Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι 605 εξ αυτών έγιναν βάσει του Ν. 5193/2025, με τα διευρυμένα δηλαδή κριτήρια ευαλωτότητας ως προς την υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης εκ μέρους των πιστωτών. Οι νομοθετικές βελτιώσεις όπως αυτή διεύρυναν ουσιαστικά την περίμετρο προστασίας των οφειλετών διευκολύνοντας ακόμα περισσότερους να ρυθμίσουν τα χρέη τους.

Σευψηλό ρυθμό κινήθηκαν και οι εκκινήσεις νέων αιτήσεων τον μήνα Φεβρουάριο, οι οποίες έφτασαν τις 6.380. Από την έναρξη λειτουργίας του Μηχανισμού έχουν έως σήμερα ολοκληρωθεί 55.343 ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 17,07 δισ. ευρώ, ενισχύοντας τη διαρκή εμπιστοσύνη των πολιτών στη διαδικασία. Ταυτόχρονα, η εγκρισιμότητα έφτασε το 78%.

Κοινωνική προστασία – Ρυθμίσεις για ευάλωτους και ΑμεΑ

Ιδιαίτερα ενθαρρυντική είναι η συμμετοχή των οικονομικάευάλωτων νοικοκυριών. Τον μήνα Φεβρουάριο ολοκληρώθηκαν 285 ρυθμίσεις για οικονομικά ευάλωτους οφειλέτες, εκ των οποίων 29 αφορούν άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ). Παράλληλα, από την αρχή εφαρμογής του μηχανισμού, 471 οφειλέτες έχουν επιτύχει αναστολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης, εξασφαλίζοντας ουσιαστική προστασία της περιουσίας και της κύριας κατοικίας τους.

Διμερείς ρυθμίσεις με Χρηματοδοτικούς Φορείς

Ενισχυμένη δυναμική συνεχίζουν να εμφανίζουν και οι διμερείς ρυθμίσεις δανείων με τους 4 μεγαλύτερους Servicers (Intrum, Cepal, DoValue, Qquant). Τον μήνα Ιανουάριο 2026 καταγράφηκαν ρυθμίσεις συνολικού ύψους 309 εκ. ευρώ, οι οποίες αναλογούν σε 4.705 οφειλέτες.

Στοιχεία ΜΕΔ συστημικών Τραπεζών

Σύμφωνα με τα στοιχεία κλεισίματος του έτους 2025 σχεδόν το 50% των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ) που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των τεσσάρων συστημικών Τραπεζών είναι καταγγελμένα ενώ κατά μέσο όρο το 15% των ΜΕΔ βρίσκεται σε καθεστώς ρύθμισης.

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων ρύθμισης οφειλών, η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους παρέχει πανελλαδική εξυπηρέτηση με βιντεοκλήση ή τηλεφωνικά, κατόπιν ραντεβού, μέσω της πλατφόρμας (https://www.gov.gr/ipiresies/p…) ή στο τηλέφωνο 213.212.5730.

Το συνολικό ποσόν το οποίο εγκρίθηκε να εισπράξουν ανέρχεται σε 199,5 εκατομμύρια ευρώ, όπως ανακοίνωσε ο κύριος Πιερρακάκης παρουσιάζοντας τα αναλυτικά στοιχεία.

Υπενθυμίζεται ότι το μέτρο είχε προϋπολογιστεί πως θα διατεθούν έως 230 εκατομμύρια ευρώ σε περίπου 900.000 δυνητικά δικαιούχους, όπως προέκυπταν από τον αριθμό των μισθωτηρίων του 2024 και τα οποία είχαν υποβληθεί στην πλατφόρμα ακινήτων myProperty της ΑΑΔΕ και στις φορολογικές δηλώσεις εισοδήματος που υπεβλήθησαν εφέτος. Ωστόσο το κονδύλι δεν θα εξαντληθεί, καθώς ο αριθμός των τελικών δικαιούχων, βάσει των δηλώσεών τους, αποδείχθηκε μικρότερος.

Με αυτά τα δεδομένα, 886.883 νοικοκυριά θα λάβουν μέση επιστροφή ενοικίου 225 ευρώ, όσο δηλαδή το μίσθωμα το οποίο δήλωσαν ότι καταβάλλουν.

Η πληρωμή τους ξεκίνησε την Παρασκευή το πρωί και θα ολοκληρωθεί έως τη Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου, με πίστωση των ποσών στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Σημειώνεται ότι τα χρήματα θα εμφανίζονται σταδιακά στους λογαριασμούς των πολιτών, ανάλογα με την τράπεζα που έχουν δηλώσει στην ΑΑΔΕ.

Το ύψος της επιστροφής αφορά στο ενοίκιο που καταβάλλεται για κύρια ή φοιτητική κατοικία, με προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο. Το ποσό φτάνει έως και στα 800 ευρώ, με αποτέλεσμα νοικοκυριά που μισθώνουν και τα δύο είδη κατοικίας να μπορούν να λάβουν έως 1.600 ευρώ συνολικά.

Η καταβολή πραγματοποιείται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται υποβολή αίτησης, μετά τη διασταύρωση των φορολογικών δηλώσεων με τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια από την ΑΑΔΕ. Η πληρωμή γίνεται εφάπαξ στον τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) που έχει γνωστοποιηθεί στην ψηφιακή πύλη myAADE.

Χαρακτηριστικά ανέφερε: «Η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών μας απαιτεί ηρεμία και διαύγεια.

Ηρεμία σημαίνει αναγνώριση ότι η γαλλική οικονομία είναι ισχυρή, η φήμη της χώρας στις αγορές είναι αναγνωρισμένη και ότι χρηματοδοτούμε το χρέος μας χωρίς δυσκολία. Σήμερα, δεν απειλούμαστε από καμία παρέμβαση, ούτε από το ΔΝΤ, ούτε από την ΕΚΤ, ούτε από οποιονδήποτε διεθνή οργανισμό.

Η διαύγεια απαιτεί να δράσουμε τώρα για να αποκαταστήσουμε τα δημόσια οικονομικά μας, η ανισορροπία των οποίων θέτει σε μόνιμο κίνδυνο την ελευθερία μας ως έθνος. Το να πιστεύουμε ότι η Γαλλία θα εξαιρούνταν εκ φύσεως από τον έλεγχο του χρέους και θα προστατεύονταν από κάθε κίνδυνο είναι μύθος.

Αυτή η ισορροπία καθοδηγεί τις ενέργειές μου ως Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών. Το Κοινοβούλιο πρέπει να κάνει μια συνειδητή επιλογή. Δεν θα πρέπει να διέπεται ούτε από επιπολαιότητα ούτε από φόβο, αλλά από τα συμφέροντα της χώρας».

Ωστόσο, η προειδοποίηση του υπουργού Οικονομικών έρχεται σε μια περίοδο πολιτικού χάους, που υπονομεύει τις προσπάθειες μείωσης του υπέρογκου δημόσιου χρέους, το οποίο ανέρχεται σε 3,3 τρισ. ευρώ, με προβλεπόμενο έλλειμμα 5,4% του ΑΕΠ φέτος.

Η πολιτική αστάθεια εντάθηκε μετά την απόφαση του πρωθυπουργού Φρανσουά Μπαϊρού να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης στο κοινοβούλιο, στις 8 Σεπτεμβρίου, σε μια προσπάθεια να εδραιώσει την εξουσία του και να υλοποιήσει τη δημοσιονομική πολιτική του.

Κόμματα της αντιπολίτευσης, από τη ριζοσπαστική αριστερά έως τη λαϊκιστική δεξιά, έχουν ήδη δηλώσει ότι θα υποστηρίξουν την πτώση της κυβέρνησης, με αποτέλεσμα η κίνηση του Μπαϊρού να χαρακτηρίζεται «αυτοκτονική».

Στις πρώτες του δηλώσεις μετά τη χθεσινή αιφνιδιαστική ανακοίνωση ότι θα ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης, που καταγράφει το Reuters, ο Γάλλος πρωθυπουργός  διαμήνυσε κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε εκδήλωση του συνδικάτου CFDT ότι «ο γαλλικός λαός έχει 13 ημέρες για να αποφασίσει αν θα σταθεί στο πλευρό του χάους ή στο πλευρό της συνείδησης και της ευθύνης».

Η πολιτική κρίση έχει επηρεάσει σοβαρά τις αγορές. Το χρηματιστήριο στο Παρίσι υποχώρησε κατά 1,73% στις αρχές των συναλλαγών, ενώ οι τράπεζες που κατέχουν μεγάλο μέρος του χρέους δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα.

Η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου ξεπέρασε το 3,5%, εντείνοντας τις ανησυχίες για την οικονομική σταθερότητα. Ο Λομπάρντ προειδοποίησε ότι σε δύο εβδομάδες το κόστος του γαλλικού χρέους μπορεί να ξεπεράσει το ιταλικό, σημειώνοντας τον κίνδυνο παρέμβασης του ΔΝΤ.

Ο Μπαϊρού έχει παρουσιάσει μέτρα ύψους 43,8 δισ. ευρώ, περιλαμβάνοντας περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων, με στόχο να αποφευχθεί οικονομική κατάρρευση. Τα μέτρα περιλαμβάνουν κατάργηση τραπεζικών αργιών και περιορισμούς στην υγειονομική περίθαλψη, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις.

Η ψήφος εμπιστοσύνης στις 8 Σεπτεμβρίου θεωρείται η τελευταία προσπάθεια του πρωθυπουργού να διατηρήσει την κυβέρνηση. Πολιτικοί από όλο το φάσμα βλέπουν ήδη την αποχώρησή του ως πιθανή. Η Μαρίν Λεπέν ζητά νέες βουλευτικές εκλογές, ενώ ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν καλεί τον Μακρόν σε παραίτηση και πρόωρες προεδρικές εκλογές.

Το χάος ενισχύεται από διαδικτυακές εκκλήσεις ακροδεξιών και συνδικαλιστικών ομάδων για γενικές απεργίες και αποκλεισμούς στις 10 Σεπτεμβρίου. Στις πλατφόρμες όπως το Telegram, συμμετέχοντες οργανώνουν οδοφράγματα και «δίκτυα αντίστασης», παρά την απειλή κατάρρευσης της κυβέρνησης.

«Καμπανάκι» από Μπαϊρού: Η χώρα μας κινδυνεύει λόγω του χρέους

«Η χώρα μας κινδυνεύει, επειδή κινδυνεύουμε από το χρέος», δήλωσε νωρίτερα ο Γάλλος πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού εν μέσω πολιτικής αναταραχής στη Γαλλία, καθώς τα κόμματα της αντιπολίτευσης δήλωσαν ότι δεν θα δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στις 8 Σεπτεμβρίου στην κυβέρνηση, αφού σχεδιάζονται περικοπές στον προϋπολογισμό.

Ο Μπαϊρού επιδιώκει τώρα να ψηφίσει έναν προϋπολογισμό για το 2026 ύψους 44 δισ. ευρώ, με τις προτάσεις του να περιλαμβάνουν το πάγωμα των δαπανών για την πρόνοια και τις συντάξεις, καθώς και τις φορολογικές κλίμακες, στα επίπεδα του 2025. Έχει επίσης προτείνει τη μείωση δύο αργιών, μια εξαιρετικά αντιδημοφιλή κίνηση.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι περικοπές είναι απαραίτητες για να μετριαστεί το έλλειμμα που ανήλθε στο 5,8% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος το 2024 – ένα ποσοστό που, όπως λέει, θα συνεχίσει να αυξάνεται χωρίς δράση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δηλώνει ότι τα μέλη της θα πρέπει να στοχεύσουν σε λόγο ελλείμματος 3% προκειμένου να μειωθεί το υπερβολικό χρέος.

Η γαλλική ανάπτυξη ήταν εν τω μεταξύ υποτονική, επιβραδυνόμενη στο 1,2% το 2024 από 1,4% το προηγούμενο έτος.

Στο μεταξύ, το μεσοπρόθεσμο έως μακροπρόθεσμο κόστος δανεισμού της Γαλλίας αυξήθηκε, με την απόδοση του 10ετούς ομολόγου της χώρας να αυξάνεται κατά 2 μονάδες βάσης και την απόδοση του 30ετούς ομολόγου να αυξάνεται κατά 4 μονάδες βάσης.

Ο Μπαϊρού δήλωσε ότι το γαλλικό χρέος έχει αυξηθεί κατά 2 τρισεκατομμύρια ευρώ τις τελευταίες δύο δεκαετίες, σημειώνοντας ότι η χώρα έχει αντιμετωπίσει γεγονότα όπως η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, η πανδημία Covid-19, ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας, η απότομη αύξηση του πληθωρισμού και πιο πρόσφατα ο αντίκτυπος των αμερικανικών δασμών. Πρόσθεσε ότι η διαμάχη για τον προϋπολογισμό θα πρέπει να επιλυθεί μέσω μιας ομαλής συζήτησης στο κοινοβούλιο, ακολουθούμενης από ψηφοφορία, και όχι μέσω «συγκρούσεων στους δρόμους και προσβολών».

Ο κίνδυνος κατάρρευσης «δεν έχει αποτιμηθεί»

«Σε περίπτωση που η κυβέρνηση χάσει την ψήφο εμπιστοσύνης, ο Πρόεδρος Μακρόν μπορεί να επιδιώξει να ορίσει έναν διαφορετικό Πρωθυπουργό για να σχηματίσει κυβέρνηση, ο οποίος στη συνέχεια θα αντιμετωπίσει την άμεση πρόκληση της ψήφισης ενός προϋπολογισμού για το 2026», ανέφεραν αναλυτές της Deutsche Bank σε σημείωμα της Τρίτης.

«Εναλλακτικά, ο Μακρόν θα μπορούσε να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις δείχνουν ένα άλλο κατακερματισμένο αποτέλεσμα, όπως συνέβη μετά τις πρόωρες εκλογές του καλοκαιριού του 2024, αν και με την ακροδεξιά [Εθνική Συναγερμό] να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, οι επενδυτές θα είναι προσεκτικοί για το αν θα μπορούσε να μεταφράσει αυτό το προβάδισμα σε μια απόλυτη πλειοψηφία αυτή τη φορά».

Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 7,959 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 3,599 δισ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 5,665 δισ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2024.

Όπως σημειώνει το ΥΠΟΙΚ, το ποσό 2,208 δισ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών του τακτικού προϋπολογισμού και ποσό 605 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό των πληρωμών των εξοπλιστικών προγραμμάτων, δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους.

Επιπλέον, ποσό ύψους 342 εκατ. ευρώ φορολογικών εσόδων του πρώτου διμήνου προσμετράται δημοσιονομικά στο έτος 2024. Εξαιρώντας τα ανωτέρω ποσά, η υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, έναντι των στόχων του προϋπολογισμού, εκτιμάται σε 1,203 δισ. ευρώ.

Επισημαίνει παράλληλα ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους και υπογραμμίζει ότι τα ανωτέρω αφορούν στο πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και όχι στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που περιλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων και των υποτομέων των ΟΤΑ και ΟΚΑ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία από το υπουργείο, την περίοδο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2025, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 42,858 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 822 εκατ. ευρώ ή 2,0% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Σημειώνεται ότι στο ποσό αυτό εμπεριέχεται τόσο στα έσοδα (στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών»), όσο και στις επιστροφές φόρων (ΦΠΑ), το ποσό των 784,8 εκατ. ευρώ από τις συναλλαγές που απαιτήθηκε να γίνουν κατά τον μήνα Ιανουάριο 2025 για την ολοκλήρωση της νέας Σύμβασης Παραχώρησης της Αττικής Οδού, οι οποίες αφορούν στο έτος 2024 και είναι δημοσιονομικά ουδέτερες.

“Η αύξηση αυτή παρατηρείται, παρότι στη στοχοθεσία της εισηγητικής έκθεσης είχε συμπεριληφθεί η είσπραξη τον μήνα Ιούνιο του τιμήματος ύψους 1.350 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου της Εγνατίας Οδού και των τριών (3) κάθετων οδικών αξόνων, η οποία υπογράφηκε στις 29 Μαρτίου 2024, μεταξύ αφενός του Ελληνικού Δημοσίου και του ΤΑΙΠΕΔ (νυν ΕΕΣΥΠ) και αφετέρου της εταιρείας «ΝΕΑ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε» ως Παραχωρησιούχου. Τα επόμενα βήματα της διαδικασίας έως την καταβολή του τιμήματος αναμένεται να ολοκληρωθούν τους επόμενους μήνες. Εξαιρουμένου του ανωτέρω ποσού, τα καθαρά έσοδα παρουσιάζουν αύξηση κατά 2.172 εκατ. ευρώ ή 5,3% έναντι του στόχου, εξαιτίας κυρίως των αυξημένων φορολογικών εσόδων” σημειώνει.

Σε ό,τι αφορά τα έσοδα από φόρους, αυτά ανήλθαν σε 40.556 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,273 δισ. ευρώ ή 5,9% έναντι του στόχου με την υπερεκτέλεση αυτή να προέρχεται από την καλύτερη απόδοση στην είσπραξη των φόρων του τρέχοντος έτους όσο και από την καλύτερη απόδοση των φόρων εισοδήματος του προηγούμενου έτους που εισπράχθηκαν σε δόσεις μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου 2025.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 5,045 δισ. ευρώ και ενσωματώνουν το ποσό επιστροφής ΦΠΑ ύψους 784,8 εκατ. ευρώ από τη νέα Σύμβαση Παραχώρησης της Αττικής Οδού, όπως προαναφέρθηκε, το οποίο δημοσιονομικά επηρεάζει το έτος 2024. Αν εξαιρεθεί το ποσό αυτό, οι επιστροφές φόρων ανήλθαν σε 4,260 δισ. ευρώ και είναι αυξημένες κατά 252 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (4,008 δισ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025.

Τα έσοδα του ΠΔΕ ανήλθαν σε 2,352 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 203 εκατ. ευρώ από τον στόχο (2,555 δισ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025.

Ειδικότερα, τον Ιούλιο 2025 το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 8,477 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 338 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου. 

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 8,348 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 37 εκατ. ευρώ ή 0,4% έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 673 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 20 εκατ. ευρώ από τον στόχο (693 εκατ. ευρώ).

Τα έσοδα του ΠΔΕ ανήλθαν σε 429 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 374 εκατ. ευρώ από τον στόχο (55 εκατ. ευρώ).

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου – Ιουλίου 2025 ανήλθαν στα 40,671 δισ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 3,326 δισ. ευρώ έναντι του στόχου (43.997 δισ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Επίσης είναι αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, κατά 1,345 δισ. ευρώ.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού οι πληρωμές παρουσιάζονται μειωμένες έναντι του στόχου κατά 3.],292 δισ. ευρώ, γεγονός που οφείλεται κυρίως στον ετεροχρονισμό των μεταβιβαστικών πληρωμών προς τους ΟΚΑ και λοιπούς φορείς γενικής κυβέρνησης κατά 2,208 δισ. ευρώ και των ταμειακών πληρωμών των εξοπλιστικών προγραμμάτων κατά 605 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι τα προαναφερθέντα ποσά δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους.

Τέλος, όπως γνωστοποίησε το υπουργείο Οικονομικών, οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 6,131 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 34 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Ταυτόχρονα παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με τις αντίστοιχες πληρωμές του 2024 κατά 32 εκατ. ευρώ.

Καταρχάς όσον αφορά στους ιδιοκτήτες ακινήτων στο επίκεντρο βρίσκονται δύο αλλαγέςμε στόχο υπόσχονται ελαφρύνσεις έως και 1.700 ευρώ τον χρόνο για όσους δηλώνουν έσοδα από μισθώματα.

Η πρώτη αλλαγή προβλέπει μείωση του σημερινού εισαγωγικού φορολογικού συντελεστή από 15% σε 5% για το εισόδημα έως 5.000 ευρώ, με διατήρηση του 15% από τα 5.001 έως τα 12.000 ευρώ. Έτσι, ιδιοκτήτης που δηλώνει 5.000 ευρώ από ενοίκια θα δει τον φόρο να μειώνεται από τα 750 ευρώ στα 250 ευρώ – καθαρό όφελος 500 ευρώ. Αντίστοιχα, για 12.000 ευρώ εισόδημα, ο φόρος πέφτει από 1.800 ευρώ σε 1.300 ευρώ, και για 20.000 ευρώ η ελάφρυνση φτάνει τα 500 ευρώ (4.600 σήμερα, 4.100 με το νέο σενάριο).

Το υπουργείο ποντάρει στο ότι η εφαρμογή συντελεστή 5% –όπως ισχύει και στα μερίσματα– θα οδηγήσει σε εκρηκτική αύξηση των δηλώσεων, όπως συνέβη και στην περίπτωση των εταιρικών κερδών. Δεν είναι τυχαίο ότι 9 στους 10 εκμισθωτές δηλώνουν ετήσια έσοδα κάτω των 10.000 ευρώ, άρα το νέο καθεστώς απευθύνεται στη συντριπτική πλειονότητα των φορολογουμένων.

Το δεύτερο σενάριο προβλέπει τη δημιουργία ενός νέου ενδιάμεσου συντελεστή 20% για το εισοδηματικό τμήμα από 12.001 έως 20.000 ευρώ, ώστε να αποφευχθεί η απότομη μετάβαση από το 15% στο 35% που ισχύει σήμερα και λειτουργεί αποτρεπτικά για τη δήλωση των πραγματικών ποσών.

Για παράδειγμα, σήμερα κάποιος με 35.000 ευρώ από ενοίκια πληρώνει 9.850 ευρώ φόρο (1.800 για τα πρώτα 12.000 και 8.050 για τα υπόλοιπα 23.000 με 35%). Με την εισαγωγή του 20% στο ενδιάμεσο κλιμάκιο, ο φόρος περιορίζεται στα 8.150 ευρώ – διαφορά 1.700 ευρώ ετησίως.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

Μείωση του συντελεστή από 15% σε 5% για τα πρώτα 5.000 ευρώ

Ιδιοκτήτης με εισόδημα 5.000 ευρώ:

• Σήμερα πληρώνει 750 ευρώ (15%)
• Με νέο συντελεστή 5% πληρώνει 250 ευρώ
• Όφελος: 500 ευρώ

Ιδιοκτήτης με εισόδημα 12.000 ευρώ:

• Σήμερα: 12.000 × 15% = 1.800 ευρώ
• Με το νέο σενάριο:
   5.000 × 5% = 250 ευρώ
   7.000 × 15% = 1.050 ευρώ
• Σύνολο: 1.300 ευρώ
• Όφελος: 500 ευρώ

Θέσπιση ενδιάμεσου συντελεστή 20% από 12.001 έως 20.000 ευρώ

Ιδιοκτήτης με εισόδημα 20.000 ευρώ:

• Σήμερα:
   12.000 × 15% = 1.800 ευρώ
   8.000 × 35% = 2.800 ευρώ
• Σύνολο: 4.600 ευρώ
• Με ενδιάμεσο συντελεστή:
   5.000 × 5% = 250 ευρώ
   7.000 × 15% = 1.050 ευρώ
   8.000 × 20% = 1.600 ευρώ
• Σύνολο: 2.900 ευρώ
• Όφελος: 1.700 ευρώ

Ιδιοκτήτης με εισόδημα 35.000 ευρώ:

• Σήμερα:
   12.000 × 15% = 1.800 ευρώ
   23.000 × 35% = 8.050 ευρώ
• Σύνολο: 9.850 ευρώ
• Με νέο σύστημα:
   5.000 × 5% = 250 ευρώ
   7.000 × 15% = 1.050 ευρώ
   8.000 × 20% = 1.600 ευρώ
   15.000 × 35% = 5.250 ευρώ
• Σύνολο: 8.150 ευρώ
• Όφελος: 1.700 ευρώ

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΑΑΔΕ, εισοδήματα από ενοίκια δηλώθηκαν σε 1.758.055 φορολογικές δηλώσεις του 2024, με το συνολικό δηλωθέν ποσό να ανέρχεται σε 8,53 δισ. ευρώ.

Αναλυτικά, η κατανομή των δηλώσεων και των ποσών ανά κλιμάκιο εισοδήματος έχει ως εξής:

• Έως 5.000 ευρώ: 1.248.445 δηλώσεις, με συνολικό ποσό 2,042 δισ. ευρώ
• Από 5.001 έως 10.000 ευρώ: 285.771 δηλώσεις, με ποσό 2,008 δισ. ευρώ
• Από 10.001 έως 20.000 ευρώ: 157.780 δηλώσεις, με ποσό 2,149 δισ. ευρώ
• Από 20.001 έως 50.000 ευρώ: 57.658 δηλώσεις, με ποσό 1,652 δισ. ευρώ
• Άνω των 50.001 ευρώ: 8.401 δηλώσεις, με συνολικό ποσό 678,4 εκατ. ευρώ

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Ο σχεδιασμός για το τεκμαρτό

Μπορεί το τεκμαρτό εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών να κρίθηκε συνταγματικό από το ΣτΕ όπως το ΥΠΟΙΚ σχεδιάζει διορθωτικές κινήσεις ή ακόμη και κατάργηση.

Ο σχεδιασμός, που μπορεί να βάλει τέλος στο πλαίσιο, το οποίο πυροδότησε κύκλο αντιπαράθεσης μεταξύ της κυβέρνησης και χιλιάδων επιτηδευματιών, οι οποίοι αισθάνονται ότι σταμπαρίστηκαν αδιακρίτως με τη ρετσινιά του φοροφυγά είναι η πλήρης ενεργοποίηση των ψηφιακών “εργαλείων” της ΑΑΔΕ, που ήδη έχουν αποφέρει καρπούς τουλάχιστον 2 δισ ευρώ ετησίως και στόχο έχουν να κλείσουν, αν όχι όλες, τουλάχιστον τις περισσότερες “τρύπες” της φοροδιαφυγής.  

“Όσο περισσότερα βήματα γίνονται προς την κατεύθυνση της ψηφιοποίησης και της φοροδιαφυγής  τόσο λιγότερα τεκμήρια χρειάζονται”, απάντησε χαρακτηριστικά ο Κ. Πιερρακάκης στο συνέδριο του ΟΤ, σε ερώτηση ειδικά για τους επαγγελματίες, πυροδοτώντας έτσι σενάρια για την τύχη του τεκμαρτού εισοδήματος.    

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας ούτε προσδιόρισε χρονικά ούτε “φωτογράφισε” το πότε μπορεί να γίνει μια τέτοια παρέμβαση, ωστόσο επιβεβαίωσε το εξαρχής αυτονόητο: από τη στιγμή που τα ψηφιακά “εργαλεία” της ΑΑΔΕ θα κάνουν την ίδια δουλειά με το τεκμαρτό εισόδημα, το εν λόγω πλαίσιο δεν θα έχει λόγο ύπαρξης, τουλάχιστον με τη σημερινή του μορφή.

Στο μεσοδιάστημα φυσικά δεν μπορούν να αποκλειστούν διορθωτικές κινήσεις, όπως για παράδειγμα στην προσαύξηση λόγω τζίρου ή παλαιότητας ή λόγω του αριθμού των εργαζομένων μιας ατομικής επιχείρησης.

Συγκεκριμένα, οι πέντε προτεραιότητες είναι οι εξής:

1.Συνέχιση στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Η μείωση του κενού ΦΠΑ αποτελεί ένα καλό εφαλτήριο. Είναι χαρακτηριστικό ότι, όπως έχει δηλώσει ο υπουργός Κωστής Χατζηδάκης, λόγω των 11 πρωτοβουλιών που ελήφθησαν πέρυσι, το 9μηνο εφέτος τα έσοδα από ΦΠΑ είναι αυξημένα κατά 11,2%. Ενώ, χάρη στη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και τη χρήση του συστήματος myData αναμένονται επιπλέον έσοδα από ΦΠΑ της τάξης του 1,8 δισ. ευρώ το 2024.

