Παράλληλα, πρόκειται για τη μεγαλύτερη καταγεγραμμένη συμμετοχή ειδικών σε μία μόνο προεδρική ιατρική εξέταση, βάσει των διαθέσιμων δημόσιων στοιχείων.

Ο Τζόναθαν Ράινερ, επί σειρά ετών καρδιολόγος του πρώην Αντιπροέδρου Ντικ Τσέινι, χαρακτήρισε τον αριθμό «εξαιρετικά μεγάλο», διερωτώμενος ποιες ειδικότητες συμμετείχαν και για ποιον λόγο κρίθηκε αναγκαία η παρουσία τόσων γιατρών. Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος υποστήριξε ότι η συμμετοχή πολλών ειδικών ήταν απαραίτητη για μια πλήρη και προληπτική αξιολόγηση της υγείας του Προέδρου. Ο προσωπικός γιατρός του Τραμπ, Σον Μπαρμπαμπέλα, ανέφερε στην έκθεσή του ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ βρίσκεται σε «εξαιρετική κατάσταση».

Σε ανακοίνωσή της, η αμερικανική προεδρία τόνισε ότι η εμπλοκή πολλών ειδικοτήτων αντανακλά μια ολοκληρωμένη και πολυεπιστημονική προσέγγιση, σύμφωνη με τις βέλτιστες πρακτικές που εφαρμόζονται στην ιατρική φροντίδα ανώτατων κυβερνητικών αξιωματούχων.

Σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, στην αξιολόγηση συμμετείχαν γιατροί που συνδέονται με το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, το Πανεπιστήμιο Ντιουκ και άλλα κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι στον συνολικό αριθμό των 22 περιλαμβάνονται και γενικοί ιατροί, πέραν των εξειδικευμένων επιστημόνων.

«Δεν έχουμε τίποτα να κρύψουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αξιωματούχος.

Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος έχει αποφύγει κατά καιρούς να απαντήσει σε συγκεκριμένα ερωτήματα σχετικά με την υγεία του Προέδρου. Μεταξύ αυτών είναι και οι λόγοι που ο Τραμπ υποβλήθηκε σε δεύτερη φυσική εξέταση στο Στρατιωτικό Ιατρικό Κέντρο Walter Reed πέρυσι. Συνήθως οι Πρόεδροι πραγματοποιούν έναν ετήσιο προληπτικό έλεγχο, εκτός αν προκύψει επείγουσα ιατρική ανάγκη.

Σχεδόν τρεις μήνες μετά από εκείνη την επίσκεψη, και αφού αρχικά είχε αναφερθεί ότι ο Τραμπ υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία, ο ίδιος και ο Λευκός Οίκος διευκρίνισαν ότι στην πραγματικότητα είχε πραγματοποιηθεί αξονική τομογραφία στο πλαίσιο των εξετάσεων.

Παράλληλα, από τις πρόσφατες ιατρικές εκθέσεις απουσιάζει πλέον η αναφορά στη φιναστερίδη, φάρμακο που χρησιμοποιείται συχνά για την αντιμετώπιση της τριχόπτωσης και το οποίο οι γιατροί του Τραμπ είχαν δηλώσει ότι λάμβανε κατά την πρώτη θητεία του. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει απαντήσει εάν ο Πρόεδρος συνεχίζει ή έχει διακόψει τη συγκεκριμένη αγωγή.

Η εξέταση της υγείας του Τραμπ έρχεται εν μέσω ευρύτερων ερωτημάτων σχετικά με την ικανότητα του σημερινού Προέδρου και του προκατόχου του, Τζο Μπάιντεν, να υπηρετήσουν ως Πρόεδροι. Ο Τζο Μπάιντεν αποχώρησε από τον Λευκό Οίκο σε ηλικία 82 ετών, ενώ ο Τραμπ συμπληρώνει τα 80 του χρόνια στις 14 Ιουνίου, γεγονός που τους καθιστά τους δύο γηραιότερους Προέδρους στην ιστορία της χώρας.

Η πρώην εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου επί Μπάιντεν, Καρίν Ζαν-Πιέρ, είχε δηλώσει τον Φεβρουάριο του 2024 ότι περίπου 20 γιατροί συμμετείχαν στην ετήσια ιατρική αξιολόγηση του τότε Προέδρου στο Walter Reed.

Παλαιότερες κυβερνήσεις συχνά δεν δημοσιοποιούσαν τον ακριβή αριθμό των ειδικών που συμμετείχαν στους ελέγχους υγείας του Προέδρου. Παράλληλα, η αμερικανική νομοθεσία δεν υποχρεώνει τον εκάστοτε Πρόεδρο να δημοσιοποιεί πλήρως τον ιατρικό του φάκελο, αν και κατά καιρούς βουλευτές και από τα δύο κόμματα έχουν ζητήσει αυστηρότερους μηχανισμούς αξιολόγησης της υγείας του ανώτατου πολιτειακού άρχοντα.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πάντως ότι ο αριθμός των ειδικών που εξετάζουν τους Προέδρους έχει αυξηθεί σημαντικά με την πάροδο των δεκαετιών. Με βάση προηγούμενες ιατρικές εκθέσεις που δημοσιοποίησε ο Λευκός Οίκος, ο Τραμπ εξετάστηκε από 11 ειδικούς το 2019 και από 14 ειδικούς κατά τον ετήσιο έλεγχο που πραγματοποίησε πέρυσι.

Η αξιολόγηση, δήλωσαν οι αξιωματούχοι, παρουσιάστηκε αυτή την εβδομάδα για τον πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγό Νταν Κέιν, και έχει προκαλέσει ανησυχία στο Πεντάγωνο σχετικά με το γεωπολιτικό κόστος της αντιπαράθεσης της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη, καθώς ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ξεκινά συνομιλίες υψηλού διακυβεύματος με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο.

Η έκθεση, που συντάχθηκε από τη διεύθυνση πληροφοριών του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, χρησιμοποιεί αυτό που είναι γνωστό ως πλαίσιο «DIME» για να αξιολογήσει την αντίδραση της Κίνας στη σύγκρουση στο Ιράν μέσω τεσσάρων μέσων κρατικής εξουσίας: διπλωματικό, πληροφοριακό, στρατιωτικό και οικονομικό.

Αξιωματούχοι μίλησαν για τα ευρήματα υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν θέματα αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.

Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Κίνα έχει πουλήσει όπλα σε συμμάχους των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, καθώς αγωνίζονταν να υπερασπιστούν τις στρατιωτικές τους βάσεις και τις πετρελαϊκές τους υποδομές από ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αναφέρει η έκθεση.

Το Πεκίνο έχει επίσης βοηθήσει χώρες σε όλο τον κόσμο που αγωνίζονται να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες, αφού οι επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ ώθησαν το Ιράν να κλείσει το Στενό του Ορμούζ, έναν διάδρομο για τη μεταφορά του ενός πέμπτου του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ο πόλεμος έχει επίσης εξαντλήσει τις ΗΠΑ από τεράστια αποθέματα πυρομαχικών που θα ήταν κρίσιμα σε μια πιθανή αντιπαράθεση με την Κίνα για την τύχη της Ταϊβάν, σημειώνει η έκθεση. Η σύγκρουση στο Ιράν, η οποία έχει οδηγήσει σε ζημιές ή καταστροφές αμερικανικού στρατιωτικού υλικού και εγκαταστάσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή, επέτρεψε στο Πεκίνο να παρατηρήσει πώς οι ΗΠΑ διεξάγουν πολέμους και να μάθει πώς να σχεδιάζει τις δικές της μελλοντικές επιχειρήσεις.

