Ρούλα Σκουρογιάννη

Να αναφερθεί εδώ ότι το σχέδιο νόμου τέθηκε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση την 23 Σεπτεμβρίου 2025 από το υπουργείο Υγείας και η διαδικασία προβλέπεται να ολοκληρωθεί στις 8 Οκτωβρίου 2025, ώρα 20:00.

Παρά την αναγνώριση της καλής πρόθεσης του Υπουργείου για ψηφιοποίηση και βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών στους γιατρούς, η ΕΕΠΕ επισημαίνει μια σειρά από κρίσιμα σημεία που αφορούν την καθημερινότητα και την ευθύνη του Παθολόγου, καθώς και την ουσιαστική ενίσχυση του Παθολογικού Τομέα του ΕΣΥ και της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ).

Κρίσιμα άρθρα και βασικές ενστάσεις της ΕΕΠΕ

Η ανακοίνωση της Ένωσης επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα άρθρα του νομοσχεδίου, ζητώντας τροποποιήσεις για την προστασία του ρόλου και της αμοιβής του Παθολόγου, καθώς και για τη διασφάλιση της ποιότητας της φροντίδας του ασθενούς:

1. Αμοιβές Παθολόγων σε Συμβάσεις ΕΟΠΥΥ (Άρθρο 34)

·         Το πρόβλημα: Το Άρθρο 34 δίνει τη δυνατότητα στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) να συνάπτει απευθείας συμβάσεις με θεραπευτήρια, διαγνωστικά κέντρα και ιδιωτικές κλινικές.

·         Η απαίτηση της ΕΕΠΕ: Η Ένωση απαιτεί στις συμβάσεις αυτές να μην περιλαμβάνεται η αμοιβή του Παθολόγου. Αντίθετα, η αμοιβή του ιατρού θα πρέπει να καθορίζεται με ξεχωριστή σύμβαση, ακολουθώντας το μοντέλο που ισχύει στις συμβάσεις με τις ασφαλιστικές εταιρείες.

2. Ποινές και Εξατομίκευση Συνταγογράφησης (Άρθρο 35)

·         Το πρόβλημα: Το Άρθρο 35 προβλέπει ποινές για υπέρβαση της συνταγογράφησης, οι οποίες βασίζονται σε μέσους όρους της ειδικότητας.

·         Η ένσταση της ΕΕΠΕ: Η προσέγγιση αυτή κρίνεται προβληματική, καθώς δεν εξατομικεύει τις διαφορετικές ανάγκες συνταγογράφησης του Παθολόγου στις διάφορες βαθμίδες υγείας. Οι ανάγκες ενός Παθολόγου σε νοσοκομείο, σε ΠΦΥ ή σε διαφορετικές περιοχές μπορεί να διαφέρουν σημαντικά, καθιστώντας άδικη την οριζόντια εφαρμογή μέσων όρων.

3. Κίνητρα Φαρμακοποιών για Γενόσημα και Ιατρική Ευθύνη (Άρθρο 39)

·         Το πρόβλημα: Καθιερώνεται ποσοστό επιστροφής 0,8% για τους φαρμακοποιούς ως κίνητρο για την αλλαγή συνταγών από πρωτότυπα φάρμακα σε γενόσημα.

·         Η ανησυχία της ΕΕΠΕ: Αυτή η διάταξη επιτρέπει την παρέμβαση του φαρμακοποιού τόσο στο 15% των συνταγών που ο Παθολόγος δικαιούται να συνταγογραφεί με εμπορική ονομασία, όσο και στο 85% που συνταγογραφείται με δραστική ουσία. Η Ένωση διερωτάται γιατί το συγκεκριμένο ποσό να μην αποδίδεται στον συνταγογραφούντα ιατρό, ο οποίος φέρει και την πλήρη ευθύνη για τον ασθενή.

4. Χορήγηση Φαρμάκων και Ευθύνη (Άρθρο 45)

·         Το πρόβλημα: Το άρθρο 45 αφορά τη δυνατότητα προχορήγησης φαρμάκων για μεγαλύτερο του απολύτως αναγκαίου διαστήματος από τους παραϊατρικούς κλάδους.

·         Η κριτική της ΕΕΠΕ: Η διάταξη αυτή, χαρακτηριζόμενη ως “δωράκια προς τους παραϊατρικούς κλάδους”, εκτιμάται ότι διαταράσσει τη σχέση του Παθολόγου με τον ασθενή και, το σημαντικότερο, δεν αναφέρει ποιος θα φέρει την ευθύνη σε περίπτωση ανεπιθύμητων ενεργειών ή παρενεργειών. Επιπλέον, η Ένωση τονίζει ότι δεν γίνεται μνεία στην υποχρεωτικότητα της χορήγησης φαρμάκων μόνο με ιατρική συνταγή (πλην αντιβιοτικών και ηρεμιστικών), ένα ζήτημα που παραβιάζεται κατάφωρα εδώ και χρόνια.

