Για την αφρικανική σκόνη, σχολίασε πως «κάθε χρόνο επαναλαμβάνεται το φαινόμενο της μεταφοράς σαχαριανής σκόνης στη χώρα μας, ενώ περίπου ανά 15 με 20 χρόνια η εμφάνισή της γίνεται με μεγάλη ένταση», επισημαίνοντας πως είναι κάτι που συμβαίνει από τότε που σχηματίστηκε η Μεσόγειος, εκατομμύρια χρόνια πριν.

Οι πρώτοι που δέχονται το πρώτο κύμα αυτής της σκόνης είναι οι νότιες περιοχές, η Κρήτη, η Πελοπόννησος σημείωσε, ενώ παρομοίασε τις «πορτοκαλί» εικόνες από διάφορες περιοχές της χώρας με το Star Wars, «επιβλητικές και με πολύ κόκκινο, επίσης θυμίζουν άλλα ακραία φυσικά φαινόμενα, όπως οι εκρήξεις πολύ μεγάλων ηφαιστείων, συνέπεια των οποίων είναι να κοκκινίζει στη δύση του ηλίου, να έχει πολύ ωραία χρώματα και τα έχουμε μελετήσει».

«Πολύ περισσότερο από 4.000 χρόνια, από τότε που έγινε η Μεσόγειος, μεταφέρεται η σκόνη και μάλιστα είναι και γνωστό ότι υπάρχουν άνεμοι οι οποίοι δημιουργούνται από υφέσεις της Σαχάρας που λέγονται σαχαριανές υφέσεις και την άνοιξη, αυτή την εποχή δηλαδή, φυσάει, σηκώνει σκόνη από την έρημο. Και η ιστορία αυτή, κατά την αραβική παράδοση, ονομάζεται η περίοδος που έχουμε χαμσίν, είναι ο αριθμός 50 στην αραβική γλώσσα. Επί 50 μέρες λοιπόν μπορεί να φυσάνε τέτοιοι άνεμοι ώστε να σηκώνεται σκόνη και μάλιστα σε ακραίες περιπτώσεις, όπως αυτή που είχαμε και προχθές, να έχει δημιουργήσει νέφος τόσο μεγάλο ώστε να μεταφερθεί προς την Ευρώπη, δηλαδή από τη Σαχάρα, από τη Λιβύη βασικά γι’ αυτό και ο αέρας που έρχεται από εκεί ονομάζεται λίβας, από την αρχαία ελληνική λέξη λιψ. Αυτός λοιπόν μεταφέρει ζεστό αέρα, μαζί και η σκόνη. Και όταν είναι τέτοια τα καιρικά συστήματα στην περιοχή μας μπορούν να μεταφέρουν αυτή τη σκόνη μέχρι και την Αγγλία. Μάλιστα, είναι γνωστές οι λιτανείες που γινόντουσαν στο Μεσαίωνα διότι η βορειοδυτική Ευρώπη την άνοιξη έχει αρκετές βροχές και όταν βρέξει κατεβαίνει αυτή η σκόνη και επειδή προέρχεται από άμμο και οξείδια του σιδήρου και άλλα μέταλλα, είναι κόκκινη και βρέχει όξινη βροχή και τη λέγανε αιματοβροχή, ήταν κακός οιωνός για τη Δυτική Ευρώπη του Μεσαίωνα» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Ζερεφός.

Ακόμη, εξήγησε πως αυτό που εισπνέουμε είναι σκόνη, δηλαδή οξείδια του πυριτίου και οξείδιο του σιδήρου και άλλες ανόργανες ενώσεις, από τις οποίες, τα πιο βαριά σωματίδια πέφτουν κοντά στην πηγή τους, δηλαδή τη Σαχάρα. Αυτά που μεταφέρονται μακριά είναι τα πιο μικρά και αυτά που πάνε πολύ μακριά, στις Βρυξέλλες, στο Λονδίνο, είναι ακόμα πιο μικρά. Όσο πιο μικρά είναι τα σωματίδια που μεταφέρονται, τόσο πιο επικίνδυνα είναι, γιατί μπορούν να διεισδύσουν στους πνεύμονες.