    Το επόμενο έτος, στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής θα ριχτούν τα νέα ψηφιακά όπλα από την ΑΑΔΕ: καθολική επέκταση του myData για δήλωση εσόδων- εξόδων, επέκταση των υποχρεωτικών Ηλεκτρονικών Τιμολογίων, Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής και Ψηφιακό Πελατολόγιο.

    Σημειωτέον, ότι το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, όπως έγινε γνωστό την περασμένη Τετάρτη, θεωρεί εφικτό τον στόχο για είσπραξη πρόσθετων εσόδων 2,5 δισ. ευρώ από την πάταξη της φοροδιαφυγής σε μόνιμη βάση από το 2025, εκτιμώντας ότι είναι πολύ πιθανή η υπέρβαση των εσόδων ΦΠΑ κατά 2 δισ. ευρώ ήδη από εφέτος. Σημειώνοντας ότι τα πρόσθετα έσοδα είναι προτιμότερο να κατευθυνθούν σε μειώσεις άμεσων φόρων και όχι έμμεσων, προκειμένου η μείωση αυτή να λειτουργήσει και ως κίνητρο για αύξηση της εργασίας. Κάτι με το οποίο συμφωνούν και οι παράγοντες του ΥΠΕΘΟ.

2.Αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και αποκρατικοποιήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, θα υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για έναν Κώδικα Δημόσιας Περιουσίας. Στο στάδιο της υλοποίησης περνά το σχέδιο για την αξιοποίηση ακινήτων της ΕΤΑΔ με την ομαδοποίηση και τη δημιουργία εταιρειών συμμετοχών, στις οποίες θα κληθούν να συμμετάσχουν ιδιώτες επενδυτές. Παράλληλα, προχωρά κατά προτεραιότητα η αξιοποίηση εμβληματικών ακινήτων.

    Η εταιρεία McKinsey θα συντονίσει το έργο που αφορά στη χαρτογράφηση, αξιολόγηση και αποτίμηση 36.000 ακινήτων της ΕΤΑΔ. Αναμένεται ότι 6.000 ακίνητα θα αποτιμηθούν, ενώ στο τέλος έως 1.000 από αυτά θα μπουν σε άμεσο πλάνο ωρίμανσης και αξιοποίησης. Τα ακίνητα, μετά από μελέτες, θα ομαδοποιηθούν και θα ενταχθούν σε εταιρείες συμμετοχών που θα δημιουργηθούν. Ακολούθως, θα μπουν σε διαδικασία παραχώρησης οι εταιρείες συμμετοχών, αντί για το κάθε ακίνητο ξεχωριστά. Στις εταιρείες αυτές, το Δημόσιο μπορεί να κρατήσει μειοψηφική συμμετοχή και οι ιδιώτες θα αναλάβουν την αξιοποίηση των ακινήτων.

    Στο μέτωπο των αποκρατικοποιήσεων, το 2025 αναμένονται έσοδα 1,88 δισ. ευρώ. Από το 2011, έτος ίδρυσης του ΤΑΙΠΕΔ, έως σήμερα, έχουν εισρεύσει στα κρατικά ταμεία 13 δισ. ευρώ, ενώ έως το τέλος του 2025 το ποσό εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 14,889 δισ. ευρώ. Ποσά που συμβάλουν καθοριστικά στη μείωση του δημόσιου χρέους, μέσω της αξιοποίησης περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου.

3.Εφαρμογή της νομοθετικής ρύθμισης για τις τράπεζες και τους servicers. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για: κατάργηση προμηθειών για πληρωμές λογαριασμών, δραστική μείωση έως και 80% των προμηθειών μεταφοράς χρημάτων μεταξύ τραπεζών, διπλασιασμό του ΕΝΦΙΑ για κλειστά οικιστικά ακίνητα που διαθέτουν οι τράπεζες και οι servicers ώστε να διοχετευθούν στην αγορά, και ευκολότερη πρόσβαση στον δανεισμό μέσω της εξάλειψης των περιορισμών στη χρηματοδότηση από τις Εταιρίες Παροχής Πιστώσεων. Παράλληλα, οι τράπεζες θα πρέπει να προχωρήσουν οικειοθελώς στη διάθεση 100 εκατ. ευρώ για την ανακατασκευή σχολείων και 100 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων που στόχο έχει την προστασία των κατοικιών των ευάλωτων πολιτών. Το κόστος των παρεμβάσεων από τη μείωση ή εξάλειψη των τραπεζικών προμηθειών ανέρχεται στα 150 εκατ. ευρώ κάθε έτος, ποσό που, σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟ, μεταφράζεται σε αντίστοιχη ανακούφιση των πολιτών. Η διάταξη για τις μειώσεις στις τραπεζικές προμήθειες θα εφαρμοστεί σε έναν μήνα από την ψήφισή της.

4.Εντατικοποίηση της προσπάθειας για περαιτέρω σύγκλιση με τα άλλα κράτη- μέλη της ΕΕ. Ήτοι, επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων, με υψηλή ανάπτυξη, μείωση του δημοσίου και του ιδιωτικού χρέους, και περιορισμό της ανεργίας.

    Με βάση τις εκτιμήσεις του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, το πρωτογενές πλεόνασμα, με βάση τα δημοσιευμένα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού, συγκεντρώνει για το τρέχον έτος ισχυρές πιθανότητες να διαμορφωθεί σε επίπεδα από 2,5% έως και 2,8% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας και τους νέους αναθεωρημένους στόχους του προϋπολογισμού. Ενώ, για το 2025, το ΓΠΚΒ εκτιμά ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα μπορούσε να κυμανθεί από 2,2% έως και 2,5%.

5.Έμφαση στη λεγόμενη μεσαία τάξη. Εκτός από τις μειώσεις των ασφαλιστικών εισφορών, του τέλους επιτηδεύματος, των τεκμηρίων και το ειδικό καθεστώς για τον ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο, τα στελέχη του υπουργείου επισημαίνουν ότι «θα χρησιμοποιηθεί και ό,τι άλλο επιπλέον καύσιμο προκύψει», εννοώντας κυρίως τα έσοδα από την ανάπτυξη και τη φοροδιαφυγή. Και προσθέτουν χαρακτηριστικά ότι θα εξεταστούν και οι συντελεστές της άμεσης φορολογίας.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακολουθούν 16 χρήσιμες ερωτήσεις – απαντήσεις:

1. Τι να περιμένουμε ότι θα αλλάξει στην Ελλάδα με βάση τον προϋπολογισμό;

Ο Προϋπολογισμός του 2025 δείχνει πως η κυβέρνηση καταφέρνει να ισορροπήσει αποτελεσματικά τη δημοσιονομική υπευθυνότητα με την οικονομική ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η Ελλάδα την επόμενη χρονιά θα σημειώσει το τέταρτο υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα μειώσει το συνολικό της έλλειμμα κοντά στο μηδέν και θα καταγράψει τον ταχύτερο ρυθμό μείωσης του δημόσιου χρέους ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη.

Η πολιτική μείωσης των φόρων που εφαρμόζεται τα τελευταία πέντε χρόνια έχει αποφέρει αυξημένα έσοδα, χάρη στη σημαντική ανάπτυξη της οικονομίας – υψηλότερη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης – και στις δράσεις για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, τα αποτελέσματα των οποίων είναι ήδη ορατά.

Η φιλοεπενδυτική πολιτική συνεχίζεται δυναμικά, με τις επενδύσεις και τις εξαγωγές να αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω το 2025. Οι δημόσιες επενδύσεις, που ήδη υπερδιπλασιάστηκαν το 2024 σε σύγκριση με το 2019, θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο, ενώ η ανεργία προβλέπεται να επιστρέψει στα επίπεδα προ κρίσης. Αυξάνονται παράλληλα, σε σχέση με το 2019 οι δαπάνες για την υγεία κατά 74% και για την άμυνα κατά 73%.

Συνοπτικά, ο Προϋπολογισμός του 2025 αντικατοπτρίζει μια ισορροπημένη στρατηγική που ανταποκρίνεται στις εθνικές και κοινωνικές ανάγκες, διορθώνει τις συνέπειες της κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας και ανεβάζει την Ελλάδα ψηλότερα.

2. Στο νέο Προϋπολογισμό φαίνεται ότι το κράτος εισέπραξε το 2024 επιπλέον 3,7 δισ. από φόρους. Πώς γίνεται να αυξάνονται τα φορολογικά έσοδα ενώ εσείς υποστηρίζετε ότι δεν αυξήσατε τους φόρους;

Πράγματι, τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται χωρίς να αυξάνονται οι φόροι, επειδή η οικονομία αναπτύσσεται και η φοροδιαφυγή περιορίζεται με παρεμβάσεις όπως η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και η εφαρμογή του myDATA που υιοθέτησε το υπουργείο Οικονομικών. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να αυξάνει κανείς τα δημόσια έσοδα, για να μπορεί να μειώσει φόρους ή να αυξήσει στοχευμένα τις δημόσιες δαπάνες χωρίς τις αρνητικές επιπτώσεις που επιφέρει στην ανάπτυξη η αύξηση των φορολογικών συντελεστών.  Συγκεκριμένα: 

-Το 2024 τα έσοδα από φόρους προβλέπεται να είναι πράγματι υψηλότερα κατά 3,7 δισ. σε σχέση με τον Προϋπολογισμό. Που οφείλεται αυτή η αύξηση:

ï1 δισ. παραπάνω είναι τα έσοδα από τον ΦΠΑ, που είναι το αποτέλεσμα του περιορισμού της φοροδιαφυγής και της επέκτασης των ηλεκτρονικών συναλλαγών, καθώς τόσο η κατανάλωση όσο και ο πληθωρισμός δεν διαφέρουν σημαντικά από αυτά που προέβλεπε ο Προϋπολογισμός του 2024.

ï1 δισ. επίσης είναι η αύξηση των εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων που οφείλεται στη μείωση της ανεργίας και την αύξηση των μισθών (τα έσοδα από τη φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών είχαν ήδη περιληφθεί στο στόχο του 2024). Είναι ενδεικτικό ότι η αύξηση των αμοιβών το 2024 υπολογίζεται σε 5,2% το 2024 έναντι 3,8% που προέβλεπε ο Προϋπολογισμός.

ï1,15 δισ. επιπλέον είναι η αύξηση των εσόδων από τα νομικά πρόσωπα (εταιρείες), που είναι επίσης αποτέλεσμα των παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, και την έκτακτη εισφορά στα διυλιστήρια που ήταν 300 εκατ..

Το υπόλοιπο ποσό σχετίζεται κατά βάση με αυξημένες εισπράξεις λόγω της ανάπτυξης της οικονομίας.

-Για το 2025 προβλέπεται ότι τα έσοδα από φόρους θα φθάσουν στα 69,2 δισ. με βάση τις εκτιμήσεις για την ανάπτυξη της οικονομίας, την περαιτέρω μείωση της ανεργίας, την αύξηση των αποδοχών, κλπ. Δεν έχουν προβλεφθεί επιπλέον έσοδα από τον περαιτέρω περιορισμό της φοροδιαφυγής, συνεπώς όποια πρόοδος υπάρξει στο σημείο αυτό με τις παρεμβάσεις που θα εφαρμοστούν το επόμενο έτος, θα οδηγήσει σε υπεραπόδοση του Προϋπολογισμού. 

Συμπερασματικά, το 2024 το Δημόσιο εισέπραξε 1,8 δισ. επιπλέον (1 δισ. από ΦΠΑ και 800 εκατ. από τα νομικά πρόσωπα) λόγω του περιορισμού της φοροδιαφυγής, χωρίς να αυξηθεί κανένας φόρος και άλλο 1 δισ. από την αύξηση των αμοιβών και την μείωση της ανεργίας. Αυτά είναι τα απτά αποτελέσματα που πέτυχε η κυβέρνηση στο μέτωπο της φοροδιαφυγής, στην πράξη και όχι στα λόγια. Έτσι επιτυγχάνονται όχι μόνο θετικά οικονομικά αποτελέσματα αλλά αντιμετωπίζεται επιπλέον η κοινωνική αδικία, κάποιοι να πληρώνουν περισσότερα επειδή ορισμένοι άλλοι φοροδιαφεύγουν.

3. Με την ανάπτυξη και την πάταξη της φοροδιαφυγής όπως λέτε, ο Προϋπολογισμός εμφανίζει υψηλότερα πλεονάσματα από το στόχο. Γιατί λοιπόν η κυβέρνηση δεν διαθέτει περισσότερα χρήματα για κοινωνική πολιτική;

Πρώτα από όλα να υπενθυμίσουμε ότι πριν από τα Χριστούγεννα θα υπάρξουν έκτακτα μέτρα στήριξης των ευάλωτων χάρη στην υπεραπόδοση του Προϋπολογισμού. Και να προσθέσουμε ότι υπάρχουν δύο συμπληρωματικοί Προϋπολογισμοί το 2024 οι οποίοι χάρη στην υπεραπόδοση των εσόδων θα στηρίξουν πιο αποτελεσματικά δημόσιες επενδύσεις για την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Όλα αυτά είναι προς όφελος της κοινωνίας.

Πρέπει να θυμίσουμε επίσης ότι με αυτήν την κυβέρνηση ξεπάγωσαν οι αποδοχές στο Δημόσιο, οι συντάξεις αυξάνονται με βάση τον κανόνα ΑΕΠ/ πληθωρισμού, αυξάνονται επίσης οι αποδοχές για εφημερίες, ένστολους, το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, το επίδομα γέννησης κ.α. Και παράλληλα αυξήθηκε το αφορολόγητο για οικογένειες, μειώθηκαν και συνεχίζουν να μειώνονται οι ασφαλιστικές εισφορές, μειώνεται περαιτέρω ο ΕΝΦΙΑ για τις ασφαλισμένες κατοικίες, επιστρέφεται μόνιμα ο ΕΦΚ στους αγρότες και με νέο σύστημα, ενώ θεσπίζεται φοροαπαλλαγή για κενά σπίτια που θα ενοικιαστούν. 

