Το τέλος των επιτοκιακών αυξήσεων και τα κρίσιμα στοιχεία στην αγορά εργασίας

Όπως γνωρίζουμε η ΕΚΤ έκανε μια παύση από την αύξηση του κόστους δανεισμού τον περασμένο μήνα μετά από 10 διαδοχικές αυξήσεις, με αναλυτές και επενδυτές να μην αναμένουν νέα αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων από το τρέχον επίπεδο του 4%, ακόμη κι αν ορισμένοι αξιωματούχοι επιμείνουν ότι μια τέτοια κίνηση παραμένει στο τραπέζι.

Η αγορά εργασίας παρέμεινε ανθεκτική ακόμη και όταν η οικονομία επιβραδύνθηκε και το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να διατηρηθεί στο 6,5% τον περασμένο μήνα, όταν ανακοινωθούν νέα στοιχεία την Πέμπτη.

Βέβαια με μεγάλη ανυπομονησία αναμένονται και τα στοιχεία για τον πληθωρισμό, καθώς σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις θα αποκαλύψουν ότι πιθανώς ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε περαιτέρω τον Νοέμβριο, στο 2,7%.

Ωστόσο, πονοκέφαλο προκαλεί η συνεχόμενη αστάθεια στην αγορά εργασίας και ειδικότερα το αυξημένο ενεργειακό κόστος μιας και οι τελευταίες προβλέψεις της ΕΚΤ δεν δείχνουν να επιστρέφουν στον στόχο του 2% πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2025.

Τα 4+1 καμπανάκια της Λαγκαρντ

1. «Ενώ οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές παραμένουν υποτονικές, η οικονομία πρόκειται να ενισχυθεί ξανά τα επόμενα χρόνια καθώς ο πληθωρισμός μειώνεται περαιτέρω, τα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών ανακάμπτουν και η ζήτηση για εξαγωγές της ζώνης του ευρώ αυξάνεται».
2. «Κοιτάζοντας το μέλλον, αναμένουμε ότι η εξασθένηση των πληθωριστικών πιέσεων θα συνεχιστεί, παρόλο που ο μετρικός πληθωρισμός ενδέχεται να αυξηθεί ελαφρά τους επόμενους μήνες, κυρίως λόγω ορισμένων βασικών επιπτώσεων.
3. «Ωστόσο, οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό εξακολουθούν να περικλείονται από σημαντική αβεβαιότητα».
4. «Αναμένουμε ότι η διατήρηση των επιτοκίων στα τρέχοντα επίπεδα για αρκετά μεγάλη διάρκεια θα συμβάλλει ουσιαστικά στην αποκατάσταση της σταθερότητας των τιμών».
5. «Δεν είναι η ώρα να αρχίσουμε να δηλώνουμε τη νίκη. Πρέπει να παραμείνουμε προσεκτικοί στις διάφορες δυνάμεις που επηρεάζουν τον πληθωρισμό και να επικεντρωθούμε σταθερά στην εντολή μας για τη σταθερότητα των τιμών».

Ο γερμανικός πονοκέφαλος

Μια ενδιαφέρουσα απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου νωρίτερα αυτόν τον μήνα κατέστησε ουσιαστικά άκυρο τον πυρήνα της νομοθετικής ατζέντας της γερμανικής κυβέρνησης και άφησε τη χώρα σε συλλογικό σοκ.

Όλα ξεκίνησαν προκειμένου να παρακάμψει τις αυτοεπιβαλλόμενες περιορισμούς του ελλείμματος της Γερμανίας, οι οποίες δίνουν στις κυβερνήσεις ελάχιστο περιθώριο να ξοδεύουν περισσότερα από όσα εισπράττουν σε φόρους. Έτσι λοιπόν ο ο συνασπισμός του Καγκελαρίου Όλαφ Σολτς βασίστηκε σε ένα δίκτυο «ειδικών κεφαλαίων» εκτός του κύριου προϋπολογισμού. Ο Scholz ήταν πεπεισμένος ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να αξιοποιήσει τα χρήματα χωρίς να παραβιάσει το λεγόμενο φρένο χρέους.