5. Ψηφιοποίηση των Ραντεβού (Άρθρο 46)

·         Το αίτημα της ΕΕΠΕ: Ζητείται πλήρης και αποτελεσματική ψηφιοποίηση των ηλεκτρονικών ραντεβού με απλό τρόπο, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις και χρονοτριβή, τόσο για τους ασφαλισμένους όσο και για τους ιατρούς. Το αίτημα είναι επιτακτικό δεδομένου του μεγάλου όγκου ασθενών που παρακολουθούν οι Παθολόγοι.

Η ουσιαστική πληγή του τομέα: Η έλλειψη Παθολόγων

Πέρα από τις επιμέρους διαφωνίες, η ΕΕΠΕ θέτει το κορυφαίο ζήτημα της τεράστιας έλλειψης Παθολόγων στα νοσοκομεία και την ΠΦΥ, καθώς και της απροθυμίας των νέων ιατρών να επιλέξουν την ειδικότητα.

Η Ένωση εκφράζει την ακράδαντη πεποίθηση ότι δεν έχουν γίνει τα σωστά βήματα για την αντιμετώπιση του προβλήματος, τονίζοντας ότι:

«Χωρίς την πρόσληψη νέων Παθολόγων με αξιοπρεπείς αμοιβές δεν πρόκειται να λυθεί κανένα από τα τεράστια προβλήματα του Παθολογικού Τομέα, όσα κτίρια και αν εγκαινιάσει [το Υπουργείο], όσες συμβάσεις με γηραιότερους συναδέλφους και αν παρατείνει και όση πρόληψη μέσω ΕΣΠΑ και όχι μέσω των προσωπικών ιατρών και αν εφαρμόσει».

Αναπάντητα αιτήματα για διάλογο

Η ανακοίνωση κλείνει με την επισήμανση ότι εκκρεμεί εδώ και έξι (6) μήνες αίτημα για συνάντηση της ΕΕΠΕ με την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας για τη συζήτηση των θεμάτων που περιγράφονται στο νομοσχέδιο, με τις επανειλημμένες οχλήσεις να παραμένουν ακόμη αναπάντητες.

Η ΕΕΠΕ, με την παρέμβασή της, υπογραμμίζει την ανάγκη για έναν ουσιαστικό διάλογο και την υιοθέτηση λύσεων που θα αντιμετωπίζουν τα χρόνια προβλήματα του Παθολογικού Τομέα, διασφαλίζοντας την αξιοπρεπή άσκηση του ιατρικού λειτουργήματος και την ποιοτική φροντίδα των ασθενών.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, το σχέδιο νόμου, όπως θα διαμορφωθεί και από τη διαδικασία της διαβούλευσης, στοχεύει γενικά στην εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του ΕΣΥ, τον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης, την ενίσχυση του ΕΣΥ και τη λειτουργία εποπτευόμενων φορέων, όπως ο ΕΟΠΥΥ. Η κριτική της ΕΕΠΕ αποτελεί μέρος των προβληματισμών που τέθηκαν από την επιστημονική κοινότητα κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης.

Συνάντηση εργασίας στο Υπουργείο Υγείας για την πρόοδο της Πρωτοβουλίας

Με στόχο τον απολογισμό της πορείας και τον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων, πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 3 Ιουλίου 2025, στο υπουργείο Υγείας, συνάντηση εργασίας για την Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων (Child & Adolescent Mental Health Initiative – CAMHI). Τη συνάντηση συγκάλεσε ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, ενώ συμμετείχαν οι υπεύθυνοι των Κέντρων Αναφοράς της Πρωτοβουλίας από όλη τη χώρα και εκπρόσωποι του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (Ε.Δ.Υ.Ψ.Υ.).

Η σύσκεψη είχε ως αντικείμενο την ενίσχυση της συνεργασίας του υπουργείου Υγείας με τις επτά Υγειονομικές Περιφέρειες (Υ.ΠΕ.), προκειμένου να επιταχυνθεί και να διευρυνθεί η υλοποίηση του προγράμματος σε εθνικό επίπεδο.

Στόχος: Ποιοτική φροντίδα για όλα τα παιδιά και τους εφήβους

Η Πρωτοβουλία CAMHI αποτελεί μια καινοτόμο παρέμβαση με πανελλαδική εμβέλεια, η οποία φιλοδοξεί να διαμορφώσει σταθερά θεμέλια επιστημονικά τεκμηριωμένης φροντίδας για τη ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα. Βασικός στόχος είναι η ισότιμη πρόσβαση όλων των παιδιών και των οικογενειών τους σε ποιοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ενώ προβλέπεται και η επιμόρφωση των επαγγελματιών του δημόσιου συστήματος, προκειμένου να αποκτήσουν τα κατάλληλα εργαλεία και δεξιότητες.

