Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η επιχείρηση διεξάγεται από ειδική ομάδα που συγκροτήθηκε μετά τις επιθέσεις και φέρει την ονομασία «NILI», όνομα που παραπέμπει σε εβραϊκό ακρωνύμιο με ιστορικές αναφορές στις μυστικές επιχειρήσεις πληροφοριών.

Στόχος της ομάδας είναι να εντοπίσει κάθε άτομο που φέρεται να συμμετείχε στις επιθέσεις της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ, είτε πρόκειται για ανώτερα στελέχη της οργάνωσης είτε για χαμηλόβαθμους μαχητές ή άτομα που κατηγορούνται ότι ακολούθησαν τις επιδρομές σε ισραηλινές κοινότητες.

Το δημοσίευμα αναφέρει ότι οι ισραηλινές αρχές αξιοποιούν ένα ευρύ φάσμα τεχνολογικών εργαλείων και πληροφοριών, από λογισμικά αναγνώρισης προσώπου και ανάλυση βίντεο μέχρι γεωεντοπισμό κινητών τηλεφώνων, καταγραφές από κάμερες ασφαλείας και στοιχεία που προκύπτουν από ανακρίσεις συλληφθέντων.

Παράλληλα, γίνεται λόγος για συνδυασμό στρατιωτικών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων πληροφοριών, με τις ισραηλινές δυνάμεις να επιχειρούν τόσο εντός της Λωρίδας της Γάζας όσο και εκτός αυτής, αναζητώντας πρόσωπα που θεωρούνται ότι είχαν ενεργό ρόλο στις επιθέσεις.

Το τραύμα της 7ης Οκτωβρίου

Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 από τη Χαμάς προκάλεσε βαθύ σοκ στην ισραηλινή κοινωνία. Ένοπλοι εισέβαλαν σε κοινότητες και στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νότιο Ισραήλ, σκοτώνοντας εκατοντάδες ανθρώπους και παίρνοντας ομήρους.

Από τότε, η ισραηλινή κυβέρνηση έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι στόχος της είναι όχι μόνο η στρατιωτική εξουδετέρωση της Χαμάς, αλλά και ο εντοπισμός όλων όσων συμμετείχαν στις επιθέσεις.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η λογική πίσω από τη δημιουργία της ομάδας «NILI» είναι ότι το Ισραήλ θεωρεί την επιχείρηση αυτή αναγκαία τόσο για λόγους αποτροπής όσο και για να αποδώσει δικαιοσύνη στη μνήμη των θυμάτων.

Το δημοσίευμα υποστηρίζει ακόμη ότι αρκετοί από τους στόχους έχουν ήδη σκοτωθεί σε αεροπορικά πλήγματα ή σε επιχειρήσεις των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, ενώ άλλοι εξακολουθούν να αναζητούνται.

Οι αντιδράσεις και οι κατηγορίες

Την ίδια ώρα, η συγκεκριμένη πολιτική προκαλεί σοβαρές αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και νομικούς κύκλους, που εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές εξωδικαστικές εκτελέσεις και παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, επικριτές της επιχείρησης υποστηρίζουν ότι η διαδικασία στοχοποίησης υπόπτων χωρίς δίκη δημιουργεί σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, ειδικά σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν απώλειες αμάχων.

Από την ισραηλινή πλευρά, ωστόσο, προβάλλεται το επιχείρημα ότι οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν μέρος ενός πολέμου κατά της τρομοκρατίας και ότι οι υπεύθυνοι για τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου δεν μπορούν να παραμείνουν ατιμώρητοι.

Το ρεπορτάζ σημειώνει ακόμη ότι η επιχείρηση συνεχίστηκε και σε περιόδους προσωρινής εκεχειρίας στη Γάζα, γεγονός που δείχνει τη σημασία που αποδίδουν οι ισραηλινές υπηρεσίες στην αποστολή αυτή.

Κεντρικό ρόλο στην επιχείρηση φαίνεται να διαδραματίζει η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης και προηγμένων συστημάτων ανάλυσης δεδομένων. Οι ισραηλινές υπηρεσίες ασφαλείας συνδυάζουν πληροφορίες από drones, τηλεπικοινωνιακά δεδομένα, βίντεο από επιθέσεις και καταθέσεις κρατουμένων, επιχειρώντας να δημιουργήσουν ένα πλήρες δίκτυο ταυτοποίησης υπόπτων.

Στόχος είναι να χαρτογραφηθεί με ακρίβεια ποιος συμμετείχε, ποιος έδωσε εντολές και ποιος είχε υποστηρικτικό ρόλο στις επιθέσεις.

Η εκστρατεία αυτή έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες και πιο μακροχρόνιες επιχειρήσεις πληροφοριών στην πρόσφατη ιστορία του Ισραήλ, αποτυπώνοντας το μέγεθος του σοκ που προκάλεσαν οι επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου στην ισραηλινή κοινωνία και στο πολιτικό σύστημα της χώρας.

Σύμφωνα με την έρευνα, ιρανικά πλήγματα έχουν προκαλέσει ζημιές ή έχουν καταστρέψει τουλάχιστον 228 κτίρια και τμήματα στρατιωτικού εξοπλισμού σε αμερικανικές βάσεις. Στους στόχους περιλαμβάνονται υπόστεγα αεροσκαφών, στρατώνες, εγκαταστάσεις καυσίμων, καθώς και κρίσιμα συστήματα ραντάρ, επικοινωνιών και αεράμυνας.

Το εύρος των επιθέσεων φαίνεται να ξεπερνά σημαντικά όσα έχουν δημοσιοποιηθεί από την αμερικανική πλευρά, ενώ η ένταση των πληγμάτων οδήγησε σε απομάκρυνση μεγάλου μέρους του προσωπικού από βάσεις που βρίσκονταν εντός βεληνεκούς ιρανικών όπλων.

Από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, επτά Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους και περισσότεροι από 400 έχουν τραυματιστεί. Αν και οι περισσότεροι επέστρεψαν γρήγορα στα καθήκοντά τους, καταγράφηκαν και σοβαροί τραυματισμοί.

Η αποτύπωση των ζημιών βασίστηκε σε περισσότερες από 100 δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης, μεγάλο μέρος των οποίων δημοσιοποιήθηκε από ιρανικές πηγές και διασταυρώθηκε με ανεξάρτητα ευρωπαϊκά και εμπορικά δεδομένα. Συνολικά επιβεβαιώθηκαν πλήγματα σε 15 αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι οι επιθέσεις δεν περιορίστηκαν σε υποδομές και εξοπλισμό, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις στόχευσαν και χώρους διαμονής προσωπικού, γεγονός που υποδηλώνει πρόθεση πρόκλησης απωλειών. Παράλληλα, επλήγησαν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, δορυφορικές επικοινωνίες και ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Οι ειδικοί που ανέλυσαν τα δεδομένα επισημαίνουν ότι τα πλήγματα ήταν ακριβή, χωρίς ενδείξεις αποτυχημένης στόχευσης, γεγονός που υποδηλώνει υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής ικανότητας από την πλευρά του Ιράν. Εκτιμούν επίσης ότι ο αμερικανικός στρατός υποτίμησε τόσο τις δυνατότητες στόχευσης όσο και την εξέλιξη των σύγχρονων μέσων, ιδίως των drones.

Παρά την έκταση των ζημιών, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι επηρεάστηκε καθοριστικά η συνολική επιχειρησιακή ικανότητα των ΗΠΑ στην περιοχή. Ωστόσο, η ένταση των επιθέσεων και το κόστος αναχαίτισης —με εκτεταμένη χρήση συστημάτων όπως Patriot και THAAD— αναδεικνύουν τις πιέσεις που δέχεται η αμερικανική αεράμυνα.

Η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση αποφεύγει να σχολιάσει λεπτομερώς τα ευρήματα, υποστηρίζοντας ότι η πλήρης αποτίμηση των ζημιών είναι σύνθετη και θα ολοκληρωθεί μετά το τέλος της σύγκρουσης.

Την ίδια στιγμή, η εξέλιξη των επιχειρήσεων φαίνεται να επαναφέρει κρίσιμα στρατηγικά διλήμματα: είτε περιορισμός της παρουσίας σε πιο ασφαλείς τοποθεσίες με κόστος στην επιχειρησιακή εμβέλεια, είτε διατήρηση των βάσεων με αυξημένο ρίσκο απωλειών.

Η εφημερίδα σημειώνει ότι οι επιχειρήσεις αυτές δεν είναι μεμονωμένες, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική αποδυνάμωσης των ιρανικών δυνατοτήτων και αποτροπής της περαιτέρω ανάπτυξης του πυρηνικού προγράμματος. Εκτιμά δε ότι το ισραηλινό σύστημα ασφαλείας ποντάρει στο ότι η επιδείνωση της οικονομίας και η λαϊκή οργή θα θέσουν το καθεστώς σε μια «μη αναστρέψιμη πορεία προς την κατάρρευση». Ωστόσο, η τελική ευθύνη για την αλλαγή της κατάστασης παραμένει στον ίδιο τον ιρανικό λαό.

