Ανάμεσα στους τραυματίες βρίσκονται ένα 12χρονο αγόρι και ένα κορίτσι πέντε ετών, τα οποία νοσηλεύονται σε σοβαρή κατάσταση, ενώ ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μετέδιδαν νωρίτερα ότι υπάρχουν ενδείξεις για νεκρούς, χωρίς ωστόσο επίσημη επιβεβαίωση.

Βίντεο στο διαδίκτυο φέρονται να δείχνουν τη στιγμή του πλήγματος αν και η αυθεντικότητά τους δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Al Jazeera English (@aljazeeraenglish)

Στη Ντιμόνα, τουλάχιστον 27 άνθρωποι τραυματίστηκαν, μεταξύ αυτών ένας έφηβος που υπέστη σοβαρά τραύματα από θραύσματα. Στην Αράντ ο αριθμός των τραυματιών είναι ακόμη μεγαλύτερος, φτάνοντας τους 68, εκ των οποίων 10 βρίσκονται σε σοβαρή κατάσταση και 14 έχουν μέτρια τραύματα. Οι υπόλοιποι έλαβαν τις πρώτες βοήθειες για ελαφρύτερα τραύματα.

Η κατάσταση κρίθηκε ιδιαίτερα σοβαρή, με το νοσοκομείο Soroka στη Μπερ Σεβά να κηρύσσει κατάσταση μαζικών απωλειών, την ώρα που διασώστες επιχειρούσαν σε πολλαπλά σημεία πρόσκρουσης.

Ο διευθύνων σύμβουλος της υπηρεσίας άμεσης βοήθειας Magen David Adom, Έλι Μπιν, δήλωσε ότι υπάρχουν φόβοι για εγκλωβισμένους σε κατεστραμμένα κτίρια στην Αράντ, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό «γεγονός τεράστιας κλίμακας». Όπως είπε, υπάρχουν άτομα των οποίων η τύχη παραμένει άγνωστη.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, ένας από τους πυραύλους έφερε συμβατική κεφαλή βάρους εκατοντάδων κιλών έπεσε ανάμεσα σε κατοικίες, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και πυρκαγιές σε γειτονικά κτίρια.

Η ισραηλινή πολεμική αεροπορία ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε έρευνα για την αποτυχία αναχαίτισης του πυραύλου που έπληξε την Αράντ, ενώ παράλληλη έρευνα διεξάγει και η Διοίκηση Εσωτερικού Μετώπου.

Ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, ταξίαρχος Έφι Ντεφρίν, ανέφερε ότι «τα συστήματα αεράμυνας λειτούργησαν αλλά δεν κατάφεραν να αναχαιτίσουν τον πύραυλο», προσθέτοντας ότι το περιστατικό θα διερευνηθεί σε βάθος. «Δεν πρόκειται για κάποιον άγνωστο τύπο πυρομαχικού», σημείωσε.

Στο μεταξύ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έκανε λόγο για «μια πολύ δύσκολη νύχτα στον αγώνα για το μέλλον μας», υπογραμμίζοντας ότι το Ισραήλ θα συνεχίσει να πλήττει τους εχθρούς του «σε όλα τα μέτωπα με αποφασιστικότητα».

• Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η Ντιμόνα φιλοξενεί το πυρηνικό κέντρο ερευνών Σιμόν Πέρες στο Νεγκέβ, το οποίο θεωρείται κομβικό για το μη δηλωμένο πυρηνικό πρόγραμμα του Ισραήλ.

Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας ανακοίνωσε ότι, αν και έχει λάβει γνώση των αναφορών για πλήγμα στην περιοχή, δεν υπάρχουν ενδείξεις ζημιών στις πυρηνικές εγκαταστάσεις ούτε ανιχνεύθηκαν αυξημένα επίπεδα ραδιενέργειας.

Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής της υπηρεσίας, Ραφαέλ Γκρόσι, απηύθυνε έκκληση για αυτοσυγκράτηση, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος.

Σπύρος Σιδέρης

Το αποτέλεσμα είναι μια εμφανής μετατόπιση του ουκρανού προέδρου: από τον τόνο της γεωπολιτικής αποφασιστικότητας στον τόνο της στρατηγικής ανησυχίας. Και αυτή η αλλαγή δεν περνά απαρατήρητη, καθώς αποτυπώνει πόσο γρήγορα ένας πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπορεί να μετατραπεί σε άμεσο πρόβλημα για το ουκρανικό μέτωπο.