“Μέτρα λαμβάνονται αλλά είναι μη επαρκή, και γι’ αυτό δίνεται η αίσθηση ότι δεν έχει γίνει αντιληπτή από τις κυβερνήσεις η έκταση του προβλήματος”.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε καθηγητά πριν από λίγα χρόνια μιλούσαμε για την «κλιματική αλλαγή». Τώρα μιλάμε για την «κλιματική κρίση» καθώς ζούμε τις συνέπειες των επιλογών που κάναμε. Υπάρχουν περιθώρια αναστροφής της κλιματικής κρίσης;

Υπάρχουν ακόμα περιθώρια να περιορίσουμε τις συνέπειες των ανθρωπογενών παρεμβάσεων στο κλίμα. Αν πάρουμε δραστικά μέτρα άμεσα, τότε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των κλιματικών μοντέλων, η κατάσταση μπορεί να σταθεροποιηθεί κοντά στα παροντικά επίπεδα. Διαφορετικά, η κρίση θα ενταθεί τις επόμενες δεκαετίες.

-Τι οφείλει να κάνει η ανθρωπότητα για να φρενάρει ή να ανακόψει τη διαδικασία της κλιματικής κρίσης, πριν γίνει ανεξέλεγκτη;

Πρέπει άμεσα να περιορίσουμε στο ελάχιστο τις ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Χρειάζεται, όχι μόνο να αντικαταστήσουμε τα ορυκτά καύσιμα με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αλλά και να περιορίσουμε την υπερεκμετάλλευση πόρων που οδηγούν στην υποβάθμιση του φυσικού μας περιβάλλοντος, η οποία με τη σειρά της εντείνει τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

-Η Ελλάδα βρίσκεται στη Μεσόγειο, που θεωρείται μια από τις περιοχές που είναι από τις πλέον ευάλωτες κλιματικά. Μπορεί να γίνει κάτι σε «τοπικό» επίπεδο;

Δυστυχώς, ο περιορισμός της κλιματικής αλλαγής είναι ένα πρόβλημα που απαιτεί τη λήψη μέτρων σε παγκόσμια κλίμακα. Διαφορετικά η κλιματική αλλαγή δεν μπορεί να περιοριστεί.

Εκείνο που μπορούμε να περιορίσουμε είναι οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης λαμβάνοντας κατάλληλα μέτρα, δηλαδή προστατεύοντας το φυσικό μας περιβάλλον και αναπτύσσοντας παράλληλα υποδομές για την προστασία από ακραία καιρικά φαινόμενα τα οποία αναμένεται να ενταθούν τις επόμενες δεκαετίες.

Επίσης, αναπτύσσοντας συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης που θα μας δώσουν χρόνο να προφυλαχθούμε από ακραία φαινόμενα.

-Οι επιστήμονες προειδοποιούν, οι κυβερνήσεις κάνουν όσα οφείλουν ή συμμετέχουν ως απλοί παρατηρητές. Στο παρελθόν είδαμε και πολιτικούς ηγέτες όπως ο Τραμπ να αρνούνται την κλιματική κρίση. Ακόμη και κάποιοι επιστήμονες αρνούνται ότι υπάρχει σοβαρό θέμα για τον πλανήτη.

Πλέον, ακόμα και οι επιστήμονες που στο παρελθόν ήταν πιο δύσπιστοι αποδέχονται την ύπαρξη της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Τρεις πρόσφατες, ανεξάρτητες μεταξύ τους έρευνες που δημοσιεύτηκαν σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά από το 2019 έως το 2021 έδειξαν ότι το ποσοστό των επιστημόνων που ασχολούνται με το κλίμα και πιστεύει ότι η κλιματική αλλαγή όχι απλά υπάρχει, αλλά και ότι είναι ανθρωπογενής, είναι της τάξης του 99%.

Από εκεί και πέρα, κάποιες κυβερνήσεις κάνουν περισσότερα και κάποιες λιγότερα βήματα προς την κατεύθυνση του περιορισμού της κλιματικής αλλαγής αλλά και του μετριασμού των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης. Σίγουρα πάντως δε γίνονται αρκετά. 

-Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ε.Ε. χωρίς ανάληψη δράσης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, μπορεί να βιώσει τα εξής φαινόμενα: 400.000 πρόωρους θανάτους ετησίως λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, 90.000 θανάτους ετησίως λόγω καύσωνα, 40% λιγότερο διαθέσιμο νερό στις νότιες περιοχές της ΕΕ και 2,2 εκατομμύρια άτομα να κινδυνεύουν από παράκτιες πλημμύρες κάθε χρόνο 190 δισ. ευρώ σε ετήσιες οικονομικές ζημίες. Εκτός από διαπιστώσεις, όμως λαμβάνει επί της ουσίας μέτρα;

Όπως ειπώθηκε, μέτρα λαμβάνονται αλλά είναι μη επαρκή, και γι’ αυτό δίνεται η αίσθηση ότι δεν έχει γίνει αντιληπτή από τις κυβερνήσεις η έκταση του προβλήματος.

