26 θέσεις ΠΕ79.01 Μουσικής Επιστήμης και στη γενική δευτεροβάθμια 32 θέσεις ΠΕ79.01.

Πόσοι όμως από αυτούς θα ήταν πράγματα ΠΕ79 αν ίσχυαν τα σημερινά κριτήρια; Ουδείς μπορείς να το πει αυτό.

Οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί Μουσικής στη δημόσια εκπαίδευση υπολογίζονται σε περίπου 2000. Αν προστεθούν και οι αναπληρωτές, τότε ο αριθμός αυξάνεται και άλλο.