Η έκθεση σημειώνει ότι το Πεκίνο έχει ενσωματώσει δημοφιλείς επικρίσεις για τον πόλεμο στα δημόσια μηνύματά του, χαρακτηρίζοντας τη σύγκρουση «παράνομη». Η Κίνα επιδιώκει εδώ και καιρό να υπονομεύσει την εικόνα των ΗΠΑ ως υπεύθυνου διαχειριστή της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες και θεωρεί τη σύγκρουση με το Ιράν ως εμβληματική της απερίσκεπτης προσέγγισης της Ουάσιγκτον στις στρατιωτικές εχθροπραξίες.

Όταν ρωτήθηκε σχετικά, ο επικεφαλής εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Παρνέλ, δήλωσε: «Οι ισχυρισμοί που λένε ότι η παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων έχει μετατοπιστεί προς οποιοδήποτε έθνος εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής είναι θεμελιωδώς ψευδείς».

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «αποδεκάτισαν τις στρατιωτικές δυνατότητες του ιρανικού καθεστώτος σε 38 σύντομες ημέρες και τώρα στραγγαλίζουν ό,τι έχει απομείνει από την οικονομία τους με έναν από τους πιο επιτυχημένους ναυτικούς αποκλεισμούς στην ιστορία».

«Ο στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών είναι η μεγαλύτερη μαχητική δύναμη στον κόσμο με απαράμιλλη ισχύ που επιδεικνύει όλος ο κόσμος», πρόσθεσε.

Σε δήλωσή της, η εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας, Λιού Πενγκιού, δήλωσε ότι το Πεκίνο έχει δεσμευτεί να «προωθήσει την ειρήνη και να εργαστεί για την αποκλιμάκωση της κατάστασης». «Η επείγουσα προτεραιότητα τώρα είναι να αποτραπεί με κάθε τρόπο μια υποτροπή στις μάχες, παρά να εκμεταλλευτεί την κατάσταση για να ρίξει λάσπη σε άλλες χώρες», είπε.

Ειδικοί δήλωσαν ότι το συμπέρασμα της έκθεσης παρέχει νέες πληροφορίες για την αντίδραση της Κίνας στον πόλεμο, όπως η παροχή όπλων σε συμμάχους των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα ενισχύει την αυξανόμενη συναίνεση ότι η σύγκρουση γέρνει την ισορροπία δυνάμεων υπέρ του Πεκίνου.

«Συνολικά, ο πόλεμος στο Ιράν βελτιώνει μαζικά τη γεωπολιτική θέση της Κίνας», δήλωσε ο Jacob Stokes, ανώτερος συνεργάτης στο Κέντρο για μια Νέα Αμερικανική Ασφάλεια.

Η χρονική στιγμή της έκθεσης είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς ο Τραμπ ξεκινά πολυήμερες συναντήσεις στο Πεκίνο με στόχο την αναδιάρθρωση της σχέσης μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.

Η σύνοδος κορυφής, η οποία αναβλήθηκε τον Μάρτιο λόγω του πολέμου στο Ιράν, έρχεται καθώς οι απεσταλμένοι του Τραμπ αγωνίζονται να βρουν μια λύση που θα ανοίξει ξανά το στενό και θα επιλύσει τις ανησυχίες των ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Η θέση του Τραμπ, στο εσωτερικό και παγκοσμίως, έχει αποδυναμωθεί λόγω της δυσαρέσκειας του κόσμου με τη σύγκρουση και της σημαντικής ζημιάς που έχει προκαλέσει στην παγκόσμια οικονομία, αναφέρει η εφημερίδα.

Ο Τραμπ έχει απορρίψει την ιδέα ότι βρίσκεται υπό πίεση ή ότι χρειάζεται τη βοήθεια του Πεκίνου για να τερματίσει τον πόλεμο. «Δεν νομίζω ότι χρειαζόμαστε καμία βοήθεια με το Ιράν. Θα τον κερδίσουμε με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, ειρηνικά ή με άλλο τρόπο», δήλωσε στους δημοσιογράφους πριν αναχωρήσει για το Πεκίνο.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι το κλείσιμο του στενού αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για την Κίνα, δεδομένης της εξάρτησής της από το πετρέλαιο του Κόλπου, αλλά η έκθεση των μυστικών υπηρεσιών σημειώνει ότι η Κίνα έχει ξεπεράσει τις ελλείψεις λόγω της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου της.

«Η Κίνα είναι η δεύτερη πιο μονωμένη χώρα στον κόσμο όσον αφορά την ενεργειακή κρίση, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Ράιαν Χας, ειδικός σε θέματα Κίνας στο Ινστιτούτο Brookings.

Αυτό επιτρέπει στο Πεκίνο να κερδίσει φίλους στο εξωτερικό, είπε ο Χας.

«Η Κίνα παρουσιάζεται ως πάροχος λύσεων στην παροχή πρόσβασης σε καύσιμα αεροσκαφών και άλλα προϊόντα που είναι σε έλλειψη ως γέφυρα βραχυπρόθεσμα», είπε.

Από την έναρξη του πολέμου, το Πεκίνο έχει απευθυνθεί στην Ταϊλάνδη, την Αυστραλία, τις Φιλιππίνες και άλλες χώρες για να τις βοηθήσει να διαχειριστούν τις ενεργειακές τους ανάγκες και προσφέρει πρόσβαση σε τεχνολογία πράσινης ενέργειας κινεζικής παραγωγής ως μακροπρόθεσμη λύση.

«Αυτό δεν είναι αλτρουισμός», είπε ο Χας. «Είναι το Πεκίνο που εκμεταλλεύεται μια ευκαιρία να προκαλέσει διχόνοια μεταξύ της Αμερικής και των παραδοσιακών εταίρων της».

Κατά τη διάρκεια προηγούμενων ενεργειακών κρίσεων, η Ουάσιγκτον έχει αποστείλει αξιωματούχους σε όλο τον κόσμο και έχει συγκαλέσει έκτακτες συναντήσεις για να αντιμετωπίσει την έλλειψη. Αλλά η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει δείξει ενδιαφέρον για μια τέτοια προσπάθεια.

«Αυτό έχει δημιουργήσει ένα άνοιγμα που το Πεκίνο εργάζεται για να καλύψει», είπε ο Χας.

Οι ελλείψεις πυρομαχικών είναι μια άλλη σημαντική δυναμική του πολέμου. Οι ΗΠΑ έχουν δαπανήσει τεράστιο αριθμό πυραύλων, βομβών και αναχαιτιστικών, πολλά από τα οποία είναι ακριβά και απαιτούν πολύ χρόνο για να παραχθούν, για να υπερασπιστούν το Ισραήλ και τους συμμάχους του Κόλπου από τις ιρανικές αντεπιθέσεις και να καταστρέψουν το οπλοστάσιο της Τεχεράνης.

Όπως έχουν αναφέρει προηγουμένως η Washington Post και άλλα μέσα ενημέρωσης, υπήρξε ιδιαίτερα αξιοσημείωτος αντίκτυπος στις περιορισμένες προμήθειες όπλων αεράμυνας Patriot και αναχαιτιστικών συστημάτων άμυνας μεγάλου υψομέτρου (THAAD), καθώς και πυραύλων κρουζ Tomahawk.