Ο κ. Ζερεφός εξηγεί ότι ο κυκλώνας Daniel έδωσε ύψη βροχής τριπλάσια από τον κυκλώνα Ιανό, το 2020. Και μπορεί η κλιματική αλλαγή να οδηγήσει σε συχνότερη εμφάνιση φαινομένων, όπως καταιγίδες και καύσωνες, “αλλά αυτή η καταιγίδα ήταν πολύ ακραία κατάσταση“, εκτιμά ο ίδιος.

Η αιτία του φαινομένου, όπως επισημαίνει ο γνωστός ακαδημαϊκός, “είναι η υπερθέρμανση της θάλασσας που παρατηρήθηκε φέτος“, με την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας στην επιφάνεια της θάλασσας στη Μεσόγειο και στις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ να ξεπερνάει τους δύο βαθμούς Κελσίου, ενώ κατά το παρελθόν η αντίστοιχη αύξηση ήταν κάποια δέκατα του βαθμού κάθε χρόνο.

“Υπερθερμαίνουμε την ατμόσφαιρα παγκόσμια και η θάλασσα ανταποκρίνεται, συσσωρεύει τη θερμότητα και θα τη δώσει πίσω στην ατμόσφαιρα στέλνοντας υδρατμούς, οπότε θα εξατμιστεί νερό, θα πάει στον αέρα, θα συμπυκνωθεί και θα κάνει καταιγίδα. Αν έχει πολλούς υδρατμούς και πολλή ζέστη η θάλασσα μπορεί να κάνει μια τροπική καταιγίδα, όπως η καταιγίδα Daniel”.

Ο κ. Ζερεφός υπογραμμίζει την ανάγκη “να επανασχεδιαστούν όλοι οι χάρτες επικινδυνότητας στα ποτάμια, στα ρυάκια, στα ρέματα”. “Υπάρχουν οι χάρτες επικινδυνότητας στα ποτάμια, αλλά ο χαρακτηρισμός αυτός θα πρέπει να περιγράφεται με απλά μαθηματικά και επίσης να υπάρχει ένας δείκτης επικινδυνότητας για διάφορες καταστροφές, όπως πυρκαγιά, πλημμύρα ακόμα και για κάθε χαράδρα και φαράγγι”. Στο πλαίσιο της συμβουλευτικής προς την Πολιτεία λειτουργίας της Εθνικής Γεωδαιτικής και Γεωφυσικής Επιτροπής, της οποίας ο κ. Ζερεφός τελεί πρόεδρος, έχει ξεκινήσει μια συνεργασία ανάμεσα στην Ακαδημία Αθηνών και τη Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού, “που αφορά στο πώς στήνεται ένα πρόγραμμα τέτοιας έκτασης. Είναι ένα εθνικό έργο, στο οποίο θα πρέπει να βοηθήσουν και πανεπιστήμια, κυρίως πολυτεχνεία, και άλλες υπηρεσίες, υπό το συντονισμό των αρμόδιων υπουργείων”, αναφέρει και προσθέτει: “Είναι ένα μακροχρόνιο σχέδιο που δεν έχει προχωρήσει σημαντικά. Υπάρχει η ιδέα, υπάρχουν σχέδια, αλλά πρέπει να υλοποιηθούν”.

Επίσης, ο κ. Ζερεφός υπογραμμίζει την ανάγκη “επανασχεδιασμού όλων των προγραμμάτων πολιτικής προστασίας, ώστε να ληφθούν υπόψη φαινόμενα, τα οποία τα θεωρούσαμε τόσο σπάνια που ήταν ανύπαρκτα. Για παράδειγμα, κανείς δεν υπολόγιζε ότι θα πέσουν στη Λάρισα μέσα σε κάποιες ώρες 600 χιλιοστά βροχής, δηλαδή όσα πέφτουν σε ενάμιση χρόνο περίπου. Είναι πολύ ακραίο. Αυτά λοιπόν θέλουν επανασχεδιασμό και χρειάζεται και στρατηγική, κυρίως για το ποιος παίρνει τις αποφάσεις για επεμβάσεις με στόχο πρώτα να σωθούν οι άνθρωποι, μετά οι περιουσίες και μετά όλα τα άλλα”. Επιπλέον, ο κ. Ζερεφός ζητά σε μεγάλα θέματα, όπως η καταστροφή που προκάλεσε η κακοκαιρία Daniel να συμμετέχει και ο στρατός.