Το δικαστήριο, χωρίς αμφιβολίες, διαφώνησε. Η απόφαση εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα της κυβέρνησης να έχει πρόσβαση σε συνολικά 869 δισεκατομμύρια ευρώ που είναι σταθμευμένα εκτός του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού σε 29 «ειδικά ταμεία». Η κίνηση του δικαστηρίου ανάγκασε την κυβέρνηση να παγώσει τις νέες δαπάνες και να θέσει σε αναμονή την έγκριση του προϋπολογισμού του επόμενου έτους.

Η προσδοκία στην Bundestag είναι ότι ο Scholz θα βρει αρκετές περικοπές για να αντιμετωπίσει την άμεση τρύπα των 20 δισ. ευρώ που δημιούργησε η απόφαση στον προϋπολογισμό του επόμενου έτους.

Λογιστικός δόλος από Γερμανία

Ειδικότερα, οι δικαστές του συνταγματικού δικαστηρίου της Γερμανίας πρότειναν ότι η χρήση των σκιωδών κεφαλαίων από τον συνασπισμό του Σολτς ισοδυναμούσε με λογιστικό δόλο — το ίδιο είδος λογιστικής αλχημείας που το Βερολίνο επέπληξε την Ελλάδα για περισσότερο από μια δεκαετία πριν. Ίσως άθελά της, η δικαστική απόφαση απηχούσε την αυτόκλητη συμβουλή της τότε καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ προς την Αθήνα κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους της Ελλάδας: «Τώρα είναι η ώρα να κάνουμε την εργασία!».

Για τις χώρες της ευρωζώνης αυτό δεν θα μπορούσε παρά να μην αποτελέσει ένα κρίσιμο dejavu, με χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ιταλία να βλέπουν τη Γερμανία να πέφτει στην ίδια «οικονομική παγίδα» που είχε δημιουργήσει πριν 14 έτη.

Επιπροσθέτως, οφείλει να σημειωθεί πως η Γερμανία ανέλαβε για ακόμη μία φορά το ρόλο του δημοσιονομικού μπαμπούλα στις Βρυξέλλες μιας και οι αξιωματούχοι διαπραγματεύονται ένα νέο πλαίσιο για το εγχειρίδιο κανόνων της ευρωζώνης για τις κρατικές δαπάνες, γνωστό ως Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Το σύμφωνο, το οποίο χρονολογείται από το 1997, έχει ανασταλεί μετά το χτύπημα της πανδημίας, αλλά πρόκειται να τεθεί ξανά σε ισχύ τον επόμενο χρόνο. Πολλές χώρες θέλουν να χαλαρώσουν τους κανόνες λόγω των τεράστιων δημοσιονομικών πιέσεων που ακολούθησαν πολλαπλές κρίσεις τα τελευταία χρόνια.

Το Βερολίνο είναι ανοιχτό σε μεταρρυθμίσεις, αλλά είναι επιφυλακτικό σχετικά με μεγάλα περιθώρια στις δαπάνες.

Εγκλωβισμένη η Γερμανία δίχως να το έχει ανάγκη

Βέβαια όλα αυτά θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί καθώς η Γερμανία βρίσκεται σε μία κατάσταση στην οποία μπορούμε να πούμε πως έχει αυτοεγκλωβιστεί. Με τα σημερινά δεδομένα η χώρα έχει αρκετά σημαντική και αξιόπιστη αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας, που σημαίνει ότι το Βερολίνο μπορεί να δανειστεί χρήματα με καλύτερους όρους από σχεδόν οποιαδήποτε χώρα στον πλανήτη. Με δημοσιονομικό έλλειμμα 2,6 τοις εκατό του ΑΕΠ πέρυσι και συνολικό χρέος που ανέρχεται στο 66 τοις εκατό του ΑΕΠ, η Γερμανία είναι επίσης πολύ πάνω από το μέσο όρο σε σύγκριση με τους ομολόγους της στην ευρωζώνη όσον αφορά τη δημοσιονομική πειθαρχία — ακόμη και αν υπολογίσουμε το χρέος που συγκεντρώθηκε για τα ειδικά ταμεία.