Σύμφωνα με το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ οι στοχευμένες επιθέσεις πραγματοποιούνται είτε μέσω αεροπορικών χτυπημάτων είτε μέσω μυστικών επιχειρήσεων, με τη συμμετοχή υπηρεσιών πληροφοριών. Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι η κλιμάκωση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, με τη στρατιωτική πίεση να χρησιμοποιείται ως εργαλείο για την επίτευξη πολιτικών και διαπραγματευτικών στόχων

Πώς εντόπισαν τον Λαριτζανί

Η εφημερίδα ανέφερε σε αποκλειστικό της ρεπορτάζ ότι ο θάνατος δύο υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων πρόσφατα αποτέλεσε σημείο καμπής σε αυτή την εκστρατεία.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών κατάφεραν να εντοπίσουν τον Λαριτζανί, γενικό γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, και να τον σκοτώσουν με πυραυλικό πλήγμα, μόλις λίγες ημέρες μετά από δημόσια εμφάνισή του στους δρόμους της Τεχεράνης.

Την ίδια νύχτα, και βάσει πληροφοριών που διαβιβάστηκαν από «ιρανικές πολιτικές πηγές», σύμφωνα με την εφημερίδα, ισραηλινή επιδρομή στόχευσε τον διοικητή των δυνάμεων «Μπασίτζ», Gholam Reza Soleimani, οδηγώντας στον άμεσο θάνατό του.

Η Wall Street Journal ανέφερε ότι εξέτασε έγγραφα και λεπτομερείς λίστες στόχων που αποκαλύπτουν μια τεράστια προσπάθεια αποδυνάμωσης της εσωτερικής δομής ελέγχου στο Ιράν.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, το Ισραήλ έχει εκτοξεύσει μέχρι στιγμής περίπου 10.000 πυρομαχικά, πλήττοντας χιλιάδες στόχους, μεταξύ των οποίων περισσότεροι από 2.200 που σχετίζονται με το Φρουρούς της Επανάστασης, τη δύναμη Μπασίτζ και τις εσωτερικές δυνάμεις ασφαλείας.

Η στρατηγική αυτή —σύμφωνα με Ισραηλινούς και Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στην εφημερίδα— στοχεύει στο να εξαναγκάσει τις δυνάμεις ασφαλείας να εγκαταλείψουν τα οχυρωμένα τους κέντρα και να εκτεθούν, ώστε στη συνέχεια να καταδιώκονται σε προσωρινά σημεία συγκέντρωσης, ακόμη και σε κρυψώνες κάτω από γέφυρες ή μέσα σε αθλητικά συγκροτήματα.

Τα έγγραφα που εξέτασε η εφημερίδα αποκαλύπτουν ότι μία από τις πιο αιματηρές επιθέσεις σημειώθηκε κατά την πρώτη εβδομάδα του πολέμου, όταν ισραηλινά μαχητικά βομβάρδισαν το Azadi Stadium και άλλα συγκροτήματα, αφού οι υπηρεσίες πληροφοριών πληροφορήθηκαν εναλλακτικό σχέδιο συγκέντρωσης των δυνάμεων ασφαλείας εκεί.

Οι επιθέσεις αυτές προκάλεσαν τον θάνατο εκατοντάδων μελών των δυνάμεων ασφαλείας και στρατιωτών, σύμφωνα με την εφημερίδα.

• Σε άλλη εξέλιξη, η εφημερίδα ανέφερε ότι πράκτορες της Mossad άρχισαν να πραγματοποιούν απευθείας τηλεφωνικές κλήσεις σε Ιρανούς στρατιωτικούς και αξιωματούχους ασφαλείας, απειλώντας τους ονομαστικά.

Η εφημερίδα παρέθεσε το περιεχόμενο μιας τέτοιας κλήσης —την οποία δήλωσε ότι εξέτασε— μεταξύ ανώτερου Ιρανού αξιωματικού και πράκτορα της Μοσάντ.

«Γνωρίζουμε τα πάντα για σένα· το όνομά σου βρίσκεται στη μαύρη λίστα μας και διαθέτουμε όλες τις πληροφορίες που σε αφορούν. Σε κάλεσα για να σε προειδοποιήσω εκ των προτέρων ότι πρέπει να σταθείς στο πλευρό του λαού σου. Αν δεν το κάνεις, η μοίρα σου θα είναι ίδια με του ηγέτη σου. Με ακούς;»

Η εφημερίδα ισχυρίζεται ότι ο Ιρανός αξιωματικός απάντησε:

«Αδελφέ μου, ορκίζομαι στο Κοράνι ότι δεν είμαι εχθρός σας. Θεωρούμαι ήδη νεκρός. Σας παρακαλώ, απλώς ελάτε να μας βοηθήσετε».

Παρά την τεράστια αυτή πίεση, η εφημερίδα μετέφερε προειδοποίηση πολιτικού αναλυτή ότι «η ανατροπή μιας κυβέρνησης από αέρος είναι δύσκολη, αν όχι αδύνατη».

Ο Farzin Nadimi, ερευνητής στο Washington Institute for Near East Policy, δήλωσε ότι εάν το καθεστώς επιβιώσει, ενδέχεται να εξέλθει από την κρίση «πιο τολμηρό και πιο επικίνδυνο».

Ποιος είναι ο αντικαταστάτης Σαΐντ Τζαλίλι

Το CNN επιχειρώντας να χαρτογραφήσει το προφίλ του πιθανότερου διαδόχου του Αλί Λαριτζανί αναφέρει ότι η αντικατάσταση του δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.

Σύμφωνα με το νόμο, ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν θα είναι αυτός που θα διορίσει τον επόμενο σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας με τις φήμες να αναφέρουν ότι ο πιθανότερος αντικαταστάτης του Λαριτζανί θα είναι ο Σαΐντ Τζαλίλι.

Ο Τζαλίλι στο παρελθόν έχει διατελέσει σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, ήταν επικεφαλής διαπραγματευτής για τα πυρηνικά και είναι επί του παρόντος μέλος του Συμβουλίου Διακρίσεως της Σκοπιμότητας.

Ο αναλυτής για το Ιράν και λέκτορας στο πανεπιστήμιο του Γέιλ, Αράς Αζίζι, σημειώνει ότι «ο Τζαλίλι είναι ένας σκληροπυρηνικός, ηγέτης του πιο αντιδυτικού και εξτρεμιστικού τμήματος του καθεστώτος.

«Η ανάληψή του στη θέση αυτή θα υπογράμμιζε μια απότομη στροφή προς τους σκληροπυρηνικούς, καθώς ο Λαριτζάνι θεωρούνταν πολύ περισσότερο μια κεντρώα και ρεαλιστική προσωπικότητα» προσθέτει ο ίδιος.

Όπως αναφέρει το CNN ο Λαριτζανί θεωρούνταν από πολλούς αναλυτές ως ο σημαντικότερος υπεύθυνος λήψης αποφάσεων στη χώρα, ένας έμπειρος διαπραγματευτής, ικανός να συνεργάζεται τόσο με διαφορετικές παρατάξεις εντός του καθεστώτος όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Ο Τζαλίλι, ωστόσο, ενδέχεται να είναι λιγότερο ικανός στο να συνεργάζεται με τα διάφορα μέρη του συστήματος του Ιράν, όπως ήταν ο Λαριτζάνι, σημειώνει το αμερικανικό δίκτυο.

«Η ακαμψία και ο εξτρεμισμός του ενδέχεται να αποτελέσουν σημείο ευπάθειας για το καθεστώς της Τεχεράνης και να μειώσουν την ικανότητά του να χειριστεί την δεινή κατάσταση στην οποία βρίσκεται», εξηγεί ο Αζίζι.

Η ελίτ των Φρουρών της Επανάστασης «κατέχει μεγάλο μέρος της πραγματικής εξουσίας στο Ιράν σήμερα» και έτσι μπορεί να επιθυμεί κάποιον με «περισσότερη στρατιωτική εμπειρία που θα ήταν πιο κατάλληλος για την παρούσα συγκυρία», προσθέτει ο ίδιος,

Όποιος και αν επιλεγεί ως αντικαταστάτης του Λαριτζάνι θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.

«Δεδομένου ότι το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας είναι πλέον το κύριο κέντρο εξουσίας στο Ιράν, ο αντικαταστάτης του Λαριτζάνι στο συμβούλιο θα διαμορφώσει την ισορροπία εξουσίας στο Ιράν και θα επηρεάσει τη στάση του απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε τυχόν διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο ειδικός επί του Ιράν που επικαλείται το CNN.

