Παναγιώτης Δρίβας

Ποια προϊόντα τροφοδότησαν τον πληθωρισμό

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Μάιο, τις μεγαλύτερες αυξήσεις κατέγραψαν τα είδη κρέατος. Ειδικότερα, το μοσχάρι πωλείται ακριβότερα κατά 17,6% σε σχέση με πέρυσι, ενώ το αρνί και κατσίκι καταγράφουν αύξηση 16,2%. Στα πουλερικά η ετήσια ανατίμηση ανέρχεται στο 6%.

Ανοδικά κινήθηκαν επίσης τα αλίπαστα ψάρια (+12,6%), η μαργαρίνη και τα φυτικά λίπη (+10,6%), τα αλλαντικά (+4,9%), τα φρούτα (+3,5%), τα λαχανικά (+4,1%) και ο καφές (+5,2%). Αυξήσεις καταγράφηκαν ακόμη στα γαλακτοκομικά και τα αυγά (+2,7%) καθώς και στο ψωμί και τα προϊόντα αρτοποιίας (+0,9%).

Στον τομέα της στέγασης, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 7,7%, ενώ το κόστος για επισκευή και συντήρηση κατοικίας ενισχύθηκε κατά 6,8%.

Ιδιαίτερα ισχυρές πιέσεις καταγράφονται και στην ενέργεια, καθώς το πετρέλαιο κίνησης αυξήθηκε κατά 24,4% και η βενζίνη κατά 21,5% σε ετήσια βάση.

Ανατιμήσεις παρατηρούνται και στις υπηρεσίες, με τις τιμές σε εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία και ταχυφαγεία να αυξάνονται κατά 8,5%, τα ξενοδοχεία κατά 9,5%, τα αεροπορικά εισιτήρια κατά 19,2%, τα ασφάλιστρα υγείας κατά 7% και τις υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας κατά 3,8%.

Στον αντίποδα, σημαντική αποκλιμάκωση σημειώθηκε στο ελαιόλαδο, η τιμή του οποίου υποχώρησε κατά 11,1%, ενώ μειωμένες κατά 7,8% εμφανίζονται οι τιμές στα δημητριακά πρωινού.

Στο 5,2% ο πληθωρισμός τον Μάιο

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση σε σχέση με τον Απρίλιο, ο πληθωρισμός παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, διαμορφώθηκε στο 5,2% τον Μάιο, έναντι 5,4% τον Απρίλιο.

Στην κατηγορία «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» οι ετήσιες ανατιμήσεις έφτασαν το 3,5%, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών σε κρέατα, ψωμί, γαλακτοκομικά, αυγά, αλλαντικά, φρούτα, λαχανικά και καφέ. Μέρος των πιέσεων αντισταθμίστηκε από τις μειώσεις στο ελαιόλαδο, στα δημητριακά πρωινού και στα νωπά ή κατεψυγμένα ψάρια.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι μέσα στους πρώτους πέντε μήνες του 2026 ο πληθωρισμός έχει υπερδιπλασιαστεί, από 2,5% τον Ιανουάριο σε 5,2% τον Μάιο.

Οι ανατιμήσεις αλλάζουν τις διατροφικές συνήθειες

Οι συνεχείς αυξήσεις στο κρέας φαίνεται ότι επηρεάζουν άμεσα τη συμπεριφορά των καταναλωτών.

Σύμφωνα με έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, το ποσοστό των πολιτών που δηλώνουν ότι περιορίζουν την κατανάλωση κρέατος ανήλθε στο 45% το 2026, από 36% το 2025, καταγράφοντας σημαντική αύξηση μέσα σε μόλις έναν χρόνο.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη παίζει η εκτίναξη της τιμής του μοσχαρίσιου κρέατος, η οποία αυξήθηκε κατά 17,6% σε ετήσια βάση, επιβαρύνοντας σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Συνεννόηση κυβέρνησης και σούπερ μάρκετ για συγκράτηση τιμών

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, και της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), με βασικό αντικείμενο τη συγκράτηση του κόστους ζωής και την αποτροπή νέων ανατιμήσεων.

Οι εκπρόσωποι του οργανωμένου λιανεμπορίου υποστήριξαν ότι τα σούπερ μάρκετ συνεχίζουν να απορροφούν μέρος των πληθωριστικών πιέσεων, παρά τις αυξημένες επιβαρύνσεις που προκαλούν οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και ιδιαίτερα η ένταση στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, υπογράμμισαν ότι ο πληθωρισμός στα ελληνικά σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε τον Μάιο στο 1,14%, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον γενικό πληθωρισμό τροφίμων στην Ελλάδα.

Η ΕΣΕ επανέλαβε τη δέσμευσή της ότι οποιεσδήποτε μειώσεις τιμών από τη βιομηχανία τροφίμων και καταναλωτικών αγαθών θα μεταφερθούν άμεσα στα ράφια, ενώ τόνισε την ανάγκη εφαρμογής ενός πλαισίου σταθερών και μειωμένων τιμών για τα βασικά καταναλωτικά αγαθά.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Όπως είχε επισημάνει κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο υπουργείο Εσωτερικών, “για πρώτη φορά θα του δώσουμε τα εργαλεία να μπορεί να μας αξιολογεί συνολικά και να μας κάνει υποδείξεις για το πώς μπορούμε να βελτιωθούμε”.