Ο μόνος λόγος για τον οποίο η Γερμανία δεν μπορεί να ξοδέψει τα χρήματα στα ειδικά ταμεία δεν είναι επειδή δεν έχει την οικονομική δυνατότητα, αλλά μάλλον επειδή παραμένει υπόχρεη σε μια σχεδόν θρησκευτική δημοσιονομική πειθαρχία που βλέπει το ελλειμματικό χρέος ως τον δρόμο προς την καταστροφή!

Όπως σημειώνεται, «η με κάθε τρόπο -ατομικό και συλλογικό- ενίσχυση των εργαζομένων και της διαπραγματευτικής τους δύναμης είναι αδιαπραγμάτευτη επιλογή, επειδή αποτελεί την βασική προϋπόθεση για μια πραγματική αλλαγή υπέρ της κοινωνικής πλειοψηφίας, αλλά και την βασική προϋπόθεση για τον οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό».

Τσίπρας για ακαταδίωκτο: “Η ασυλία δεν αφορά τους επιστήμονες αλλά τους συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη”

Όσον αφορά το σχετικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης, το ΠΣ του ΣΥΡΙΖΑ τονίζει ότι «αποτελεί το τελειωτικό χτύπημα στον κόσμο της εργασίας, σε συνέχεια των αντεργατικών και αντικοινωνικών πολιτικών που εφαρμόζει από την επομένη των εκλογών, σε μια περίοδο βαθιάς οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, μείωσης εισοδημάτων, επισφάλειας και ανεργίας» καθώς και ότι «συνιστά πρόκληση που φέρνει αυτό το νομοσχέδιο εν μέσω πανδημίας, lockdown και περιοριστικών μέτρων, με την πλειονότητα των εργαζομένων σε αναστολή σύμβασης και υποχρεωτική τηλεργασία, χωρίς τη δυνατότητα συλλογικής διαβούλευσης, δράσης και κινητοποίησης». «Αποτελεί πλήγμα στη Δημοκρατία, καθώς η κυβέρνηση το έχει συμπεριλάβει στις “μεταρρυθμίσεις” της πρότασης της για το Ταμείο Ανάκαμψης, αναγορεύοντας το σε προαπαιτούμενο για την εκταμίευση των πόρων του. Επιχειρεί κατ’ αυτόν τον τρόπο να δεσμεύσει τη χώρα και τις μελλοντικές κυβερνήσεις», συμπληρώνει, υποστηρίζοντας ότι «η κυβέρνηση της ΝΔ με δική της απόφαση καθιστά τις αντεργατικές της επιλογές σε νέου τύπου “μνημονιακές υποχρεώσεις”», ενώ «η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ στήριξε τους εργαζομένους και το εισόδημα τους, ενίσχυσε τους ελέγχους στους χώρους εργασίας και αντέστρεψε την τάση απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων που είχε επιβληθεί την περίοδο των μνημονίων».

«Η κυβέρνηση της ΝΔ, αμέσως μετά τις εκλογές, δρομολόγησε την επίθεση στους εργαζομένους και τα δικαιώματα τους. Υποβάθμισε το ΣΕΠΕ, κατάργησε τον βάσιμο λόγο απόλυσης, καθώς και τα μέτρα προστασίας των εργολαβικών εργαζομένων», συνεχίζει το ΠΣ του ΣΥΡΙΖΑ, καταλογίζοντας στην κυβέρνηση ότι «νομοθέτησε τη διάλυση του θεσμού των συλλογικών διαπραγματεύσεων με την πρόβλεψη εξαίρεσης από τις αρχές της επεκτασιμότητας και της ευνοϊκότερης ρύθμισης επιχειρήσεων χωρίς ουσιαστικό λόγο, καθώς και την κατάργηση του δικαιώματος προσφυγής των εργαζομένων στη διαιτησία».