Μετά το θάνατο του Λαριτζάνι, ο Τζαλίλι δημοσίευσε ένα μήνυμα στο οποίο ανέφερε ότι «αυτές οι ενέργειες δεν θα σώσουν τον αδύναμο εχθρό από το τέλμα στο οποίο έχει παγιδευτεί· αντίθετα, θα επιταχύνουν την πορεία της ήττας και της ταπείνωσής του», σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Η εφημερίδα εξήγησε ότι αμερικανικά και ισραηλινά αεροσκάφη, εκτός από τα αεροσκάφη επιτήρησης, πετούν πάνω από αυτές τις βάσεις και στοχεύουν πλατφόρμες εκτόξευσης πυραύλων μόλις βγουν από τις σήραγγες για να βάλουν φωτιά.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας, η Ουάσινγκτον επικεντρώνει τις επιθέσεις της σε πυραυλικές βάσεις στο νότιο Ιράν, ενώ η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία επικεντρώνεται σε περιοχές στα βόρεια και δυτικά της χώρας.

Ένας Ιρανός αξιωματούχος, τον οποίο επικαλείται η εφημερίδα, δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι σε θέση να αντικαταστήσει γρήγορα τις κατεστραμμένες πλατφόρμες πυραύλων, αν και οι υπόγειες «πόλεις πυραύλων» έχουν γίνει ένα αδύναμο σημείο.

Ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν επίθεση σε πλατφόρμα εκτόξευσης βαλλιστικών πυραύλων στην περιοχή Κομ του Ιράν, καταστρέφοντας την πλατφόρμα που είχε προετοιμαστεί για εκτόξευση προς το Ισραήλ.

Ο ισραηλινός στρατός κατέστρεψε επίσης ένα αμυντικό σύστημα στο Ισφαχάν που, όπως είπε, στόχευε τα αεροσκάφη του.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι η ομάδα κρούσης του αεροπλανοφόρου Gerald Ford συνεχίζει να διεξάγει επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν όλο το εικοσιτετράωρο από τη Μεσόγειο Θάλασσα.

Η διοίκηση πρόσθεσε ότι η παρουσία μιας ακόμη ομάδας αμερικανικών αεροπλανοφόρων στη Μέση Ανατολή σημαίνει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις ασκούν στρατιωτική πίεση στο Ιράν από τη θάλασσα.

Οι Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν την έναρξη του 19ου κύματος επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, με στόχο το Ισραήλ και τις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση.

Η ιρανική τηλεόραση ανέφερε ότι οι επιδρομές στόχευσαν επίσης τα κεντρικά γραφεία ιρανικών κουρδικών ομάδων στην περιοχή του Κουρδιστάν του Ιράκ.

Απαντώντας, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αρακτσί, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες στόχευσαν μια ιρανική φρεγάτα σε διεθνή ύδατα χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση.

Εξήγησε ότι η φρεγάτα φιλοξενούνταν από το Ινδικό Ναυτικό και είχε περίπου 130 ναύτες στο πλοίο, προσθέτοντας ότι η Ουάσινγκτον θα μετανιώσει βαθιά για αυτήν την επίθεση.

Ο Αραγτσί σημείωσε ότι ένα αμερικανικό υποβρύχιο βομβάρδισε το πλοίο στα ανοικτά των νότιων ακτών της Σρι Λάνκα, χιλιάδες μίλια από την περιοχή του Κόλπου

Την Κυριακή ο Τραμπ μίλησε με Κούρδους ηγέτες στο Ιράν και συνεχίζει να συζητά με άλλους τοπικούς ηγέτες που ενδέχεται να αξιοποιήσουν την αδυναμία της Τεχεράνης για να αποκομίσουν κέρδη, αναφέρουν οι ίδιες πηγές. Οι Κούρδοι αποτελούν μια σημαντική δύναμη κατά μήκους των συνόρων Ιράν- Ιράκ. Το Ισραήλ έχει βομβαρδίσει θέσεις στο δυτικό Ιράν, προκαλώντας εικασίες ότι ανοίγει τον δρόμο για μια κουρδική προέλαση.

«Ο πρόεδρος Τραμπ έχει μιλήσει με πολλούς περιφερειακούς εταίρους», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, χωρίς να επιβεβαιώσει ρητά τους στόχους του Αμερικανού προέδρου.

Οι αξιωματούχοι που μίλησαν στη WSJ ανέφεραν ότι ο Τραμπ δεν έχει πάρει ακόμα μια τελική απόφαση σε αυτό το ζήτημα, μεταξύ άλλων για το αν θα παράσχει όπλα, εκπαίδευση, ή υποστήριξη των μυστικών υπηρεσιών σε αντικαθεστωτικές ομάδες.

Ο Segal, πολιτικός σχολιαστής στο ισραηλινό Channel 12, μιλά για «προβολή» — έναν ψυχολογικό μηχανισμό όπου κάποιος αποδίδει στους άλλους τις δικές του επιθυμίες και πράξεις.

Όταν ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατηγορεί το Ισραήλ ότι επιδιώκει ένα «Μεγάλο Ισραήλ», στην ουσία καθρεφτίζει τη φιλοδοξία του να αναβιώσει μια νεοοθωμανική αυτοκρατορία — τις ίδιες περιοχές που κάποτε κυβερνούσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Όπως αναφέρει ο αρθογράφος, όταν ο Ερντογάν ισχυρίζεται ότι το Ισραήλ «έχει βάλει στο στόχαστρο» την Τουρκία, παραβλέπει τις δημόσιες προσευχές του για την καταστροφή του «σιωνιστικού Ισραήλ». Όταν κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία των Παλαιστινίων, αρνείται τη γενοκτονία των Αρμενίων. Και όταν μιλά για απειλή κατά του τεμένους Αλ Άκσα, αγνοεί ότι ο ίδιος μετέτρεψε την Αγία Σοφία από μουσείο σε τζαμί, παρά τις διεθνείς αντιδράσεις.

Από τον «Μεγάλο Ασθενή της Ευρώπης», η Τουρκία —κατά τον Segal— έχει μετατραπεί σε έναν επικίνδυνο παίκτη της Μέσης Ανατολής, στο πλευρό κρατών όπως το Κατάρ. Στηρίζει ακραίους δρώντες, τροφοδοτεί την αποσταθεροποίηση και, σύμφωνα με αναφορές, φιλοξενεί και προστατεύει στελέχη της Χαμάς. Όταν το Ισραήλ σκότωσε πέρυσι τον ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια, η τουρκική πρεσβεία στο Τελ Αβίβ κατέβασε τη σημαία μεσίστια.

Σε αυτό το πλαίσιο, το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών F-35 στην Άγκυρα προκαλεί έντονη ανησυχία. Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία έκανε λόγο για «παραγωγικές συζητήσεις», ενώ Ισραηλινός αξιωματούχος εκτίμησε στα μέσα Δεκεμβρίου ότι οι πιθανότητες έγκρισης της πώλησης φτάνουν το 40% — πολύ υψηλότερα απ’ ό,τι πριν λίγες εβδομάδες.

Γιατί χρειάζεται τα F-35;

Γιατί όμως μια ήδη ισχυρή στρατιωτικά Τουρκία χρειάζεται ένα τόσο προηγμένο μαχητικό; Οι ΗΠΑ έχουν εξετάσει πωλήσεις F-35 σε χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή η Σαουδική Αραβία — κράτη που, σημειώνει ο Segal, θα τα χρησιμοποιούσαν κυρίως ως ανάχωμα απέναντι στο Ιράν. Αντίθετα, ο Ερντογάν κηρύσσει ανοιχτά την καταστροφή του Ισραήλ, ενώ δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η Άγκυρα έχει εντάξει το Ισραήλ στο τουρκικό «Κόκκινο Βιβλίο» εθνικής ασφάλειας ως υπαρξιακή απειλή.

Η Τουρκία μοιάζει με… Ιράν

Περισσότερο από το ένα τρίτο των Τούρκων θεωρεί το Ισραήλ τη μεγαλύτερη απειλή για τη χώρα τους — με τις ΗΠΑ να ακολουθούν. Η πώληση F-35, υποστηρίζει ο αρθρογράφος της WSJ, θα απέφερε στις ΗΠΑ βραχυπρόθεσμο οικονομικό όφελος, αλλά με σοβαρό κόστος για τη στρατηγική ισορροπία στην περιοχή και για το «ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα» του Ισραήλ, το οποίο η Ουάσιγκτον έχει δεσμευτεί θεσμικά να διατηρεί.