Η νέα γραμμή του Ζελένσκι είναι πλέον σαφής. Σε πρόσφατες παρεμβάσεις του υπογράμμισε ότι ο πόλεμος με το Ιράν δυσκολεύει την πρόσβαση της Ουκρανίας σε πυραύλους αντιαεροπορικής άμυνας και, ταυτόχρονα, αποσπά τη διεθνή προσοχή από τον συνεχιζόμενο πόλεμο με τη Ρωσία. Σε επίσημη τοποθέτησή του στις 5 Μαρτίου ανέφερε ότι σχεδόν όλη η διεθνής προσοχή είναι στραμμένη στην ιρανική κρίση, ενώ λίγες ημέρες αργότερα δήλωσε ότι η αναβολή νέας διπλωματικής συνάντησης για την Ουκρανία συνδέεται ακριβώς με αυτή τη μετατόπιση της ατζέντας. Το μήνυμα του Κιέβου είναι πως η Μέση Ανατολή δεν αποτελεί ένα παράλληλο μέτωπο, αλλά έναν ανταγωνιστή για πολιτικό κεφάλαιο, στρατιωτικούς πόρους και χρόνο.

• Το πιο κρίσιμο όμως σημείο αφορά τους Patriot. Ο ίδιος ο Ζελένσκι είχε προειδοποιήσει ήδη από τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου ότι μία από τις χειρότερες αναφορές που μπορεί να ακούσει ένας ηγέτης σε καιρό πολέμου είναι πως οι μονάδες αεράμυνας έχουν αδειάσει από πυραύλους. Τόνισε επίσης ότι το μεγαλύτερο μέρος των πυραύλων που μπορούν να αναχαιτίσουν ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους φτάνει στην Ουκρανία μέσω ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για αγορές αμερικανικών συστημάτων. Παράλληλα, έχει επισημάνει ότι περίπου το 80% της ουκρανικής επικράτειας παραμένει χωρίς επαρκή προστασία απέναντι σε βαλλιστικές απειλές. Με άλλα λόγια, η αεράμυνα της χώρας λειτουργεί ήδη υπό πίεση· η κρίση με το Ιράν ήρθε να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο μια οριακή ισορροπία.

Εκεί ακριβώς μπαίνει και το στοιχείο της «αναδίπλωσης». Διότι μόλις λίγες εβδομάδες πριν, ο ουκρανός πρόεδρος είχε υιοθετήσει έναν αισθητά σκληρότερο τόνο απέναντι στην ιρανική ηγεσία. Στα μέσα Ιανουαρίου είχε καλέσει τη διεθνή κοινότητα να βοηθήσει τους Ιρανούς να επιφέρουν πολιτική αλλαγή, ενώ στα τέλη Φεβρουαρίου δήλωνε ότι θα στήριζε μια επιχείρηση κατά του ιρανικού καθεστώτος — όχι όμως κατά του ιρανικού λαού. Μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων, χαιρέτισε επίσης την «αμερικανική αποφασιστικότητα», συνδέοντάς την έμμεσα και με το μήνυμα που θα έπρεπε να λάβει η Μόσχα. Αυτή η προγενέστερη ρητορική κάνει σήμερα ακόμη πιο εμφανή την αλλαγή τόνου: ο Ζελένσκι δεν μιλά πια ως ηγέτης που βλέπει στο Ιράν μόνο έναν εχθρικό εταίρο της Ρωσίας, αλλά και ως πρόεδρος μιας χώρας που πληρώνει το κόστος της μετατόπισης των δυτικών προτεραιοτήτων.

Η ανησυχία αυτή δεν είναι θεωρητική. Σύμφωνα με το Reuters, η Γερμανία προειδοποίησε ήδη ότι οι ανάγκες της Ουκρανίας δεν πρέπει να χαθούν από το κάδρο εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ακριβώς επειδή τα διαθέσιμα συστήματα αεράμυνας είναι περιορισμένα διεθνώς και η ζήτηση έχει εκτοξευθεί. Παράλληλα, δημοσιεύματα του Kyiv Independent σημειώνουν ότι το Κίεβο αναζητεί επειγόντως πρόσθετους αναχαιτιστές PAC-2 και PAC-3, ακόμη και μέσω ανταλλαγής τεχνογνωσίας σε αναχαιτιστικά drones με χώρες που διαθέτουν αποθέματα Patriot. Το γεγονός ότι η Ουκρανία εμφανίζεται να προσφέρει επιχειρησιακή εμπειρία κατά των ιρανικών Shahed με αντάλλαγμα πυρομαχικά αεράμυνας δείχνει πως το πρόβλημα δεν είναι μελλοντικό, αλλά παρόν.