Εξάλλου, υπογραμμίζει ότι «όταν εκδηλώθηκε η πανδημία, η κυβέρνηση την αντιμετώπισε ως ευκαιρία αναδιάρθρωσης της οικονομίας, απορρύθμισης της αγοράς εργασίας και μείωσης των μισθών που είναι πάντοτε ο στόχος του κεφαλαίου». «Δεν στήριξε την πραγματική οικονομία και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, επέλεξε την επιδότηση της ανεργίας αντί της στήριξης της εργασίας, και με τις πολιτικές της τροφοδότησε τον φαύλο κύκλο της ύφεσης, της μείωσης της ζήτησης, της ανεργίας, της φτώχειας και της ανασφάλειας», προσθέτει.

Αναφορικά με το λεγόμενο «σχέδιο Πισσαρίδη», σχολιάζει ότι «τα εργασιακά δικαιώματα αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα και προβάλλεται ως αναγκαιότητα η ελαστικοποίηση και η απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, καθώς και η διατήρηση του κατώτατου μισθού σε χαμηλά επίπεδα».

«Εν μέσω έξαρσης της πανδημίας, αύξησης της ανεργίας και γενικευμένης εργασιακής και κοινωνικής ανασφάλειας, η κυβέρνηση της ΝΔ συνεχίζει απτόητη την απορρύθμιση της αγοράς εργασίας και την επίθεση στους εργαζομένους και τα δικαιώματα τους», αναφέρει χαρακτηριστικά το ΠΣ του ΣΥΡΙΖΑ, τονίζοντας ότι «το “εργασιακό νομοσχέδιο” που ετοιμάζει ο κ. Χατζηδάκης στοχεύει στην πλήρη απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, στη γενίκευση της ελαστικής και φθηνής εργασίας, στη διευθέτηση του χρόνου εργασίας με ατομικές συμβάσεις, με στόχο την κατάργηση του οκταώρου και την επιβολή δεκάωρης εργασίας χωρίς πρόσθετη αμοιβή, με αντάλλαγμα άδειες και ρεπό, την κατάργηση της κυριακάτικης αργίας για χιλιάδες εργαζόμενους και τις ανεξέλεγκτες καταχρηστικές απολύσεις, με κατάργηση της υποχρέωσης επαναπρόσληψης σε περίπτωση που κριθεί δικαστικά παράνομη η απόλυση εργαζομένου».

Συνεχίζοντας, η απόφαση του ΠΣ του ΣΥΡΙΖΑ περιλαμβάνει τις δεσμεύσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης «απέναντι σε αυτήν την αντιμεταρρύθμιση, τη γενικευμένη απορρύθμιση της αγοράς εργασίας και την επίθεση στα εργασιακά δικαιώματα».

Συγκεκριμένα, σημειώνεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία δεσμεύεται μεταξύ άλλων, για «την κατάργηση όλων των αντεργατικών ρυθμίσεων της κυβέρνησης της ΝΔ», «τη ρύθμιση της αγοράς εργασίας σε στερεή βάση, με θεσμικές παρεμβάσεις ενίσχυσης των εργαζομένων, της διαπραγματευτικής τους δύναμης και των μισθών τους», «ισχυρό σύστημα Συλλογικών Διαπραγματεύσεων», «αύξηση του κατώτατου μισθού στα 750 ευρώ», «τη μείωση του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας από το 40ωρο στο 35ωρο χωρίς μείωση μισθών», «ρύθμιση της τηλεργασίας».