Η Πρωτοβουλία έχει θεσμικά κατοχυρωθεί με τον Ν. 5015/2023, εξασφαλίζοντας τη συνέχεια και τη βιωσιμότητά της και μετά το τέλος της πρώτης πενταετούς φάσης. Η αρχική υλοποίηση του προγράμματος χρηματοδοτείται αποκλειστικά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία (ΔΠΥ).

Στο επίκεντρο η επιμόρφωση των επαγγελματιών του ΕΣΥ

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης παρουσιάστηκαν οι δράσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί σε πολλές περιοχές της χώρας, καθώς και οι μελλοντικοί σχεδιασμοί. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο Πρόγραμμα Εξειδικευμένης Επιμόρφωσης επαγγελματιών ψυχικής υγείας του δημοσίου τομέα, το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το Child Mind Institute της Νέας Υόρκης, έναν διεθνώς αναγνωρισμένο επιστημονικό οργανισμό.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει συνδυασμό κλινικής πρακτικής και θεωρητικής κατάρτισης, με τη συμμετοχή παιδιών, εφήβων και γονέων, και βασίζεται στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT). Συγκεκριμένα, εφαρμόζονται:

• Πρωτόκολλο για την αντιμετώπιση του άγχους παιδιών 6–12 ετών
• Πρωτόκολλο για την κατάθλιψη εφήβων 12–17 ετών
• Πρωτόκολλο εκπαίδευσης γονέων σε τεχνικές διαχείρισης διαταραχών συμπεριφοράς για παιδιά 4–14 ετών

Η δομή των παρεμβάσεων ενισχύει τη συμμετοχή της οικογένειας στη θεραπευτική διαδικασία, συμβάλλοντας στην καλύτερη πρόγνωση και στη βιώσιμη αλλαγή.

Δηλώσεις με νόημα από την πολιτική ηγεσία και τους επιστήμονες

Ο Υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, χαρακτήρισε την Πρωτοβουλία ένα καθοριστικό βήμα για τη θωράκιση της ψυχικής υγείας των παιδιών και την ουσιαστική υποστήριξη των οικογενειών τους. Όπως δήλωσε:
«Ως Πολιτεία στεκόμαστε αρωγοί στην εφαρμογή αυτής της Πρωτοβουλίας, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε σύγχρονες υπηρεσίες και ενδυναμώνοντας τους επαγγελματίες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Το έργο αυτό φέρνει τα παιδιά και τους εφήβους στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου και της φροντίδας».

Από την πλευρά της, η Παιδοψυχίατρος και Διευθύντρια της Πρωτοβουλίας CAMHI στην Ελλάδα, Δρ Αναστασία Κουμούλα, σημείωσε τη σημασία της συνάντησης ως μια ευκαιρία συντονισμού και κοινής στρατηγικής μεταξύ των Κέντρων Αναφοράς και των Υγειονομικών Περιφερειών:
«Η συνεργασία με τα Περιφερειακά Δίκτυα Ψυχικής Υγείας είναι καθοριστική για την εφαρμογή του προγράμματος σε κάθε γωνιά της χώρας. Στόχος μας είναι ένα ισχυρό, δημόσιο σύστημα παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας για τα παιδιά, τους εφήβους και τις οικογένειές τους».

Πανελλαδική ανάπτυξη με διεθνή τεχνογνωσία

Η Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων βασίζεται στη λειτουργία ενός πανελλαδικού Δικτύου φορέων και επαγγελματιών του δημόσιου τομέα, οι οποίοι υλοποιούν τις παρεμβάσεις σε τοπικό επίπεδο. Το έργο υποστηρίζεται αποκλειστικά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ενώ η επιστημονική καθοδήγηση και η εκπαιδευτική τεκμηρίωση προέρχονται από το Child Mind Institute (ΗΠΑ).

Η επόμενη φάση του προγράμματος περιλαμβάνει επέκταση της επιμόρφωσης, αύξηση των σημείων παροχής υπηρεσιών και ενίσχυση της δικτύωσης των εμπλεκομένων.

Με τη στήριξη της Πολιτείας, την τεχνογνωσία διεθνών φορέων και τη σταθερή χρηματοδότηση από το ΙΣΝ, η Πρωτοβουλία CAMHI διαμορφώνει ένα νέο μοντέλο δημόσιας φροντίδας ψυχικής υγείας για τα παιδιά και τους εφήβους, που συνδυάζει την επιστημονική αρτιότητα με την κοινωνική ευθύνη.