Σε παγκόσμιο επίπεδο ο κ. Ζερεφός, εθνικός εκπρόσωπος της χώρας για την Κλιματική Αλλαγή, υπενθυμίζει ότι η Συμφωνία των Παρισίων για την κλιματική αλλαγή, που προβλέπει την αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά πολύ μέχρι το 2030 και την οριστική απαλλαγή από τα ορυκτά καύσιμα ως το 2050, “προχωράει πιο αργά από ό,τι περιμέναμε λόγω του ότι υπάρχει μια ελαστική πολιτική βούληση από ορισμένες χώρες να μην συμμετέχουν“. Όπως συμπληρώνει, “αν δεν εφαρμοστεί αυτό από όλες τις χώρες, δεν υπάρχει ελπίδα γιατί οι άλλες χώρες δεν επαρκούν για να αντιστρέψουμε το φαινόμενο“.

Τέλος, ο κ. Ζερεφός αναδεικνύει την ανάγκη καλύτερης ενημέρωσης του κόσμου για την αντίδραση σε ακραία φαινόμενα. “Οδηγίες υπάρχουν, αλλά θα πρέπει να γίνουν πιο σαφείς, πιο κατανοητές και να διαδοθούν καλύτερα. Δηλαδή όταν έχει πλημμύρα ανεβαίνουμε στις ταράτσες και δεν φεύγουμε. Όταν έχει καύσωνα, καθόμαστε σπίτι. Αυτά θα πρέπει να τα συνηθίσουμε. Όπως συνηθίσαμε να ζούμε και με τους σεισμούς, έτσι θα ζούμε τώρα και με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή”.

«Και πού είστε ακόμη… Είδαμε πέρυσι στη Σιβηρία να έχει 40 βαθμούς, όταν στην Αθήνα είχε 37, στο Λονδίνο είχε 40 βαθμούς για πρώτη φορά, είδαμε δασικές πυρκαγιές στη Σιβηρία και στο βόρειο Καναδά…» είπε, μιλώντας στον ΣΚΑΪ.

«Αυτά είναι τα σημάδια της αποσταθεροποίησης του κλίματος, τα οποία θα πρέπει να τα προσέξουμε ιδιαιτέρως, γιατί στο Μεσόγειο είμαστε στο κόκκινο σε όλες τις εκτιμήσεις. Είναι μια περιοχή πολύ ευάλωτη στα ακραία καιρικά φαινόμενα και στις δασικές πυρκαγιές», εξήγησε. 

«Ρωτήστε κάποιον που ζει στο Σουδάν»

Ο κ. Ζερεφός χτύπησε καμπανάκι κινδύνου για τις πυρκαγιές λέγοντας ότι «το φετινό καλοκαίρι τα πράγματα είναι επικίνδυνα, γιατί χάσαμε το μισό χειμώνα. Έγινε μεγάλη διαταραχή με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες σε ΗΠΑ και Καναδά και πολύ καλό καιρό σε μας. Αλλά χάσαμε το μισό χειμώνα και τις μισές βροχές και αυτό θα έχει συνέπειες διότι το έδαφος θα είναι ξηρότερο. Το επικίνδυνο είναι ότι η ξηρασία που θα συναντήσουμε το καλοκαίρι θα είναι σημαντικά επικίνδυνη. Θέλει μεγάλη προσοχή το θέμα της ερημοποίησης και της ξηρασίας, πρέπει να προσέξουμε για τις δασικές πυρκαγιές. Πρέπει να αποφύγουμε ότι θέτει σε κίνδυνο για εκδήλωση πυρκαγιές».

Σε ερώτηση αν οδεύουμε προς την καταστροφή ο κ. Ζερεφός απάντησε: «Είμαστε στην ευθεία για την καταστροφή, τρέχουμε με 900 χλμ την ώρα απέναντι σε τοίχο και πάμε σε σύγκρουση με τον τοίχο τις επόμενες δεκαετίες».

