Το κύριο χαρακτηριστικό ήταν μια ιδιότυπη «καιρική τραμπάλα» σε ευρωπαϊκή κλίμακα: ενώ το Βερολίνο απολάμβανε πρόωρο καλοκαίρι με 28°C, η Αθήνα βρισκόταν εγκλωβισμένη σε χειμερινό σκηνικό με τον υδράργυρο να μην ξεπερνά τους 10°C.

Η κορύφωση του παραδόξου σημειώθηκε με τις χιονοπτώσεις στην Πεντέλη και την Πάρνηθα, ένα φαινόμενο εξαιρετικά σπάνιο για τον μήνα Μάιο, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι σε ορισμένα από αυτά τα σημεία δεν είχε χιονίσει καν κατά τη διάρκεια του φετινού χειμώνα.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα παρουσίαζε και η ίδια έντονες εσωτερικές αντιθέσεις, καθώς στον Βορρά η θερμοκρασία άγγιζε τους 24°C, δημιουργώντας ένα χάσμα που απαιτεί περαιτέρω επιστημονική μελέτη για την ενσωμάτωσή του στα προγνωστικά μοντέλα.

Ωστόσο, η μετάβαση από το ψύχος στη ζέστη προβλέπεται εξίσου απότομη. Ήδη ο καιρός επιστρέφει σε φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα, με τη θερμοκρασία να ξεπερνά τους 20°C και την ηλιοφάνεια να κυριαρχεί.

Το ερχόμενο Σαββατοκύριακο αναμένεται να είναι καθαρά καλοκαιρινό, με τον υδράργυρο να σκαρφαλώνει στους 30°C, ενώ οι προβλέψεις για την επόμενη εβδομάδα κάνουν λόγο για ακόμη υψηλότερες θερμοκρασίες.

Η θάλασσα, πάντως, παραμένει σχετικά δροσερή στους 17-18°C, θυμίζοντας σε όσους σπεύσουν στις παραλίες ότι πριν από μόλις λίγα εικοσιτετράωρα το τοπίο ήταν λευκό.

Ειδικότερα, από την Κυριακή 20 Ιουλίου έως και την Πέμπτη 24 Ιουλίου, ένα παρατεταμένο και έντονο θερμό κύμα θα επηρεάσει μεγάλο μέρος της χώρας, με τις θερμοκρασίες να «σκαρφαλώνουν» σε επίπεδα ρεκόρ για την εποχή.

Ο διευθυντής της ΕΜΥ Θοδωρής Κολυδάς, σε ανάρτησή του με τίτλο «Καύσωνας με μεγάλη διάρκεια και ένταση», αναγνώρισε την έλευση θερμής αέριας μάζας από την Αφρική, σημειώνοντας ότι «η έναρξη του καύσωνα θα γίνει αισθητή την Τρίτη 22 Ιουλίου 2025, όταν οι θερμοκρασίες στα 850 hPa θα φτάσουν 26–28°C σε πολλές περιοχές, και οι μέγιστες επιφανείας θα ξεπερνούν τους 41–42°C σε ηπειρωτικά πεδινά.

Ο καύσωνας θα κρατήσει τουλάχιστον από την Τρίτη έως και την Παρασκευή με τιμές 41-43 °C κατά μέσο όρο χωρίς να αποκλείονται υψηλότερες τιμές λόγω τοπικών συνθηκών».

Νίκος Γιαννόπουλος

Μπορεί η μέση θερμοκρασία του Ιουνίου 2025 να ξεπέρασε κατά πολύ τα κανονικά επίπεδα σε όλη τη χώρα, με ιδιαίτερα μεγάλες θετικές αποκλίσεις στη Βόρεια Ελλάδα, τη Δυτική Ελλάδα και την Πελοπόννησο (2–3°C πάνω από τα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα) όμως ο μήνας δεν μπόρεσε (ευτυχώς) να σπάσει το ρεκόρ του Ιουνίου του 2024.

Όπως δείχνουν τα στοιχεία σχεδόν σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας, εκτός από τα νησιά του Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα, ο μήνας κατετάγη στη δεύτερη θέση (μετά τον περσινό Ιούνιο) ως προς την υψηλότερη μέση μέγιστη θερμοκρασία από το 2010 και μετά.

