Το επίσημο πόρισμα των ελεγκτών της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ), το οποίο αποκαλύπτει η εφημερίδα Η Καθημερινή, είναι ένας πραγματικός «κόλαφος».

Η έρευνα αφορά το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Ολοκληρωμένη Διαχείριση Δικτύων Ύδρευσης» που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ, με τους ελεγκτές να εντοπίζουν όργιο παρανομιών, στημένους διαγωνισμούς και εξωφρενικές υπερκοστολογήσεις που αγγίζουν το 700%.

Το σχετικό πόρισμα βρίσκεται ήδη στα χέρια της διοικήτριας της ΕΑΔ, Αλεξάνδρας Ρογκάκου, ενώ λόγω της διαχείρισης κοινοτικών πόρων, την υπόθεση διερευνά παράλληλα η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αλλά και η Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Η ανώνυμη καταγγελία και το colpo grosso των 500 εκατ. ευρώ

Το κουβάρι της σκανδαλώδους υπόθεσης, την οποία είχε φέρει στο φως με σειρά αποκαλυπτικών ρεπορτάζ ο ιστότοπος iEidiseis.gr, άρχισε να ξετυλίγεται το 2024. Αφορμή στάθηκε ένα 28σέλιδο έγγραφο-φωτιά που κατέθεσε ανώνυμος πληροφοριοδότης, περιγράφοντας με κάθε λεπτομέρεια τις μεθοδεύσεις σε περισσότερες από 50 προμήθειες δήμων και ΔΕΥΑ.

Η κομπίνα, σύμφωνα με το πόρισμα, βασίστηκε σε δύο πυλώνες:

• Οι τιμές των ψηφιακών συστημάτων διογκώθηκαν τεχνητά έως και 7 φορές πάνω από την πραγματική τους αξία.
• Μέσω προσυνεννοημένων τεχνικών μελετών, οι δήμοι εμφάνιζαν ανάγκη για πολύ μεγαλύτερο αριθμό υδρομέτρων από τον πραγματικά απαιτούμενο, διογκώνοντας το τελικό κόστος προς όφελος συγκεκριμένων προμηθευτών.

Το μέσο κόστος ανά δήμο άγγιζε τα 9 εκατομμύρια ευρώ. Συνολικά, η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ενέκρινε 55 τέτοιες προτάσεις, γεγονός που σημαίνει ότι η συνολική διασπάθιση δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος προσεγγίζει το ιλιγγιώδες ποσό των 500 εκατομμυρίων ευρώ.

Τα «καυτά» e-mails και τα εμπόδια στις διώξεις

Τα στοιχεία που συνέλεξε η ΕΑΔ θεωρούνται αδιάσειστα. Κυβερνητικός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας στην Καθημερινή, αποκάλυψε ότι η ηλεκτρονική αλληλογραφία (e-mails) που εντοπίστηκε ανάμεσα σε στελέχη των δήμων και στις εμπλεκόμενες εταιρείες αποδεικνύει πλήρη προσυνεννόηση. Όλα ήταν «στημένα»: από τις τιμές και το ύψος των οικονομικών προσφορών, μέχρι τα φωτογραφικά τεχνικά χαρακτηριστικά των διαγωνισμών, ώστε να αποκλείονται άλλοι διεκδικητές.

Παρά την ξεκάθαρη εικόνα, οι ποινικές διώξεις καθυστερούν. Η εξέλιξη της υπόθεσης έχει «κολλήσει» στους εξαιρετικά αργούς ρυθμούς με τους οποίους κινείται η παράλληλη έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία, σύμφωνα με εκτιμήσεις, δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026.

Ωστόσο, η δικαστική ανατροπή ενδέχεται να έρθει από το εξωτερικό. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ανοίξει τον δικό της κύκλο ανακρίσεων και, σύμφωνα με πληροφορίες, το κατώφλι της πέρασαν πρόσφατα δύο κομβικοί μάρτυρες που γνωρίζουν άριστα το παρασκήνιο των απευθείας συνεννοήσεων, προκειμένου να καταθέσουν όλα τα στοιχεία για τη διασπάθιση των ευρωπαϊκών κονδυλίων.