• Το διεθνές πλαίσιο εντείνει αυτή την πίεση. Η σύγκρουση με το Ιράν έχει εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου και έχει προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ενώ καταγράφεται και άνοδος στα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές υδρογονανθράκων. Για την Ουκρανία, αυτή είναι μια διπλή αρνητική εξέλιξη: από τη μία στερείται πολύτιμης στρατιωτικής προσοχής και πόρων, από την άλλη βλέπει τη Ρωσία να ωφελείται δημοσιονομικά από την ενεργειακή αναταραχή. Έτσι, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κινδυνεύει να λειτουργήσει ως έμμεσος πολλαπλασιαστής ισχύος για τη Μόσχα και ως παράγοντας πίεσης για το Κίεβο.

Στην πραγματικότητα, αυτό που παρακολουθούμε δεν είναι απλώς μια επικοινωνιακή αμηχανία, αλλά μια σπάνια στιγμή όπου η γεωπολιτική επιστρέφει με σκληρό τρόπο στον αποστολέα της. Ο Ζελένσκι είχε επενδύσει σε μια ηθικά απόλυτη και πολιτικά επιθετική γλώσσα απέναντι στο Ιράν, θεωρώντας ότι έτσι ενισχύει και το ουκρανικό επιχείρημα κατά του άξονα Μόσχας-Τεχεράνης. Τώρα όμως η ίδια αυτή κρίση απειλεί να αδειάσει τις ουκρανικές αποθήκες αεράμυνας, να σπρώξει ακόμη πιο ψηλά τις τιμές της ενέργειας και να μεταφέρει το βλέμμα της Δύσης αλλού. Και αυτή ίσως είναι η πιο ειρωνική διάσταση της υπόθεσης: η σύγκρουση που παρουσιαζόταν ως στρατηγικό πλήγμα για τους συμμάχους της Ρωσίας, εξελίσσεται σε νέα δοκιμασία αντοχής για την ίδια την Ουκρανία.

Σπύρος Σιδέρης

Στον αντίποδα, ο Τραμπ αφήνει να εννοηθεί ότι η παραχώρηση «Τόμαχοκ» συνιστά εργαλείο πίεσης προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν — ένα διαπραγματευτικό «αν» που προτάσσει τον τερματισμό του πολέμου πριν από κάθε νέα αμερικανική κίνηση.

Ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο πλαίσια —του κατεπείγοντος στο πεδίο και της πολιτικοοικονομικής αρχιτεκτονικής της υποστήριξης— παίζεται το πραγματικό νόημα της επίσκεψης: όχι απλώς η παράδοση εξοπλισμών, αλλά ο καθορισμός της κόκκινης γραμμής για τη Δύση το φθινόπωρο του 2025.

Τι θέλει να πετύχει το Κίεβο

Η ουκρανική ατζέντα είναι σαφής και κλιμακωτή. Πρώτον, θωράκιση αεράμυνας: από την αναπλήρωση πυρομαχικών έως επιπλέον συστήματα, ώστε να περιοριστούν τα ρωσικά πλήγματα σε υποδομές και πόλεις. Δεύτερον, ικανότητα μακρού πλήγματος με «Τόμαχοκ» για να αυξηθεί το στρατηγικό κόστος της Ρωσίας και να πιεστεί η ρωσική οπίσθια ζώνη. Τρίτον, πολιτικοοικονομική αρχιτεκτονική που καθιστά διατηρήσιμη τη ροή υποστήριξης: αξιοποίηση του ΝΑΤΟϊκού PURL (αγορές αμερικανικών οπλικών συστημάτων με χρηματοδότηση από άλλους συμμάχους), ένταξη της Ουκρανίας σε ένα ευρύτερο Mega Deal ανταλλαγών/πόρων και, εφόσον ωριμάσουν οι νομικές–πολιτικές προϋποθέσεις, άντληση από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.

Πέρα από τον ίδιο τον Ζελένσκι, στην αμερικανική πρωτεύουσα αναμένονται συναντήσεις με γερουσιαστές, βουλευτές, στρατιωτικούς και ενεργειακές εταιρείες, ενώ κυβερνητική αποστολή υπό τη Γιούλια Σβιριντένκο —με τη συμμετοχή του γραμματέα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας Ρουστέμ Οουμέροφ— έχει εντολή να «κλειδώσει» τεχνικές και χρηματοδοτικές λεπτομέρειες. Το Κίεβο γνωρίζει ότι ο πόλεμος είναι πια αγώνας αντοχής και διαπραγματεύεται ταυτόχρονα σκληρή ισχύ και χρηματοδότηση.

