Το σχέδιο που συζητείται στην έκτακτη σύνοδο κορυφής των αραβικών χωρών στο Κάιρο προβλέπει δύο φάσεις ανοικοδόμησης και προτείνει την ίδρυση ενός ταμείου υπό διεθνή επίβλεψη, το οποίο θα εγγυηθεί «την αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητα της χρηματοδότησης» καθώς και «τη διαφάνεια».

Κατά το πρώτο βήμα, που θα διαρκέσει έξι μήνες, θα πρέπει να εκκαθαριστούν τα χαλάσματα, να γίνει αποναρκοθέτηση και να απομακρυνθούν όσα βλήματα δεν έχουν εκραγεί ενώ παράλληλα θα στηθούν προσωρινά καταλύματα για τους κατοίκους. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης θα επιλεγούν επτά τοποθεσίες όπου θα φιλοξενηθούν περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι σε προκατασκευασμένα σπίτια, το καθένα εκ των οποίων μπορεί να στεγάσει έξι ενοίκους, κατά μέσο όρο. Προβλέπεται επίσης ότι θα επιδιορθωθούν 60.000 κατοικίες που έχουν υποστεί ζημίες και μπορούν να φιλοξενήσουν 360.000 ανθρώπους.

Το πρώτο στάδιο θα διαρκέσει μέχρι το 2027 και ο προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 20 δισεκ. δολάρια. Σε αυτό το διάστημα θα πρέπει να κατασκευαστούν οι αναγκαίες υποδομές, όπως δρόμοι και εγκαταστάσεις των δημόσιων υπηρεσιών. Θα χτιστούν επίσης 200.000 μόνιμα καταλύματα για 1,6 εκατ. ανθρώπους και θα κατανεμηθούν 8.100.000 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης.

Στο δεύτερο στάδιο, που θα διαρκέσει μέχρι το 2030 και θα κοστίσει 30 δισεκ. δολάρια, ο στόχος είναι να ολοκληρωθούν οι υποδομές και να δημιουργηθούν βιομηχανικές ζώνες, ένα αλιευτικό λιμάνι, ένα εμπορικό λιμάνι και ένα αεροδρόμιο.

Το Κάιρο σκοπεύει να συγκαλέσει μια υπουργική σύνοδο στην οποία θα συμμετάσχουν οι χώρες-δωρητές, διεθνείς και περιφερειακοί οικονομικοί θεσμοί, ο ιδιωτικός τομέας αλλά και η κοινωνία των πολιτών, προκειμένου να συγκεντρωθούν οι αναγκαίοι πόροι.

Με βάση το σχέδιο, θα συγκροτηθεί, υπό την αιγίδα της παλαιστινιακής κυβέρνησης, μια επιτροπή διοίκησης της Γάζας, αποτελούμενη από ανεξάρτητους τεχνοκράτες και προσωπικότητες. Η επιτροπή θα διαχειρίζεται τον θύλακα κατά τη μεταβατική περίοδο των έξι μηνών. Το μέτρο αυτό περιγράφεται ως ένα στάδιο μέχρι την ανάληψη του πλήρους ελέγχου της Γάζας από την Παλαιστινιακή Αρχή, που εδρεύει στη Δυτική Όχθη.

Η Αίγυπτος και η Ιορδανία θα εκπαιδεύσουν τις παλαιστινιακές δυνάμεις ασφαλείας και θα τις προετοιμάσουν ώστε να αναλάβουν την ευθύνη της διατήρησης της τάξης στον θύλακα.

Το σχέδιο αναφέρεται επίσης στην πιθανότητα της παρουσίας μιας «διεθνούς δύναμης» στα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία θα αναπτυχθεί με βάση ένα ενδεχόμενο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και θα είναι αρμόδια για τη διατήρηση της ειρήνης ή την προστασία της Γάζας και τη Δυτική Όχθη. Η ανάπτυξη κυανοκράνων εντάσσεται σε ένα ευρύτερο χρονοδιάγραμμα με απώτερο στόχο την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους και την ενίσχυση των θεσμών του.

Το έγγραφο αναγνωρίζει ότι θα είναι πρόκληση να αντιμετωπιστούν οι ένοπλες οργανώσεις της Γάζας, σημειώνοντας ότι το πρόβλημα θα μπορούσε να λυθεί εάν εφαρμοστεί μια «αξιόπιστη πολιτική διαδικασία» για την αποκατάσταση των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων και τους προσφερθεί μια «προοπτική» για το μέλλον.

