Η UNICEF, ο μεγαλύτερος πάροχος ιατρικής φροντίδας για τον υποσιτισμό στη Γάζα, δήλωσε ότι 9.300 παιδιά νοσηλεύθηκαν για σοβαρο οξύ υποσιτισμό τον Οκτώβριο, όταν τέθηκε σε εφαρμογή η πρώτη φάση της συμφωνίας για τον τερματισμό του διετούς πολέμου Ισραήλ-Χαμάς.

Ενώ ο αριθμός είναι χαμηλότερος από το υψηλό επίπεδο των 14.000 παιδιών και πλέον του Αυγούστου, συνεχίζει να είναι σημαντικά υψηλότερος συγκριτικά με τη σύντομη εκεχειρία Φεβρουαρίου-Μαρτίου και αποτελεί ένδειξη ότι η ροή βοήθειας παραμένει ανεπαρκής, δήλωσε η Τες Ίνγκραμ, εκπρόσωπος της UNICEF, σε ενημέρωση των δημοσιογράφων στη Γενεύη μέσω βιντεοσύνδεσης από τη Γάζα.

«Συνεχίζει να είναι σοκαριστικά υψηλός αριθμός», δήλωσε. «Ο αριθμός των παιδιών που νοσηλεύθηκαν είναι πέντε φορές υψηλότερος σε σχέση με τον Φεβρουάριο, άρα πρέπει να δούμε τα νούμερα να μειώνονται περαιτέρω».

Η Ίνγκραμ περιέγραψε τις φορές που είδε ελλιποβαρή μωρά που ζύγιζαν λιγότερο από ένα κιλό και είχαν γεννηθεί σε νοσοκομεία και ότι έβλεπε «το μικροσκοπικό τους στήθος να ανεβοκατεβαίνει καθώς προσπαθούσαν να κρατηθούν στη ζωή».

Η UNICEF είναι σε θέση να εισάγει περισσότερη βοήθεια στον θύλακα απ’ ό,τι ήταν πριν από τη συμφωνία στις 10 Οκτωβρίου αλλά τα εμπόδια παραμένουν, δήλωσε η Ίνγκραμ, επικαλούμενη καθυστερήσεις αλλά και άρνηση να δοθεί άδεια για τη διέλευση φορτίων, κλείσιμο δρόμων και δυσκολίες για την ασφάλεια.

«Έχουμε δει κάποια βελτίωση αλλά συνεχίζουμε να ζητούμε να ανοίξουν όλα τα διαθέσιμα περάσματα στη Λωρίδα της Γάζας», πρόσθεσε. Δεν είναι αρκετές οι εμπορικές προμήθειες που εισέρχονται στη Γάζα, δήλωσε η Ίνγκραμ, λέγοντας ότι το κρέας είναι ακόμα απαγορευτικά ακριβό, με κόστος περίπου 20 δολάρια το κιλό.

«Οι περισσότερες οικογένειες δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτό, και γι’ αυτό τον λόγο συνεχίζουμε να βλέπουμε υψηλά ποσοστά υποσιτισμού», δήλωσε.

Η κοινή γνώμη παραμένει συγκλονισμένη στον Καναδά για το τι τράβηξε το 12χρονο αγόρι στα χέρια τους. Το παιδί που δεν κατονομάστηκε λόγω της ανηλικότητας αλλά έγινε γνωστό ως «ΛΛ», είχε σταματήσει ν΄ αναπτύσσεται, και μάλιστα είχε και πολύ χαμηλότερο ύψος απ΄ αυτό που προβλεπόταν για την ηλικία του. Πέθανε στις 21 Δεκεμβρίου 2022 έχοντας περάσει μαρτύρια, σύμφωνα με όσα αποκαλύφθηκαν, από τις δυο γυναίκες, που προσπαθούσαν υποτίθεται να τον συνετίσουν για να μην είναι ζωηρός. Στο εδώλιο των κατηγορουμένων κάθονται οι δυο υποψήφιες θετές μαμάδες του, η Μπράντι Κούνει και τη Μπέκι Χάμπερ.

Το 12χρονο αγόρι βρέθηκε αναίσθητο, βρεγμένο και αδυνατισμένο στο υπόγειο του σπιτιού του ζευγαριού και όταν μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, λίγη ώρα αργότερα, εξέπνευσε. Άρχισε να ζει με το ζευγάρι των υποψήφιων θετών μαμάδων του το 2017 στο Οντάριο του Καναδά. Προηγουμένως ο αδερφός του ήταν σε ανάδοχη οικογένεια στην Οτάβα μέχρι που ήρθε μαζί του.