• Αν νιώσατε πάντως έντονη ζέστη, σας επιβεβαιώνουν και τα νούμερα. Βάσει στατιστικών δεδομένων, η μέση θερμοκρασία Ιουνίου 2025 στην Ελλάδα ήταν περίπου 27,6°C, δηλαδή υψηλή αλλά ελαφρώς χαμηλότερη από τον Ιούνιο 2024 όπου η μέση θερμοκρασία ήταν 29,4°C.

Πιο αναλυτικά ο Ιούνιος που μάς πέρασε  χαρακτηρίστηκε από ένα σημαντικό θερμικό κύμα στο τέλος του μήνα, το οποίο επηρέασε τη χώρα αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη, όπου καταγράφηκε ως ο πέμπτος θερμότερος Ιούνιος στην Ευρώπη και τρίτος παγκοσμίως.

Στη δυτική Ευρώπη δε, ήταν ο θερμότερος Ιούνιος που έχει καταγραφεί, με αυξημένη θνησιμότητα λόγω θερμοκρασιών και θερμικής καταπόνησης, κάτι που αναδεικνύει και τους κινδύνους από την κλιματική αλλαγή.

• Επιπλέον -και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό- , η θερμική καταπόνηση (σύμφωνα με το Universal Thermal Climate Index – UTCI) εκτιμήθηκε ότι επιδεινώθηκε στην Ελλάδα τον Ιούνιο του 2025, με πολλές περιοχές να βιώνουν πολύ υψηλές θερμοκρασίες και μεγάλες θερμικές πιέσεις. 

Η θερμική καταπόνηση προκαλεί μία σειρά από πολύ σημαντικά προβλήματα. Προκαλεί κόπωση στους ζωντανούς οργανισμούς, επηρεάζει αρνητικά την χλωρίδα, δημιουργεί προβλήματα στο έδαφος, καθιστά τις συνθήκες ζωής δύσκολες για τους ανθρώπους και τα ζώα.

• Το ρεκόρ για την Ελλάδα όμως, σε ότι αφορά τα χρόνια από το 2010 μετά, όσο δηλαδή λειτουργεί το δίκτυο των 53 μετεωρολογικών σταθμών του MeteoGR, συνεχίζει να το κατέχει ο Ιούνιος του 2024. Η μέση θερμοκρασία πέρυσι ήταν κατά +2°C υψηλότερη από τον μέχρι τότε θερμότερο Ιούνιο του 2012.

Κατά το πρώτο 15ήμερο του μήνα, παρατηρήθηκαν θερμοκρασίες μέχρι και 12°C πάνω από τα φυσιολογικά. Η υψηλότερη θερμοκρασία καταγράφηκε στις Βουκολιές Χανίων στις 13 Ιουνίου, με 44,5°C.

• Στην Αθήνα, τέλος, η μέση μηνιαία απόκλιση της μέγιστης θερμοκρασίας πέρυσι τον Ιούνιο ήταν +4,0°C με 29 από τις 30 ημέρες θερμότερες από τα κανονικά επίπεδα.

Μέχρι στιγμής δηλαδή πέρυσι ήταν… καλύτερα αλλά αυτό κάθε άλλο παρά μας ανακουφίζει. Η συνεχής ζέστη, έστω και αν δεν σπάει ρεκόρ, είναι φαινόμενο που δυστυχώς ήρθε για να μείνει. Και τα μέτρα της επιτυχούς αντιμετώπισης αυτής της κατάστασης για τη χώρα, τους ανθρώπους και το περιβάλλον της μάλλον πρέπει να γίνουν περισσότερο δραστικά και αποφασιστικά. 

Συνολικά 790 εκατ. κάτοικοι σε 12 χώρες στην Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική βίωσαν πρωτόγνωρες θερμοκρασίες για τον μήνα Ιούνιο. Για 26 άλλες χώρες, ο μήνας αυτός ήταν ο δεύτερος θερμότερος που έχει καταγραφεί, όπως στην Κίνα, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Λαϊκή δημοκρατία του Κονγκό και την Αιθιοπία.

Σε όλο τον κόσμο καταγράφονται πρόωρα και ακραία κύματα ζέστης, αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής που αυξάνει την ένταση και τη συχνότητα των καυσώνων.