Ο Segal επικαλείται τον ιστορικό Μπέρναρντ Λιούις, ο οποίος είχε προειδοποιήσει ότι κάποτε το Ιράν θα μοιάζει με την Τουρκία και η Τουρκία με το Ιράν. «Θα ήταν λάθος», καταλήγει, «να εξοπλίσουμε μια ολοένα πιο επιθετική και ισλαμιστική Τουρκία με τα πιο προηγμένα αμερικανικά όπλα — ιδίως αν αυτά μπορεί αύριο να στραφούν εναντίον ενός συμμάχου».

Όπως σημειώνει η Wall Street Journal, το έγγραφο, το οποίο συντάχθηκε με τη συμβολή της Ρωσίας, περιλάμβανε σημεία που το Κίεβο δεν θα δεχόταν ποτέ χωρίς περαιτέρω εγγυήσεις ασφάλειας – από την παραχώρηση εδαφών και τη διεξαγωγή άμεσων εκλογών έως τη συνταγματική δέσμευση να μην ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Οι αναλυτές θεώρησαν ότι η πρόταση συνάδει με τον τελικό στόχο της Ρωσίας να κυριαρχήσει σε ολόκληρη την Ουκρανία.

Από τότε, το Κίεβο έχει διαπραγματευτεί μερικές από αυτές τις παγίδες κατά τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σύμφωνα με το ΣΚΑΪ, δήλωσε ότι όλα τα «αντι-ουκρανικά» σημεία έχουν αφαιρεθεί από το τελευταίο σχέδιο του τροποποιημένου σχεδίου των 20 σημείων, αλλά αυτό απέχει πολύ από το να είναι οριστικό. Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να κοινοποιήσουν την τελευταία εκδοχή των εγγράφων στη ρωσική πλευρά αυτή την εβδομάδα.

Ακολουθούν μερικά από τα κύρια σημεία διαφωνίας:

Εδάφη

Η Ρωσία θέλει η Ουκρανία να αποσυρθεί από τα εδάφη της περιοχής του Ντόνετσκ. Το Κίεβο δηλώνει ότι δεν έχει ηθικό ή νομικό δικαίωμα να τα παραχωρήσει, αλλά οι ΗΠΑ έχουν ασκήσει πίεση στην Ουκρανία να συμμορφωθεί με το αίτημα της Ρωσίας, με στόχο τον γρήγορο τερματισμό του πολέμου.

Το εδαφικό αδιέξοδο δείχνει πώς η Ρωσία χρησιμοποιεί τις διαπραγματεύσεις για να προωθήσει τους στόχους της, πιέζοντας για διπλωματικές παραχωρήσεις σε θέματα εδαφικής επικράτειας με την απειλή στρατιωτικής δράσης. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν το είπε ξεκάθαρα νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. «Θα προτιμούσαμε να εξαλείψουμε τις βαθιές αιτίες της σύγκρουσης μέσω της διπλωματίας, αλλά αν η αντίπαλη πλευρά και οι δυτικοί υποστηρικτές της αρνηθούν να συζητήσουν μαζί μας, η Ρωσία θα επιτύχει την απελευθέρωση των ιστορικών εδαφών της με στρατιωτικά μέσα», δήλωσε συγκεκριμένα την Τετάρτη.

Ο ορισμός του Πούτιν για τις «ιστορικές περιοχές» της Ρωσίας ποικίλλει, εκτείνοντας από τη νότια και ανατολική Ουκρανία έως μεγαλύτερες εκτάσεις της χώρας. Ο Ζελένσκι δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Ρωσία θα μπορούσε να προχωρήσει περαιτέρω αν η Ουκρανία αποσυρθεί από τις οχυρωμένες περιοχές του Ντονέτσκ που ελέγχει, και προειδοποίησε για ρωσική διείσδυση στην περιοχή από στρατεύματα μεταμφιεσμένα σε πολίτες. Είπε επίσης ότι ο ορισμός της Μόσχας για τις ρωσικές περιοχές θα μπορούσε να διευρυνθεί. «Υπάρχουν και άλλες χώρες στην Ευρώπη που κάποιος στη Ρωσία μπορεί μια μέρα να αποκαλέσει «ιστορικές περιοχές»», είπε χαρακτηριστικά ο Ζελένσκι.

Μια δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα έδειξε ότι τα τρία τέταρτα των Ουκρανών είναι αντίθετοι σε οποιοδήποτε σχέδιο που προβλέπει την απόσυρση των στρατευμάτων από την περιοχή του Ντονμπάς, η οποία περιλαμβάνει το Ντονέτσκ, ή περιορισμούς στον ουκρανικό στρατό χωρίς συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας.

«Η Ρωσία συνεχίζει να επιμένει σε μη ρεαλιστικές απαιτήσεις, οι οποίες, κατά τη γνώμη μου, ακυρώνουν καταστροφικά το διεθνές δίκαιο», δήλωσε ο Μιχαήλ Ποντολιάκ, σύμβουλος του Ζελένσκι.

Επίσης, αν ο Ζελένσκι συμφωνήσει σε παραχωρήσεις που αντιβαίνουν στο ουκρανικό σύνταγμα, θα μπορούσε να αντιμετωπίσει συνέπειες που θα κυμαίνονται από κατηγορίες για προδοσία έως κοινωνικές αναταραχές, σύμφωνα με τον Ουκρανό πολιτικό επιστήμονα Ολέξι Χάραν. «Αν κάποιος το υπογράψει ή κάνει κάποιες ταπεινωτικές παραχωρήσεις, αυτό θα προκαλέσει διαδηλώσεις στην Ουκρανία. Θα αποσταθεροποιήσει την Ουκρανία. Θα προκαλέσει συγκρούσεις στην Ουκρανία. Ο Πούτιν θα εκμεταλλευτεί αυτό το γεγονός», είπε.

ΝΑΤΟ

Αυτό που ο Πούτιν αποκαλεί «βασικές αιτίες» της σύγκρουσης δεν έχει αλλάξει καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, δηλαδή η στροφή της Ουκρανίας προς τη Δύση και η διεύρυνση του ΝΑΤΟ.

Ενώ το Κίεβο αναγνώρισε ότι οι ΗΠΑ δεν βλέπουν την ένταξη της Ουκρανίας στη στρατιωτική συμμαχία, ο Ζελένσκι απέρριψε τις απαιτήσεις να αποσυρθεί η χώρα από την επίσημη επιδίωξή της να ενταχθεί στον αμυντικό συνασπισμό. Περιέγραψε την ιδέα ως περιορισμό της Ουκρανίας να χαράξει το δικό της μέλλον.

«Αυτό είναι το ουκρανικό σύνταγμα, οπότε ο ουκρανικός λαός πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει με το σύνταγμά μας, όχι κάποιος άλλος», δήλωσε ο Ζελένσκι στους δημοσιογράφους την Πέμπτη.

Για να τροποποιήσει το σύνταγμα σε αυτό και σε άλλα θέματα, το ουκρανικό κοινοβούλιο θα πρέπει να ψηφίσει με πλειοψηφία δύο τρίτων.

«Κανείς δεν έχει αυτόν τον αριθμό και κανείς δεν θα τον έχει ποτέ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, απαιτείται επίσης δημοψήφισμα», είπε ο Χάραν. «Με άλλα λόγια, είναι απλά αδύνατο».

Μέγεθος στρατού

Η αρχική πρόταση των ΗΠΑ προέβλεπε επίσης τον περιορισμό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων σε 600.000 άτομα. Ο αριθμός αυτός έχει αλλάξει σε 800.000, ώστε να ανταποκρίνεται στο τρέχον μέγεθος του ουκρανικού στρατού, δήλωσε ο Ζελένσκι.

Ο Valeriy Chaly, ο οποίος υπηρέτησε ως πρέσβης της Ουκρανίας στις ΗΠΑ τα χρόνια μετά την αρχική επιθετικότητα της Ρωσίας το 2014, δήλωσε ότι το ζήτημα του αριθμού των στρατευμάτων που πρέπει να διαθέτει το Κίεβο δεν αφορά τόσο τις στρατιωτικές λεπτομέρειες όσο τα όρια της λήψης αποφάσεων της Ουκρανίας.

«Πρέπει να καταλάβουμε… πώς να αντισταθούμε στις προσπάθειες περιορισμού της κυριαρχίας μας. Εμείς θα αποφασίσουμε πόσους χρειαζόμαστε και ποιο μοντέλο θα έχουμε», δήλωσε σε μια επιτροπή τον Δεκέμβριο. 

Αναλογιζόμενος τα διδάγματα που αντλήθηκαν από το Μνημόνιο της Βουδαπέστης του 1994, στο οποίο οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ρωσία δεσμεύτηκαν να σεβαστούν την κυριαρχία της Ουκρανίας, τόνισε τη σημασία της προστασίας της ουκρανικής κυριαρχίας για τις μελλοντικές προοπτικές της χώρας.