Πέραν αυτών, ο κύριος λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση ζήτησε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδέχθηκε να αυξηθούν οι δαπάνες του 2025 κατά ποσοστό υψηλότερο (3,7%) σε σχέση με τις αρχικές κατευθύνσεις είναι ακριβώς η υπεραπόδοση του Προϋπολογισμού. Αν δεν υπήρχαν τα θετικά αποτελέσματα στη φοροδιαφυγή και την ανάπτυξη φέτος, τα διαθέσιμα κονδύλια για το 2025 θα ήταν λιγότερα και αντίστοιχα μικρότερες οι κοινωνικές παροχές. 

Όλα αυτά γίνονται τηρώντας τους δημοσιονομικούς στόχους που συνδέονται με την ετήσια αύξηση πρωτογενών δαπανών. Η αύξηση της απασχόλησης, των μισθών και ευρύτερα του βιοτικού επιπέδου δεν είναι εφικτή χωρίς υγιή δημοσιονομικά, ειδικά σε μια χώρα που εξακολουθεί, παρά την μεγάλη μείωση του, να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 

4. Μας λέτε ότι με την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής θα μειώσετε τους φόρους. Όμως για μισθωτούς, συνταξιούχους και γενικά τους συνεπείς φορολογούμενους δεν μειώθηκε η φορολογία παρά τα αυξημένα έσοδα από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.

Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές μειώσεις φόρων που ενισχύουν τα εισοδήματα των πολιτών και θα συνεχίσει στον ίδιο δρόμο που εξασφαλίζει ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη. Αναφέρεται ενδεικτικά η μείωση του εισαγωγικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 9% πράγμα που είναι ακόμα μεγαλύτερο όφελος για τους φτωχότερους. Αναφέρονται επίσης η μείωση της φορολογίας εισοδήματος ειδικά για τις οικογένειες με παιδιά, η μείωση του ΕΝΦΙΑ και των ασφαλιστικών εισφορών, η κατάργηση της ασφαλιστικής εισφοράς αλληλεγγύης για τους συνταξιούχους. Μειώσαμε 50 φόρους κατά τη διάρκεια της πρώτης μας θητείας, άλλους 10 κατά τον πρώτο χρόνο μετά τις εκλογές του 2023 και προχωρούμε το 2025 σε μείωση άλλων 12 φόρων.

Άλλωστε σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα το 2023 είχε τη μεγαλύτερη μείωση ως προς το ΑΕΠ μεταξύ των «27» καθώς το ποσοστό των φόρων ως προς το ΑΕΠ μειώθηκε από 42,8% το 2022 σε 40,7% το 2023. Η κυβέρνηση εφαρμόζοντας το σωστό μείγμα πολιτικής έχει καταφέρει να έχει παραπάνω έσοδα, με χαμηλότερους φόρους.

5. Ποιες είναι οι αυξήσεις αποδοχών που θα εφαρμοστούν μέχρι το τέλος της χρονιάς και το 2025;

Προβλέπονται οι ακόλουθες αυξήσεις αποδοχών για το 2025: 

1. Αύξηση των συντάξεων κατά 2,4%.

2. Οριζόντια αύξηση των μισθών στο Δημόσιο ώστε ο εισαγωγικός να μην υπολείπεται του επιπέδου του κατώτατου μισθού. 

3. Κίνητρο προσέλκυσης ιατρών σε προβληματικές και άγονες περιοχές. 

4. Αύξηση κατά 20% της αποζημίωσης των νυχτερινών των ένστολων (αστυνομία, πυροσβεστικό σώμα, λιμενικό, ένοπλες δυνάμεις).

5. Αύξηση του φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος για τα περιφερειακά Πανεπιστήμια.

6. Αύξηση των αποδοχών σπουδαστών στρατιωτικών σχολών.

Επιπλέον τον Δεκέμβριο του 2024 θα δοθούν οι ακόλουθες ενισχύσεις:

7. Έκτακτη οικονομική ενίσχυση σε συνταξιούχους με προσωπική διαφορά 100 έως 200 ευρώ.

8. Μία επιπλέον δόση στους δικαιούχους επιδόματος παιδιού του ΟΠΕΚΑ.

9. Ενίσχυση 200 ευρώ για δικαιούχους επιδομάτων αναπηρίας του e-ΕΦΚΑ. 

10. Ενίσχυση 200 ευρώ για δικαιούχους επιδόματος ΑΜΕΑ ΟΠΕΚΑ. 

11. Ενίσχυση 200 ευρώ για τους ανασφάλιστους υπερήλικες.

12. Επιπλέον 50% του μηνιαίου επιδόματος στους δικαιούχους του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. 

6. Και ποιοι φόροι θα μειωθούν την επόμενη χρονιά;

Οι 12 μειώσεις φόρων το 2025 είναι οι εξής:

1. Μείωση 1% των ασφαλιστικών εισφορών από 1/1/2025.
2. Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
3. Μονιμοποίηση της επιστροφής του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο.
4. Απαλλαγή φόρου εισοδήματος για κενά ακίνητα που θα ενοικιαστούν. 
5. Απαλλαγή από ΦΠΑ για νέα κτίρια (επέκταση το 2025).
6. Κατάργηση τέλους σταθερής τηλεφωνίας για συνδέσεις με οπτική ίνα.
7. Απαλλαγή από το φόρο ασφαλίστρου (15%) συμβολαίων υγείας για παιδιά έως 18 ετών.
8. Φοροαπαλλαγή οικειοθελών παροχών επιχειρήσεων υπέρ νέων γονέων.
9. Μείωση ΕΝΦΙΑ κατά 20% για κατοικίες που ασφαλίζονται για φυσικές καταστροφές.
10. Αυτοτελής φορολόγηση εφημεριών ιατρών ΕΣΥ με συντελεστή 22%.
11. Κίνητρα συγχωνεύσεων και εξαγορών.
12. Μείωση φόρων χαρτοσήμου σε μια σειρά από συναλλαγές.

7. Πώς συνδυάζεται η φιλοαναπτυξιακή πολιτική που λέτε ότι εφαρμόζετε, με τα υψηλά πλεονάσματα; Αφού η σφιχτή δημοσιονομική πολιτική περιορίζει την ανάπτυξη.

Η κυβέρνηση εφαρμόζει το κατάλληλο μείγμα πολιτικής που συνδυάζει τη δημοσιονομική σύνεση με την ανάπτυξη. Και αυτό αποδεικνύεται με στοιχεία:

Η Ελλάδα παρουσιάζει πολύ υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τη ΕΕ και την ευρωζώνη (2,3% το 2023, 2,2% το 2024 και 2,3% το 2025 με αντίστοιχους ρυθμούς 0,4 %, 0,9% και 1,5% για την ΕΕ).

Ταυτόχρονα η Ελλάδα το 2025 θα έχει το τέταρτο υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, συνολικό έλλειμμα που θα αγγίξει το μηδέν και τους ταχύτερους ρυθμούς μείωσης του δημόσιου χρέους στο σύνολο των 27 κρατών – μελών της ΕΕ. Πράγμα πολύ σημαντικό σε περίοδο διεθνών αναταράξεων.

Έχουμε ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις επειδή καταφέρνουμε, με λιγότερους φόρους να έχουμε περισσότερα έσοδα μειώνοντας τη φοροδιαφυγή και ταυτόχρονα επιτυγχάνουμε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από την ΕΕ.

8. Ποιες είναι οι παρεμβάσεις για την Υγεία και την Παιδεία στον Προϋπολογισμό του 2025;

Στην Υγεία το 2025 οι δαπάνες θα είναι αυξημένες κατά 74% σε σχέση με το 2019. Η αύξηση είναι η μεγαλύτερη σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα υπουργεία.  Ειδικά οι δαπάνες για τα νοσοκομεία θα είναι αυξημένες κατά 120% σε σχέση με το 2019. Προς αυτήν την κατεύθυνση αξιοποιήθηκαν πόροι από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Παράλληλα προβλέπεται αύξηση των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και του Ταμείου Ανάκαμψης κατά 285 εκατ. ώστε να επιταχυνθεί η ανακαίνιση των νοσοκομείων και των κέντρων υγείας, καθώς και οι απαραίτητες πιστώσεις ώστε να καλυφθεί η απώλεια εσόδων του ΕΟΠΥΥ από τη μείωση κατά μία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών για υγειονομική περίθαλψη.

Για το Υπουργείο Παιδείας ο τακτικός Προϋπολογισμός αυξάνεται κατά 141 εκατ. έναντι του Προϋπολογισμού 2024, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων εκτός Ταμείου Ανάκαμψης αυξάνεται κατά 115 εκατ. έναντι του Προϋπολογισμού 2024. Το Ταμείο Ανάκαμψης είχε αυξημένες απορροφήσεις το 2024 (305 εκατ.) και αναμένονται να απορροφηθούν άλλα 202 εκατ. το 2025.

9. Ποιο είναι το κόστος για τα εξοπλιστικά προγράμματα που υλοποιεί η κυβέρνηση;

Η εξυγίανση των οικονομικών του κράτους επιτρέπει την κάλυψη εθνικών αναγκών όπως η ενίσχυση των εξοπλιστικών προγραμμάτων. Οι φυσικές παραλαβές – καθώς αναμένεται μεταξύ άλλων η παραλαβή των φρεγατών Belharra –αναμένεται να αυξηθούν κατά 746 εκατ. το 2025 και να διαμορφωθούν σε 1,641 δισ. έναντι 896 εκατ.  το 2024. Συνολικά οι δαπάνες για την Άμυνα το 2025 θα είναι αυξημένες κατά 73% σε σχέση με το 2019. Η δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση στον Προϋπολογισμό μετά την αύξηση των δαπανών για την υγεία. Είναι έμπρακτη απόδειξη ότι η κυβέρνηση στηρίζει τις Ένοπλες Δυνάμεις και θωρακίζει την Ελλάδα από οποιαδήποτε επιβουλή.

10. Τι απαντάτε σε όσους υποστηρίζουν ότι οι αυξήσεις των μισθών εξανεμίζονται από την ακρίβεια. Γιατί δεν προχωράτε σε μείωση του ΦΠΑ ώστε να πέσουν οι τιμές;

Κανείς δεν αγνοεί ότι η ακρίβεια περιορίζει την αγοραστική δύναμη των πολιτών, και ότι το πρόβλημα του πληθωρισμού όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς οξύνθηκε τα προηγούμενα χρόνια. Αντιλαμβανόμαστε πλήρως τους πολίτες. Όμως δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε και τα εξής:

Πρώτον, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, κατά την περίοδο 2019-2023 το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη χώρα μας αυξήθηκε κατά 8,5% έναντι 3,3% στην ΕΕ.

Δεύτερον, το μέσο διαθέσιμο εισόδημα κατά την ίδια περίοδο αυξήθηκε κατά 22,9% έναντι 18% στην ΕΕ. Η αύξηση του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος στην Ελλάδα είναι αρκετά μεγαλύτερη από τη σωρευτική αύξηση των τιμών (22,9% έναντι 13,1%).

Τρίτον, αν συμπεριλάβουμε και το 2024, η αύξηση των αποδοχών από το 2019 έως το 2024 για μισθωτό που λαμβάνει τον κατώτατο μισθό, ανέρχεται σε περίπου 28%, ενώ οι συνολικές αμοιβές εξαρτημένης εργασίας αυξήθηκαν κατά 20%. Αντίστοιχα στο διάστημα 2019 – 2024 η σωρευτική αύξηση του γενικού δείκτη τιμών υπολογίζεται σε 16,5%. Δηλαδή οι αποδοχές αυξήθηκαν τόσο στους εργαζόμενους με τον κατώτατο μισθό όσο και συνολικά αντισταθμίζοντας τις αυξήσεις του πληθωρισμού.

Επίσης και το 2025 προβλέπεται αύξηση των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας κατά 3,4% και των αμοιβών ανά εργαζόμενο κατά 2,7%, δηλαδή με ρυθμό μεγαλύτερο του πληθωρισμού που αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,1%. Η δε Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το 2025 προβλέπει ακόμη μεγαλύτερη αύξηση των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας κατά 4,1% και των αμοιβών ανά εργαζόμενο κατά 3,2%.

Από όλα τα παραπάνω, προκύπτει σαφώς ότι παρά το πληθωριστικό σοκ που πυροδότησε η ενεργειακή κρίση του 2022, οι αμοιβές των εργαζομένων έχουν αυξηθεί σε πραγματικούς όρους, κάτι το οποίο αποτυπώνεται και στην αύξηση της κατανάλωσης, των καταθέσεων και της μείωσης του ιδιωτικού χρέος. 

Τα εισοδήματα ενισχύονται με μόνιμα μέτρα μείωσης φόρων και αύξησης αποδοχών όπως αυτά που εφαρμόζει η κυβέρνηση, με αύξηση των επενδύσεων που μεγαλώνει την πίτα της οικονομίας, και με παρεμβάσεις ενίσχυσης του ανταγωνισμού. Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν, ούτε γίνονται θαύματα. Αλλά σαφώς υπάρχει πρόοδος.

Σε σχέση με τον ΦΠΑ έχουμε επισημάνει εξάλλου ότι – όπως έγινε και σε άλλες χώρες όπου το μέτρο εφαρμόστηκε – καταλήγει σε μείωση των εσόδων του Δημοσίου χωρίς να επωφελούνται οι καταναλωτές αλλά οι ενδιάμεσοι στην αλυσίδα εφοδιασμού. Στις παρούσες οικονομικές συνθήκες, η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου εξυπηρετείται καλύτερα από την μείωση της άμεσης φορολογίας εισοδήματος, η οποία και το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων αυξάνει, και είναι φιλικότερη προς την ανάπτυξη λόγω της θετικής της επίδρασης στις επενδύσεις και την κινητροδότηση της αυξημένης συμμετοχής στην αγορά εργασίας.