Η κατάσταση έχει αφήσει την Ταϊβάν, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και άλλους συμμάχους να ανησυχούν για την στρατιωτική ετοιμότητα των ΗΠΑ και την ικανότητα της Ουάσιγκτον να παρέμβει σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης.

«Αυτό εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανικής βάσης να αναπληρώνει γρήγορα τα πυρομαχικά και προσθέτει στις ήδη υπάρχουσες ανησυχίες για τις αργές παραδόσεις», δήλωσε ο Στόουκς.

Δίνει επίσης στις φιλικές προς το Πεκίνο φωνές στην Ταϊβάν έναν λόγο να «επιβραδύνουν ή να μπλοκάρουν τη χρηματοδότηση για την στρατιωτική ενίσχυση της Ταϊβάν», δήλωσε ο Στόουκς. Οι υποστηρικτές της Ταϊβάν θεωρούν την ενίσχυση κρίσιμη για την αποτροπή του Πεκίνου.

Ο Παρνέλ αντέτεινε ότι το Πεντάγωνο «διατηρεί ένα βαθύ, ανθεκτικό οπλοστάσιο και την βιομηχανική ικανότητα που απαιτείται για την υπεράσπιση του έθνους μας, την προστασία των συμφερόντων μας και την αποτροπή οποιουδήποτε αντιπάλου».

Ο πόλεμος επέτρεψε επίσης στο Πεκίνο να διεκδικήσει ηθικό πλεονέκτημα έναντι της Ουάσινγκτον και να αποσπάσει την προσοχή από τις δικές του σημαντικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την καταναγκαστική συμπεριφορά στην Ασία.

«Η Κίνα έχει ένα άνοιγμα για να παρουσιάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως μια επιθετική, μονομερή δύναμη σε παρακμή, επειδή η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να σταματήσει τον εαυτό της από το να εμπλακεί σε αιματηρούς και δαπανηρούς πολέμους στη Μέση Ανατολή», δήλωσε ο Στόουκς.

Η κίνηση του Ντόναλντ Τραμπ να αναδημοσιεύσει το συγκεκριμένο άρθρο δεν είναι καθόλου τυχαία. Φαίνεται πως ο Αμερικανός πρόεδρος όχι μόνο επικροτεί την ανάλυση, αλλά τη θεωρεί μια απόλυτα βιώσιμη στρατηγική για την επόμενη φάση της πίεσης προς την Τεχεράνη. Η επιλογή του να μοιραστεί ένα κείμενο που προκρίνει τη «μη συμφωνία» έναντι ενός κακού συμβιβασμού δείχνει ότι το περιβάλλον του προετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα.

Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, η οικονομική ασφυξία και τα στοχευμένα πλήγματα στην ηγεσία του Ιράν αποτελούν τα ισχυρότερα χαρτιά στο τραπέζι του, καθιστώντας σαφές πως αν η διπλωματία αποτύχει τις επόμενες ώρες, η στρατιωτική ισχύς θα πάρει τον πρώτο λόγο.

Ολόκληρο το άρθρο της Washington Post:

Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ο κατεξοχήν άνθρωπος των συμφωνιών. Κι όμως, ακόμη και οι πιο έμπειροι διαπραγματευτές γνωρίζουν καλά πως ορισμένες φορές η καλύτερη συμφωνία είναι η μη συμφωνία. Αν το Ιράν δεν εμφανιστεί έτοιμο να αποδεχθεί τους όρους του Τραμπ μέσα στις επόμενες λίγες ημέρες, τότε βρισκόμαστε ακριβώς σε μια τέτοια χρονική συγκυρία.

Αυτή τη στιγμή, τα υπολείμματα του ιρανικού καθεστώτος ζουν με την ψευδαίσθηση ότι ο Αμερικανός πρόεδρος καίγεται για μια συμφωνία περισσότερο από τους ίδιους. Την περασμένη Τρίτη, είδαν τον Τραμπ να παρατείνει την κατάπαυση του πυρός ώστε να δώσει στη «διασπασμένη» ιρανική πλευρά τον απαραίτητο χρόνο να καταθέσει μια ενιαία πρόταση. Το εξέλαβαν ως σημάδι αδυναμίας ή επιθυμίας να αποφύγει την επιστροφή στις εχθροπραξίες.

Ο στόχος της Τεχεράνης είναι ηλίου φαεινότερος: θέλουν να τραβήξουν τις διαπραγματεύσεις σε μάκρος, πιστεύοντας πως όσο περισσότερο αναστέλλονται οι μεγάλες επιθέσεις, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να ξεκινήσουν ξανά. Ποντάρουν στο ότι ο Τραμπ, πιεζόμενος πολιτικά και οικονομικά στο εσωτερικό των ΗΠΑ, δεν θα ρισκάρει μια επανέναρξη του πολέμου.

Η στρατιωτική και οικονομική ασφυξία

Ο Τραμπ οφείλει να τους βγάλει από αυτή την πλάνη άμεσα. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη διαμηνύσει στην Τεχεράνη πως έχει περιθώριο τριών έως πέντε ημερών για να παρουσιάσει μια σοβαρή αντιπρόταση. Αν δεν το πράξει, οι πολεμικές επιχειρήσεις πρέπει να ξεκινήσουν πάλι, στοχεύοντας αυτή τη φορά απευθείας τους σκληροπυρηνικούς ηγέτες της χώρας.

Αν το καθεστώς είναι πράγματι μοιρασμένο ανάμεσα σε εκείνους που θέλουν συμβιβασμό και σε εκείνους που αρνούνται, η λύση είναι απλή: η εξουδετέρωση της φράξιας που στέκεται εμπόδιο. Η πραγματικότητα είναι πως το Ιράν έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη για διέξοδο. Η χώρα έχει γονατίσει στρατιωτικά μετά από 40 ημέρες ανελέητων πληγμάτων, ενώ την ίδια ώρα δέχεται συντριπτικά πλήγματα στην οικονομία της λόγω του ναυτικού αποκλεισμού των λιμανιών της. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ αναφέρει πως το εμπόριο μέσω θαλάσσης έχει σταματήσει ολοκληρωτικά.

Σύμφωνα με τον Μιάντ Μαλεκί, πρώην στέλεχος του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, το 95% του ιρανικού εμπορίου περνά από τα Στενά του Ορμούζ. Αν το Ιράν δεν μπορεί να εξάγει το πετρέλαιό του, θα αναγκαστεί να το αποθηκεύσει, όμως η χωρητικότητα των δεξαμενών του επαρκεί μόνο για δύο εβδομάδες.

Μόλις αυτές γεμίσουν, η άντληση θα πρέπει να σταματήσει, προκαλώντας μόνιμες ζημιές στις υποδομές πετρελαίου. Κι όμως, το πρόβλημα δεν σταματά εκεί. Περίπου το 51% των εσόδων από τις εξαγωγές πετρελαίου κατευθύνεται στη συντήρηση των ενόπλων δυνάμεων. Αυτό σημαίνει πως το καθεστώς σύντομα δεν θα έχει πόρους να πληρώσει τον στρατό του, συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών της Επανάστασης που ελέγχουν τη χώρα.