Όσο για το κλίμα στην Ελλάδα, είπε μπορεί να μην δούμε 50άρια, αλλά 45άρια για μέρες μπορεί να δούμε . Το φαινόμενο θα το έχουμε πιο συχνά και μπορεί να διαρκεί και περισσότερο».

Τέλος είπε χαρακτηριστικά: «Ρωτήστε κάποιον που ζει στο Σουδάν, γιατί τέτοιες είναι οι θερμοκρασίες που θα αντιμετωπίζουμε στην Ελλάδα σε 15-20 χρόνια. Θέλει μεγάλη προσοχή για τις πυρκαγιές».

Αυτός ο υδρολογικός κύκλος λειτουργεί για πολλά δισεκατομμύρια χρόνια στον πλανήτη μας και ο κύκλος αυτός διαταράσσεται μέσα σε μεγάλες χρονικές περιόδους από περιόδους ψυχρές (ονομάζονται παγετώδεις περίοδοι) διάρκειας πολλών χιλιάδων χρόνων και από μεσοπαγετώδεις περιόδους που είναι θερμές περίοδοι. Η περίοδος που ζούμε σήμερα είναι θερμή.

Η διαταραχή του υδρολογικού κύκλου σαν συνέπεια της ανθρώπινης παρέμβασης, δηλαδή της αύξησης της θερμοκρασίας από τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, έχει οδηγήσει στην ανακατανομή των βροχοπτώσεων και στην εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων. Η αύξηση της θερμοκρασίας του αέρα και η μεταβολή του υδρολογικού ισοζυγίου κατά την ανθρωπόκαινο περίοδο (τα τελευταία δηλαδή 100 περίπου χρόνια) είναι εκείνη που μπορεί να οδηγήσει γενικά σε ταχύτερη αύξηση της μέσης στάθμης της θάλασσας. Ταυτόχρονα με την αύξηση της θερμοκρασίας στο Βόρειο Ατλαντικό και στο Βόρειο Ειρηνικό αυξάνει πολύ γρήγορα δυστυχώς η στάθμη της θάλασσας, ταχύτερα από ό,τι στο παρελθόν. Η άνοδος της στάθμης μπορεί να προκαλέσει πλημμύρα σε ολόκληρες χώρες όπως για παράδειγμα το Μπαγκλαντές αλλά και να απειλήσει σημαντικές περιοχές όπως η Βενετία, για την οποία έχουν προταθεί διάφορες τεχνικές λύσεις και προτάσεις προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.

Επιπλέον, η συνεχιζόμενη αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα από τις ανθρώπινες δραστηριότητες στην ατμόσφαιρα έχει σαν συνέπεια την αύξηση της απορρόφησής του από τους ωκεανούς. Δυστυχώς όμως η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας των ωκεανών οδηγεί και στη μείωση της διαλυτότητας άλλων αερίων σε αυτούς, όπως π.χ. το οξυγόνο. Όλα αυτά έχουν σαν αποτέλεσμα τη μείωση του pH των θαλάσσιων υδάτων, κάνοντας τους ωκεανούς πιο όξινους.

• Η αύξηση της οξύτητας των ωκεανών επηρεάζει με τη σειρά της σε μεγάλο βαθμό τους θαλάσσιους οργανισμούς, όπως είναι για παράδειγμα και το φυτοπλαγκτόν. Η απότομη αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών έχει επίσης καταστροφική επίδραση στους κοραλλιογενείς υφάλους οι οποίοι έχουν ένα όριο στις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας που μπορούν να αντέξουν. Ο θάνατος των κοραλλιογενών υφάλων έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια ζωτικού ενδιαιτήματος για πολλά διαφορετικά είδη ψαριών αλλά και οικονομική απώλεια για πολλές παράκτιες πόλεις. Αυτά είναι μόνο ορισμένα παραδείγματα των επιπτώσεων που έχει η κλιματική αλλαγή στην υδρόσφαιρα.

Άλλες σημαντικές επιπτώσεις σχετίζονται με την υποβάθμιση των υδατικών πόρων, την υφαλμύρινση των παράκτιων υδροφορέων που σχετίζεται με την υπεράντληση του νερού για άρδευση, την απειλή στα μνημεία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς λόγω της ξηρασίας αλλά και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.