Τι θέλει να αποφύγει ο Λευκός Οίκος

Ο Τραμπ έχει προϊδεάσει δημοσίως πως πριν από οποιαδήποτε απόφαση για «Τόμαχοκ» θα προηγηθεί τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πούτιν: μια απόπειρα συνδυαστικής αποτροπής (απειλή μεταφοράς όπλων) και διπλωματικής πίεσης (απαίτηση για παύση των εχθροπραξιών). Ταυτόχρονα, έστειλε μήνυμα ρεαλισμού: τα αμερικανικά αποθέματα δεν είναι απεριόριστα και η πολλαπλή αύξηση των παραδόσεων δεν είναι εφικτή χωρίς επιπτώσεις στην ίδια την αμερικανική ετοιμότητα. Η βασική του έγνοια είναι να αποφευχθεί μια ποιοτική κλιμάκωση που θα αλλάξει τον χαρακτήρα της σύγκρουσης και θα αυξήσει τον κίνδυνο εμπλοκής των ΗΠΑ.

Εδώ βρίσκεται και το λεπτό σημείο: η παραχώρηση «Τόμαχοκ» —με βεληνεκές και ακρίβεια που επηρεάζουν τον στρατηγικό υπολογισμό της Μόσχας— εκλαμβάνεται από το Κρεμλίνο ως αναβάθμιση ρόλου της Ουάσιγκτον. Η ρωσική πλευρά, δια των Ντμίτρι Πεσκόφ και Ντμίτρι Μεντβέντεφ, έχει υπαινιχθεί ότι τέτοιο πλήγμα θα μπορούσε να παρερμηνευθεί ως βήμα προς πυρηνικό κίνδυνο, στο μέτρο που, κατά τη ρωσική ανάγνωση, η επιχειρησιακή χρήση «Τόμαχοκ» προϋποθέτει αμερικανική συμμετοχή. Είναι μια λεκτική κλιμάκωση με στόχο την αποτροπή, αλλά αυτονόητα αυξάνει τα ρίσκα παρεξήγησης.

Η ουκρανική «κόκκινη γραμμή» στη χρήση

Ο Ζελένσκι διαμηνύει πως ενδεχόμενα πλήγματα με «Τόμαχοκ» θα στοχεύουν αποκλειστικά στρατιωτικούς στόχους. Ωστόσο, στο γκρίζο πεδίο του σύγχρονου πολέμου, διυλιστήρια, ενεργειακά δίκτυα ή διοικητικά κέντρα μπορούν να ερμηνευθούν ως «στρατιωτικώς αναγκαίοι» στόχοι.

Η Ουάσιγκτον θα επιδιώξει σαφή πρωτόκολλα χρήσης, γεωγραφικούς περιορισμούς και μηχανισμούς παρακολούθησης, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης και να παραμείνει αλώβητη η διεθνής στήριξη προς το Κίεβο.

Εδώ εντάσσεται και η έντονη ενεργειακή διάσταση του ταξιδιού (επαφές με ενεργειακές εταιρείες): η ανθεκτικότητα της ουκρανικής ενεργειακής υποδομής είναι εξίσου κρίσιμη με τα πυρομαχικά.

Το ερώτημα «ποιος πληρώνει» είναι κομβικό. Η επίκληση του PURL και του Mega Deal δείχνει ότι το Κίεβο ψάχνει πολυμερή κανάλια και υβριδικές λύσεις για να μην εξαρτάται πλήρως από τον ετήσιο κύκλο του Κογκρέσου. Η ιδέα αξιοποίησης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων παραμένει νομικά σύνθετη και πολιτικά επίφοβη, αλλά κερδίζει έδαφος ως μηχανισμός χρηματοδότησης με αποτρεπτικό μήνυμα προς τη Μόσχα.

Για τον Τραμπ, η ισορροπία είναι δυσχερής: πρέπει να δώσει στον Ζελένσκι χειροπιαστή πρόοδο, χωρίς να αιμορραγήσει πολιτικά στο εσωτερικό ούτε να στείλει σήμα «λευκής επιταγής» σε συμμάχους και αντιπάλους.