Παράλληλα, ο αποκλεισμός θα πυροδοτήσει εσωτερικές εξεγέρσεις, καθώς το Ιράν εξαρτάται από εισαγωγές βενζίνης για να καλύψει τις ανάγκες του.

Το τελεσίγραφο και η επόμενη μέρα

Το καθεστώς βρίσκεται «στα σχοινιά», αλλά δεν έχει ηττηθεί οριστικά. Παρόλο που τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ εξουδετέρωσαν μεγάλο μέρος των επιθετικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης, η κατάπαυση του πυρός επιβλήθηκε τη στιγμή που ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ της Centcom χρειαζόταν άλλες 14 ημέρες για να ολοκληρώσει τη λίστα των στόχων της επιχείρησης Epic Fury. Αν οι Ιρανοί συνεχίσουν την ίδια τακτική, ο Τραμπ πρέπει να επιτρέψει στον Κούπερ να τελειώσει τη δουλειά. Οικονομική στραγγαλιστική πίεση και στρατιωτική εξόντωση των ηγετών που ανθίστανται. Το σχέδιο περιλαμβάνει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ με τη βία για όλα τα πλοία εκτός των ιρανικών.

Το τελικό στάδιο θα είναι ένα ωμό τελεσίγραφο: Πλήρης συνθηκολόγηση ή ολοκληρωτική καταστροφή του νησιού Χαρκ, από όπου διέρχεται το 90% του ιρανικού πετρελαίου. Ένα τέτοιο πλήγμα θα ήταν το τελειωτικό χτύπημα για τη χρηματοδότηση των Ιρανών στρατιωτικών. Αυτές οι δύο εβδομάδες έντονης μάχης θα δώσουν στον Τραμπ το απόλυτο πλεονέκτημα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ακόμη και αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορεί να κηρύξει τη νίκη, αφήνοντας το αποδυναμωμένο καθεστώς εκτεθειμένο στην οργή του ίδιου του του λαού. Σε ανάρτησή του στο Truth Social το βράδυ της Τρίτης, ο Τραμπ τόνισε πως μια συμφωνία ίσως δεν είναι εφικτή χωρίς την επανέναρξη των βομβαρδισμών, συμπεριλαμβανομένων των ηγετών τους. Έχει δίκιο. Μετά το πέρας των 72 ωρών, η περίοδος της ανοχής πρέπει να δώσει τη θέση της στην αποφασιστική δράση.

Δισεκατομμύρια σε παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται στο τραπέζι, ενώ η Ουάσιγκτον αναζητά έναν τρόπο να τερματίσει τον πόλεμο που ξεκίνησε πριν από επτά και πλέον εβδομάδες με συντριπτικά αμερικανικά πλήγματα. Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη διατηρεί μια επικίνδυνη ποσότητα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, κάτι που ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι «δεν είναι αποδεκτό».

Οι διαπραγματεύσεις έχουν μπει προσωρινά στον πάγο, μετά την απόφαση του Τραμπ να παρατείνει επ’ αόριστον την κατάπαυση του πυρός, ζητώντας από το Ιράν μια «ενιαία πρόταση». Ωστόσο, τα βασικά αγκάθια παραμένουν: η άρση των κυρώσεων, τα όρια στον εμπλουτισμό και ο κίνδυνος να φανεί ότι οι ΗΠΑ επιβραβεύουν ένα καθεστώς που κατηγορείται για καταστολή διαδηλώσεων και υποστήριξη τρομοκρατικών οργανώσεων.

Στο στενό θαλάσσιο πέρασμα του Στενού του Ορμούζ, η ιρανική πίεση στη ναυσιπλοΐα και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός κρατούν τις ροές πετρελαίου χαμηλά, τροφοδοτώντας την αστάθεια στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.

Ομπάμα, Ιράν και «παλέτες μετρητών»

Στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών, πολλοί μιλούν για «παλέτες μετρητών χωρίς τις παλέτες», αναβιώνοντας την παλιά επίθεση στον Ομπάμα για τα 1,7 δισ. δολάρια που κατέβαλε το 2016 στο πλαίσιο διευθέτησης μιας παλιάς εμπορικής διαφοράς, ποσό που είχε παρουσιαστεί πολιτικά ως «δώρο στο Ιράν».

Τώρα, η κυβέρνηση Τραμπ συζητά την αποδέσμευση έως και 20 δισ. δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, μέρος των οποίων προέρχεται από πωλήσεις πετρελαίου που έχουν μπλοκαριστεί σε τράπεζες ανά τον κόσμο, με αντάλλαγμα τον έλεγχο του ιρανικού αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Για τους πιο σκληρούς «γερακίσιους» κύκλους, αυτό κινδυνεύει να γίνει μια επανάληψη του ίδιου πολιτικού κόστους που είχαν χρεώσει στον Ομπάμα.

Παρά τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης ότι δεν επιδιώκει πυρηνικό όπλο, Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι έχουν δικαίωμα, βάσει διεθνούς δικαίου, να εμπλουτίζουν ουράνιο για ειρηνικούς σκοπούς, κάτι που αποτέλεσε και τότε, όπως και σήμερα, το μεγαλύτερο αγκάθι για μια συμφωνία.

Ειδικοί όπως η Σουζάν Μαλόουνι από το Brookings σημειώνουν ότι η Τεχεράνη είναι διατεθειμένη να κάνει συμβιβασμούς σε χρονοδιαγράμματα και επίπεδα εμπλουτισμού, αλλά όχι να εγκαταλείψει πλήρως την ικανότητα εμπλουτισμού, ακριβώς το σημείο που επικρίνε ο Τραμπ στη συμφωνία Ομπάμα.

Νέα συμφωνία Ομπάμα–Ιράν με την υπογραφή Τραμπ;

Στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ υπόσχεται ότι η νέα συμφωνία «δεν θα έχει τα ελαττώματα» της συμφωνίας Ομπάμα, την οποία αποκαλεί «εγγυημένο δρόμο προς ένα πυρηνικό όπλο». Διαβεβαιώνει ότι ό,τι διαπραγματεύεται τώρα θα είναι «πολύ καλύτερο» και ότι θα διασφαλίσει την ειρήνη όχι μόνο για το Ισραήλ και τη Μέση Ανατολή, αλλά για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Όμως οι πολιτικοί κίνδυνοι είναι τεράστιοι, όχι μόνο για τον ίδιο, αλλά και για τον αντιπρόεδρο Τζέι-Ντι Βανς, ο οποίος έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, με το βλέμμα ήδη στραμμένο σε μια πιθανή προεδρική υποψηφιότητα το 2028.

Ο Βανς, που στο παρελθόν εμφανιζόταν πολύ επιφυλακτικός απέναντι σε έναν πόλεμο με το Ιράν, τώρα καλείται να τον τερματίσει, αναλαμβάνοντας το πολιτικό κόστος των αναπόφευκτων συμβιβασμών.

Στελέχη της πρώτης διοίκησης Τραμπ προειδοποιούν ότι κάθε δολάριο που αποδεσμεύεται θα κατηγορηθεί πως «έμμεσα επιδοτεί» τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών οργανώσεων, εφόσον η Τεχεράνη δεν δώσει απτά ανταλλάγματα σε θέματα όπως η στήριξη σε Χεζμπολάχ και Χαμάς ή η ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων.