Η υιοθεσία των δυο παιδιών, σύμφωνα με το CBC, δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Η δίκη των γυναικών ξεκίνησε τον περασμένο μήνα, αλλά τη Δευτέρα και την Τρίτη ο Δρ. Γκρέιμε Στέφεν Ντάνκαν, γιατρός της οικογένειας, περιέγραψε με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες αυτά που είδε κατά τη διάρκεια της εξέτασης του παιδιού. Κατά τη διάρκεια ενός ραντεβού στις 13 Δεκεμβρίου 2022, δηλαδή λίγες μέρες πριν ο 12χρονος ξεψυχήσει ο Ντάνκαν, ανέφερε πως όταν του έφεραν το παιδί είχε χάσει 4,5 κιλά σε ένα χρόνο και ζύγιζε λιγότερο από ό,τι στην ηλικία των έξι ετών.

Ο Δρ. Ντάνκαν παραδέχτηκε πως ήταν λάθος του που έκανε προσπάθειες, για να φύγει το παιδί από τα χέριά τους αλλά δεν επέμεινε κι άλλο. Ενώ διαπίστωσε τη δραματική απώλεια βάρους και την αναπτυξιακή δυσκολία του αγοριού κι έκανε κάποιες προσπάθειες, ν΄ αλλάξουν τα πράγματα, δεν έδωσε τη δέουσα σημασία. Οι δυο γυναίκες όταν τις ρώτησε γιατί είναι τόσο χαμηλό το βάρος του παιδιού, απάντησαν πως πάσχει από ένα είδος διατροφικής διαταραχής, κάνει εμετούς και δεν τρώει όπως πρέπει κι εκείνος τους έγραψε παραπεμπτικό για μία κλινική, που ασχολείται με θέματα διατροφής.

Η Στέφανι Πίτσι, κοινωνική λειτουργός που είχε αναλάβει να προσέχει τα αγόρια, είπε στο δικαστήριο ότι έδωσε κίτρινη κάρτα στην οικογένεια, όταν είδε τον επιζώντα αδελφό, δεμένο με φερμουάρ στις πιτζάμες του, ανέφερε το CBC. Η Πίτσι, που συνεργάστηκε με το ζευγάρι σημείωσε ότι οι συνεδρίες της επικεντρώνονταν κυρίως στην ταυτότητα του αγοριού και «ποιος ήθελε να είναι».

Όταν ρωτήθηκε αν παρατήρησε κάποιες άσχημες συμπεριφορές όπως ξεσπάσματα θυμού από τα παιδιά, η Πίτσι είπε πως παρότι οι δυο γυναίκες διαμαρτύρονταν ότι δεν βίωναν καλές συμπεριφορές από τα παιδιά μέσα στο σπίτι, εκείνη δεν διαπίστωσε κάτι τέτοιο. Ίσα – ίσα όπως είπε τα παιδιά είχαν γενικά καλή συμπεριφορά, τουλάχιστον όσες φορές τα είχε επισκεφθεί. Η κοινωνική λειτουργός αποκάλυψε ακόμη ότι οι δυο γυναίκες της ζήτησαν να μην κάνει «άμεσες ερωτήσεις» στα αγόρια και της πρότειναν να μην τους κάνει συνεδρίες ως μορφή τιμωρίας αν έλεγαν ψέματα.

Το καλοκαίρι του 2020, το ζευγάρι είπε στην Πίτσι ότι δεν πίστευαν ότι οι συνεδρίες μαζί της βοηθούσαν και ζήτησαν ν΄ αναλάβει κάποιος άλλος. Η Πίτσι δήλωσε ότι άλλαξε γνώμη για την οικογένεια, μόλις είδε τα λουριά στο μικρό αγόρι, τον αδελφό του 12χρονου, που μόλις αναστατωνόταν, έλεγαν οι δυο γυναίκες, πως κατουρούσε πάνω σε πράγματα.

Το ζευγάρι, παρότι έλεγε πως τα παιδιά είχαν θέματα συμπεριφοράς, σχεδίαζε να υιοθετήσει όχι μόνο τον “ΛΛ” αλλά και τον μικρότερο αδερφό του, που αναφέρεται μόνο ως JL, αφού πήρε τα δυο αγόρια από ανάδοχη οικογένεια το 2017.