«Η Ουκρανία πρέπει να βγει ξεκάθαρα από αυτή την πολύ δύσκολη ιστορική περίοδο, όχι μόνο ως κυρίαρχη και ανεξάρτητη χώρα, αλλά και χωρίς σκελετούς στην ντουλάπα ή βάρη στα πόδια της», δήλωσε ο Chaly.

Πολιτισμός

Ένα άλλο ευαίσθητο ζήτημα στις συζητήσεις είναι η πίεση της Ρωσίας να επαναφέρει τα ρωσόφωνα μέσα ενημέρωσης και τη ρωσόφωνη εκπαίδευση στην Ουκρανία μετά τον πόλεμο. Η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ρωσόφωνων ήταν ένα από τα προσχήματα για τη ρωσική εισβολή να προσαρτήσει την Κριμαία και να στείλει κρυφά παραστρατιωτικές δυνάμεις σε περιοχές των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ το 2014.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Διεθνούς Ινστιτούτου Κοινωνιολογίας του Κιέβου (KIIS) που δημοσιεύθηκε την άνοιξη, περίπου το 32% των Ουκρανών δηλώνουν ότι μιλούν ρωσικά ή ρωσικά και ουκρανικά στο σπίτι.

Το Κίεβο επέβαλε περιορισμούς στα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, σε μια προσπάθεια, όπως δηλώνει, να περιορίσει την παραπληροφόρηση από μέσα ενημέρωσης που έχουν επανειλημμένα αμφισβητήσει την ουκρανική κυριαρχία και προωθήσει τη βία εναντίον των Ουκρανών από την αρχή της ρωσικής εισβολής το 2022.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του KIIS, περίπου το 58% των Ουκρανών πιστεύει ότι η ρωσική γλώσσα δεν πρέπει πλέον να διδάσκεται στα ουκρανικά σχολεία, σε σύγκριση με το 8% το 2019. Στην πραγματικότητα, λίγα είναι τα μαθήματα που διδάσκονται στα ρωσικά.

«Πρώτον, θέλουν να πάρουν ό,τι μπορούν από την Ουκρανία. Δεύτερον, θέλουν να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα. Τρίτον, θέλουν να αποκαταστήσουν τα μέσα ρωσικής επιρροής. Τέταρτον, είναι απλά ρωσική προπαγάνδα», είπε ο Χάραν, αναφέροντας τα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ως ένα από τα κύρια μέσα επιρροής.

Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια

Το ποιος θα ελέγχει τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια αποτελεί ένα ακόμη εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις. Το Κίεβο θεωρεί άδικη την πρόταση των ΗΠΑ να μοιραστεί ο έλεγχος του μεγαλύτερου πυρηνικού σταθμού της Ευρώπης. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι το σχέδιο παραβλέπει λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο αποστρατιωτικοποίησης του σταθμού, τη χρηματοδότηση της επισκευής του, τη διασφάλιση της παροχής νερού και ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς και τη δυνατότητα διαβίωσης των εργαζομένων στην περιοχή μετά την κατάληψη του σταθμού από τη Ρωσία.

Όπως αναφέρει η WSJ, Ρωσία, Κίνα, Κούβα, Ιράν και άλλες χώρες που είναι απέναντι τις ΗΠΑ προσφέρουν απλά λόγια υποστήριξης στον ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, καθώς αντιμετωπίζει μια στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ, την οποία ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι στοχεύει στην αναγκαστική απομάκρυνσή του, Όπως το Ιράν όταν δέχτηκε στρατιωτική επίθεση από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, η Βενεζουέλα βρίσκει τους συμμάχους της να στέκονται στο περιθώριο.

«Ο λεγόμενος άξονας του αυταρχισμού φαίνεται πολύ ισχυρότερος σε καιρό ειρήνης», δήλωσε ο Ράιαν Σ. Μπεργκ, διευθυντής του Προγράμματος Αμερικής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών στην Ουάσινγκτον. «Έχει αποδειχθεί λίγο κούφιος σε περιόδους ανάγκης».

Τις τελευταίες ημέρες, με έναν στολίσκο αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων παραταγμένο στο κατώφλι της Βενεζουέλας, οι σύμμαχοι του Καράκας έχουν ευχηθεί μόνο για τα γενέθλιά του στον Μαδούρο, ο οποίος έγινε 63 ετών στις 23 Νοεμβρίου.

«Σε δύσκολους καιρούς, στα δύσκολα μονοπάτια, στα απαιτητικά σταυροδρόμια, λάμπει το πνευματικό φως του πολεμιστή που ξέρει πώς να πολεμά και να κερδίζει», ανέφερε σε επιστολή του ο Ντανιέλ Ορτέγκα της Νικαράγουας.

Ο Τραμπ δεν έχει ακόμη δηλώσει εάν θα κλιμακώσει την στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ για χερσαίες επιθέσεις στη Βενεζουέλα μετά από τρεις μήνες επιθέσεων σε σκάφη στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό. Σε αυτές τις επιθέσεις έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 80 άνθρωποι.

Οι ΗΠΑ λένε ότι τα σκάφη, μερικά από τα οποία ο στρατός λέει ότι προέρχονταν από τη Βενεζουέλα, μετέφεραν ναρκωτικά για καρτέλ και συμμορίες που έχουν χαρακτηρίσει ως τρομοκρατικές οργανώσεις.

• Οι αναλυτές που παρακολουθούν τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα λένε ότι οι εταίροι της είναι ουσιαστικά ανίσχυροι απέναντι στις ΗΠΑ. Στενοί εταίροι όπως η Κούβα, το Ιράν και η Νικαράγουα είναι οικονομικά αδύναμοι και έχουν μικρή δυνατότητα να παρέμβουν.

Οι δύο πιο ισχυροί σύμμαχοι του Μαδούρο, η Κίνα και η Ρωσία, έχουν προηγουμένως παράσχει στρατιωτικό εξοπλισμό, συντήρηση και εκπαίδευση, λένε οι αναλυτές, μαζί με οικονομική βοήθεια. Καθώς ο Μαδούρο προετοιμάζει αμυντική δράση, οι Ρώσοι βοηθούν στη συντήρηση αεροσκαφών και σε συστήματα πυραύλων εδάφους-αέρος, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα.

Το περασμένο Σαββατοκύριακο, δύο πετρελαιοφόρα που αναγνωρίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι μετέφεραν απαγορευμένο ρωσικό πετρέλαιο έφτασαν στη Βενεζουέλα με ελαφρύ αργό πετρέλαιο και νάφθα. Η Βενεζουέλα χρειάζεται απεγνωσμένα αυτά τα προϊόντα για να παράγει καύσιμα και να αντλεί το δικό της βαρύτερο πετρέλαιο για εξαγωγή στην Κίνα.

Δεν είναι αρκετό, ανέφεραν οι αναλυτές.

«Αυτές είναι μικρές χειρονομίες που δεν θα είναι αρκετές εάν οι ΗΠΑ αναλάβουν δράση στη Βενεζουέλα», δήλωσε ο Βλαντιμίρ Ρουβίνσκι, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Icesi στην Κολομβία, ο οποίος παρακολουθεί την εμπλοκή της Μόσχας στη Λατινική Αμερική.

Τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα αντιμετωπίζουν προκλήσεις που μετριάζουν το ενδιαφέρον τους για τις ανησυχίες ασφαλείας της Βενεζουέλας. Για τη Μόσχα, είναι το κόστος του σκληρού πολέμου της με την Ουκρανία και για το Πεκίνο είναι μια αδύναμη οικονομία που περιορίζει τη γενναιοδωρία του. Οι οικονομικές κυρώσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στο Καράκας αποτελούν ένα ακόμη εμπόδιο.

Και οι δύο χώρες προσπαθούν να διαπραγματευτούν σημαντικές διπλωματικές και εμπορικές συμφωνίες με τον Τραμπ τώρα, γεγονός που τους δίνει ελάχιστα κίνητρα να σπαταλήσουν πολιτικό κεφάλαιο στη Βενεζουέλα.

«Η Ρωσία δεν πρόκειται να βοηθήσει τον Μαδούρο πέρα ​​από αυτά που έχουν ήδη κάνει», πρόσθεσε ο Ρουβίνσκι.

Η Ρωσία και η Κίνα παρείχαν παρόμοια διπλωματική υποστήριξη στο Ιράν κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του με το Ισραήλ φέτος, αλλά και οι δύο έμειναν στο περιθώριο στρατιωτικά, ακόμη και μετά τον βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας από τον αμερικανικό στρατό τον Ιούνιο.