Το σκληρότερο Ιράν του σήμερα και η σκιά του Ομπάμα

Ένα βασικό στοιχείο που διαφοροποιεί τη σημερινή συγκυρία από την εποχή Ομπάμα είναι ότι το Ιράν πλέον διαθέτει περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, επίπεδο που απέχει ένα βήμα από την οπλοποιήσιμη μορφή, μετά την αποχώρηση Τραμπ από την Κοινή Ολοκληρωμένη Δράση (JCPOA) το 2018.

Παράλληλα, η σημερινή ιρανική ηγεσία είναι πολύ πιο σκληροπυρηνική από τους πιο μετριοπαθείς που είχαν υπογράψει τότε τη συμφωνία, ενώ το καθεστώς έχει επιβιώσει αλλεπάλληλων σοκ: πολέμου με το Ισραήλ, αμερικανικών πληγμάτων σε στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις και αιματηρών διαδηλώσεων στο εσωτερικό, σύμφωνα με τη Washington Post.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι, ενώ οι επιθέσεις έχουν εξασθενήσει τη στρατιωτική ισχύ και τα δίκτυα των περιφερειακών proxies του Ιράν, όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ, η Τεχεράνη έχει αποκτήσει ένα νέο, ιδιαίτερα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί: την ικανότητα να «στραγγαλίζει» τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, προκαλώντας αύξηση στις τιμές ενέργειας διεθνώς.

Την ίδια ώρα, προσωπικότητες που είχαν υποστηρίξει τη συμφωνία του 2015, όπως ο Ρίτσαρντ Νέφου, εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε μια νέα μεγάλη άρση κυρώσεων υπέρ μιας κυβέρνησης που κατηγορείται ότι σκότωσε εκατοντάδες διαδηλωτές κατά τις πρόσφατες εξεγέρσεις.

Έτσι, ο Τραμπ βρίσκεται ουσιαστικά μπροστά στις ίδιες σκληρές επιλογές που αντιμετώπισε ο Ομπάμα: μέχρι πού μπορεί να πάει η άρση κυρώσεων, πόσο αυστηρά μπορούν να είναι τα όρια εμπλουτισμού και αν μια συμφωνία με το Ιράν θα καταγραφεί στην ιστορία ως κίνηση για την αποτροπή του πολέμου ή ως παραχώρηση σε ένα αυταρχικό καθεστώς.

Κεντρικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής είναι ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης καυσίμων. Το μερικό κλείσιμό τους έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ενισχύοντας την πίεση προς τη Δύση.

Η Τεχεράνη φαίνεται να επενδύει στην ιδέα ότι μπορεί να καταστήσει τη σύγκρουση οικονομικά ασύμφορη για τους αντιπάλους της πιο γρήγορα απ’ ό,τι εκείνοι μπορούν να επιτύχουν στρατιωτικά αποτελέσματα. Όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, το ιρανικό καθεστώς δεν αισθάνεται επαρκή πίεση για διαπραγματεύσεις, καθώς οι μέχρι στιγμής οικονομικές συνέπειες για ΗΠΑ και Ευρώπη παραμένουν διαχειρίσιμες.

Παράλληλα, η απαίτηση της Τεχεράνης για εγγυήσεις μη επίθεσης και ακόμη και αποζημιώσεις πριν από οποιαδήποτε κατάπαυση πυρός, καταδεικνύει ότι δεν προτίθεται να επαναλάβει προηγούμενα μοντέλα ταχείας αποκλιμάκωσης. Η εμπειρία παλαιότερων συγκρούσεων φαίνεται να έχει ενισχύσει μια πιο σκληρή διαπραγματευτική γραμμή.

Την ίδια στιγμή, οι στοχευμένες δολοφονίες ανώτερων Ιρανών αξιωματούχων, αντί να ανοίγουν τον δρόμο για διάλογο, λειτουργούν αποτρεπτικά. Η απώλεια προσώπων που διατηρούσαν διαύλους επικοινωνίας με τη Δύση ενισχύει την αδιαλλαξία στο εσωτερικό του καθεστώτος.

Στο πεδίο των επιχειρήσεων, οι επιθέσεις έχουν επεκταθεί σε ενεργειακές υποδομές σε όλη την περιοχή, με το Ιράν να πλήττει στόχους σε χώρες του Κόλπου ως απάντηση σε πλήγματα που δέχεται. Παρά τις εκτεταμένες καταστροφές και τις ανθρώπινες απώλειες, η ηγεσία της χώρας προβάλλει μια ρητορική αντοχής και νίκης.

Ωστόσο, πίσω από αυτή τη στάση, υπάρχουν ενδείξεις βαθιάς ανησυχίας για το μακροπρόθεσμο κόστος. Η φθορά των υποδομών και η εσωτερική δυσαρέσκεια αποτελούν παράγοντες αστάθειας. Παρ’ όλα αυτά, βραχυπρόθεσμα, η ιρανική στρατηγική παραμένει σαφής: διατήρηση της πίεσης, αποφυγή υποχωρήσεων και επιδίωξη ανατροπής του κόστους της σύγκρουσης προς όφελός της.

Το τηλεγράφημα, που κυκλοφόρησε από την αμερικανική πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ την Παρασκευή, μετέφερε μια ισραηλινή εκτίμηση ότι το ιρανικό καθεστώς «δεν κλονίζεται» και είναι πρόθυμο να «πολεμήσει μέχρι τέλους», παρά τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου και τη συνεχιζόμενη εκστρατεία βομβαρδισμών από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

«Το καθεστώς σκότωσε χιλιάδες ανθρώπους κατά τη διάρκεια των εκτεταμένων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων νωρίτερα φέτος», αναφέρει η εφημερίδα.

Εάν μεγάλος αριθμός Ιρανών επιστρέψει στους δρόμους, οι ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι «ο λαός θα σφαγιαστεί» επειδή το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, η κύρια στρατιωτική δύναμη του Ιράν, «έχει το πάνω χέρι», σύμφωνα με το τηλεγράφημα. Η αυθεντικότητα του εγγράφου επιβεβαιώθηκε από δύο αξιωματούχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις, ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ελπίζουν σε λαϊκή εξέγερση και προέτρεψαν τις Ηνωμένες Πολιτείες να προετοιμαστούν να υποστηρίξουν τους διαδηλωτές σε περίπτωση που αυτό συμβεί, σύμφωνα με το τηλεγράφημα.

Το τηλεγράφημα συνοψίζει τις πρόσφατες συναντήσεις μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων και ανώτερων στελεχών του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας, του Υπουργείου Άμυνας και του Υπουργείου Εξωτερικών του Ισραήλ, που πραγματοποιήθηκαν την Τετάρτη και την Πέμπτη.

Αυτό συμβαίνει την ώρα που ο εξόριστος πρίγκιπας του Ιράν, Ρεζά Παχλάβι, καλεί τους Ιρανούς να βγουν στους δρόμους αυτή την εβδομάδα για να γιορτάσουν την αρχαία περσική «Γιορτή της Φωτιάς», γνωστή ως Chaharshanbe Suri.

Η Νάργκες Μπατζόγκλι, ειδική για το Ιράν στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς, δήλωσε ότι οι Ιρανοί είναι από καιρό επιφυλακτικοί ως προς τις προθέσεις του Ισραήλ και ότι τα διφορούμενα μηνύματα που περιέχονται στο τηλεγράφημα θα θεωρηθούν από πολλούς ως σκληρά και εκμεταλλευτικά της ζωής των Ιρανών.