Ο Ντάνκαν ομολόγησε ότι δεν εξέτασε το αγόρι χωρίς ρούχα, δεν του μέτρησε την αρτηριακή του πίεση ενώ ήταν όρθιος ή ξαπλωμένος και δεν τον ρώτησε για τις διατροφικές του συνήθειες κατά τη διάρκεια του τελικού ελέγχου. Όλα αυτά τα βήματα συνιστώνται από την Καναδική Παιδιατρική Εταιρεία για να διαπιστωθεί εάν ένας ασθενής πάσχει από υποσιτισμό.

Ωστόσο, σε μια συγκλονιστική επιστολή του 2019 προς τον διευθυντή του Halton CAS, την οποία συνυπογράφουν ο Ντάνκαν και το προσωπικό του, επαγγελματίες του ιατρικού κλάδου εξέφρασαν τις ανησυχίες τους σχετικά με την υιοθεσία των αδελφών από τις δυο γυναίκες. Φαίνεται πως δεν ήταν αρκετή, για να πάρουν το παιδί οι υπηρεσίες και να το σώσουν.

Σύμφωνα με τον Μόντε ΜακΓκρέγκορ, τον δικηγόρο της Χάμπερ, ο Ντάνκαν θα έπρεπε να γνωρίζει ότι ο προέφηβος «ήταν μια ωρολογιακή βόμβα που περίμενε να εκραγεί» και θα μπορούσε να «πέσει» ανά πάσα στιγμή λόγω «καρδιακού επεισοδίου που θα μπορούσε να οδηγήσει στον θάνατό του».

Ένας παθολόγος είχε δηλώσει προηγουμένως στο δικαστήριο ότι δεν μπορούσε ακόμη να προσδιορίσει την αιτία θανάτου του ΛΛ αλλά δεν μπορούσε να αποκλείσει το ενδεχόμενο καρδιακής ανακοπής ή υποθερμίας που συνδέεται με σοβαρό υποσιτισμό.

Οι Κούνεϊ και Χάμπερ έχουν δηλώσει και οι δύο ένοχες για φόνο πρώτου βαθμού του παιδιού. Η δίκη τους αναμένεται να συνεχιστεί τον Δεκέμβριο.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η «κακή θρέψη» (malnutrition) δεν αναφέρεται μόνο στην έλλειψη, αλλά και στο πλεόνασμα ή την ανισορροπία ενέργειας/ θρεπτικών συστατικών.

«Σήμερα όταν μιλάμε για κακή θρέψη δεν αναφερόμαστε πλέον μόνο σε παιδιά που παρουσιάζουν ελλιπές βάρος», σχολίασε η επικεφαλής της Unicef, Κάθριν Ράσελ. «Η παχυσαρκία είναι ένα πρόβλημα που μας απασχολεί ολοένα και περισσότερο και το οποίο μπορεί να έχει επιπτώσεις στην υγεία και την ανάπτυξη των παιδιών», πρόσθεσε.

«Οι υπερεπεπεξεργασμένες τροφές αντικαθιστούν συνεχώς τα φρούτα, τα λαχανικά και την πρωτεΐνη σε μια περίοδο που η διατροφή διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη σωματική και νοητική ανάπτυξη των παιδιών και στην ψυχική τους υγεία», εξήγησε η Ράσελ.

Με βάση τα στοιχεία που συγκέντρωσε η Unicef από περισσότερες από 190 χώρες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ποσοστό των υποσιτισμένων παιδιών ηλικίας 5 με 19 ετών έχει μειωθεί από σχεδόν 13% που ήταν το 2000 σε 9,2% το 2022. Αντιθέτως το ποσοστό παχυσαρκίας την ίδια περίοδο αυξήθηκε από 3% σε 9,4%.

Τα επίπεδα της παχυσαρκίας ξεπερνούν αυτά του υποσιτισμού σε όλες τις περιοχές του κόσμου εκτός της υποσαχάριας Αφρικής και της νότιας Ασίας.

Αν και ο υποσιτισμός εξακολουθεί να αποτελεί αιτία σοβαρής ανησυχίας για τα παιδιά κάτω των 5 ετών στις περισσότερες χώρες με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα, το ποσοστό των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών αυξάνει μεταξύ των παιδιών σχολικής ηλικίας και των εφήβων.