Νωρίτερα, αντιπροσωπεία της Χαμάς συναντήθηκε με αιγύπτιους αξιωματούχους στο Κάιρο, όπως μετέδωσε το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο Al Qahera.

Στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα βρίσκεται μεταξύ άλλων ο Χαλίλ αλ Χάγια, κορυφαίο στέλεχος της Χαμάς και πιθανός διάδοχος του δολοφονηθέντος ηγέτη του κινήματος, Γιαχία Σινουάρ.

Η Αίγυπτος είναι μεσολαβήτρια χώρα στις προσπάθειες για την κατάπαυση του πυρός μεταξύ του Ισραήλ και της οργάνωσης Χαμάς στον παλαιστινιακό θύλακα.

Σύμφωνα με μια υψηλόβαθμη πηγή, την οποία επικαλείται το κανάλι, το Κάιρο διαμήνυσε «σε όλες τις πλευρές» ότι δεν θα δεχθεί την ισραηλινή παρουσία στον αποκαλούμενο “Διάδρομο της Φιλαδέλφειας”, μια στενή λωρίδα γης μήκους 14,5 χιλιομέτρων στα νότια σύνορα της Γάζας.

«Όλες οι αιγυπτιακές αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να αποφεύγουν να πετούν πάνω από το FIR της Τεχεράνης. Κανένα σχέδιο πτήσης δεν θα γίνει αποδεκτό για πτήσεις πάνω από αυτήν την περιοχή» επισημαίνεται στην προειδοποίηση, που αναφέρεται σε αυτό το διάστημα των τριών ωρών.

«Μια τέτοια NOTAM από την Αίγυπτο είναι πολύ ασυνήθιστη. Είναι πιθανό να πρόκειται για μια ένδειξη μιας ιρανικής απάντησης στο Ισραήλ και κατά συνέπεια μιας ευρύτερης διαταραχής του εναέριου χώρου, αλλά την ίδια στιγμή ενδέχεται να υπάρχει άλλος λόγος» αναφέρει ο OPSGROUP, ένας οργανισμός που μοιράζεται πληροφορίες σχετικά με τους εναέριους κινδύνους.

Κατά την ομιλία της, μετά τη συνάντηση, η Πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε ότι αυτή η συνολική εταιρική σχέση ΕΕ-Αιγύπτου θα υποστηριχθεί από ένα νέο οικονομικό και επενδυτικό πακέτο 7,4 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα επόμενα τέσσερα χρόνια (2024-2027).

Η Πρόεδρος φον ντερ Λάιεν συνοδευόταν από άλλους πέντε ευρωπαίους ηγέτες: τον πρωθυπουργό του Βελγίου Αλεξάντερ ντε Κρο, η χώρα του οποίου έχει την Προεδρία του Συμβουλίου, τον πρωθυπουργό της Ελλάδας Κυριάκο Μητσοτάκη, τον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Χριστοδουλίδη, τον καγκελάριο της Αυστρίας, Καρλ Νεχάμερ και την πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι.

Η στρατηγική και συνολική εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου καλύπτει έξι τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος για την Ευρώπη και την Αίγυπτο: Πολιτικές σχέσεις, Οικονομική σταθερότητα, Επενδύσεις & Εμπόριο, Μετανάστευση, Ασφάλεια, Άνθρωποι και δεξιότητες.

Στην ομιλία της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η ΕΕ και η Αίγυπτος θα εντείνουν τον πολιτικό διάλογο για θέματα περιφερειακής σημασίας. «Μαζί θα εργαστούμε για τη δέσμευσή μας να προωθήσουμε τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα», τόνισε, προσθέτοντας ότι θα διοργανώνεται Σύνοδος Κορυφής μία φορά κάθε δύο χρόνια, πέρα από το ετήσιο Συμβούλιο Σύνδεσης.

Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την οικονομική σταθερότητα. «Θα υποστηρίξουμε οικονομικά τις μεταρρυθμιστικές σας προσπάθειες, μαζί με διεθνείς εταίρους. Αυτό είναι στην πραγματικότητα το μεγαλύτερο μέρος του πακέτου μας των 7,4 δισ. Ευρώ», ανέφερε η Πρόεδρος της Επιτροπής.