Υπό τον προκάτοχο του Μαδούρο, τον αριστερό φανατικό Ούγκο Τσάβες, η Βενεζουέλα χρησιμοποίησε τους τεράστιους πετρελαϊκούς και ορυκτούς πόρους της για να οικοδομήσει εμπορικές και πολιτικές σχέσεις με τους αντιπάλους των ΗΠΑ. Οι κινεζικές τράπεζες δάνεισαν στη Βενεζουέλα δισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία θα αποπληρωθούν σε πετρέλαιο, για τη χρηματοδότηση κατοικιών, τηλεπικοινωνιών και άλλων υποδομών.

Αφού ο Μαδούρο ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2013, η πτώση της παραγωγής πετρελαίου και οι πολιτικές αναταραχές οδήγησαν την οικονομία σε ύφεση, εγείροντας ερωτήματα σε ορισμένες φιλικές πρωτεύουσες σχετικά με το εάν τα δάνεια σπαταλούνταν στο Καράκας.

Ωστόσο, οι συμμαχίες εξακολουθούν να έχουν ειδικό βάρος για το καθεστώς του Μαδούρο μετά τις κυρώσεις στη βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας το 2019 από τις ΗΠΑ αν και ο οικονομικός μήνας του μέλιτος με την Κίνα ήταν βραχύβιος αφότου ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2013.

«Οι άνθρωποι μιλάνε για παγίδες χρέους», δήλωσε η Μάργκαρετ Μάγιερς, η οποία μελετά τους δεσμούς Ασίας-Λατινικής Αμερικής στον Διααμερικανικό Διάλογο, μια ομάδα πολιτικής της Ουάσινγκτον. «Αυτή είναι μια κατάσταση παγίδας πιστωτών».

Ο Εβανάν Ρομέρο, πρώην αναπληρωτής υπουργός ενέργειας της κυβέρνησης της Βενεζουέλας, ο οποίος τώρα συμβουλεύει την αντιπολίτευση για ένα σχέδιο ανάκαμψης του πετρελαϊκού τομέα, δήλωσε ότι η Κίνα θα μπορούσε να χάσει εάν ο Μαδούρο έπεφτε, καθώς μια διάδοχη κυβέρνηση θα μπορούσε να δώσει προτεραιότητα στους δεσμούς με τις ΗΠΑ.

«Το πετρέλαιο δεν θα πήγαινε στην Κίνα εάν οι οι σχέχεις με τις ΗΠΑ βελτιώνονταν», δήλωσε ο Ρομέρο. «Δεν έχει κανένα νόημα να στείλουμε στην Κίνα. Αυτό ήταν ιδεολογική, όχι οικονομική απόφαση».

Σύμφωνα με Παλαιστίνιους αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, ο Τραμπ έβαλε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου μετά από συνάντηση στον Λευκό Οίκο, να ζητήσει από τον πρωθυπουργό του Κατάρ συγγνώμη για την ισραηλινή αεροπορική επίθεση στη Ντόχα, που στόχευε στελέχη της Χαμάς, μεταξύ αυτών και τον διαπραγματευτή Χαλίλ αλ-Χάγια.

Η διαχείριση της κρίσης αυτής —και το γεγονός ότι ο Τραμπ απαίτησε δημόσια να μη συμβούν ξανά παρόμοιες επιθέσεις— ενίσχυσε την εμπιστοσύνη της Χαμάς ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι διατεθειμένος να «σταθεί απέναντι» στο Ισραήλ και να προωθήσει μια εκεχειρία που θα αντέξει.

Η ριψοκίνδυνη απόφαση

Με τη νέα εκεχειρία που συνήφθη την Τετάρτη υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, η Χαμάς συμφώνησε να απελευθερώσει τους ομήρους της χωρίς αντάλλαγμα την πλήρη αποχώρηση του ισραηλινού στρατού. Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι πρόκειται για ένα επικίνδυνο στοίχημα, το οποίο βασίζεται στην υπόθεση ότι ο Τραμπ έχει επενδύσει πολιτικά τόσο πολύ στη συμφωνία, ώστε δεν θα επιτρέψει την αποτυχία της.

Οι ηγέτες της Χαμάς γνωρίζουν, ωστόσο, ότι το ρίσκο είναι τεράστιο: αν το Ισραήλ επαναλάβει τις επιχειρήσεις του μετά την απελευθέρωση των ομήρων, όπως συνέβη μετά την εκεχειρία του Ιανουαρίου, η απόφαση θα αποδειχθεί ολέθρια.

Παρά τις ανησυχίες, η παρουσία ανώτερων συμβούλων του Τραμπ, όπως ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και περιφερειακών δυνάμεων όπως το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Τουρκία, στις διαπραγματεύσεις του Σαρμ ελ-Σέιχ καθησύχασε την οργάνωση. Ο Τραμπ τηλεφώνησε τρεις φορές κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, επιδεικνύοντας προσωπικό ενδιαφέρον.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε το τέλος ενός πολέμου που δεν είχε τελειώσει

Σε αντίθεση με το κλασικό διπλωματικό εγχειρίδιο -όπου οι τεχνοκράτες εργάζονται αθόρυβα στα παρασκήνια και οι ηγέτες εμφανίζονται μόνο στο τέλος για τη φωτογραφία της συμφωνίας -ο Τραμπ έκανε την διαδικασία …ανάποδα.

Όταν οι μεσολαβητές στο Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου εξακολουθούσαν να παζαρεύουν χάρτες, λίστες κρατουμένων και γραμμές αποχώρησης στρατευμάτων, εκείνος δήλωνε ήδη από τον Λευκό Οίκο ότι ο πόλεμος είχε τελειώσει, ενώ στην πραγματικότητα αυτό δεν ίσχυε απόλυτα, αναφέρει το αμερικανικό ΜΜΕ.

Trump’s announcement that he ended the two-year war in Gaza rested on an unorthodox strategy of declaring victory first and forcing others to fill in the details and make it a reality https://t.co/XFdigdjnfb

— The Wall Street Journal (@WSJ) October 10, 2025

Το «τέχνασμα» του Τραμπ βασίστηκε στην αρχή ότι κανείς δεν θα τολμούσε να διαψεύσει δημόσια τον Αμερικανό πρόεδρο και να πάει κόντρα. Ούτε η Χαμάς, ούτε το Ισραήλ, ούτε οι Άραβες μεσολαβητές. Ο ίδιος στοιχημάτισε ότι η αναπόφευκτη πίεση της δημοσιότητας θα ανάγκαζε όλους να κινηθούν προς τη συμφωνία, ώστε να μη φανεί κανείς ως ο παράγοντας της συνέχισης του πολέμου.

Καμία γραπτή εγγύηση

Η συμφωνία, που τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή, δεν περιλαμβάνει γραπτές εγγυήσεις ή ρήτρες επιβολής. Η Χαμάς αποδέχθηκε προφορικές διαβεβαιώσεις από τις ΗΠΑ, την Αίγυπτο, το Κατάρ και την Τουρκία ότι ο Τραμπ θα επιβλέψει την εφαρμογή της και δεν θα επιτρέψει στο Ισραήλ να ξαναρχίσει τις επιχειρήσεις μετά την απελευθέρωση των ομήρων.

«Για εμάς, αυτή η συμφωνία σημαίνει το τέλος του πολέμου», δήλωσε ανώτατο στέλεχος της Χαμάς. Ωστόσο, πολλοί μέσα στην οργάνωση φοβούνται ότι η κίνηση μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ, καθώς το Ισραήλ θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί την αδυναμία της Χαμάς μετά την απελευθέρωση των κρατουμένων.

Η δυσπιστία της Χαμάς πηγάζει από το προηγούμενο του Ιανουαρίου, όταν, κατά τη διάρκεια μιας φάσης ανταλλαγής ομήρων, ο Τραμπ απαίτησε αιφνιδίως την άμεση απελευθέρωση όλων, απειλώντας να «αφήσει την κόλαση να ξεσπάσει» αν η Χαμάς δεν συμμορφωνόταν. Το αποτέλεσμα ήταν η κατάρρευση της συμφωνίας και η αναζωπύρωση των συγκρούσεων, που στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 16.000 Παλαιστίνιους, σύμφωνα με τις αρχές της Γάζας.

Παρά το παρελθόν αυτό, οι φετινές συνθήκες μοιάζουν διαφορετικές. Όπως σημειώνει Παλαιστίνιος αξιωματούχος, «οι Ισραηλινοί ήρθαν με διάθεση να βρεθεί λύση, ενώ η πίεση από τις ΗΠΑ, το Κατάρ, την Αίγυπτο και την Τουρκία φαίνεται να αποδίδει».