Η παχυσαρκία συνδέεται με σοβαρές μεταβολικές διαταραχές, όπως ο διαβήτης, αλλά και με κάποιους καρκίνους ενώ συχνά προκαλεί ψυχολογικά προβλήματα, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος και κατάθλιψη. Το 2022 το 8% (163 εκατ. ) των παιδιών αυτής της ηλικιακής ομάδας ήταν παχύσαρκο, έναντι του 3% το 2000.

Βασική αιτία για την τάση αυτή είναι το τοξικό περιβάλλον που δημιουργεί η βιομηχανία των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και «οι πρακτικές της που είναι αντίθετες στην ηθική» και έχουν ως βασικό στόχο το κέρδος, κατήγγειλε η Unicef.

Τα παιδιά «βομβαρδίζονται από το ανθυγιεινό διατροφικό μάρκετινγκ», ακόμη και στο σχολείο όπου εκτίθενται σε ζαχαρούχα ποτά και υπερεπεξεργασμένα σνακ φτωχά σε θρεπτικά συστατικά, δήλωσε η Κάθριν Σατς, μία από τις συντάκτριες της έκθεσης.

Προϊόντα τα οποία συχνά είναι λιγότερο ακριβά από τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά ή τις πρωτεΐνες και τα οποία σιγά σιγά εισέρχονται στο οικογενειακό τραπέζι.

Αλλά η Unicef επιμένει: το φταίξιμο δεν είναι των παιδιών ούτε των οικογενειών τους, κάνοντας λόγο για «αποτυχία της κοινωνίας».

Η υπηρεσία του ΟΗΕ καταρρίπτει και τον «μύθο» για την άθληση: «Είναι αδύνατον ν’ αποφευχθούν οι επιπτώσεις που έχει στην υγεία» η κακή διατροφή «μόνο μέσω της σωματικής δραστηριότητας».

Ιστορικά τα μεγαλύτερα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών παρατηρούνται στις ανεπτυγμένες χώρες. Το ποσοστό παραμένει υψηλό στη Χιλή (27%) ή στις ΗΠΑ (21%).

Από το 2000 το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών έχει μειωθεί, λένε από τον διεθνή οργανισμό, με τα ποσοστά παχυσαρκίας να εκτοξεύονται σε ορισμένα νησιά του Ειρηνικού, όπου τα εισαγόμενα αντικαθιστούν τα παραδοσιακά προϊόντα, όπως για παράδειγμα στο Νιούε (38%), τις Νήσους Κουκ (37%) και το Ναούρου (33%).

Σε ορισμένες χώρες μάλιστα συνυπάρχουν υποσιτισμός και παχυσαρκία. Για παράδειγμα σε κάποιες περιοχές όπου υπάρχει ανθρωπιστική κρίση, όπου οι μεγάλες εταιρείες τροφίμων «προσφέρουν μεγάλες ποσότητες πρόχειρου φαγητού» για να προωθήσουν την εικόνα τους και όπου τα παιδιά που πεινούν δεν έχουν πρόσβαση παρά σε τρόφιμα βλαβερά για την υγεία τους, κατήγγειλε η Σατς.

«Υπάρχει επείγουσα ανάγκη για πολιτικές που θα βοηθήσουν τους γονείς και τους φροντιστές να έχουν πρόσβαση σε θρεπτικά και υγιεινά τρόφιμα», υποστήριξε η Ράσελ.

Η UNICEF κάλεσε τις κυβερνήσεις να εφαρμόσουν δεσμευτικά μέτρα, όπως περιορισμούς στη διαφήμιση, φόρους στα ζαχαρούχα ποτά και τα ανθυγιεινά τρόφιμα, καλύτερη διατροφική σήμανση στα τρόφιμα και πολιτικές για τον αναπροσανατολισμό του αγροδιατροφικού συστήματος προς την παραγωγή φρέσκων προϊόντων.

“Η σκόπιμη χρήση της λιμοκτονίας ως πολεμικού όπλου από τις ισραηλινές αρχές έχει φθάσει σε άνευ προηγουμένου επίπεδα, με τους ασθενείς και τους επαγγελματίες υγείας να υποφέρουν και οι ίδιοι από την πείνα”, προειδοποιούν οι MSF σε ανακοίνωση.

Η Κάρολαϊν Βίλεμαν, συντονίστρια προγράμματος στην κλινική των MSF στην πόλη της Γάζας, εξηγεί πως πλέον καταγράφουν “25 νέους ασθενείς που υποφέρουν από υποσιτισμό κάθε μέρα”.