Το Μέγαρο Μαξίμου προβάλλει ιδιαίτερα το συνολικό ζήτημα της αξιολόγησης ως βασική προτεραιότητα της κυβερνητικής πολιτικής και ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προαναγγείλει ότι το κόμμα του θα προτείνει να συμπεριληφθεί η συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης και στην ατζέντα της συνταγματικής αναθεώρησης που θα εκκινήσει ως το τέλος του 2025.

Η διαδικασία αξιολόγησης από τους πολίτες που δρομολογείται σήμερα θα περιλαμβάνει σημαντικές υπηρεσίες που παρέχει τόσο το κεντρικό κράτος, όπως ο e-ΕΦΚΑ και τα μέσα μαζικής μεταφοράς, όσο και η Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπως καθαριότητα,  φωτισμός στους δρόμους, χώροι στάθμευσης και παιδικοί σταθμοί. Επίσης,  υπηρεσίες και υποδομές όπως η ΑΑΔΕ, η ΔΥΠΑ, το Κτηματολόγιο, τα ΚΑΠΗ, οι Πολεοδομίες, η ανακύκλωση, οι χώροι πρασίνου, οι παιδικές χαρές, η κάλυψη των αναγκών ατόμων με αναπηρία, τα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, τα δημοτικά ιατρεία, ακόμα και οι πρόνοιες για τα ζώα συντροφιάς.

Στη λίστα και ψηφιακές υπηρεσίες, όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και υπηρεσίες που παρέχονται μέσω του gov.gr, όπως η συμπλήρωση υπεύθυνης δήλωσης, ο ψηφιακός έλεγχος εισιτηρίων για γήπεδα και το e-παράβολο. Η αξιολόγηση θα γίνεται στη βάση μίας κλίμακας από το 1 έως το 10, ενώ θα υπάρχουν και δύο σημεία παρατηρήσεων.

• Θα γίνεται ανώνυμα, μέσω τακτικού ερωτηματολογίου που θα μπορούν να συμπληρώσουν εθελοντικά όσοι ενδιαφέρονται και η πλατφόρμα αναμένεται να ανοίγει δύο φορές τον  χρόνο.

Για υπηρεσίες  όπου η εξυπηρέτηση του πολίτη συνήθως γίνεται πρόσωπο με πρόσωπο, όπως για παράδειγμα τα ΚΕΠ, σχεδιάζεται να υπάρξει μία συμπληρωματική μέθοδος αξιολόγησης, σύμφωνα με την οποία,  μετά την εξυπηρέτησή του, ο πολίτης θα λαμβάνει στο κινητό του ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο, μέσω του οποίου θα μπορεί να αξιολογήσει τόσο την υπηρεσία όσο και τη διαδικασία που ακολουθήθηκε για την κάλυψη των αναγκών του.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα τρίτο επίπεδο αξιολόγησης– μετά από την εσωτερική και από αυτή που θα γίνεται οριζόντια από τους πολίτες- το οποίο  θα αφορά πλέον τοπικές υπηρεσίες του δημοσίου.

Κυβερνητική πρόθεση είναι τα στοιχεία που θα προκύπτουν από τα σχόλια των πολιτών να αναλύονται σε διάφορα επίπεδα: ανά φορέα, υπηρεσία, περιφέρεια, περιφερειακή ενότητα, δήμο και δημοτική ενότητα, ακόμα και σε επίπεδο ταχυδρομικού κώδικα, ενώ οι απαντήσεις θα εξετάζονται και με βάση την ηλικιακή ομάδα των συμμετεχόντων.

Όπως επισημαίνουν κυβερνητικά στελέχη, “μέσα από αυτή την πολυεπίπεδη μελέτη των αποτελεσμάτων, ο άμεσος στόχος του νέου συστήματος είναι ο εντοπισμός συγκεκριμένων σημείων όπου παρατηρούνται πρακτικές δυσλειτουργίες και δεν ικανοποιούνται οι προσδοκίες των φορολογουμένων”.

Σημειώνουν παράλληλα ότι “σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, οι απαντήσεις των πολιτών θα επιτρέψουν την οικοδόμηση μίας μεγάλης τράπεζας δεδομένων που θα επιτρέπει την αντιμετώπιση συστημικών αδυναμιών του Δημοσίου αλλά και την αναγνώριση επιτυχημένων πρακτικών, που μπορούν να δοκιμαστούν ευρύτερα”.

Στόχος της κυβέρνησης είναι τα δεδομένα που θα προκύψουν να είναι διαθέσιμα σε όλους.

Σημειώνεται ότι την ώρα που ξεκινά η αξιολόγηση των υπηρεσιών του Δημοσίου από τους πολίτες, βρίσκεται σε εξέλιξη και η εσωτερική αξιολόγηση στο δημόσιο για το 2024, βάσει του  νόμου που ψηφίστηκε το 2022 και εφαρμόστηκε πρώτη φορά το 2023.