«Πιστεύω ότι πολλοί άνθρωποι θα αισθανθούν πολύ προδομένοι από αυτή την εκτίμηση», είπε η Μπατζόγκλι.

Η ισραηλινή πρεσβεία στην Ουάσιγκτον δήλωσε ότι το Ισραήλ «εστιάζει στην εξάλειψη των στρατιωτικών δυνατοτήτων του καθεστώτος — προς όφελος όλων».

«Οι Ιρανοί έχουν διακινδυνεύσει τη ζωή τους βγαίνοντας στους δρόμους ξανά και ξανά, συμπεριλαμβανομένου και του περασμένου Ιανουαρίου», ανέφερε η πρεσβεία σε δήλωσή της. «Υπάρχουν ομάδες της αντιπολίτευσης που εργάζονται ανεξάρτητα εδώ και χρόνια για την ανατροπή του καθεστώτος».

Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έχουν χτυπήσει χιλιάδες στόχους στο εσωτερικό του Ιράν, μεταξύ των οποίων πυρηνικές εγκαταστάσεις, αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων, αστυνομικά τμήματα και σημεία ελέγχου που έχουν στήσει οι δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας με πολιτικά ρούχα, γνωστές ως «Μπασίτζ».

Σε τηλεοπτική ομιλία του την πρώτη ημέρα των επιθέσεων, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι η χώρα του «θα χτυπήσει σκληρά το τρομοκρατικό καθεστώς και θα δημιουργήσει τις συνθήκες που θα επιτρέψουν στον γενναίο ιρανικό λαό να αποτινάξει το ζυγό αυτού του δολοφονικού καθεστώτος». Έκανε παρόμοια έκκληση την περασμένη εβδομάδα.

Άλλοι ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η επίθεση κατά του Ιράν αποτελεί επιτυχία, ακόμη και αν δεν υλοποιηθεί λαϊκή εξέγερση. «Κάθε μέρα που αποδυναμώνουμε αυτό το καθεστώς είναι κέρδος για το κράτος του Ισραήλ», δήλωσε ο Ζεέβ Ελκίν, μέλος του υπουργικού συμβουλίου ασφαλείας του Ισραήλ, σε συνέντευξη στην ισραηλινή τηλεόραση.

Η Σουζάν Μαλόουνι, ειδική σε θέματα Ιράν και αντιπρόεδρος του Brookings Institution, δήλωσε ότι η ευάλωτη θέση των άοπλων διαδηλωτών του Ιράν θα πρέπει να ληφθεί υπόψη από τους αξιωματούχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ. «Ο ιρανικός λαός διατρέχει σοβαρό κίνδυνο αυτή τη στιγμή από το καθεστώς, και θα ήταν λυπηρό αν χρησιμοποιούνταν ως πιόνια σε μια προσπάθεια να πυροδοτηθεί περαιτέρω η κατάσταση», είπε.

Η στάση της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στον κίνδυνο που αντιμετωπίζει η ιρανική αντιπολίτευση έχει αλλάξει από την έναρξη του πολέμου. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αρχικά προέτρεψε τους Ιρανούς να «αναλάβουν τον έλεγχο της κυβέρνησής τους», αλλά πρόσφατα παραδέχτηκε ότι οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας θα σκότωναν τους διαδηλωτές.

«Έχουν κυριολεκτικά άνδρες στους δρόμους με πολυβόλα, που πυροβολούν τους ανθρώπους αν αυτοί θέλουν να διαδηλώσουν», δήλωσε ο Τραμπ στο Fox News.

«Πραγματικά πιστεύω ότι αυτό αποτελεί ένα μεγάλο εμπόδιο για ανθρώπους που δεν διαθέτουν όπλα», πρόσθεσε.

Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει το τηλεγράφημα που διέρρευσε, δήλωσε ότι ο Τραμπ «δεν θέλει να βλέπει ανθρώπινη δυστυχία πουθενά, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν, όπου το τρομοκρατικό καθεστώς σφαγίαζε διαδηλωτές πριν από την παρέμβαση του προέδρου και τώρα στοχεύει πολίτες σε ολόκληρη την περιοχή».

Η αντίδραση του καθεστώτος στις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου, που προκλήθηκαν από την κακή διαχείριση της οικονομίας του Ιράν και τις αυταρχικές τακτικές, οδήγησε σε μια βίαιη καταστολή που καταδικάστηκε από μεγάλο μέρος της Δύσης.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν επίσης ότι δεν επιδιώκουν πλέον την ανατροπή του εδραιωμένου κληρικού και στρατιωτικού κατεστημένου του Ιράν.

Αν και ο στρατός του Ιράν έχει υποστεί σοβαρές απώλειες από τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις, η ανθεκτικότητα του καθεστώτος αποτελεί μία από τις πολλές παραμέτρους που η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να υπολόγισε λανθασμένα σε έναν πόλεμο που βρίσκεται στην τρίτη εβδομάδα του χωρίς να διαφαίνεται τέλος.

Τη Δευτέρα, κορυφαίοι σύμμαχοι των ΗΠΑ απέρριψαν το αίτημα του Τραμπ να στείλουν πολεμικά πλοία για να βοηθήσουν στην επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, της διόδου για το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, την οποία το Ιράν έκλεισε όταν ξέσπασε ο πόλεμος, προκαλώντας ραγδαία αύξηση των τιμών της ενέργειας και φόβους για παγκόσμια ύφεση.

Το Ισραήλ περίμενε ότι η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν τον περασμένο μήνα θα έσπερνε «περισσότερο χάος» στο καθεστώς αμέσως μετά, δήλωσαν ισραηλινοί αξιωματούχοι στους Αμερικανούς ομολόγους τους, σύμφωνα με το τηλεγράφημα.

Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες, η διατήρηση της εξουσίας από την Ισλαμική Δημοκρατία έχει καταστεί εμφανής από την ικανότητά της να συνεχίζει να εκτοξεύει βαλλιστικούς πυραύλους και drones «όπου θέλουν», δήλωσαν ισραηλινοί αξιωματούχοι σε Αμερικανούς διπλωμάτες, σύμφωνα με το τηλεγράφημα.

Η Maloney δήλωσε ότι την εξέπληξε το γεγονός ότι οι Ισραηλινοί υποτίμησαν την ανθεκτικότητα του καθεστώτος.

«Αυτή η πραγματικά κακώς τεκμηριωμένη υπόθεση είναι ενδιαφέρουσα, δεδομένου του πόσο εντυπωσιακή ήταν η διείσδυση των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών στο Ιράν», είπε. «Προφανώς βρίσκεται στη ρίζα του στρατηγικού λάθους υπολογισμού στο οποίο έπεσαν από κοινού το Ισραήλ και οι ΗΠΑ».

Παρά τις αναφορές ότι ο γιος και διάδοχος του αποθανόντος ανώτατου ηγέτη τραυματίστηκε σε αεροπορική επιδρομή, αξιωματούχοι του Ισραήλ δήλωσαν ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ «εξακολουθεί να είναι επικεφαλής» και «πιο ευθυγραμμισμένος» με τους σκληροπυρηνικούς του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) από ό,τι ο πατέρας του, σύμφωνα με το τηλεγράφημα. Εκτίμησαν ότι το καθεστώς ενδέχεται να μετριάσει τις θέσεις του σε περίπτωση που ο νέος ανώτατος ηγέτης σκοτωθεί, αλλά σημείωσαν ότι είναι «επίμονο» και θα πρέπει να «ανατραπεί από μέσα». »

Την Τρίτη, ο ισραηλινός στρατός ισχυρίστηκε ότι σκότωσε τον διοικητή της Μπασίτζ, μιας δύναμης που εκτιμάται ότι αριθμεί περίπου 1 εκατομμύριο άτομα, και τον επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν.