11. Μια από τις βασικές αιτίες της κρίσης ήταν το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Το γεγονός ότι και πάλι οι εισαγωγές αυξάνονται πιο γρήγορα από τις εξαγωγές δεν είναι ανησυχητικό;

Παρακολουθούμε πολύ στενά τις εξελίξεις στον τομέα αυτό. Αντικειμενικά οι όποιες εξελίξεις συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με έκτακτα γεγονότα. Το 2020 ήταν η χρονιά του κορονοϊού η οποία έπληξε σημαντικά τα έσοδα μας από τουρισμό, και το ίδιο ισχύει (σε μικρότερο αλλά σημαντικό βαθμό) και για το 2021. Το 2022 ήταν η χρονιά της ενεργειακής κρίσης, η οποία έπληξε σφοδρά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών του συνόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και μέρος του σημαντικού αυτού κόστους μεταφέρθηκε και το 2023. 

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, για την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2024 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά περίπου 1 δισ. σε σχέση με το 2023. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται αφενός στη μείωση (2,4%) της αξίας των εξαγωγών αγαθών λόγω της πτώσης των τιμών των καυσίμων και σε αύξηση (1,9%)  των εισαγωγών η οποία όμως οφείλεται κυρίως στην αύξηση των εισαγωγών βιομηχανικών αγαθών και εξοπλισμού (λόγω της αύξησης των βιομηχανικών επενδύσεων και της παραγωγής) και λιγότερο σε καταναλωτικά αγαθά. Αντίθετα, το ισοζύγιο υπηρεσιών (τουρισμός, μεταφορές) εμφανίζει μεγαλύτερο πλεόνασμα (16 δισ. στο 8μηνο έναντι 15,5 δισ. πέρυσι)

Υπενθυμίζεται ότι από το 2019 έως το 2024 οι επενδύσεις σε τρέχουσες τιμές έχουν αυξηθεί κατά 84%, που είναι η μεγαλύτερη αύξηση σε όλη την ΕΕ, οι εξαγωγές την ίδια περίοδο έχουν αυξηθεί 44% ενώ έχουν διπλασιαστεί ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σχέση με το 2008. Επίσης, την περίοδο 2020–2022 το μερίδιο των αγαθών στις εξαγωγές ξεπέρασε σημαντικά το αντίστοιχο μερίδιο των υπηρεσιών και το 2023 η αναλογία ήταν περίπου 50-50, (ενώ παλιότερα η αναλογία ήταν 2 προς 3). Ταυτόχρονα, έχει αυξηθεί το μερίδιο των εξαγωγών υψηλής τεχνολογίας στο σύνολο των εξαγωγών αγαθών. 

Τα στοιχεία δείχνουν λοιπόν ότι το παραγωγικό μοντέλο αλλάζει με σημαντικό ρυθμό. Θα συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση, στοχεύοντας σε υψηλή ανταγωνιστικότητα για τα ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες, περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων και ακόμα μεγαλύτερη εξωστρέφεια για την οικονομία μας. 

12.Γιατί η κυβέρνηση σπεύδει να αποπληρώσει μεγαλύτερο τμήμα του δημόσιου χρέους από αυτό που είμαστε υποχρεωμένοι να εξυπηρετούμε;  

Για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι η αποπληρωμή των δανείων μειώνει τους τόκους που καταβάλλει κάθε χρόνο ο Προϋπολογισμός, δηλαδή οι φορολογούμενοι. Υπενθυμίζεται ότι η δαπάνη για τόκους είναι της τάξης του 3% του ΑΕΠ. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η πρόωρη αποπληρωμή στέλνει διεθνώς το μήνυμα της εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών (σε μια περίοδο που πολλές και μεγάλες χώρες της ΕΕ αντιμετωπίζουν υπερβολικά ελλείμματα) και ενισχύει, σε ταραγμένους καιρούς, την εμπιστοσύνη των αγορών και των επενδυτών. Αυτό με τη σειρά του έχει θετικά αποτελέσματα στο κόστος δανεισμού του ελληνικού δημοσίου, όπως επιβεβαιώνεται και από τα θετικά αποτελέσματα που είχαν όλες οι πρόωρες αποπληρωμές χρέους από το 2019 και ύστερα. Είναι ενδεικτικό ότι το 2024 το ελληνικό δεκαετές ομόλογο διαπραγματεύεται με χαμηλότερη απόδοση έναντι του ιταλικού και προσεγγίζει την απόδοση του ισπανικού. Η μείωση αυτή περνάει και στα επιτόκια δανεισμού του ιδιωτικού τομέα, και των επιχειρήσεων αλλά και των νοικοκυριών. Και μικρότερα επιτόκια δανεισμού για τις επιχειρήσεις σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη απασχόληση και υψηλότερους μισθούς. Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να ξεχνάμε και το στοιχείο της δικαιοσύνης ανάμεσα στις παρούσες και τις μελλοντικές γενιές, το οποίο υπηρετεί μια σωστή πολιτική έγκαιρης αποπληρωμής του υψηλού δημοσίου χρέους. Εν πάση περιπτώσει θυμίζουμε σε όλους όσοι ασκούν κριτική ότι χάρη στη δική μας στρατηγική για τη μείωση του χρέους, αλλά και χάρη στην επενδυτική βαθμίδα, οι Έλληνες φορολογούμενοι θα πληρώσουν 800 εκατ. ευρώ λιγότερα σε βάθος δεκαετίας μόνο για όσα δανείστηκε η χώρα το 2024,

13.Ωστόσο το χρέος παραμένει το υψηλότερο στην ΕΕ.

Η χώρα μας πέτυχε την γρηγορότερη μείωση δημοσίου χρέους που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της ευρωζώνης, γεγονός που οφείλεται στην ανάπτυξη της οικονομίας και τη συνετή δημοσιονομική πολιτική. Ο λόγος του Δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ ήταν 209,4% του ΑΕΠ το 2020 και προβλέπεται να μειωθεί φέτος (2024) στο 154%, και το 2025 στο 147,5%. Μιλάμε δηλαδή για μείωση κατά 61,9% του ΑΕΠ σε διάστημα πέντε ετών. Δεν είναι κρυφό ούτε αποτελεί είδηση ότι το υψηλό δημόσιο  χρέος ήταν διαχρονικά δομικό πρόβλημα για τη χώρα μας και ασφαλώς το χρέος παραμένει υψηλό με βάση τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Ταυτόχρονα δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε την πρόοδο τα τελευταία χρόνια, η οποία και σημαντική συνεισφορά έχει στην αύξηση του ΑΕΠ και της απασχόλησης, αλλά και θα συνεχιστεί προκειμένου να σταματήσουμε να επιβαρύνουμε τις επόμενες γενιές και να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο των δημοσιονομικών κρίσεων. Δεν υπάρχει άλλωστε διεθνές μέσο ενημέρωσης που δεν το αναγνωρίζει!

14. Ενώ οι επενδύσεις αυξάνονται, εν τούτοις παραμένουν χαμηλότερες σε σχέση με την Ευρώπη. Μήπως η ανάπτυξη προέρχεται και πάλι από την κατανάλωση;

Οι επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί σημαντικά. Από το 2019 έως το 2024 όπως αναφέρθηκε, οι επενδύσεις σε τρέχουσες τιμές έχουν αυξηθεί κατά 84%, που είναι η μεγαλύτερη αύξηση σε όλη την ΕΕ. Ειδικά οι δημόσιες επενδύσεις έχουν αυξηθεί κατά 150% μεταξύ 2019 και 2025.

Ενώ το 2019 οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν 11%, το 2025 θα φθάσουν στο 17,5% του ΑΕΠ έναντι του 20,8% στην Ευρωζώνη. Άρα το επενδυτικό κενό της χώρας μας θα περιοριστεί στις 3,3 ποσοστιαίες μονάδες ενώ το 2019 ήταν πάνω από 10%!

Βεβαίως έχουμε ξεκινήσει από χαμηλή βάση, και η οικονομία μας παρουσιάζει ακόμα σημαντικό επενδυτικό κενό. Αλλά έχουμε κάνει σημαντική πρόοδο στην κάλυψή του, και αυτό θα συνεχιστεί και την χρονιά που έρχεται. 

Το 2025 οι επενδύσεις αναμένεται να αναδειχθούν σε κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης αντικαθιστώντας την ιδιωτική κατανάλωση, που είχε το μεγαλύτερο μερίδιο τα προηγούμενα χρόνια. Συγκεκριμένα ο ρυθμός της αύξησης των επενδύσεων προβλέπεται να φθάσει σε 8,4% το 2025, έναντι 6,7% το 2024, Οι επενδύσεις σε εξοπλισμό αναμένεται να αυξηθούν κατά 11,1 % και σε κατασκευές κατά 8,1 %. 

Αυτά είναι τα αποτελέσματα της φιλοεπενδυτικής πολιτικής που εφαρμόζει η κυβέρνηση σε συνδυασμό με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις προοπτικές της οικονομίας που αποτελεί τη βάση για την προσέλκυση επενδύσεων.

15. Η τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ δείχνει ότι είμαστε στις τελευταίες θέσεις στο επίπεδο των μισθών. Πώς συμβιβάζονται οι «μισθοί Βουλγαρίας» με το αφήγημα της κυβέρνησης για την καλή πορεία της οικονομίας;

Κατ αρχήν τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι στο διάστημα μεταξύ 2019 και α’ τριμήνου 2024 η Ελλάδα σημειώνει μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις εισοδημάτων μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Στην Ελλάδα τα πραγματικά εισοδήματα, δηλαδή τα εισοδήματα αφού αφαιρεθεί η επίδραση του πληθωρισμού, αυξάνονται, και αυτό επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία που δημοσιεύει η ΕΛΣΤΑΤ και η Eurostat, και αποτυπώνεται και στην αύξηση της κατανάλωσης, των καταθέσεων και της μείωσης του ιδιωτικού χρέος. Αυτό άλλωστε φαίνεται και από την κατάταξη της Ελλάδας στην πραγματική ατομική κατανάλωση (actual individual consumption) σε όρους αγοραστικής δύναμης, όπου το 2023 η χώρα μας βρίσκεται στο 79% του Ευρωπαϊκού μέσου όρου, πάνω από έξι άλλα κράτη-μέλη. Και σε αυτό το μέγεθος η Ελλάδα παρουσιάζει υψηλότερο ρυθμό αύξησης από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς μεταξύ 2019-2023 παρουσίασε σωρευτική μεταβολή της τάξης του 23,4%, έναντι 19,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι καλύφθηκε το κενό που δημιουργήθηκε από τη δραματική δεκαετή οικονομική κρίση, ούτε ότι η Ελλάδα έχει πετύχει τη σύγκλιση. Σημαίνει όμως ότι έχουμε κάνει σημαντικά βήματα και θα συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο εφόσον εφαρμόζεται η ίδια συνετή δημοσιονομική και φιλοεπενδυτική πολιτική. 

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές το 2024 έχει αυξηθεί κατά 30% έναντι του 2019 και σε σταθερές τιμές (αφαιρώντας δηλαδή την επίδραση του πληθωρισμού) κατά 11% Και αυτό παρά το γεγονός ότι είχαμε να αντιμετωπίσουμε δύο μεγάλες κρίσεις: τις συνέπειες του κορονοϊού και την ενεργειακή κρίση. Αυτός είναι ο δρόμος για τη σύγκλιση και σε αυτήν την πορεία θα παραμείνει η κυβέρνηση.

16. Ωστόσο η ανεργία παραμένει σε διψήφιο ποσοστό. Είστε ικανοποιημένοι;

Η ανεργία το 2025 προβλέπεται ότι σε ετήσια βάση θα μειωθεί σε μονοψήφιο ποσοστό (9,7%) για πρώτη φορά από το 2009. Ήδη σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ από τον Ιούνιο του 2024 έχει πέσει κάτω από 10% και τον Σεπτέμβριο του 2024 σε 9,3% ενώ το 2019 ήταν 17,9%. Είναι η μεγαλύτερη μείωση ανεργίας σε ολόκληρη την ΕΕ. Στο διάστημα αυτό δημιουργήθηκαν 500.000 νέες εργασίας, οι οποίες (σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία) κατά μέσο όρο αμείβονται καλύτερα σε σχέση με το 2019.  Στην πρόοδο αυτή συνέβαλαν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και το Δημόσιο με τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, τα προγράμματα κατάρτισης και τις πολιτικές απασχόλησης. Και αυτές τις προϋποθέσεις, που είναι απαραίτητες για την δημιουργία περισσότερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων απασχόλησης, δημιούργησε η σωστή οικονομική και δημοσιονομική πολιτική που σταθερά ακολουθούμε τα τελευταία πέντε χρόνια. Και στην ίδια κατεύθυνση θα κινηθούμε και το 2025, και τα επόμενα χρόνια. 

Όπως επισημαίνεται, οι καθαρές αποδοχές για μισθωτό που λαμβάνει τον κατώτατο μισθό έχουν αυξηθεί περίπου 30% από το 2019, ενώ για μισθωτό που λαμβάνει τον μέσο μισθό η αύξηση είναι περίπου 25%. Αντίστοιχα στο διάστημα αυτό η σωρευτική αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή είναι 17,5%, δηλαδή οι πραγματικές αποδοχές αυξήθηκαν περισσότερο από τον πληθωρισμό.

Οι 13 ερωτήσεις και  απαντήσεις για το φορολογικό νομοσχέδιο

1. Ποιες είναι οι σημαντικότερες παρεμβάσεις του νέου φορολογικού νομοσχεδίου;

Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο φέρνει νέες μειώσεις φόρων, ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών, κίνητρα για τις επιχειρήσεις και σημαντικές μεταρρυθμίσεις στην φορολογική νομοθεσία. Καταρχάς, περιλαμβάνει 12 μειώσεις φόρων και μέτρα ενίσχυσης του εισοδήματος των πολιτών, σε συνέχεια των ανακοινώσεων του Πρωθυπουργού στην ΔΕΘ. Θεσπίζεται, επίσης, νέο πλαίσιο υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, με εκπτώσεις για τους συνεπείς και κυρώσεις για κρατικούς λειτουργούς και εταιρίες που θα καθυστερήσουν να διαβιβάσουν τα αναγκαία στοιχεία στην ΑΑΔΕ.