Η διάσταση Πούτιν: διαπραγμάτευση μέσω απειλής

Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε να εννοηθεί ότι θα μιλήσει με τον Πούτιν πριν αποφασίσει για τους «Τόμαχοκ». Πρόκειται για διπλωματία του εξαναγκασμού: «αν σταματήσεις τον πόλεμο, τότε παγώνει η κλιμάκωση· αλλιώς, ανοίγει ο δρόμος για όπλα μακρού πλήγματος». Θα αποδώσει; Ο Αλεξάντρ Λουκασένκο μιλά για μπλόφα από πλευράς Τραμπ· το Κρεμλίνο επισήμως υποβαθμίζει την επιχειρησιακή αξία των «Τόμαχοκ», αλλά στην πράξη εργαλειοποιεί την απειλή για να ανεβάσει τις δικές του απαιτήσεις.

Το πιο πιθανό είναι ότι η τηλεφωνική επικοινωνία θα καταλήξει σε σκληρή ανταλλαγή προειδοποιήσεων, χωρίς άμεση μεταστροφή· όμως θα προδιαγράψει τα όρια για ό,τι θα ανακοινωθεί (ή δεν θα ανακοινωθεί) μετά τη συνάντηση στον Λευκό Οίκο.

Τι θα δούμε στο κοινό ανακοινωθέν

Ρεαλιστικά, το κοινό μήνυμα Τραμπ–Ζελένσκι θα κινηθεί σε τρεις άξονες:

1. Αεράμυνα: επιβεβαίωση επιπλέον συστημάτων/πυρομαχικών, με έμφαση στην προστασία αστικών κέντρων και κρίσιμων υποδομών.
2. Ικανότητες μακρού πλήγματος: είτε συγκρατημένη διατύπωση για «διεύρυνση επιλογών» είτε υπό όρους αναφορά στους «Τόμαχοκ», με ρήτρες χρήσης και σταδιακό χρονοδιάγραμμα.
3. Χρηματοδότηση: πλαίσιο «οδικού χάρτη» που θα αναφέρει PURL, Mega Deal και ένα πολιτικό σήμα για τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, αφήνοντας τα νομικά στη συνέχεια.

Το κρίσιμο κείμενο θα είναι οι παράγραφοι εμπιστευτικών δεσμεύσεων: γεωγραφικοί περιορισμοί πλήγματος, μηχανισμοί επαλήθευσης και, ενδεχομένως, κανάλια επικοινωνίας για αποκλιμάκωση (deconfliction) σε περίπτωση αιφνίδιων επεισοδίων.

Η δυναμική της συνάντησης έχει ήδη προετοιμαστεί: δύο διαδοχικές τηλεφωνικές συνομιλίες μέσα στο Σαββατοκύριακο — κάτι πρωτόγνωρο για το δίδυμο Τραμπ–Ζελένσκι. Αυτό δείχνει ότι και οι δύο πλευρές θέλουν χειροπιαστά αποτελέσματα. Το Κίεβο χρειάζεται ισχυρό σήμα προς το εσωτερικό και τους Ευρωπαίους. Η Ουάσιγκτον χρειάζεται ελεγχόμενη πρόοδο χωρίς να φτάσει στην άκρη του γκρεμού. Αν στο παρασκήνιο υπάρξει όντως τηλεφώνημα Τραμπ–Πούτιν, τότε η ανακοίνωση από τον Λευκό Οίκο ίσως περιλαμβάνει διατύπωση-«γέφυρα»: υπόσχεση για σκληρότερη γραμμή αν δεν υπάρξει ρωσική κίνηση, αλλά και παράθυρο διπλωματίας για πάγωμα των εχθροπραξιών.

Στον πυρήνα βρίσκεται η αποτροπή: να πεισθεί η Μόσχα ότι το κόστος θα αυξηθεί (με «Τόμαχοκ» και αεράμυνα), χωρίς να εκληφθεί από τη Ρωσία ότι οι ΗΠΑ διαβαίνουν το κατώφλι της άμεσης εμπλοκής. Αυτό το «ίσος–και–αντίθετος» είναι που κάνει τη συνάντηση υψηλού ρίσκου αλλά και υψηλής απόδοσης, αν ευοδωθεί. Εντέλει, το κοινό ανακοινωθέν θα κριθεί όχι από τα ρηματικά σχήματα, αλλά από το αν θα αλλάξει την προσδοκία συμπεριφοράς των αντιπάλων στο πεδίο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα που επικαλείται την πρώην αξιωματούχο άμυνας στις ΗΠΑ, Ντάνα Στρόουλ, σε περίπτωση που Ιράν και Χεζμπολάχ επιτεθούν ταυτόχρονα στο Ισραήλ, η αντιπυραυλική του ασπίδα μπορεί να μην είναι αρκετή για να αμυνθεί η χώρα. Ενώ «οι ΗΠΑ δεν θα μπορούν να ανεφοδιάζουν αενάως ταυτόχρονα και την Ουκρανία και το Ισραήλ καθώς η επάρκεια σε υλικά φτάνει σε κρίσιμα επίπεδα».