Το Ιράν έχει χρηματοδοτήσει πολιτοφυλακές και πολιτικά κινήματα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή που είναι εχθρικά προς το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της Χαμάς στη Γάζα, της Χεζμπολάχ στο Λίβανο και των Χούτι στο Υεμένη. Η προσπάθεια του Ισραήλ να προωθήσει μια εξέγερση στο Ιράν ανεξάρτητα από τον αριθμό των θυμάτων συνάδει με την δεκαετή προσπάθειά του να προκαλέσει τον «κατακερματισμό του Ιράν» και την «κατάρρευση του κράτους», δήλωσε η Μπατζόγκλι, η ειδική για το Ιράν.

«Ένας από τους τρόπους για να επιτευχθεί αυτό είναι η δημιουργία περισσότερων ευκαιριών στις οποίες τα όπλα του κράτους στρέφονται εναντίον του πληθυσμού», είπε. «Ο στόχος δεν είναι η δημιουργία μιας φιλελεύθερης δημοκρατίας για τον ιρανικό λαό. Είναι η διεύρυνση του χάσματος μεταξύ της κοινωνίας και του κράτους».

Οι αναλύσεις των αμερικανικών υπηρεσιών δείχνουν ότι η σύγκρουση δεν φαίνεται να οδηγεί άμεσα σε πολιτική ανατροπή στην Τεχεράνη, ενώ δεν διακρίνεται στον ορίζοντα κάποια άμεση μετάβαση σε ένα πιο δημοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης.

Πιθανή ενίσχυση των σκληροπυρηνικών

Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, το ιρανικό καθεστώς μπορεί να εξέλθει από τον πόλεμο αποδυναμωμένο στρατιωτικά, αλλά ταυτόχρονα πιο σκληροπυρηνικό πολιτικά. Κεντρικό ρόλο στην επόμενη ημέρα φαίνεται να αποκτούν οι Φρουροί της Επανάστασης, οι οποίοι ενδέχεται να ενισχύσουν περαιτέρω τον έλεγχό τους στο εσωτερικό της χώρας.

Το σώμα των Φρουρών της Επανάστασης ιδρύθηκε το 1979 από τον Ρουχολάχ Χομεϊνί για την προστασία της Ισλαμικής Δημοκρατίας και τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει σημαντική στρατιωτική, πολιτική και οικονομική ισχύ.

Παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχουν πλήξει κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές, περιορίζοντας τις πυραυλικές δυνατότητες και το ναυτικό της χώρας, η βασική δομή εξουσίας παραμένει σταθερή, όπως επισημαίνουν αναλυτές.

Βαρύ το κόστος της σύγκρουσης

Το οικονομικό και στρατιωτικό κόστος του πολέμου είναι ήδη σημαντικό. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι επιχειρήσεις έχουν κοστίσει περισσότερα από 12 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ έχουν σκοτωθεί 13 Αμερικανοί στρατιώτες.

Αναταράξεις στην περιοχή

Η ένταση έχει προκαλέσει ευρύτερες επιπτώσεις στην περιοχή. Ο αυστηρός έλεγχος του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ έχει περιορίσει σημαντικά τη ναυσιπλοΐα, επηρεάζοντας τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και αυξάνοντας τις τιμές του πετρελαίου.

Παράλληλα, Άραβες σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών στον Περσικό Κόλπο εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια για τις εξελίξεις, μετά τις επιθέσεις αντιποίνων με βαλλιστικούς πυραύλους και drones από ιρανικής πλευράς.

«Ξεκίνησαν αυτόν τον πόλεμο για το Ισραήλ και μετά μας άφησαν να αντιμετωπίσουμε μόνοι μας τις επιθέσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά ανώτερος Άραβας αξιωματούχος.

Τα πιθανά σενάρια μετά τον πόλεμο

Δυτικοί αξιωματούχοι δεν βλέπουν άμεση προοπτική αλλαγής καθεστώτος στην 47χρονη Ισλαμική Δημοκρατία. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές εκτιμήσεις, ένα πιθανό μεταπολεμικό σενάριο είναι η διαμόρφωση ενός «κουτσουρεμένου καθεστώτος των Φρουρών της Επανάστασης», το οποίο θα εξακολουθεί να διατηρεί μέρος των πυρηνικών και πυραυλικών του δυνατοτήτων, αλλά με μειωμένη ισχύ.

Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν ήδη προειδοποιήσει πριν από την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης ότι μια μεγάλης κλίμακας επίθεση δύσκολα θα μπορούσε να ανατρέψει το βαθιά εδραιωμένο θεοκρατικό και στρατιωτικό σύστημα της χώρας.

Όπως επισημαίνουν πηγές που επικαλείται η Washington Post, το καθεστώς στην Τεχεράνη ενδέχεται ακόμη και να ενισχυθεί πολιτικά στο εσωτερικό, παρουσιάζοντας ότι κατάφερε να αντέξει απέναντι στις πιέσεις της Ουάσιγκτον.

Παράλληλα, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής ενδείξεις ρωγμών στην ηγεσία της χώρας, ενώ η Τεχεράνη φαίνεται να επεκτείνει σταδιακά το εύρος των στρατιωτικών της στόχων στην ευρύτερη περιοχή.

Η στρατηγική «αποκεφαλισμού» της ηγεσίας του Ιράν, που υιοθέτησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, έχει δημιουργήσει ένα σοβαρό στρατηγικό παράδοξο: Όσο περισσότερο καταστρέφεται η ηγετική δομή του καθεστώτος, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να διαμορφωθεί μια πολιτική λύση μετά τον πόλεμο.

Ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να αναγνώρισε το πρόβλημα όταν, απαντώντας σε ερώτηση για το ποιος θα μπορούσε να αποτελέσει συνομιλητή της Ουάσιγκτον μετά το τέλος των βομβαρδισμών, παραδέχθηκε ότι «οι περισσότεροι από αυτούς που είχαμε στο μυαλό μας είναι νεκροί». Η δήλωση αυτή αποκαλύπτει το βασικό δίλημμα της στρατηγικής: Η εξόντωση των ηγετών ενός καθεστώτος μπορεί να επιφέρει τακτικά στρατιωτικά οφέλη, αλλά συχνά δυσκολεύει την πολιτική διαχείριση της επόμενης ημέρας.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ενημέρωσε το Κογκρέσο ότι η Ουάσιγκτον σκοπεύει πρώτα να ολοκληρώσει τη στρατιωτική αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος και στη συνέχεια να αξιολογήσει τις προοπτικές πολιτικής ανασυγκρότησης. Για πολλούς αναλυτές, αυτή η προσέγγιση δίνει προτεραιότητα στις στρατιωτικές τακτικές έναντι της συνολικής στρατηγικής: Πρώτα η καταστροφή του υπάρχοντος συστήματος και έπειτα η αναζήτηση λύσης για το τι θα το αντικαταστήσει.