Το σύστημα ατμόσφαιρας-υδρόσφαιρας-βιόσφαιρας είναι ένα σύστημα το οποίο βρίσκεται σε εύθραυστη ισορροπία που αναπτύχθηκε μέσα σε δισεκατομμύρια χρόνια. Οποιαδήποτε αλλαγή σε κάθε μία από τις σφαίρες που αποτελούν το κλιματικό σύστημα (ατμόσφαιρα, υδρόσφαιρα, γεώσφαιρα, βιόσφαιρα, κρυόσφαιρα) έχει άμεση συνέπεια και στην ισορροπία σε όλες τις άλλες σφαίρες. Σήμερα, ο τρόπος της ζωής μας γίνεται όλο και πιο καταναλωτικός και έχει ως αποτέλεσμα να ζητάμε όλο και  περισσότερη ενέργεια για να καλύψουμε τις ανάγκες μας. Η συνεχιζόμενη όμως παραγωγή ενέργειας από τα ορυκτά καύσιμα έχει σαν αποτέλεσμα την εν γένει διαταραχή του κλίματος, η οποία εάν συνεχίσουμε με αυτή τη λογική θα είναι σύντομα μη αναστρέψιμη. Το περιβαλλοντικό πρόβλημα είναι μεν αντικείμενο πλανητικής κλίμακας, αφορά όμως και τις τοπικές κοινωνίες.

Βελτιώνοντας κανείς τη συμπεριφορά του απέναντι στο περιβάλλον σε τοπικό επίπεδο, είναι δυνατόν να προκύψει τελικά και το συνολικό θετικό αποτέλεσμα για όλο τον πλανήτη. Δυστυχώς, αυτή η νοοτροπία δεν έχει περάσει ακόμα στους ανθρώπους. Υπάρχει ένα σοβαρό έλλειμα την Παιδεία την ευρύτερη σχετικά με αυτά τα ζητήματα. Πολλές φορές έχω τονίσει ότι πρέπει όλοι μας να γίνουμε πιο τσιγκούνηδες στην χρήση των φυσικών πόρων και στην κατανάλωση της ενέργειας.

Το ίδιο τσιγκούνηδες και στα απόβλητα που εναποθέτει ο καθένας στον πλανήτη μας. Η τσιγκουνιά είναι ο καλύτερος τρόπος για την προσαρμογή των κατοίκων.

Από την άλλη, τα προγράμματα προσαρμογής που ακολουθούνται από όλες τις χώρες, και την Ελλάδα, αποσκοπούν στην μείωση του ανθρακικού λεγομένου αποτυπώματος της κάθε χώρας αλλά και του καθενός  μας με αποτέλεσμα και ζητούμενο τελικό να απαλλαγούμε από τα ορυκτά καύσιμα χρησιμοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Οι προτάσεις των Παρισίων αλλά και η Πράσινη Συμφωνία έχουν αυτό τον σκοπό. Θα πρέπει η πλήρης απεξάρτηση σε παγκόσμιο επίπεδο να επιτευχθεί μέχρι το 2050 για να αποφύγουμε μη αναστρέψιμες και ανεπιθύμητες μεταβολές που θα υποστούμε όλοι. Το κόστος της κλιματικής αλλαγής ήδη έχει αρχίσει να αυξάνει επικίνδυνα και αν δεν παρθούν τα μέτρα που έχουμε προτείνει από πολύ καιρό, το κόστος αυτό θα ξεπεράσει ακόμα και τα 130 τρισεκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως προς το τέλος του αιώνα μας. Αποτέλεσμα, αύξηση της φτώχιας και καταστροφή της οικολογικής ισορροπίας σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Οι συνθήκες που διαμορφώνονται προκαλούν αύξηση όλων των ακραίων καιρικών φαινομένων αλλά και ειδικά των πυρκαγιών. Γι΄ αυτό απαιτείται μία πανευρωπαϊκή λύση για την αντιμετώπιση του φαινομένου». Αυτό δήλωσε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και Εθνικός Εκπρόσωπος της Ελλάδας για την Κλιματική Αλλαγή.

Μάλιστα, ο διακεκριμένος καθηγητής, υπενθύμισε ότι ο πρώην Ευρωπαίος Επίτροπος και νυν υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Χρήστος Στυλιανίδης είχε καταθέσει μία τέτοιου είδους πρόταση προς την ΕΕ κατά το παρελθόν. Αν και τότε αυτή η πρόταση δεν ευδοκίμησε, σήμερα πρέπει να επανέλθει, επεσήμανε, κάνοντας λόγο για την ανάγκη της ΕΕ να διαμορφώσει μία στιβαρή και συνεκτική πολιτική απέναντι στην αντιμετώπιση και την προσαρμογή στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Έδωσε έμφαση στην ανάγκη διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την ανεξαρτητοποίησή της από τα ορυκτά καύσιμα. 