Ο τρίτος πυλώνας αφορά τις επενδύσεις και το εμπόριο. «Η Αίγυπτος επωφελείται ήδη πολύ από το Οικονομικό και Επενδυτικό Σχέδιο Νότιας Γειτονίας. Μπορούμε όμως να κάνουμε περισσότερα μαζί. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το συμπληρώνουμε με πρόσθετες επενδύσεις 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ ως μέρος του σημερινού πακέτου. Και θα χαρούμε να υποστηρίξουμε τη Διάσκεψη Επενδύσεων της ΕΕ στην Αίγυπτο στο Κάιρο αργότερα αυτό το έτος», ανέφερε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Πρόεδρος της Επιτροπής τόνισε ότι οι ενεργειακές επενδύσεις είναι κεντρικό στοιχείο της συνεργασίας ΕΕ-Αιγύπτου. «Μαζί αναπτύσσουμε το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Gregy. Για να συνδέσει την Αίγυπτο με την Ελλάδα. Φέρνοντας πιο κοντά τις δύο ακτές της Μεσογείου. Η Αίγυπτος έχει επίσης τους πόρους για να γίνει κόμβος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως όταν πρόκειται για ανανεώσιμο υδρογόνο», υπογράμμισε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σημειώνοντας ότι η Αίγυπτος είναι πρόθυμη να προσελκύσει ξένες επενδύσεις και έχει υπογράψει Μνημόνιο Κατανόησης για αυτό.

Αναφορικά με τον τέταρτο πυλώνα, τη μετανάστευση και την κινητικότητα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η ΕΕ και η Αίγυπτος έχουν ήδη μια πολύ καλή συνεργασία σε αυτόν τον τομέα και πρόσθεσε ότι η ΕΕ θα επενδύσει τουλάχιστον 200 εκατομμύρια ευρώ από το σημερινό πακέτο για να γίνει η συνεργασία αυτή ακόμα πιο αποτελεσματική. «Θα συνεχίσουμε το έργο μας για τη διευκόλυνση της νόμιμης μετανάστευσης», τόνισε η Πρόεδρος της Επιτροπής, αναφέροντας ως παράδειγμα τις «εταιρικές συμφωνίες δεξιοτήτων». Παράλληλα, υπογράμμισε «συνεχίζουμε να υπολογίζουμε στον έλεγχο της παράνομης μετανάστευσης από την Αίγυπτο. Από τη διαχείριση των συνόρων, στην καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και της επιστροφής».

Ο πέμπτος πυλώνας αφορά την ασφάλεια και την επιβολή του νόμου. «Έχουμε μια καθιερωμένη συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Και θα το ενισχύσουμε», υπογράμμισε η Πρόεδρος της Επιτροπής.

«Ο τελευταίος πυλώνας – από πολλές απόψεις, είναι ο πιο σημαντικός – αφορά τους ανθρώπους, τις δεξιότητές τους και την έρευνα. Οι ανταλλαγές φοιτητών στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+ ήδη ευδοκιμούν. Η Αίγυπτος μπορεί τώρα να διαπραγματευτεί την ένταξή της σε άλλα προγράμματα της ΕΕ, όπως το Creative Europe και το Horizon Europe. Αυτό θα εμβαθύνει τους δεσμούς μεταξύ του λαού μας και στις δύο πλευρές της Μεσογείου», πρόσθεσε.

Καταλήγοντας, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι οι συζητήσεις αυτές γίνονται σε περίοδο κρίσης. «Είμαστε όλοι εξαιρετικά ανήσυχοι για τον πόλεμο στη Γάζα και την εκτυλισσόμενη καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση. Η Γάζα αντιμετωπίζει λιμό. Αυτό είναι απαράδεκτο. Είναι κρίσιμο να επιτευχθεί μια συμφωνία για μια εκεχειρία γρήγορα τώρα που θα απελευθερώσει τους ομήρους και θα επιτρέψει σε περισσότερη ανθρωπιστική βοήθεια να φτάσει στη Γάζα», είπε, καλώντας τον Πρόεδρδο της Αιγύπτου να μεσολαβήσει για μια κατάπαυση του πυρός.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής εξέφρασε την ανησυχία της ΕΕ για τους κινδύνους που θα είχε μια πλήρους κλίμακας επίθεση στη Ράφα για τον ευάλωτο άμαχο πληθυσμό. «Αυτό πρέπει να αποφευχθεί με κάθε κόστος», τόνισε, ενώ ευχαρίστησε την Αίγυπτο για τις προσπάθειές της να διασφαλίσει ότι οι ανθρωπιστικές προμήθειες μπορούν να φτάσουν στη Γάζα.