Ο ρόλος του Κατάρ και της Τουρκίας

Οι διαπραγματεύσεις είχαν βαλτώσει μέχρι την Τρίτη, καθώς Ισραήλ και Χαμάς δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν στον ρυθμό και την έκταση της αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων. Η κατάσταση ξεμπλόκαρε όταν ο Πρωθυπουργός του Κατάρ Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι ταξίδεψε προσωπικά στο Σαρμ ελ-Σέιχ, ενώ ο Τούρκος επικεφαλής της ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν συμμετείχε ενεργά, αξιοποιώντας τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς.

Ο Καλίν είχε προηγουμένως συναντηθεί με τον Τραμπ, μετά από αίτημα του Αμερικανού προέδρου προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να συμβάλει στην πίεση προς τη Χαμάς, ώστε να δεχθεί το σχέδιο.

Το αμερικανικό σχέδιο 20 σημείων, που ο Τραμπ παρουσίασε στις 29 Σεπτεμβρίου, προβλέπει σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και ανταλλαγή ομήρων με Παλαιστίνιους κρατουμένους, αλλά δεν θέτει ακόμη ζήτημα παλαιστινιακού κράτους. Το αίτημα να αφοπλιστεί η Χαμάς παραπέμφθηκε για μεταγενέστερη φάση.

Pro-Palestine protests take place in London after the ceasefire between Hamas and Israel in Gaza went into effect.

LIVE updates: https://t.co/hngcyGzWxC pic.twitter.com/FOHfdJdHuL

— Al Jazeera English (@AJEnglish) October 11, 2025

Η συμφωνία αφήνει έτσι και τις δύο πλευρές χωρίς πλήρη ικανοποίηση: το Ισραήλ διατηρεί στρατιωτική παρουσία στη μισή Γάζα, ενώ η Χαμάς εξακολουθεί να υπάρχει ως οργάνωση. Αυτή η «ισορροπία ατελειών», σύμφωνα με Αμερικανούς αναλυτές, ενδέχεται να διευκολύνει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.

”Θεατρικός αλλά αποτελεσματικός”

Αναλυτές εκτιμούν ότι η προσωπική εμπλοκή του Τραμπ έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Ο Παλαιστίνιος αξιωματούχος στη Γάζα υπενθυμίζει την εντολή του Προέδρου των ΗΠΑ προς το Ισραήλ και το Ιράν να σταματήσουν τις εχθροπραξίες τον Ιούνιο, κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου, όταν ο Τραμπ έγραψε δημόσια στο Truth Social:«Τα ισραηλινά αεροσκάφη να κάνουν στροφή και να επιστρέψουν».

«Μπορεί να είναι θεατρικός, αλλά κάνει αυτό που λέει», πρόσθεσε ο αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι αυτή η στάση έπεισε τη Χαμάς πως ο Τραμπ μπορεί να επιβάλει την τήρηση της εκεχειρίας.

Αν και τίποτα δεν είναι βέβαιο για τις επόμενες φάσεις του σχεδίου, η τρέχουσα εκεχειρία φαίνεται να έχει ισχυρή διεθνή στήριξη. Ο Αιγύπτιος πρόεδρος Άμπντελ Φατάχ αλ-Σίσι έχει προσκαλέσει τον Τραμπ στο Κάιρο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να αναμένεται να ταξιδέψει στην περιοχή τις επόμενες ημέρες για να επισημοποιήσει τη συμφωνία — μια κίνηση που, σύμφωνα με διπλωμάτες, θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη σταθερότητά της.

Όπως παραδέχθηκε ένας ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς: «Είναι ένα στοίχημα. Ίσως αποτύχει. Αλλά αυτή τη στιγμή, πιστεύουμε ότι ο Τραμπ είναι ο μόνος που μπορεί να το κρατήσει ζωντανό».

Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα

«Αν ο Τραμπ περίμενε να λυθούν όλες οι λεπτομέρειες, θα μιλούσαμε για εβδομάδες ή και μήνες χωρίς αποτέλεσμα», σημειώνει ο πρώην Ισραηλινός πρέσβης Ντάνιελ Σεκ. «Αντί γι’ αυτό, ανακοίνωσε το αποτέλεσμα και άφησε τους άλλους να βρουν τρόπο να το κάνουν να ισχύσει», επισημαίνει στην Wall Street Journal.

Η μέθοδος αυτή απέδωσε, τουλάχιστον στην πρώτη φάση. Οι ΗΠΑ πέτυχαν την έγκριση μιας αρχικής κατάπαυσης του πυρός, με ανταλλαγή ομήρων και σταδιακή αποχώρηση ισραηλινών στρατευμάτων.

Ωστόσο, τα δυσκολότερα ζητήματα, όπως ο αφοπλισμός της Χαμάς και η εισαγωγή διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης στη Γάζα, παραμένουν ανοιχτά και εξαιρετικά ευαίσθητα, καθώς αφορούν την μεταπολεμική πορεία του παλαιστινιακού θύλακα και εκεί οι «κόκκινες γραμμές» αποτελούν πραγματικό διπλωματικό στοίχημα για όποιον επιδιώξει να τις υπερκεράσει.

Η συμφωνία, που έχει τη στήριξη του προέδρου Τραμπ και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εφόσον ολοκληρωθεί θα αποτελέσει ορόσημο στη σχέση ασφάλειας μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου.

Εδώ και χρόνια, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις λαμβάνουν αμερικανικά όπλα, πιο πρόσφατα μέσω μιας συμφωνίας βάσει της οποίας η κυβέρνηση Τραμπ πουλάει όπλα σε ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες τα δωρίζουν στο Κίεβο.

Στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας, η Ουκρανία θα αξιοποιήσει την εκτεταμένη εμπειρία της στην παραγωγή και χρήση drones κατά του ρωσικού στρατού. Μια ουκρανική αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον υφυπουργό Άμυνας Σεργκίι Μπόγεφ, ξεκίνησε την Τρίτη πολυήμερες συνομιλίες στην Ουάσιγκτον με αξιωματούχους του Πενταγώνου και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η ολοκλήρωση της λεπτομερούς συμφωνίας, η οποία θα μπορούσε να αξίζει δισεκατομμύρια δολάρια, πιθανότατα θα χρειαστεί μήνες, σύμφωνα με Αμερικανό κυβερνητικό αξιωματούχο.

Παρότι οι αμερικανικές εταιρείες κατασκευάζουν ορισμένα προηγμένα drones, οι Ουκρανοί έχουν σαφές προβάδισμα στη μαζική παραγωγή φθηνών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs), τα οποία έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά στο πεδίο της μάχης.

«Χρειαζόμαστε την ουκρανική τεχνολογία drones στις ΗΠΑ», δήλωσε ο Ουίλιαμ ΜακΝάλτι, εταίρος στο αμερικανικό επενδυτικό ταμείο UA1, που έχει επενδύσει σε οκτώ ουκρανικές αμυντικές εταιρείες.

Η πιθανή συμφωνία έχει και πολιτική σημασία, καθώς το Κίεβο επιδιώκει να εδραιώσει τους δεσμούς του με τον Ντόναλντ Τραμπ, η στήριξη του οποίου στην Ουκρανία ήταν κατά καιρούς ασταθής. Ο Τραμπ εμφανίζεται ολοένα και πιο εκνευρισμένος με την απόφαση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν να εντείνει τις επιθέσεις στην Ουκρανία, ενώ απορρίπτει τις εκκλήσεις του Λευκού Οίκου για διαπραγματεύσεις, γεγονός που άνοιξε τον δρόμο για μεγαλύτερη συνεργασία ΗΠΑ-Ουκρανίας.

Η συμφωνία για τα drones διαμορφώνεται ως μέρος ενός ευρύτερου πακέτου, που περιλαμβάνει και μια ξεχωριστή «μεγάλη συμφωνία», στο πλαίσιο της οποίας η Ουκρανία ελπίζει να αγοράσει όπλα αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ, όπως δήλωσε το Σάββατο ο πρόεδρος Ζελένσκι. Το Κίεβο ελπίζει ότι το πακέτο αυτό θα περιλαμβάνει και πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, ώστε να επεκτείνει την ικανότητά του να πλήττει τη Ρωσία.

Η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία υπογραμμίζει επίσης πόσο μπορεί να ωφεληθεί η αμερικανική αμυντική βιομηχανία από την Ουκρανία, η οποία έχει πρωτοπορήσει σε νέες τεχνολογίες και τακτικές, αλλά και στην ταχεία ενσωμάτωση καινοτομιών στο μεταβαλλόμενο πεδίο της μάχης. Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία ξαναγράφει τους κανόνες του σύγχρονου πολέμου, κυβερνήσεις, επενδυτές και εταιρείες στην Ευρώπη σπεύδουν ήδη να αξιοποιήσουν την ουκρανική τεχνολογία drones.