Ενώ, προανήγγειλε ότι η επικαιροποιημένη έκδοση της Έκθεσης της Τράπεζας της Ελλάδας -της οποίας προΐσταται- για το κόστος σε περίπτωση μη προσαρμογής της χώρας μας απέναντι στα φαινόμενα της κλιματικής κρίσης, αναφέρει ότι πρόκειται να ξεπεράσουν κατά πολύ τα 700 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το τέλος του αιώνα. Ωστόσο, εξέφρασε την αισιοδοξία ότι η Ελλάδα θα αρχίσει να προσαρμόζεται με μεγαλύτερη ταχύτητα.

«Στη χώρα μας, εάν ενωθούμε, πολιτικοί και επιστήμονες, αφήνοντας τους ανταγωνισμούς και τον φθόνο στην άκρη, η Ελλάδα μπορεί να τεθεί επικεφαλής σε πανευρωπαϊκό επίπεδο στα συγκεκριμένα ζητήματα», δήλωσε.

 Όσον αφορά τις πρόσφατες πυρκαγιές στη χώρα μας, ο κ. Ζερεφός πυρόπληκτος γαρ και ο ίδιος, καθώς διαμένει στο Ντράφι, την ώρα που ακόμα προσπαθεί να επιδιορθώσει τις ζημιές στην κατοικία του σημείωσε την επιτυχή και έγκαιρη προειδοποίηση που εστάλη μέσω του «112», κάνοντας λόγο για σημαντικό βήμα προόδου σε σχέση με το παρελθόν, ωστόσο επεσήμανε ότι δεν έχουν γίνει τα αντίστοιχα βήματα σε επίπεδο πρόληψης.

Επιπλέον, όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διεθνούς φήμης καθηγητής, απαιτείται επαγρύπνηση από όλους για σύλληψη των εμπρηστών, αλλά και αυστηροποίηση των ποινών για τέτοιου είδους εγκλήματα. Μάλιστα, πρότεινε να επικηρύσσονται έναντι χρηματικής αμοιβής οι εμπρηστές, αλλά και τη θέσπιση ενός βραβείου για όσους πολίτες καταφέρνουν να συμβάλουν ενεργά στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των πυρκαγιών.

Όπως είπε ο κ. Ζερεφός, φέτος μπορεί να είχαμε πολλές πυρκαγιές, αλλά σβήσανε πιο γρήγορα και μάλιστα χωρίς θύματα. Η πυροσβεστική δούλεψε άριστα και θα έπρεπε να τους απονεμηθεί ένα βραβείο, αλλά και η αστυνομία η οποία συνέβαλε στο να μη θρηνήσουμε νεκρούς. Ενώ εξήρε την καλή συνεργασία των επίγειων και εναέριων μέσων. 

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο κ. Ζερεφός:

Στην Ελλάδα η θερμοκρασία αυξάνεται ραγδαία ειδικά κατά τη θερινή περίοδο με την αύξηση να ξεπερνά τους 2,5 βαθμούς Κελσίου τα τελευταία 100 χρόνια.

Η μέση ετήσια θερμοκρασία στη Μεσόγειο αυξήθηκε περίπου 1,5 βαθμούς Κελσίου, κατά τα τελευταία εκατό χρόνια. Αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω κατά 3-5 βαθμούς Κελσίου έως το 2100. Ενώ, η αύξηση αναμένεται μεγαλύτερη κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Επιπλέον, η μέση βροχή κατά την βροχερή περίοδο στη Μεσόγειο μειώθηκε περίπου κατά 15% τα τελευταία 100 χρόνια. Και αναμένεται να εξακολουθήσει να μειώνεται έως και κατά 15 – 30% στα νοτιότερα τμήματα της Μεσογείου μέχρι το τέλος του αιώνα.

Ειδικότερα, στην Ελλάδα, η μέση θερμοκρασία αναμένεται να αυξηθεί σε αντίστοιχες με την υπόλοιπη Μεσόγειο τιμές έως το 2100. Ενώ, η μέση βροχή κατά τη βροχερή περίοδο στην Ελλάδα αναμένεται να εξακολουθήσει να μειώνεται έως και κατά 15 – 30% στα νοτιότερα τμήματα της Ελλάδας έως το 2100.