Οι κάτοικοι στη νότια και δυτική Ευρώπη βίωσαν στα τέλη Ιουνίου ένα πρόωρο κύμα ζέστης, κάτι που έθεσε σε δοκιμασία τους τοπικούς πληθυσμούς που δεν είναι συνηθισμένοι σε τέτοιες ακραία υψηλές θερμοκρασίες, όπως στην περιοχή του Παρισιού στη Γαλλία, στο Βέλγιο και την Ολλανδία.

Δεκαπέντε χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελβετία, η Ιταλία ή το σύνολο των Βαλκανίων, βίωσε θερμοκρασίες κατά 3°C πάνω από τα συνηθισμένα για την εποχή επίπεδα. Η Ισπανία, η Βοσνία και το Μαυροβούνιο γνώρισαν επίσης τον πιο θερμό Ιούνιο που έχουν καταγράψει ποτέ.

Πριν από την Ευρώπη, η Ιαπωνία γνώρισε κύμα ζέστης από τα μέσα Ιουνίου και τον πιο θερμό Ιούνιο από τότε που άρχισαν να τηρούνται τα σχετικά αρχεία το 1898. Η θερμοκρασία στα παράκτια ύδατα του αρχιπελάγους ήταν αυξημένη κατά 1,20°C από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, ισοφαρίζοντας το ρεκόρ του Ιουνίου 2024.

Τα ρεκόρ αυτά καταγράφονται ενώ η χώρα έχει ήδη βιώσει το πιο θερμό της καλοκαίρι το 2024 –όπως και το 2023– το οποίο έδωσε τη ‘σκυτάλη’ στο πιο θερμό φθινόπωρο που έχει καταγραφεί ποτέ. Η εμβληματική κορυφή του όρους Φούτζι καλύφθηκε από χιόνι στις αρχές Νοεμβρίου, ένα μήνα αργότερα από το συνηθισμένο.

Στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, η Νότια και η Βόρεια Κορέα επίσης βίωσαν τον πιο θερμό Ιούνιο από τότε που υπάρχουν στοιχεία για τις θερμοκρασίες, σχεδόν κατά 2°C υψηλότερα από τα συνηθισμένα για την εποχή επίπεδα.

Στην Κίνα, 102 μετεωρολογικοί σταθμοί κατέγραψαν ημερήσια ρεκόρ ζέστης τον Ιούνιο, με κάποιες θερμοκρασίες να ξεπερνούν τους 40°C, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Το Πακιστάν, με 250 εκατ. κατοίκους, και το Τατζικιστάν, με πληθυσμό 10 εκατ., επίσης κατέγραψαν θερμοκρασίες ρεκόρ για τον μήνα Ιούνιο. Οι θερμοκρασίες αυτές έρχονται σε συνέχεια μιας εξαιρετικά θερμής άνοιξης για το σύνολο της κεντρικής Ασίας, ενώ εκτός από αυτές τις δύο χώρες, το Ιράν, το Αφγανιστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Κιργιστάν, επίσης βίωσαν την πιο θερμή άνοιξη (Απρίλιος-Ιούνιος) που έχουν καταγράψει ποτέ.

Ανάλογα με τη χώρα, το θερμόμετρο ανέβηκε κατά 2°C με 4°C πάνω από τον μέσο όρο της άνοιξης για τις χρονιές 1981-2010, με τη θερμοκρασία περιστασιακά να ξεπερνά τους 50°C σε ορισμένες άνυδρες περιοχές.

Η Νιγηρία, έκτη πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου με 230 εκατ. κατοίκους, ισοφάρισε το ρεκόρ της για τη θερμοκρασία του Ιουνίου, που καταγράφηκε το 2024.

Σε άλλες χώρες του Σάχελ και της Ισημερινής Αφρικής, όπως η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, το Νότιο Σουδάν, το Καμερούν, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η Αιθιοπία, ο φετινός Ιούνιος ήταν ο δεύτερος θερμότερος που έχει καταγραφεί με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, μόλις πίσω από τον Ιούνιο του 2024.