Έμπειροι αναλυτές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών προειδοποιούν ότι το ιρανικό καθεστώς δεν είναι απλώς μια προσωποπαγής δικτατορία. Αντίθετα, αποτελεί ένα πολύπλοκο δίκτυο θεσμών και οργανισμών εξουσίας. Η εξόντωση κορυφαίων προσώπων μπορεί να διαταράξει προσωρινά το σύστημα, αλλά δεν αρκεί για να το αποδομήσει πλήρως.

Η χρήση δολοφονιών ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής ενέχει και άλλους κινδύνους. Όπως επισημαίνουν πρώην αξιωματούχοι των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, οι στοχευμένες εξοντώσεις μπορούν να απομακρύνουν κρίσιμα πρόσωπα και να διαταράξουν ένα δίκτυο εξουσίας, αλλά συχνά δημιουργούν απρόβλεπτες συνέπειες: Μετατρέπουν τους νεκρούς ηγέτες σε μάρτυρες, ενισχύουν τους σκληροπυρηνικούς διαδόχους και καταστρέφουν πολύτιμες πηγές πληροφοριών.

Το Ισραήλ έχει εφαρμόσει επί δεκαετίες παρόμοιες τακτικές εξόντωσης ηγετών οργανώσεων στη Μέση Ανατολή. Αν και οι επιχειρήσεις αυτές χαρακτηρίζονται από υψηλή επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα, οι επικριτές επισημαίνουν ότι δεν έχουν αποτρέψει τους επαναλαμβανόμενους κύκλους βίας.

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το ζήτημα είναι ακόμη πιο περίπλοκο, καθώς η αμερικανική νομοθεσία απαγορεύει τυπικά τις πολιτικές δολοφονίες. Η σχετική απαγόρευση θεσπίστηκε το 1981 με εκτελεστικό διάταγμα του προέδρου Ρόναλντ Ρέιγκαν. Παρ’ όλα αυτά, στην πράξη, σχεδόν κάθε αμερικανική κυβέρνηση από τότε έχει χρησιμοποιήσει στοχευμένες επιθέσεις εναντίον ηγετών εχθρικών οργανώσεων ή κρατών.

Η τεχνολογική εξέλιξη έχει καταστήσει τέτοιες επιχειρήσεις πολύ πιο εύκολες. Η συνδυασμένη χρήση εξελιγμένων πληροφοριών, δορυφορικής επιτήρησης και όπλων ακριβείας επιτρέπει την εξόντωση στόχων με μεγάλη ακρίβεια. Ωστόσο, αυτή η τεχνολογία δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια εποχή όπου όλο και περισσότερα κράτη ή μη κρατικοί δρώντες θα αποκτήσουν πρόσβαση σε παρόμοια εργαλεία. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι στοχευμένες δολοφονίες θα μπορούσαν να καταστούν πιο συχνές, μετατρέποντας διπλωμάτες, αξιωματούχους ή στρατιωτικούς σε πιθανούς στόχους.

Οι ΗΠΑ εκτοξεύουν πυραύλους αναχαίτισης αεράμυνας με ρυθμό που θα μπορούσε να οδηγήσει το αμερικανικό στρατό «σε λίγες μέρες» να πρέπει να δώσει προτεραιότητα σε ποιες εισερχόμενες απειλές θα αναχαιτίσει, σύμφωνα με τρεις πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα.

Ο πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Στρατού, στρατηγός Νταν Κέιν, αρνήθηκε τις ισχυρισμούς σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο την Τετάρτη, λέγοντας: «Διαθέτουμε επαρκή πυρομαχικά ακριβείας για την αποστολή που έχουμε αναλάβει, τόσο για την επίθεση όσο και για την άμυνα».

«Σάρωμα» στους ξένους ανταποκριτές

Το πλήγμα είναι ιδιαίτερα βαρύ για τη διεθνή ειδησεογραφία. Σύμφωνα με πηγές από το Γαλλικό Πρακτορείο, οι περικοπές διαλύουν ουσιαστικά το δίκτυο ξένων ανταποκριτών της εφημερίδας. Χαρακτηριστικό είναι ότι απομακρύνεται «ολόκληρη η ομάδα» που κάλυπτε τη φλεγόμενη περιοχή της Μέσης Ανατολής, ενώ σημαντικές απώλειες καταγράφονται στο αθλητικό τμήμα και στην κάλυψη τοπικών ειδήσεων. Η στρατηγική αυτή αναδιάρθρωση, την οποία ανακοίνωσε ο εκτελεστικός διευθυντής Ματ Μάρεϊ, αφήνει την Post «γυμνή» από τη φυσική παρουσία των δημοσιογράφων της στα διεθνή μέτωπα.

Θεσμική παρακμή και αξιοπιστία

Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια επιχειρηματική απόφαση, αλλά μια σοβαρή θεσμική υποχώρηση. Όπως προειδοποίησε το συνδικάτο Post Guild, δεν μπορείς να διαλύεις ένα γραφείο σύνταξης χωρίς να πλήττεται η αξιοπιστία και η επιρροή του μέσου. Η συρρίκνωση του προσωπικού κατά 400 άτομα τα τελευταία τρία χρόνια δείχνει μια εφημερίδα σε διαρκή άμυνα, την ώρα που η ανάγκη για έγκυρη και επιτόπια ενημέρωση είναι πιο κρίσιμη από ποτέ. Η κυβερνητική και οικονομική ελίτ των ΗΠΑ βλέπει ένα από τα βασικά της «αντίβαρα» να αποδυναμώνεται, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για το μέλλον του ελεγκτικού ρόλου του Τύπου.

Τεχνητή Νοημοσύνη αντί για Δημοσιογράφους

Η κρίση στην Post επιδεινώθηκε από τη μείωση του κοινού και την πτώση των συνδρομών, παρά τις προσπάθειες του εκδότη Γουίλ Λιούις να αναστρέψει το κλίμα. Η επιλογή του Λιούις να επενδύσει στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) για τη δημιουργία σχολίων, podcast και τη συγκέντρωση ειδήσεων, φαίνεται πως δεν απέδωσε τα αναμενόμενα κέρδη, ενώ ταυτόχρονα υποβάθμισε το πρωτογενές περιεχόμενο. Η αντικατάσταση της ανθρώπινης κρίσης και της έρευνας πεδίου από αλγορίθμους φαίνεται πως είναι η «εύκολη» λύση για τον Μπέζος, η οποία όμως απειλεί να μετατρέψει μια ιστορική εφημερίδα σε μια απλή πλατφόρμα ανακύκλωσης πληροφοριών.

Το αδιέξοδο των New York Times και η σύγκριση

Οι New York Times, σχολιάζοντας τις εξελίξεις, υπογραμμίζουν ότι ο Μπέζος δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια βιώσιμη ψηφιακή έκδοση. Η Post, που κάποτε αποτελούσε το «χρυσό πρότυπο» της ερευνητικής δημοσιογραφίας, φαίνεται να εγκλωβίζεται σε έναν φαύλο κύκλο περικοπών που απομακρύνουν τους αναγνώστες, οδηγώντας σε περαιτέρω οικονομική αιμορραγία. Η κρίση αυτή αντανακλά τη γενικότερη αστάθεια στον χώρο των ΜΜΕ, όπου η κερδοφορία τίθεται συστηματικά πάνω από το δημόσιο λειτούργημα.