«Η ΕΕ κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να παράσχει την τόσο αναγκαία βοήθεια. Σήμερα η Γάζα χρειάζεται 500 φορτηγά την ημέρα – ή το αντίστοιχο από ξηρά, αεροπορική και θαλάσσια. Μόνο φέτος, η ΕΕ θα παράσχει 275 εκατομμύρια ευρώ βοήθεια στους Παλαιστίνιους. Έχουμε παραδώσει πάνω από 1.800 τόνους της βοήθειας. Συμπεριλαμβανομένου ιατρικού εξοπλισμού προς την Αίγυπτο και διασφαλίζουμε ότι αυτή η βοήθεια μπορεί να φτάσει στη Γάζα μέσω όλων των πιθανών διαδρομών, συμπεριλαμβανομένου του θαλάσσιου διαδρόμου που άνοιξε πρόσφατα στην Κύπρο», σημείωσε, τέλος, η Πρόεδρος της Επιτροπής.

«Η ενεργειακή διαφοροποίηση είναι ζήτημα εθνικής άμυνας και στο πλαίσιο αυτό η αναδυόμενη συνεργασία μεταξύ Ελλάδα, Ισραήλ, Κύπρου και Αιγύπτου θα είναι μακροπρόθεσμα ένα στρατηγικό “game changer”. Αν γίνει αυτό θα δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα στην περιοχή και κυρίως μεταξύ Ισραήλ και Αιγύπτου. Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ισραηλινός πρέσβης.

Ο κ. Αμράνι αναφέρθηκε στις πολύ καλές διμερείς σχέσεις, επισημαίνοντας -μεταξύ άλλων- ότι «η κορυφή στην οποία είμαστε τώρα είναι ένα άνοιγμα για άλλες κορυφές» και για την περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεων. Όπως, μάλιστα, είπε χαρακτηριστικά, μια επόμενη κορυφή θα μπορούσε να είναι η στενότερη συνεργασία σε στρατηγικούς τομείς, όπως αυτός των υποδομών.

Ο Ισραηλινός πρέσβης επισήμανε ακόμη ότι η χώρα του είναι από τους κορυφαίους «παίκτες» στην ελληνική αγορά τουρισμού και real estate. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά την αγορά ακινήτων επισήμανε ότι μεγάλες ισραηλινές επιχειρήσεις κάνουν σημαντικές επενδύσεις στην Ελλάδα, μεταξύ άλλων και στον ξενοδοχειακό τομέα, ενώ υπογράμμισε πως για τον ίδιο το πιο σημαντικό είναι «να δούμε κοινοπραξίες στους τομείς της επιστήμης, της έρευνας και της ανάπτυξης».

Για τον δε τουριστικό τομέα είπε -μεταξύ άλλων- ότι η προτίμηση που δείχνουν οι Ισραηλινοί τουρίστες στη χώρα μας(πάνω από ένα εκατομμύριο το 2019, πριν από τον πανδημία) έχει να κάνει με μια σειρά χαρακτηριστικά, όπως η γεωγραφική εγγύτητα, το κλίμα αλλά και η ατμόσφαιρα φιλοξενίας στην Ελλάδα. «Αισθανόμαστε σαν στο σπίτι μας εδώ. Το να επισκεπτόμαστε την Ελλάδα είναι κάτι πολύ φυσικό για τους Ισραηλινούς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τόνισε δε, ότι θα ήθελε να δει Έλλητνες και Ισραηλινούς επιχειρηματίες και επιστήμονες να συνεργάζονται στο πλαίσιο κοινοπραξιών και να αναπτύσσουν τις δικές τους επιχειρήσεις συμβάλλοντας τόσο στην ενίσχυση των διμερών σχέσεων όσο και των οικονομικών των δύο χωρών. Σε ό,τι αφορά δε, την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων, είπε η ισραηλινή εμπειρία έχει δείξει ότι οι πυλώνες του οικοσυστήματος θα πρέπει να είναι σχετικές κυβερνητικές πολιτικές και ανθρώπινο δυναμικό.