Ενδεικτική της κατάστασης η δήλωση του διευθύνοντος συμβούλου της κρατικής Israel Aerospace Industries που παράγεια τους πυραύλους για το σύστημα Arrow, ότι δουλεύουν σε τριπλοβάρδιες προκειμένου να ανταποκριθούν στις ανάγκες παραγωγής.

«Ορισμένες από τις γραμμές παραγωγής δουλεύουν 24 ώρες το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα. Στόχος μας να ανταποκριθούμε σε όλες μας τις υποχρεώσεις» δήλωσε στους Financial Times ο Μποάζ Λεβί.

Όπως εξήγησε ο χρόνος παραγωγής ενός τέτοιου πυραύλου «δεν είναι θέμα ημερών». «Δεν είναι μυστικό ότι πρέπει να αντικαταστήσουμε τα αποθέματά μας» πρόσθεσε.

Όπως υπενθυμίζεται στο δημοσίευμα, η αντιπυραυλική άμυνα του Ισραήλ αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα και μέχρι στιγμής έχει ανταποκριθεί επαρκώς στην αναχαίτιση drone και πυραύλων από το Ιράν και τους συμμάχους του.

Το σύστημα Iron Dome σταματάει τις μικρής εμβέλειας ρουκέτες που εκτοξεύονται από τη Γάζα, η «σφεντόνα του Δαβίδ» αναχαιτίζει πιο ισχυρές ρουκέτες από τον Λίβανο και το σύστημα Arrow καταρρίπτει βαλλιστικούς πυραύλους από το Ιράν.

Σημειώνεται, πάντως, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την αποστολή του προηγμένου συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) στο Ισραήλ, σε μία προσπάθεια ενίσχυσης των αμυντικών δυνατοτήτων του.

Το προηγμένο αντιπυραυλικό σύστημα που στέλνουν οι ΗΠΑ στο Ισραήλ θα ενισχύσει την αεράμυνα του Ισραήλ, στοχεύοντας τον τύπο πυραύλων που χρησιμοποιεί συνήθως το Ιράν.

Τι προσφέρουν τα αμερικανικά συστήματα THAAD

Η είδηση πως οι ΗΠΑ στέλνουν στο Ισραήλ συστήματα αναχαίτισης τύπου THAAD δεν πρέπει από μόνη της να εκπλήσσει καθώς παρά τις διαφωνίες σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο η κυβέρνηση Μπάϊντεν υπογραμμίζει σε κάθε ευκαιρία πως η χώρα δεν θα μείνει ποτέ μόνη απέναντι στις απειλές.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία οι ΗΠΑ διαθέτουν σήμερα 6 τέτοιες συστοιχίες και μία από αυτές θα μεταφερθεί – αν δεν έχει ήδη φτάσει – στα ισραηλινά εδάφη.

Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν πως με τον τρόπο που εξελίσσονται τα πράγματα στη Μέση Ανατολή και με τις κινήσεις του Ισραήλ αναφορικά με την απάντηση προς το Ιράν έχει έρθει η στιγμή το Τελ Αβίβ να αποκτήσει και ένα τέταρτο «στρώμα» αεράμυνας.

Το Ισραήλ σήμερα διαθέτει μία μεγάλη ποικιλία συστημάτων τα οποία εγγυώνται κάλυψη από αέρος. Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί πως το Τελ Αβίβ διαθέτει περισσότερα και το σημαντικότερο δοκιμασμένα σε πραγματικές συνθήκες μάχης αντιαεροπορικά όπλα από τις ίδιες τις ΗΠΑ.