Επιπλέον, εντάσσονται διατάξεις για:

• την παροχή κινήτρων για συγχωνεύσεις και εξαγορές επιχειρήσεων, ενίσχυση της καινοτομίας και ενδυνάμωση των νεοφυών επιχειρήσεων,
• την επέκταση των φορολογικών κινήτρων για την επιστημονική και τεχνολογική έρευνα και τη θέσπιση νέων ορίων δαπανών που εκπίπτουν για την ανάπτυξη και την καινοτομία των επιχειρήσεων και των επενδυτών,
• τον εκσυγχρονισμό του διοικητικού μοντέλου που διέπει την ΑΑΔΕ με στόχο να καταστεί ακόμα πιο αποτελεσματικό,
• τη θέσπιση αφορολόγητου για ποσά έως 300 ευρώ τον μήνα για τα φιλοδωρήματα και απαλλαγή –στο σύνολο τους- από ασφαλιστικές εισφορές,
• την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Τέλος, κατατίθεται και 2^ος συμπληρωματικός Προϋπολογισμός για το 2024 με στόχο την χρηματοδότηση σημαντικών υποδομών και έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη κατά συνολικά 400 εκατ. ευρώ. Έτσι, μετά την πρόσφατη προσθήκη 900 εκατ. ευρώ και με τη νέα αύξηση 400 εκατ. ευρώ, το εθνικό ΠΔΕ αυξάνεται για το 2024 κατά 1,3 δισ. ευρώ. Πρόκειται για αύξηση 15% των πόρων του ΠΔΕ που διαμορφώνονται πλέον σε 9,85 δισ. ευρώ (7,1 δισ. ευρώ το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος και 2,75 δισ. ευρώ το εθνικό) από την αρχική πρόβλεψη των 8,55 δισ. ευρώ (6,5 δισ. ευρώ το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος και 2,05 δισ. ευρώ το εθνικό).

2. Ποιες είναι οι 12 μειώσεις φόρων;

Στο φορολογικό νομοσχέδιο περιλαμβάνονται 12 μειώσεις φόρων που ενισχύουν με τρόπο μόνιμο και κοινωνικά δίκαιο το εισόδημα των πολιτών. Συγκεκριμένα προβλέπεται:

1) Μείωση κατά μια 1 επιπλέον μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών. Ήδη οι ασφαλιστικές εισφορές έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια από την παρούσα Κυβέρνηση κατά 4,4 ποσοστιαίες μονάδες. Από την επιπλέον μείωση αυτή θα ωφεληθούν τόσο οι εργοδότες (μέσω της περαιτέρω μείωσης του μη μισθολογικού κόστους) όσο και οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού και δημοσίου τομέα μέσω της αύξησης των καθαρών αποδοχών τους.

2) Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για όλα τα φυσικά πρόσωπα (ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι καθώς και εργαζόμενοι που αμείβονται με «μπλοκάκι»).

3) Απαλλαγή φόρου εισοδήματος για 3 έτη για ακίνητα έως 120 τμ που θα ενοικιαστούν μεταξύ της 8ης Σεπτεμβρίου 2024 και της 31ης Δεκεμβρίου 2025 με συμβόλαια τουλάχιστον τριετούς μίσθωσης και τα οποία δηλώνονταν προηγουμένως ως κενά ή είχαν διατεθεί για βραχυχρόνια μίσθωση.

4) Απαλλαγή από τον φόρο ασφαλίστρων (15%) των συμβολαίων υγείας για παιδιά έως 18 ετών. Σε περίπτωση οικογενειακού ή ομαδικού συμβολαίου ο φόρος μειώνεται αναλογικά με τον αριθμό των ανήλικων μελών που καλύπτει.

5) Διπλάσια μείωση ΕΝΦΙΑ από το 2025 (από 10% σε 20%) για κατοικίες φυσικών προσώπων, φορολογητέας αξίας έως 500.000 ευρώ, που είναι ασφαλισμένες για φυσικές καταστροφές (πυρκαγιά, σεισμό, πλημμύρα).

6) Κατάργηση τέλους σταθερής τηλεφωνίας (5%) για συνδέσεις με οπτική ίνα (≥100 Μbps).

7) Φοροαπαλλαγή οικειοθελών παροχών επιχειρήσεων για νέους γονείς (για επίδομα έως 5.000 ευρώ για κάθε τέκνο προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο και για παροχή έως 5.000 ευρώ ετησίως για την κάλυψη δαπάνης βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών).

8) Φορολόγηση αμοιβής για εφημερίες ιατρών με συντελεστή 22%. Το μηναίο καθαρό όφελος μεσοσταθμικά για τους ιατρούς υπολογίζεται σε 150 ευρώ και σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνάει τα 200 ευρώ.

9) Παροχή κινήτρων για συγχωνεύσεις και εξαγορές επιχειρήσεων που αφορούν στην «μικρή» επιχειρηματικότητα, συνολικού κόστους 40 εκατ. ευρώ.

10) Για το 2025 προβλέπονται, επίσης, με νόμο που έχει ήδη ψηφιστεί, μειώσεις φόρων χαρτοσήμου σε μια σειρά από συναλλαγές συνολικού δημοσιονομικού κόστους 30 εκατ. ευρώ.

11) Με νόμο που ψηφίστηκε από την Βουλή πρόσφατα, μονιμοποιήθηκε η επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο, μέτρο συνολικού δημοσιονομικού κόστους 100 εκατ. ευρώ κατ’ έτος.

12) Σε επόμενο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δρομολογείται η κατάθεση προς ψήφιση της απαλλαγής από ΦΠΑ των νέων οικοδομών και για το 2025.

Επιπλέον, με το νομοσχέδιο προβλέπεται παράταση έως την 31η Δεκεμβρίου 2026 της αναστολής επιβολής φόρου υπεραξίας από μεταβίβαση ακινήτων και ορίζεται, μεταξύ άλλων, μείωση ύψους 50% του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας για ελεύθερους επαγγελματίες που ασκούν τη δραστηριότητά τους και έχουν την κυρία κατοικία τους σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μικρότερο των 1.500 κατοίκων.

3. Υπάρχουν προβλέψεις ειδικά για τις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη στήριξης;

Σε συνέχεια των ανακοινώσεων του Πρωθυπουργού στην ΔΕΘ, η Κυβέρνηση προχωρά τον Δεκέμβριο, με την ψήφιση του νομοσχεδίου, στην έκτακτη οικονομική ενίσχυση 1,9 εκατ. ευάλωτους οικονομικά πολίτες με το συνολικό ποσό των 243 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό θα καταβληθεί με την μορφή έκτακτου επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης και αφορά τα εξής:

• Έκτακτη οικονομική ενίσχυση σε συνταξιούχους με προσωπική διαφορά άνω των 10 ευρώ.Χορηγείται μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2024 ως εξής:
• 200 ευρώ για σύνταξη έως και 700 ευρώ.
• 150 ευρώ για σύνταξη από 700,01 ευρώ έως και 1.100 ευρώ.
• 100 ευρώ για σύνταξη από 1.100,01 ευρώ έως και 1.600 ευρώ.

Τονίζεται επίσης πως όσοι συνταξιούχοι ΔΕΝ έχουν προσωπική διαφορά θα δουν τις συντάξεις τους να αυξάνονται σε ένα ποσοστό της τάξεως του 2,4% από τις αρχές του 2025 (με τις συντάξεις Ιανουαρίου που προκαταβάλλονται στα τέλη Δεκεμβρίου).

• Έκτακτη οικονομική ενίσχυση ύψους 200 ευρώ έως την 31η Δεκεμβρίου σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και συγκεκριμένα:
• στους δικαιούχους επιδομάτων αναπηρίας του e-ΕΦΚΑ,
• στους δικαιούχους του επιδόματος απολύτου αναπηρίας για συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ που λαμβάνουν μόνον τη βασική σύνταξη αν έχουν εφ’ όρου ζωής ποσοστό αναπηρίας 100%,
• στους δικαιούχους του επιδόματος νόσου και ανικανότητας των συνταξιούχων του Δημοσίου,
• στους δικαιούχους του εξωιδρυματικού επιδόματος τα οποία χορηγούνται από τον e-Ε.Φ.Κ.Α.,
• στους δικαιούχους επιδόματος ΑΜΕΑ του ΟΠΕΚΑ, 
• στους ανασφάλιστους υπερήλικες,
• ειδικά οι δικαιούχοι του επιδόματος παιδιού του ΟΠΕΚΑ θα λάβουν μία επιπλέον δόση,
• παροχή επιπλέον 50% του μηνιαίου επιδόματος στους δικαιούχους του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

4. Οι αυξήσεις και οι μειώσεις φόρων υπερκαλύπτουν τις αυξήσεις του πληθωρισμού;

Από το 2019 καταργήθηκαν ή μειώθηκαν πάνω από 60 φόροι. Μειώθηκε πχ ο εισαγωγικός φορολογικός συντελεστής για τους φτωχότερους από το 22% στο 9%, μειώθηκε ο ΕΝΦΙΑ κατά 35%, αυξήθηκε το αφορολόγητο για τα παιδιά, καταργήθηκε η φορολογική εισφορά αλληλεγγύης και μειώθηκαν οι ασφαλιστικές εισφορές, οι οποίες από 1-1-2025 περιορίζονται περαιτέρω κατά 1%. Η Ελλάδα επίσης, σύμφωνα με την Eurostat, είχε τη μεγαλύτερη μείωση φόρων ως προς το ΑΕΠ μεταξύ των χωρών της ΕΕ, από 42,8% το 2022 σε 40,7% το 2023.

Σε επίπεδο ονομαστικών αποδοχών, ο κατώτατος μισθός από 650 ευρώ το 2019 αυξήθηκε στα 830 ευρώ τον Απρίλιο του 2024 και θα αυξηθεί περαιτέρω το 2025, με τη διαδικασία διαβούλευσης που ισχύει. Ο μέσος μισθός σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ από 1.046 ευρώ το 2019, τώρα υπολογίζεται σε πάνω από 1.300 ευρώ.

Η ανάλυση των στοιχείων δείχνει ότι:

Η αύξηση των καθαρών αποδοχών από το 2019 για μισθωτό που λαμβάνει τον κατώτατο μισθό (αναλόγως του αριθμού των τέκνων και συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών από 1-1-2025)  ανέρχεται σε περίπου 30%, ενώ για μισθωτό που λαμβάνει τον μέσο μισθό η αύξηση είναι περίπου 25%.

Αντίστοιχα στο διάστημα 2019 – Σεπτέμβριο 2024 η σωρευτική αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή είναι 17,5%.

Δηλαδή οι πραγματικές αποδοχές αυξήθηκαν περισσότερο από τον πληθωρισμό. Σε καμία περίπτωση δεν υποτιμούμε το πρόβλημα της ακρίβειας. Η αλήθεια, ωστόσο, είναι ότι οι μισθολογικές ενισχύσεις είναι αρκετά σημαντικές με βάση τις δυνατότητες της οικονομίας και απαντούν σε σημαντικό βαθμό στην ανάγκη στήριξης των εισοδημάτων των πολιτών. Και επιπλέον, όσο η φοροδιαφυγή αντιμετωπίζεται τόσο περαιτέρω μειώσεις φόρων θα επιτυγχάνονται, κάτι που εμμέσως ενισχύει περαιτέρω το εισόδημα των πολιτών.

5. Τα νέα αυτά μέτρα – ειδικά εκείνα που αφορούν στις μειώσεις φόρων και στις αυξήσεις των εισοδημάτων των πολιτών – είναι συμβατά με τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες;

Η απάντηση είναι θετική καθώς η βάση για όλες τις πολιτικές που εφαρμόζει η Κυβέρνηση είναι η δημοσιονομική σοβαρότητα. Εξαντλούνται μεν τα περιθώρια του προϋπολογισμού και των δημοσιονομικών κανόνων αλλά δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να επιτραπεί δημοσιονομική αποσταθεροποίηση. Με δεδομένη την κρίση της περασμένης δεκαετίας, κάτι τέτοιο θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο για την πατρίδα μας. Η αύξηση των αποδοχών και οι μειώσεις των φόρων για το 2025 ύψους περίπου 1,5 δισ. ευρώ στηρίζονται στην ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη και στις επιτυχίες στο μέτωπο περιορισμού της φοροδιαφυγής. Αξίζει να σημειωθεί, εξάλλου, ότι στοιχεία των εισπράξεων του 1ου εξαμήνου του 2024 δείχνουν ότι, χωρίς αύξηση φόρων, εισπράχθηκαν 10,3% παραπάνω φορολογικά έσοδα σε σχέση με το 1ο εξάμηνο του 2023, με πληθωρισμό περίπου 3%. Τα επιπλέον έσοδα προέρχονται τόσο από την ανάπτυξη της οικονομίας όσο και από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής με την προώθηση π.χ. της διασύνδεσης των POS με τις ταμειακές. Έως το 2027, με την περαιτέρω εφαρμογή των μέτρων για την πάταξη της φοροδιαφυγής εκτιμάται μία αύξηση, σταδιακά, των κρατικών εσόδων, της τάξεως των 2,5 δισ. ευρώ.