Το Νότιο Σουδάν, όπου οι θερμοκρασίες ήταν 2,1°C πάνω από τα συνηθισμένα για τον μήνα Ιούνιο επίπεδα, είχε ήδη βιώσει ένα πρώτο κύμα ζέστης τον Μάρτιο, που συνήθως είναι ο θερμότερος μήνας της χρονιάς. Η ζέστη είχε ήδη αναγκάσει την κυβέρνηση να κλείσει τα σχολεία, ένα μέτρο πρωτοφανές για αυτή την ασταθή και φτωχή χώρα.

«Οι ακραίες θερμοκρασίες και οι επιπτώσεις της αύξησης της θερμοκρασίας επηρεάζουν όλες τους τομείς της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης της Αφρικής και επιδεινώνουν την πείνα, την ανασφάλεια και τις μετακινήσεις του πληθυσμού», είχε προειδοποιήσει τον Μάιο ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός.

Υψηλές θερμοκρασίες σημειώθηκαν στην ανατολική και τη νότια χώρα την Πέμπτη 22/05, όπως παρουσιάζεται στη χρωματική κλίμακα θερμοκρασιών του παρακάτω Χάρτη, όπου σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr, 97 μετεωρολογικοί σταθμοί κατέγραψαν μέγιστες θερμοκρασίες άνω των 30 °C.

Η υψηλότερη μέγιστη θερμοκρασία καταγράφηκε στη Λίνδο της Ρόδου, όπου ο υδράργυρος έφτασε τους 34.2 βαθμούς Κελσίου.

Όπως προκύπτει, 101 από τους 516 επί του παρόντος ενεργούς σταθμούς κατέγραψαν θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 30 °C -δηλαδή στο 20%- ενώ σε 443 σταθμούς η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 25 °C. 

Μάλιστα, η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 34 βαθμούς Κελσίου σε Γαλαξίδι, Αυλώνα Αττικής, Άμφισσα, Θήβα, Λευκοχώρι Φθιώτιδας, Τανάγρα, Κωπαΐδα και Σκάλα Μεσσηνίας.

Πολύ υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες καταγράφηκαν και χθες, Πέμπτη (10/10) στην Ανατολική Στερεά και στην Πελοπόννησο σύμφωνα με τις καταγραφές του δικτύου αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του meteo.gr / Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Η μέγιστη θερμοκρασία καταγράφηκε στο Γαλαξίδι και ήταν ίση με 35.2 °C, ενώ ακολούθησαν ο Αυλώνας Αττικής (34.9 °C) και Άμφισσα και η Θήβα – Νέα Οδός (34.7 °C).

Όπως φαίνεται στον χάρτη της εικόνας που ακολουθεί, η μέγιστη θερμοκρασία καταγράφηκε στο Λευκοχώρι Φθιώτιδας και ήταν ίση με 43.2 βαθμούς Κελσίου, ενώ τους 43 βαθμούς ξεπέρασε η θερμοκρασία και στην Σπάρτη. 42άρια έγραψε το θερμόμετρο σε Θήβα, Κωπαΐδα, Ψαχνά Εύβοιας, Λιβαδειά, Βατερή Εύβοιας και Μυστρά Λακωνίας.

Επιπλέον, η μέση μέγιστη θερμοκρασία στη χώρα ήταν ίση με 36.1 βαθμούς Κελσίου, ενώ 228 από τους 509 ενεργούς σταθμούς (την παρούσα χρονική στιγμή) κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 37 βαθμών Κελσίου.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι σε 51 μετεωρολογικούς σταθμούς η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Επιπλέον, η μέση μέγιστη θερμοκρασία στη χώρα ήταν ίση με 34.7 βαθμούς Κελσίου, ενώ 146 από τους 509 ενεργούς σταθμούς (την παρούσα χρονική στιγμή) κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 37 βαθμών Κελσίου.

Οι 5 υψηλότερες μέγιστες θερμοκρασίες στην Αττική σημειώθηκαν : Παλλήνη – 40.1 °C, Φυλή/Άνω Λιόσια – 40.1 °C, Σπάτα – 39.9 °C, Βλυχάδα – 39.6 °C και Κορυδαλλός – 39.6 °C. Σημειώνεται ωστόσο, ότι στα νότια παραθαλάσσια τμήματα της Αττικής (Φάληρο, Άλιμος, Άγιος Κοσμάς, Σούνιο) οι μέγιστες δεν ξεπέρασαν τους 34 °C.