Πέρα από το Iron Dome και τα συστήματα Arrow 1 και Arrow 2 το Ισραήλ φαίνεται πως έχει ανάγκη από ένα σύστημα που θα έρχεται να «γεφυρώσει» τα συστήματα αναχαίτισης μεγάλου και μικρού βεληνεκούς. Τέτοιο ακριβώς είναι το σύστημα των THAAD το οποίο θεωρείται και διαθέτει προδιαγραφές αναχαίτισης μεσαίου βεληνεκούς. Η σημαντική καινοτομία των συγκεκριμένων συστημάτων είναι πως για να αναχαιτίσουν έναν στόχο χρησιμοποιούν «κινητική» τεχνολογία και όχι κάποια κεφαλή. Επί της ουσίας ένας πύραυλος από το συγκεκριμένο σύστημα καταρρίπτει έναν βαλλιστικό κατά την είσοδο του και την κάθοδο προς τον στόχο χωρίς ο ίδιος να εκραγεί κοντά στην κεφαλή του βαλλιστικού αλλά τον πλήττει ευθέως. Τα συστήματα THAAD μετατρέπουν τις κεφαλές των εχθρικών βαλλιστικών πυραύλων από μειονέκτημα σε αμυντικό πλεονέκτημα…

Το βεληνεκές τους ποικίλει από τα 150 μέχρι και τα 200 χιλιόμετρα και η συστοιχία πλην των εκτοξευτήρων διαθέτει και ένα άκρως εξελιγμένο ραντάρ. Τα συστήματα THAAD έχουν τη δυνατότητα να συνδέονται και με απομακρυσμένες πηγές ανίχνευσης για μεγαλύτερη εμβέλεια ελέγχου. Το ραντάρ του συγκεκριμένου συστήματος έχουν δυνατότητα εντοπισμού στόχου στα 3.000 χιλιόμετρα και ενεργοποιούνται όταν ο εχθρικός βαλλιστικός πύραυλος βρεθεί στα 1.700 χιλιόμετρα από τον στόχο του αναχαιτίζοντάς τον πολύ μακριά από το σημείο στόχευσης.

Η συστοιχία περιλαμβάνει επίσης και κέντρο ελέγχου εκτόξευσης με τα τρία τμήματα του οπλικού συστήματος να είναι ανεξάρτητα το ένα από το άλλο δίνοντας πολλαπλές δυνατότητες ανάπτυξης στο πεδίο.

Προ ημερών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Πολωνό ομόλογό του, Ντόναλντ Τουσκ, ζήτησαν από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, να δημιουργηθεί μία κοινή «ασπίδα» αεράμυνας, που θα χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ένωση χρειάζεται ένα νέο «εμβληματικό πρόγραμμα», όπως μία ευρωπαϊκή «ασπίδα» αεράμυνας, έγραψαν στην επιστολή ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ντόναλντ Τουσκ, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg.

Οι δύο ηγέτες ζητούσαν, επίσης, να συζητηθεί το θέμα στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής της Ένωσης, στα τέλη Ιουνίου. Η επιστολή εστάλη την Πέμπτη (23/05) στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Συγκεκριμένα, ο Μητσοτάκης και ο Τουσκ προτείνουν τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος αεράμυνας που θα είναι σε θέση να προστατεύει τον κοινό εναέριο χώρο της Ένωσης από εισερχόμενες απειλές όπως αεροσκάφη, πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, σύμφωνα με την επιστολή.

Η Πολωνία δαπάνησε το 3,92% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της για την Άμυνα το 2023 και η Ελλάδα λίγο πάνω από το 3%. Μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτές οι χώρες δαπανούν τα μεγαλύτερα ποσά για την αμυντική τους «θωράκιση».

«Μια ευρωπαϊκή ασπίδα αεράμυνας θα είχε, επίσης, ένα ουσιαστικό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, λειτουργώντας ως καταλύτης και διευκολυντής για την περαιτέρω αναβάθμιση των βιομηχανιών άμυνας και ασφάλειας της Ευρώπης και για σημαντικά υψηλότερο βαθμό συνεργασίας και κοινών έργων», έγραψαν ακόμη οι κ.κ. Μητσοτάκης και Τουσκ.

Το αμερικανικό δίκτυο που επικαλείται τρεις πηγές με γνώση του ζητήματος επισημαίνει πως τόσο οι ΗΠΑ όσο και το ΝΑΤΟ συνεχίζουν να επιδιώκουν την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της χώρας.

Δύο από τις πηγές τόνισαν πως η Σλοβακία, ένας από τους τρεις συμμάχους του ΝΑΤΟ που έχουν στην κατοχή τους τα συγκεκριμένα αμυντικά συστήματα ζητά επιβεβαιώσεις σχετικά με το ότι τα συστήματα θα αντικατασταθούν αμέσως.

Σημειώνεται πως εάν μία χώρα παρείχε τους S-300 της, τότε η προμηθεύτρια χώρα είναι πιθανό να λάβει το αμερικανικό πυραυλικό σύστημα αεράμυνας Patriot για να συμπληρώσει την ικανότητα που θα εγκατέλειπε, ανέφεραν δύο άλλες πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις, όπως μετέδωσε το CNN.