«Ο εορτασμός φέτος της Εργατικής Πρωτομαγιάς στις 6 Μαΐου αποκτά ιδιαίτερη σημασία και θα δώσει ηχηρό αγωνιστικό και αποφασιστικό μήνυμα στα αντεργατικά και αντικοινωνικά κυβερνητικά σχέδια», τονίζει το ΠΣ του ΣΥΡΙΖΑ και καταλήγει:

«Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή της κοινωνικής και πολιτικής μάχης για να μην περάσει και να ανατραπεί αυτό το νομοθετικό έκτρωμα, που θα διαλύσει την εργασία και θα καταρρακώσει τους εργαζόμενους. Η κυβέρνηση της ΝΔ θα μας βρει αποφασιστικά απέναντι στη Βουλή, στους χώρους δουλειάς και στην κοινωνία, μαζί με την κοινωνική πλειοψηφία στο πλευρό των εργαζομένων για την υπεράσπιση του μόχθου και των δικαιωμάτων τους».

Η αγορά εργασίας επηρεάστηκε από τη συνέχιση της διακοπής λειτουργίας (ή τη μερική λειτουργία) επιχειρήσεων συγκεκριμένων κλάδων υπηρεσιών, όπως εποχικών καταλυμάτων, δραστηριοτήτων πολιτισμού και αναψυχής, οργάνωσης συνεδρίων και εμπορικών εκθέσεων, στο πλαίσιο εφαρμογής των μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ τον Ιούνιο:

• Το εποχικά διορθωμένο ποσοστό ανεργίας τον Ιούνιο του 2020 ανήλθε σε 18,3% έναντι του διορθωμένου προς τα κάτω 17,1% τον Ιούνιο του 2019 και του διορθωμένου προς τα άνω 17,3% τον Μάιο του 2020. Το σύνολο των απασχολουμένων, κατά τον Ιούνιο του 2020, εκτιμάται ότι ανήλθε σε 3.744.630 άτομα. Οι άνεργοι ανήλθαν σε 836.637 άτομα ενώ ο οικονομικά μη ενεργός πληθυσμός ανήλθε σε 3.312.753 άτομα.
• Οι απασχολούμενοι μειώθηκαν κατά 174.217 άτομα σε σχέση με τον Ιούνιο του 2019 (μείωση 4,4%) και αυξήθηκε κατά 11.640 άτομα σε σχέση με τον Μάιο του 2020 (αύξηση 0,3%). Αξίζει να σημειωθεί ότι με βάση τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) για την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού στα Κράτη- Μέλη, λόγω της πανδημίας COVID-19, τα άτομα που τίθενται σε αναστολή σύμβασης εξακολουθούν να θεωρούνται απασχολούμενοι, εφόσον η διάρκεια της αναστολής είναι μικρότερη από 3 μήνες ή αν λαμβάνουν περισσότερο από το 50% των αποδοχών τους.
• Οι άνεργοι αυξήθηκαν κατά 27.091 άτομα σε σχέση με τον Ιούνιο του 2019 (αύξηση 3,3%) και κατά 58.146 άτομα σε σχέση με τον Μάιο του 2020 (αύξηση 7,5%).
• Οι οικονομικά μη ενεργοί, δηλαδή τα άτομα που δεν εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία, αυξήθηκαν κατά 108.669 άτομα σε σχέση με τον Ιούνιο του 2019 (αύξηση 3,4%) και μειώθηκαν κατά 72.265 άτομα σε σχέση με τον Μάιο του 2020 (μείωση 2,1%). Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τον ορισμό για τον άνεργο και τον οικονομικά μη ενεργό πληθυσμό, εάν ένα άτομο που δεν εργάζεται, δεν αναζητά ενεργά εργασία και δεν είναι διαθέσιμο να αναλάβει άμεσα εργασία, δεν κατατάσσεται στους ανέργους αλλά στον οικονομικά μη ενεργό πληθυσμό.