Στην κλινική αυτή, ο αριθμός των ανθρώπων που υποφέρουν από υποσιτισμό τετραπλασιάστηκε από τις 18 Μαΐου και το ποσοστό σοβαρού υποσιτισμού στα παιδιά κάτω των πέντε ετών τριπλασιάστηκε τις δύο τελευταίες εβδομάδες.

“Πρόκειται για σκόπιμη λιμοκτονία, που προκλήθηκε από τις ισραηλινές αρχές στο πλαίσιο της εν εξελίξει γενοκτονικής εκστρατείας. Το να εξαντλούν από την πείνα, να σκοτώνουν και να τραυματίζουν ανθρώπους που ψάχνουν απεγνωσμένα βοήθεια είναι απαράδεκτο”, καταγγέλλει η ΜΚΟ.

Το Ισραήλ, η επίθεση του οποίου ξεκίνησε την επομένη της πολυαίματης επίθεσης της παλαιστινικής ισλαμιστικής οργάνωσης Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενη διεθνή πίεση για τη δραματική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα. Χαλάρωσε κάπως στα τέλη Μαΐου τον πλήρη αποκλεισμό που είχε επιβάλει από τις αρχές Μαρτίου στον παλαιστινιακό θύλακα, προκαλώντας πολύ σοβαρές ελλείψεις τροφίμων, φαρμάκων και άλλων αγαθών πρώτης ανάγκης.

Το Ισραήλ κατηγορεί από την πλευρά του τη Χαμάς ότι εκμεταλλεύεται τα βάσανα των αμάχων, κλέβοντας τα τρόφιμα που διανέμονται για να τα μεταπωλήσει σε υψηλές τιμές ή πυροβολώντας τους ανθρώπους που περιμένουν βοήθεια.

Στο μεταξύ, προειδοποιούν οι MSF, “οι επιθέσεις συνεχίζονται στα κέντρα διανομής τροφίμων του υποστηριζόμενου από τις ισραηλινές αρχές Ανθρωπιστικού Ιδρύματος για τη Γάζα (GHF), όπου εκατοντάδες άνθρωποι ψάχνουν απεγνωσμένα να βρουν βοήθεια”.

“Αυτό που βλέπουμε δεν περιγράφεται: ένας ολόκληρος πληθυσμός αποκόπτεται σκόπιμα από τροφή και νερό, ενόσω οι ισραηλινές δυνάμεις διαπράττουν καθημερινά σφαγές καθώς άνθρωποι ψάχνουν για υπολείμματα βοήθειας σε κέντρα διανομής”, δήλωσε η Αμάντ Μπαζερόλ, επικεφαλής ανθρωπιστικής απόκρισης των MSF στη Γάζα. “

“Αυτές οι διανομές τροφίμων δεν είναι ανθρωπιστική βοήθεια, είναι εγκλήματα πολέμου που διαπράττονται ανοικτά και υπό το κάλυμμα της συμπόνιας. Εκείνοι που πάνε στις διανομές τροφίμων του GHF ξέρουν πως έχουν τόσες πιθανότητες να λάβουν έναν σάκο αλεύρι όσο να φύγουν με μια σφαίρα στο κεφάλι”, δήλωσε ο δρ Μοχάμεντ Αμπού Μουγκάισιμπ, αναπληρωτής συντονιστής ιατρικών υπηρεσιών των MSF στη Γάζα.

Εκτός από τους τραυματίες στα κέντρα διανομής βοήθειας του GHF, οι ομάδες των MSF παρέχουν ιατρική περίθαλψη σε δεκάδες ανθρώπους που τραυματίζονται από τον ισραηλινό στρατό ενώ περιμένουν τη διέλευση φορτηγών που μεταφέρουν αλεύρι.

Στις 20 Ιουλίου, οι ιατρικές ομάδες των MSF και της κλινικής Σεΐχ Ραντουάν στο βόρειο τμήμα της Γάζας περιέθαλψαν 122 ανθρώπους που είχαν τραυματιστεί από πυροβολισμούς ενώ περίμεναν διανομή αλευριού, και 46 άνθρωποι είχαν ήδη πεθάνει κατά την άφιξή τους.

Στις 3 Ιουλίου, υπάλληλος των MSF σκοτώθηκε σε παρόμοιο περιστατικό στη Χαν Γιούνις.