Το αμερικανικό δίκτυο τέλος υπογραμμίζει πως Γερμανία και Ολλανδία έχουν ήδη ανακοινώσει δημοσίως ότι στέλνουν Patriot στη Σλοβακία. Όμως όπως προειδοποίησε μία πηγή η ενσωμάτωση ενός νέου, πολύπλοκου συστήματος αεράμυνας στην υπάρχουσα στρατιωτική αρχιτεκτονική μιας χώρας, καθώς και η εκπαίδευση των δυνάμεών της για τη χρήση του, μπορεί να πάρει χρόνο.

Το ρωσικό (σοβιετικό) σύστημα αεράμυνας, ωστόσο, διαθέτει και η Ελλάδα.

Χαρακτηριστικό του κλίματος που επικρατεί στις ΗΠΑ -με αρκετά μέλη του Κογκρέσου να πιέζουν ακόμα και για την αποστολή χερσαίων δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία- είναι ότι ο Αμερικανός απόστρατος στρατηγός Keith Kellogg ζητά την μεταφορά στην Ουκρανία και των ελληνικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-300. Ο απόστρατος στρατηγός που διετέλεσε σύμβουλος του πρώην αντιπροέδρου Μαίκ Πενς ανέφερε στο Fox Nesws ότι αφού δεν προχωρά η παράδοση στην Ουκρανία μαχητικών MiG-29 πρέπει να τις δοθούν αντιαεροπορικά ρωσικά πυραυλικά συστήματα από χώρες μέλη του ΝΑΤΟ.

Ο στρατηγός ανέφερε ότι η Σλοβακία, η Βουλγαρία και η Ελλάδα διαθέτουν πυραυλικά συστήματα S-300 και αυτά θα μπορούσαν να δοθούν στην Ουκρανία από τις τρεις χώρες μέλη του ΝΑΤΟ. “Θα ήταν ωραία ρωσικά μαχητικά να καταρρίπτονται με ρωσικούς πυραύλους”, είπε. Οι S-300 άρχισαν να αναπτύσσονται επί Σοβιετικής Ένωσης και θεωρούνται ένα ικανό αντιαεροπορικό/αντιβαλλιστικό σύστημα.

Το ίδιο σύστημα -και μάλιστα στην πιο προηγμένη μορφή του S400- διαθέτει και η Τουρκία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, επίσης, ωστόσο μέχρις ώρας δεν προκύπτει πως η Άγκυρα έχει πιεστεί προς αυτή την κατεύθυνση, ίσως επειδή ήδη συνεισφέρει στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις με τα μη επανδρωμένα Bayraktar.

Η πίεση για τους S-300 αυξήθηκε μετά και την ομιλία του Ουκρανού προέδρου στο Κογκρέσο. Ο βετεράνος βουλευτής των Ρεπουμπλικανών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής Μάικλ Μακόλ άφησε να εννοηθεί δημόσια σήμερα ότι οι ΗΠΑ έχουν σημειώσει πρόοδο στα σχέδια για τη μεταφορά πρόσθετων S-300, που σύμφωνα με πηγές στο Κογκρέσο, το Κιεβο χρησιμοποιεί αποτελεσματικά κατά των Ρώσων.

Σύμφωνα με το CNN, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θέλει να εντοπίσει ποιες χώρες διαθέτουν S-300 και να δει πώς μπορούν να μεταφερθούν τα συστήματα στην Ουκρανία, καθώς άλλα σοβιετικού τύπου συστήματα, μεταξύ αυτών οι SA8, έχουν ήδη σταλεί στην Ουκρανία. Ο υπουργός Άμυνας Λόιντ Όστιν πρόκειται να ταξιδέψει στη Σλοβακία στα τέλη της εβδομάδας.

Το Euronews αναφέρει, επίσης, πως ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S300 βρίσκονται ήδη στο ουκρανικό έδαφος:

Το ερώτημα, ως εκ τούτου, που προκύπτει αφορά στο εάν έχει διατυπωθεί ήδη, ή θα διατυπωθεί τις επόμενες ημέρες αίτημα εκ μέρους του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ για αποστολή ελληνικών S300 στην Ουκρανία, ίσως με κάποια υπόσχεση για την αντικατάστασή τους από τα αμερικανικά συστήματα patriot. Η Ελλάδα διαθέτει, πάντως, αρκετά ρωσικά (σοβιετικά) συστήματα αεράμυνας , τα οποία είναι εγκαταστημένα κυρίως στα ελληνικά νησιά.