6. Τι απαντάτε σε όσους υποστηρίζουν πως με την παρέμβαση που αφορά στον τρόπο φορολόγησης των φιλοδωρημάτων η Κυβέρνηση ρίχνει ένα νέο φορολογικό βάρος στους εργαζομένους;

Με το φορολογικό νομοσχέδιο δεν ερχόμαστε να επιβάλλουμε φόρο στα φιλοδωρήματα αλλά να τον μειώσουμε! Η φορολόγηση των φιλοδωρημάτων ισχύει εδώ και τουλάχιστον 30 χρόνια με βάση τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος αλλά και με βάση σχετική νομολογία που έχει παραχθεί με διαδοχικές αποφάσεις του Αρείου Πάγου. Αυτή προβλέπει ότι τα φιλοδωρήματα έπρεπε να δηλώνονται ως αποδοχές, να συνυπολογίζονται με το φορολογητέο εισόδημα και να φορολογούνται όπως φορολογείται ο μισθός του εργαζόμενου. Η νομική αυτή πρόβλεψη στο παρελθόν ήταν πρακτικά ανεφάρμοστη. Απέκτησε, ωστόσο, άλλη διάσταση πρόσφατα λόγω της εξάπλωσης των ηλεκτρονικών συναλλαγών, της διασύνδεσης POS-ταμειακών μηχανών και της εντατικοποίησης των ελέγχων της ΑΑΔΕ.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά στη θέσπιση μιας δίκαιης και ισορροπημένης διάταξης που προβλέπει για πρώτη φορά αφορολόγητο έως 300 ευρώ τον μήνα για φιλοδωρήματα που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι (ενδεικτικά σε επιχειρήσεις εστίασης, παροχής υπηρεσιών ατομικής φροντίδας κλπ) με εφαρμογή από 1η Νοεμβρίου 2024. Παράλληλα, για το σύνολο του ποσού από φιλοδωρήματα, εργαζόμενοι και εργοδότες απαλλάσσονται από ασφαλιστικές εισφορές (εκτός αν προβλέπεται κάτι διαφορετικό από ατομικές ή συλλογικές συμβάσεις). Το ύψος των 300 ευρώ αφορολόγητο επελέγη ως το πλέον δίκαιο καθότι ελήφθη υπόψη ότι εργαζόμενοι σε άλλες επιχειρήσεις δεν λαμβάνουν φιλοδωρήματα ή φορολογούνται κανονικά πχ για bonus που λαμβάνουν.

Επιπρόσθετα, εισάγεται μια αντικαταχρηστική διάταξη για τυχόν εργοδότες που θα σκεφτούν να μειώσουν τεχνητά τους μισθούς δηλώνοντας μέρος αυτών ως φιλοδωρήματα: Σε περίπτωση μείωσης των τακτικών αποδοχών, με ταυτόχρονη ισόποση αύξηση των αποδοχών από φιλοδωρήματα, ο εργοδότης θα κληθεί να πληρώσει εισφορά 22% επί της μείωσης των τακτικών αποδοχών. Σημειώνεται ότι για να πάψει να πληρώνει το πρόστιμο ο εργοδότης, θα πρέπει να επαναφέρει τον μισθό του εργαζόμενου στο αρχικό προς της μείωσης ύψος.

7. Υπάρχουν προβλέψεις στο νομοσχέδιο για την υποστήριξη των ιδιοκτητών ακινήτων;

Ναι, και μάλιστα σημαντικές. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων και εκείνοι που θέλουν να αποκτήσουν ακίνητα ευνοούνται με 6 συγκεκριμένες παρεμβάσεις:

• Με τον διπλασιασμό της έκπτωσης του ΕΝΦΙΑ από το 2025, από 10% σε 20%, για κατοικίες φυσικών προσώπων, φορολογητέας αξίας έως 500.000 ευρώ, που είναι ασφαλισμένες για φυσικές καταστροφές (πυρκαγιά, σεισμό, πλημμύρα). Σημειώνεται, πως για τις ασφαλισμένες για φυσικές καταστροφές κατοικίες άνω των 500.000 ευρώ εξακολουθεί να ισχύει η απαλλαγή κατά 10% από τον ΕΝΦΙΑ.
• Με την απαλλαγή φόρου εισοδήματος για 3 έτη για ακίνητα που θα ενοικιαστούν τα οποία δηλώνονταν προηγουμένως ως κενά ή είχαν διατεθεί για βραχυχρόνια μίσθωση. 
• Με την προώθηση διαδικασιών για τη χορήγηση χρηματοδοτήσεων υπό τη μορφή δανείου για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών πρώτης κατοικίας και ενεργειακής αναβάθμισης ιδιοκτησιών μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης (πρόγραμμα «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ»).

• Με την αύξηση της επιδότησης επισκευής κατοικιών του προγράμματος «Ανακαινίζω – Νοικιάζω»καθώς και την αναδρομική εφαρμογή της. Πιο αναλυτικά, προβλέπεται η αύξηση της επιδότησης πραγματοποίησης δαπανών επισκευής και ανακαίνισης επί του ακινήτου  ενταγμένου στο πρόγραμμα ύψους μέχρι 13.500 ευρώ από 10.000 ευρώ σήμερα που περιλαμβάνουν τα απαιτούμενα υλικά και τις εργασίες. Η επιδότηση ανέρχεται πλέον στο 60% των πραγματοποιθεισών δαπανών από το 40% σήμερα.
• Με την παράταση έως την 31^ηΔεκεμβρίου 2026 της αναστολής επιβολής φόρου υπεραξίας από μεταβίβαση ακινήτων.
• Επίσης, σε επόμενο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δρομολογείται η κατάθεση προς ψήφιση της απαλλαγής από ΦΠΑ των νέων οικοδομών και για το 2025.

8. Υπάρχουν σκέψεις το μέτρο της αναστολής διάθεσης νέων κατοικιών για βραχυχρόνια μίσθωση για ένα έτος σε περιοχές του Δήμου Αθηναίων να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές εντός και εκτός Αττικής; Θεωρείτε ότι το μέτρο αυτό καθώς και η φοροαπαλλαγή για τα κενά ακίνητα που θα ενοικιαστούν αρκούν για να αντιμετωπιστεί το στεγαστικό πρόβλημα;

Στις γειτονιές της Αθήνας που αναστέλλεται η διάθεση νέων κατοικιών για βραχυχρόνια μίσθωση για ένα έτος, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις καταλαμβάνουν ένα σημαντικό ποσοστό επί του συνόλου των κατοικιών, λαμβάνοντας υπόψη και τις ανάγκες των πολιτών για στέγη στις περιοχές αυτές. Αυτός είναι και ο λόγος που επιλέχθηκε να εφαρμοστεί εκεί το μέτρο, τα αποτελέσματα του οποίου θα κριθούν στο τέλος του 2025 προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις για το εάν θα υπάρξει παράτασή του ή επέκταση σε άλλες περιοχές που στο μεταξύ μπορεί να καταγράφουν, επίσης, υψηλά ποσοστά βραχυχρόνιων μισθώσεων κλπ.

Δεν είναι όμως μόνο αυτή η παρέμβαση. Η Κυβέρνηση προωθεί μία συνεκτική στεγαστική πολιτική με προγράμματα συνολικού ύψους 2,25 δισ. ευρώ και με πιο εμβληματικό το πρόγραμμα «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ» για χαμηλότοκα ή άτοκα στεγαστικά δάνεια για νέους που ωφέλησε ήδη περισσότερα από 20.000 άτομα. Περιλαμβάνεται δέσμη πρωτοβουλιών όπως πχ το πρόγραμμα ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ, οι διαδικασίες για την εκκίνηση του οποίου προβλέπονται και στο φορολογικό νομοσχέδιο, όπως και οι αυξημένες ενισχύσεις για την ανακαίνιση κτιρίων, η κοινωνική αντιπαροχή κα. Παράλληλα, η Κυβέρνηση έχει προχωρήσει και στη διεύρυνση των ανώτατων ορίων για την Golden Visa σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και στα τουριστικά νησιά στις 800.000 ευρώ και στις 400.000 στις υπόλοιπες περιοχές, με χαμηλότερο όριο (250.000) στα διατηρητέα, τα οποία έχουν ανάγκη από επενδυτικά κεφάλαια. Και φυσικά, η μη φορολόγηση των κλειστών ακινήτων για 3 χρόνια εφόσον επανέλθουν στην αγορά, καθώς και όσων μετατραπούν από ακίνητα βραχυχρόνιας σε ακίνητα μακροχρόνιας μίσθωσης, θα συμβάλει και αυτή με την σειρά της στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.

9. Πώς θα διασφαλίσετε ότι η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων θα γίνεται κάθε χρόνο εντός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος;

Για πρώτη φορά θεσπίζεται ένα σαφές και προκαθορισμένο χρονικό πλαίσιο υποβολής των φορολογικών δηλώσεων το οποίο ήταν πάγιο αίτημα τόσο των πολιτών όσο και του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος. Παράλληλα, το κράτος σταματά να ζητά μόνο από τους πολίτες και ζητά και από τον εαυτό του προκειμένου να είναι συνεπές στις προθεσμίες υποβολής των δηλώσεων μέσω της επιβολής σημαντικό χρηματικών κυρώσεων στα στελέχη των δημοσίων οργανισμών που καθυστερούν να διαβιβάζουν τα στοιχεία στην ΑΑΔΕ που είναι απαραίτητα για την προσυμπλήρωση των δηλώσεων. Με αυτόν τον τρόπο, αντιμετωπίζονται στην πράξη τα ζητήματα με τις εκκρεμότητες, τις εντάσεις και τις παρατάσεις των δηλώσεων, αξιοποιώντας πρωτίστως τις προτάσεις των κατεξοχήν ενδιαφερομένων, δηλαδή του φοροτεχνικού κόσμου. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων θα γίνεται από 15 Μαρτίου έως και 15 Ιουλίου κάθε έτους, τόσο για τα φυσικά όσο και για τα νομικά πρόσωπα.

Προβλέπονται, επίσης, κίνητρα για τους πολίτες προκειμένου να συμβάλουν στην προσπάθεια αυτή. Ειδικότερα, εισάγεται έκπτωση για όσους καταβάλουν ολόκληρο το ποσό του φόρου εισοδήματος μέχρι την 31^ηΙουλίου και εφόσον υποβάλουν τη φορολογική τους δήλωση, ως εξής:

• 4% έκπτωση για όποιον υποβάλλει δήλωση από 15 Μαρτίου έως 30 Απριλίου.
• 3% έκπτωση από 1 Μαΐου έως 15 Ιουνίου.
• 2% έκπτωση από 16 Ιουνίου έως 15 Ιουλίου.

Παράλληλα, θεσπίζονται κυρώσεις στους διοικητές Οργανισμών, στους υπηρεσιακούς γραμματείς του Δημοσίου και τους γενικούς γραμματείς των Δήμων καθώς και στους υπευθύνους μισθοδοσίας για τυχόν καθυστερήσεις στην αποστολή δεδομένων στην ΑΑΔΕ που είναι απαραίτητα για την έγκαιρη συμπλήρωση των φορολογικών δηλώσεων. Σε περίπτωση μη έγκαιρης, ανακριβούς διαβίβασης των παραπάνω δεδομένων στην ΑΑΔΕ ή μη εγγραφής στο Μητρώο, προβλέπεται πρόστιμο 2.500 ευρώ στα ευθυνόμενα πρόσωπα. Ως τέτοια θεωρούνται οι επικεφαλής των νομικών προσώπων του Δημοσίου (πχ ΕΦΚΑ, ΕΟΠΥΥ κλπ), για το Δημόσιο οι υπηρεσιακοί γραμματείς, για τους Δήμους οι γενικοί γραμματείς και οριζόντια οι προϊστάμενοι για την εκκαθάριση της μισθοδοσίας. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης διαβίβασης, το πρόστιμο προσαυξάνεται κατά 50 ευρώ για κάθε ημέρα καθυστέρησης.

Τέλος, προβλέπεται η επιβολή προστίμων και σε πρόσωπα εκτός των φορέων του δημοσίου τομέα (π.χ τράπεζες, εισηγμένες, servicers, εκπαιδευτήρια κ.ά.) που είναι υπόχρεα σε διαβίβαση ή υποβολή σε ετήσια βάση στην ΑΑΔΕ στοιχείων για την προσυμπλήρωση των δηλώσεων. Τα πρόστιμα ξεκινούν από 20.000 ευρώ για την παράβαση της εκπρόθεσμης αρχικής διαβίβασης/αποστολής στοιχείων και για την παράβαση της εκπρόθεσμης αποστολής συμπληρωματικών ή/και διορθωτικών στοιχείων και μπορεί να ανέβουν έως τις 50.000 ευρώ σε περίπτωση που τα ακαθάριστα έσοδα των υπόχρεων, υπερβαίνουν το ποσό του ενός 1 εκατ. ευρώ.

10. Στο νομοσχέδιο υπάρχουν διατάξεις για την αλλαγή στην δομή της ΑΑΔΕ. Οι παρεμβάσεις αυτές έρχονται ως αποτέλεσμα δυσλειτουργιών των υπηρεσιών της ΑΑΔΕ που έχουν καταγραφεί ή αναποτελεσματικότητας της Αρχής;

Αντιθέτως! Οι σημαντικές αλλαγές που δρομολογούνται στο διοικητικό μοντέλο της ΑΑΔΕ έχουν ως στόχο την παροχή των εργαλείων προκειμένου ο Οργανισμός να γίνει ακόμα πιο αποτελεσματικός και να λειτουργεί με μεγαλύτερη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα στην κατεύθυνση της βελτίωσης της εξυπηρέτησης του πολίτη, της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών του και της ενίσχυσης του ελεγκτικού και φοροεισπρακτικού του ρόλου. Προς αυτή την κατεύθυνση, προβλέπεται η θέσπιση 3 θέσεων Υποδιοικητών, ο καθένας με διακριτό ρόλο και αντικείμενο, η δυνατότητα πρόσληψης διευθυντών και από τον ιδιωτικό τομέα για συγκεκριμένους τομείς (πχ ψηφιακές λειτουργίες της ΑΑΔΕ, επικοινωνία κλπ) καθώς και ζητήματα λειτουργίας του Συμβουλίου Διοίκησης το οποίο αποκτά ένα πιο θεσμικό ρόλο.

11. Εκτιμάτε ότι τα μέτρα που αφορούν τις εξαγορές και συγχωνεύσεις εταιρειών και οι παρεμβάσεις για την ενίσχυση των νεοφυών επιχειρήσεων απαντούν στις ανάγκες της αγοράς;

Όσα μέτρα προβλέπονται στο νομοσχέδιο είναι το αποτέλεσμα διαβούλευσης με εκπροσώπους της αγοράς απαντώντας σε αιτήματά τους με στόχο την βελτίωση των όρων λειτουργίας της αγοράς και την ισχυροποίησής της. Οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις αποτελούν βασικό εργαλείο για τη μετεξέλιξη της οικονομίας καθώς οδηγούν στη δημιουργία μεγαλύτερων και πιο δυναμικών επιχειρήσεων που μπορούν να είναι ανταγωνιστικές σε διεθνές επίπεδο και να προσφέρουν περισσότερες και πιο ποιοτικές θέσεις εργασίας. Επιπλέον, συνδέονται με την προσέλκυση επενδύσεων που συνεπάγεται εισροή κεφαλαίων στη χώρα, αλλά και συχνά εισροή τεχνογνωσίας από το εξωτερικό. Ειδικά σε ό,τι αφορά τον μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, σήμερα υπάρχει ένα διάσπαρτο και αποσπασματικό πλαίσιο που ξεκινάει από το 1972 και απλώνεται σε νόμους διαφορετικών δεκαετιών. Και αυτό, όπως είναι λογικό, δεν συμβάλει σε ένα περιβάλλον φιλικό προς τις επενδύσεις.