Αμερικανός κυβερνητικός αξιωματούχος ανέφερε ότι η συμφωνία για τα drones σχεδιάζεται ώστε να επιτρέψει στις αμερικανικές δυνάμεις να αξιοποιήσουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ουκρανίας στα UAVs. Με τη σειρά του, το Κίεβο επιδιώκει να αποκτήσει προηγμένα αμερικανικά όπλα, όπως το αντιαεροπορικό σύστημα Patriot, τους εκτοξευτές Himars για ρουκέτες GMLRS και πυραύλους ATACMS, καθώς και τα μαχητικά πολλαπλών ρόλων της αμερικανικής αεροπορίας.

Η χρήση από την Ουκρανία πυραύλων Atacms εναντίον στόχων στο εσωτερικό της Ρωσίας τελεί υπό τον έλεγχο του Πενταγώνου και, από τότε που ανέλαβε την προεδρία ο Ντόναλντ Τραμπ, κανένας δεν έχει εκτοξευθεί εναντίον ρωσικών εδαφών. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ ανέφεραν ότι εξετάζουν τώρα το αίτημα του Κιέβου για αμερικανικά όπλα μεγάλου βεληνεκούς και έχουν ήδη εγκρίνει την παροχή πληροφοριών για ουκρανικά πλήγματα σε ενεργειακούς στόχους εντός Ρωσίας, τα οποία πραγματοποιούνται κυρίως με drones.

Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες, οι ΗΠΑ και η Ουκρανία εξετάζουν διάφορους μηχανισμούς για να διευκολυνθεί η μεταφορά τεχνολογίας drones από το Κίεβο στην Ουάσιγκτον. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται συμφωνίες βάσει των οποίων ουκρανικές εταιρείες θα παρέχουν τεχνολογία και πρωτότυπα drones σε αμερικανικές εταιρείες με αντάλλαγμα δικαιώματα χρήσης ή την ίδρυση μιας ουκρανικής θυγατρικής στις ΗΠΑ για παραγωγή drones. Μια ακόμη επιλογή είναι η απευθείας αγορά drones από την Ουκρανία για λογαριασμό του αμερικανικού στρατού.

Τον Απρίλιο, η κυβέρνηση Τραμπ και το Κίεβο κατέληξαν σε συμφωνία που έδινε στις ΗΠΑ πρόσβαση σε ορυκτούς πόρους της Ουκρανίας. Ωστόσο, καθώς τα δικαιώματα εκμετάλλευσης των ορυκτών πόρων βρίσκονται κυρίως υπό κρατικό έλεγχο, η διαπραγμάτευση αποδείχθηκε ευκολότερη.

Αντίθετα, οποιαδήποτε συμφωνία για την τεχνολογία των drones θα πρέπει να διασφαλίζει την πρόσβαση σε τεχνολογίες και συστήματα από ιδιωτικές ουκρανικές εταιρείες drones. Στην Ουκρανία δραστηριοποιούνται περισσότερες από 300 εταιρείες drones, σύμφωνα με το Εμπορικό Επιμελητήριο Οπλοποιών.

Ένα βασικό ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι η εκτεταμένη χρήση κινεζικών εξαρτημάτων στα ουκρανικά drones. Οι αμερικανικές εταιρείες που θα αποκτήσουν ουκρανικά drones ή τεχνολογίες δεν μπορούν να χρησιμοποιούν κινεζικά εξαρτήματα, λόγω της ανάγκης για ασφαλείς αλυσίδες εφοδιασμού.

Από την αρχή της εισβολής της Μόσχας, η Ουκρανία στράφηκε στα drones για να προκαλέσει πλήγματα στις μεγαλύτερες και καλύτερα εξοπλισμένες ρωσικές δυνάμεις. Έκτοτε, η χώρα έχει πρωτοπορήσει στη χρήση φθηνών drones First Person View (FPV), ναυτικών drones και τεχνητής νοημοσύνης στον συγκεκριμένο τομέα, μεταξύ άλλων καινοτομιών.

Μόνο το περασμένο έτος, η Ουκρανία παρήγαγε περισσότερα από δύο εκατομμύρια drones.

Η Ουκρανία μπορεί να κατασκευάζει τα drones της με 20% έως 30% του κόστους των δυτικών κατασκευαστών, δήλωσε ο Ουίλιαμ ΜακΝάλτι του ταμείου UA1. Σύμφωνα με αναλυτές, αυτή η τεχνογνωσία στη μαζική παραγωγή φθηνών drones είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται περισσότερο η Δύση.

Στην προσπάθεια επίτευξης της συμφωνίας, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι θα αποκομίσουν επίσης τα οφέλη μιας ουκρανικής βιομηχανίας drones, την οποία η Ουάσιγκτον υποστηρίζει αθόρυβα εδώ και χρόνια. Μετά την αποτυχημένη ουκρανική αντεπίθεση του 2023, ο τότε σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, Τζέικ Σάλιβαν, ανέθεσε τη σύνταξη σειράς αναλύσεων πληροφοριών, που κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ανάπτυξη drones μικρού και μεγάλου βεληνεκούς θα ενίσχυε σημαντικά τον ουκρανικό στρατό.

Η κυβέρνηση Μπάιντεν ενέκρινε επιπλέον 1,5 δισ. δολάρια για τα προγράμματα UAV και πυραύλων της Ουκρανίας, συμπεριλαμβάνοντας την παροχή κρίσιμων εξαρτημάτων που δεν κατασκευάζονταν εγχώρια. Ο τότε πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ενημέρωσε τον Ζελένσκι για την έκταση της προσπάθειας σε συνάντηση στην Ουάσιγκτον τον Σεπτέμβριο του 2024.

«Πιστεύαμε ότι θα είχε στρατηγικό αντίκτυπο για την Ουκρανία να διαθέτει μια βιώσιμη και μαζική παραγωγή αποτελεσματικών drones εγχώριας παραγωγής», δήλωσε ο Ντέιβιντ Σίμερ, ο οποίος διετέλεσε διευθυντής πολιτικής για την Ουκρανία στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας κατά την κυβέρνηση Μπάιντεν. «Τώρα έχουμε την ευκαιρία να μάθουμε οι ίδιοι από τις καινοτομίες της Ουκρανίας».

Στην Ευρώπη, κυβερνήσεις και επενδυτές έχουν ήδη καταλήξει σε παρόμοιο συμπέρασμα. Τον Σεπτέμβριο, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Κίεβο ανακοίνωσαν συμφωνία για κοινή παραγωγή ουκρανικών drones στη Βρετανία. Οι δύο πλευρές σχεδιάζουν ήδη τη μαζική παραγωγή ενός μη επανδρωμένου συστήματος με το όνομα Octopus, το οποίο αναχαιτίζει άλλα drones στον αέρα.

Νωρίτερα φέτος, η δανική κυβέρνηση υπέγραψε συμφωνία με το Κίεβο για να βοηθήσει τις ουκρανικές αμυντικές εταιρείες να κατασκευάζουν drones και άλλα όπλα στη Δανία.

Παράλληλα, ευρωπαϊκές εταιρείες και επενδυτές επενδύουν σε ουκρανικές εταιρείες drones. Η γερμανική Quantum Systems απέκτησε μερίδιο 10% στη Frontline, ουκρανική εταιρεία που ειδικεύεται στην κατασκευή αυτόνομων επίγειων και εναέριων συστημάτων, με δικαίωμα να το αυξήσει στο 25%. Η Frontline αναζητά ευρωπαϊκή τοποθεσία για την παραγωγή μέρους των προϊόντων της. «Πρόκειται για την κλιμάκωση της παραγωγής σε ένα ασφαλές περιβάλλον», δήλωσε ο Νικίτα Ροζκόφ, στέλεχος της εταιρείας.

Άλλες ουκρανικές εταιρείες επίσης εξετάζουν το ενδεχόμενο εγκατάστασης μονάδων στο εξωτερικό. Η Skyeton, που κατασκευάζει το Raybird, ένα drone επιτήρησης το οποίο, όπως υποστηρίζει, μπορεί να επιχειρεί για περισσότερες από 28 ώρες, ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε συζητήσεις για να ανοίξει εργοστάσιο στη νότια Αγγλία.

Οι δυτικές κυβερνήσεις και εταιρείες δεν επιζητούν μόνο την ουκρανική τεχνολογία, αλλά και τα δεδομένα και την εμπειρία που αποκτήθηκαν στο πεδίο της μάχης.

«Οποιαδήποτε εταιρεία δεν διαθέτει ομάδα στην Ουκρανία δεν κατανοεί τις σημερινές συνθήκες στο πεδίο μάχης για τα drones και τα ρομποτικά συστήματα», δήλωσε ο Σαμ Βάι, διευθύνων σύμβουλος της Syos Aerospace, κατασκευάστριας drones ξηράς και θαλάσσης με έδρα τη Νέα Ζηλανδία.