Στόχος των παρεμβάσεων που έχουν συμπεριληφθεί στο νομοσχέδιο είναι να διαμορφωθεί ένα ξεκάθαρο ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο θα αποτελεί το κεντρικό σημείο αναφοράς για επιχειρήσεις και επενδυτές που θέλουν να προχωρήσουν σε συγχωνεύσεις.

Πέραν των κινήτρων για τις συγχωνεύσεις και εξαγορές επιχειρήσεων τα μέτρα του σχεδίου νόμου στοχεύουν και στην ενίσχυση της καινοτομίας και ενδυνάμωση των νεοφυών επιχειρήσεων, στην επέκταση των φορολογικών κινήτρων για την επιστημονική και τεχνολογική έρευνα, στη θέσπιση νέων ορίων δαπανών που εκπίπτουν για την ανάπτυξη και στην καινοτομία των επιχειρήσεων και των επενδυτών.

Με όλα τα παραπάνω, προωθείται ίσως ένα από τα πιο ανταγωνιστικά πλαίσια φορολογικών κινήτρων στην ΕΕ για δαπάνες έρευνας προκειμένου να ενθαρρυνθεί η ανάληψη ρίσκου από τις επιχειρήσεις για επενδύσεις στην έρευνα, να ενισχυθεί η διασύνδεση των επιχειρήσεων με τα πανεπιστήμια και να κατευθυνθούν περισσότερες επενδύσεις σε παραγωγικές δραστηριότητες.

12. Γιατί προχωράει η Κυβέρνηση σε κατάθεση πρόσθετου προϋπολογισμού για το 2024 για δεύτερη φορά; Πού θα κατευθυνθούν οι πόροι αυτοί;

Πράγματι πρόκειται για τον 2^ο συμπληρωματικό προϋπολογισμό που κατατίθεται με στόχο την ενίσχυση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για το 2024. Πιο αναλυτικά, αυξάνεται κατά 400 εκατ. ευρώ η χρηματοδότηση σημαντικών υποδομών και έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη ως εξής: κατά 100 εκατ. ευρώ αυξάνεται ο προϋπολογισμός δημοσίων επενδύσεων 2024 ως προς το εθνικό σκέλος με στόχο την κάλυψη των δαπανών που προέκυψαν λόγω του γρήγορου ρυθμού υλοποίησης των έργων του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ), ιδίως σε περιφερειακό επίπεδο και κατά 300 εκατ. ευρώ ως προς το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος για την αποπληρωμή των έργων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου ΕΣΠΑ 2014 – 2020.

Έτσι, μετά την πρόσφατη προσθήκη 900 εκατ. ευρώ και με τη νέα αύξηση 400 εκατ. ευρώ, το εθνικό ΠΔΕ αυξάνεται για το 2024 κατά 1,3 δισ. ευρώ. Πρόκειται για αύξηση 15% των πόρων του ΠΔΕ που διαμορφώνονται πλέον σε 9,85 δισ. ευρώ (7,1 δισ. ευρώ το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος και 2,75 δισ. ευρώ το εθνικό) από την αρχική πρόβλεψη των 8,55 δισ. ευρώ (6,5 δισ. ευρώ το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος και 2,05 δισ. ευρώ το εθνικό). Συνολικά, το ποσό που διατίθεται μαζί με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ανεβαίνει στα 13,5 δισ. ευρώ χωρίς να συνυπολογιστούν οι εκταμιεύσεις των τραπεζών, που προβλέπονται στα 1,7 δισ. ευρώ στο δανειακό σκέλος του ΤΑΑ.

13. Ποιος είναι ο στόχος της επιβολής του τέλους ανθεκτικότητας σε υπηρεσίες του τουρισμού; Έχει υπολογιστεί εάν θα αποτελέσει «βαρίδι» για την τουριστική κίνηση;

Στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο! Η συγκεκριμένη παρέμβαση, πέραν του γενικότερου στόχου ενίσχυσης της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, στοχεύει τελικά ακριβώς στην αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος και την ενίσχυση της τουριστικής κίνησης της χώρας. Ειδικότερα, τόσο τα έσοδα από το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση σε τουριστικά καταλύματα όσο και σε επιβάτες κρουαζιέρας θα κατευθυνθούν στην κάλυψη δαπανών πρόληψης και αποκατάστασης φυσικών καταστροφών, σε έργα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και σε δαπάνες βελτίωσης των υποδομών για τη στήριξη του τουριστικού προϊόντος της χώρας.

Ειδικότερα:

Το Πρόγραμμα, ενώ κάλυπτε αρχικά 10.000 ανέργους, έχει διευρυνθεί διαδοχικά τόσο αριθμητικά όσο και ποσοτικά ως προς το ύψος της ενίσχυσης, ώστε σήμερα – μετά και την τελευταία πρόσφατη τροποποίηση της ΚΥΑ στις 6 Αυγούστου 2024 – να καλύπτει 26.500 ανέργους. Η τελευταία αύξηση των θέσεων κατά 5.000 έχει επιπλέον δημοσιονομικό κόστος 156 εκατ. ευρώ, ενώ το κόστος του συνολικού προγράμματος ανέρχεται πλέον στα 626 εκατ. ευρώ.

Αναλυτικά:

• Προκειμένου να ενισχυθεί και να βελτιωθεί το πρόγραμμα των 10.000 θέσεων εργασίας, που είχε καταγράψει μόνο 1.200 προσλήψεις από το 2017 που θεσπίστηκε, με την από 13/06/2020 ΚΥΑ προστέθηκαν 5.000 θέσεις που είχαν αφαιρεθεί το 2018, επιπλέον των 3.700 κενών θέσεων. Επιπρόσθετα, επεκτάθηκε σε όλους τους ΟΤΑ καθώς και τα ΝΠΔΔ, ενώ αυξήθηκε η επιδότηση από το 50% στο 75% του μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους με ανώτατο όριο τα 750 ευρώ μηνιαίως. Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος του προγράμματος προβλέφθηκε αρχικά σε 209,6 εκατ. ευρώ.
• Με την από 16/09/2022 ΚΥΑ το πρόγραμμα επεκτάθηκε για επιπλέον 6.500 θέσεις.
• Με την από 07/11/2023 ΚΥΑ το πρόγραμμα επεκτάθηκε κατά 5.000 θέσεις. Επιπρόσθετα, επιλέξιμοι είναι πλέον όλοι οι άνεργοι ηλικίας 55 ετών και άνω ανεξαρτήτως εάν είναι μακροχρόνια άνεργοι, καθώς και άνεργοι άνω των 67 που δεν έχουν θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης.
• Με την από 06/08/2024 ΚΥΑ το πρόγραμμα επεκτάθηκε για επιπλέον 5.000 θέσεις, φτάνοντας τις συνολικά τις 26.500. Η πρόσθετη δαπάνη για την τελευταία επέκταση των 5.000 θέσεων ανέρχεται σε 156 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 90 εκατ. ευρώ επιβαρύνει τον προϋπολογισμό της ΔΥΠΑ και 66 εκατ. ευρώ τον προϋπολογισμό των ΟΤΑ και των φορέων Γενικής Κυβέρνησης. Η συνολική εκτιμώμενη δαπάνη του προγράμματος έχει ανέλθει στα 625,8 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 367,8 εκατ. ευρώ επιβαρύνει τον προϋπολογισμό της ΔΥΠΑ και 258 εκατ. ευρώ τον προϋπολογισμό των ΟΤΑ και των φορέων Γενικής Κυβέρνησης.

Είναι προφανές ότι το Πρόγραμμα επεκτείνεται διαδοχικά, λαμβάνοντας υπόψη τη λήξη της θητείας των παλαιότερων ωφελούμενων και την εισροή νέων ωφελούμενων, αλλά και το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος που επιβαρύνει τον τακτικό προϋπολογισμό. Το μόνο το οποίο έχει συμβεί και προφανώς παρεξηγείται – καλόπιστα ή κακόπιστα από ορισμένους – είναι ότι υπάρχουν οροφές τόσο δαπανών όσο και θέσεων που δεν είναι δυνατόν να ξεπεραστούν.

Υπολογίζεται ότι και μετά την τελευταία επέκταση των δικαιούχων κατά 5.000, και ενώ το πρόγραμμα είχε αρχικά σχεδιαστεί ώστε να υπάρχουν 10.000 ενεργοί δικαιούχοι, από τους περίπου 26.500 που έχουν προσληφθεί έως σήμερα, περισσότεροι από 17.000 είναι σήμερα ενεργοί. Οι δικαιούχοι προσλαμβάνονται κάθε φορά για 12 μήνες με δυνατότητα επέκτασης 12 επιπλέον μηνών. Είναι κατανοητό ότι υπάρχουν δεδομένα δημοσιονομικά περιθώρια τόσο στον προϋπολογισμό της ΔΥΠΑ, όσο και των ΟΤΑ και των φορέων Γενικής Κυβέρνησης που ορίζουν τον ρυθμό με το οποίο επεκτείνονται οι θέσεις του προγράμματος. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών βρίσκεται σε συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας και τη ΔΥΠΑ ώστε εντός του 2025 να επεκταθεί το πρόγραμμα, όπως συνέβη κατ’ επανάληψη το 2022, το 2023 και πρόσφατα τον Αύγουστο του 2024.

Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται σε συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία και τους κατά τόπους Δήμους, ενώ οι καταγγελίες που εξετάστηκαν προήλθαν κατά βάση μέσω της εφαρμογής MyCoast, αλλά και μέσω τηλεφωνικών κλήσεων από τους πολίτες στις κατά τόπους Κτηματικές Υπηρεσίες.

Η γενική εικόνα από τους μαζικούς ελέγχους των τελευταίων εβδομάδων είναι σαφώς πιο βελτιωμένη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, καθώς η πλειονότητα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στις παραλίες έχουν συμμορφωθεί με τους νέους κανόνες και το νέο νομικό πλαίσιο.

Ωστόσο, από τους ελέγχους προέκυψαν και αρκετές παραβάσεις, που περιλαμβάνουν απουσία ανάρτησης πινακίδων μέχρι υπερβάσεις του υπό κατάληψη χώρου από επιπλέον ομπρελοκαθίσματα, άλλες κατασκευές καθώς και περιπτώσεις που ήταν αυθαίρετη η κατάληψη χωρίς σύμβαση παραχώρησης. Σε όλες τις επιχειρήσεις που αποδείχθηκαν παραβάσεις, δρομολογήθηκαν όλα τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα, ενώ στις περιπτώσεις που δεν υπήρχε σύμβαση έχουν διενεργηθεί συνολικά 36 σφραγίσεις τμημάτων παραλίας που παράνομα είχαν καταληφθεί, εκ των οποίων οι 14 την τελευταία εβδομάδα στις περιοχές Κέρκυρα (2), Μεσσηνία (2), Ηλεία (3), Κεφαλλονιά (7).

Σημειώνεται πως οι 7 περιοχές της χώρας που από την αρχή του καλοκαιριού συγκέντρωσαν τις περισσότερες καταγγελίες και ελέγχθηκαν κατά προτεραιότητα είναι οι εξής:

– Χαλκιδική: Εξετάστηκαν 1.930 καταγγελίες. Έχουν πραγματοποιηθεί αυτοψίες σε 24 παραλίες όπου έχουν γίνει περίπου 1.500 καταγγελίες.

– Ανατολική Αττική: Εξετάστηκαν 1.579 καταγγελίες από τις οποίες 183 τις τελευταίες 5 μέρες. Έχουν πραγματοποιηθεί αυτοψίες σε 22 παραλίες, δηλαδή στο 80% των παραλιών όπου έχουν γίνει καταγγελίες.

– Πρέβεζα: Εξετάστηκαν 1.355 καταγγελίες. Τα κλιμάκια των ελεγκτών προχώρησαν σε ελέγχους σε 8 παραλίες, στις οποίες έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 600 καταγγελίες.

– Δωδεκάνησα: Εξετάστηκαν 799 καταγγελίες. Τα κλιμάκια των ελεγκτών προχώρησαν σε ελέγχους σε 16 παραλίες, όπου έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 330 καταγγελίες. Στη Ρόδο έχει συσταθεί κοινή ομάδα ελέγχου μεταξύ Κτηματικής Υπηρεσίας, Δήμου και άλλων υπηρεσιών και υπάρχει συντονισμός και στενή συνεργασία για τους ελέγχους.

– Κυκλάδες: Οι Κυκλάδες συγκεντρώνουν φέτος σχετικά χαμηλό αριθμό καταγγελιών. Μέχρι στιγμής έχουν ελεγχθεί 552 καταγγελίες και έχουν πραγματοποιηθεί αυτοψίες σε Μύκονο και Πάρο. Κλιμάκιο της Κτηματικής Υπηρεσίας βρίσκεται στη Θήρα και συνεργάζεται για ελέγχους και αυτοψίες με τον Δήμο ενώ υπάρχει επίσης συνεργασία με τον Δήμο για αυτοψίες στην Νάξο, Τήνο και ‘Ανδρο.

– Κέρκυρα: Εξετάστηκαν 372 καταγγελίες. Διενεργήθηκαν αυτοψίες σε 4 παραλίες στις οποίες έγιναν 77 καταγγελίες.

– Χανιά: Εξετάστηκαν 264 καταγγελίες συνολικά, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε συνολικά 7 παραλίες, στις οποίες ήδη έχουν διενεργηθεί αυτοψίες.