Όπως υπενθυμίζει η αμερικανική εφημερίδα, αργά το πρωί της Τετάρτης, σε Μέση Ανατολή και Ουάσιγκτον επικρατούσε η πεποίθηση ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα έδινε το πράσινο φως για αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν. Θα επρόκειτο για μια ακόμη επίδειξη αμερικανικής ισχύος, λίγες εβδομάδες μετά την τολμηρή επιχείρηση της Delta Force στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του.

Την ίδια ημέρα, το Πεντάγωνο είχε ανακοινώσει ότι το αντιτορπιλικό USS Roosevelt εισήλθε στον Περσικό Κόλπο, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ είχαν ειδοποιηθεί για το ενδεχόμενο επίθεσης, το προσωπικό της αμερικανικής βάσης αλ Ουντέιντ στο Κατάρ λάμβανε οδηγίες εκκένωσης, ενώ ο Τραμπ διαμήνυε στους Ιρανούς διαδηλωτές ότι «η βοήθεια έρχεται».

Η πρώτη ουσιαστική μεταβολή ήρθε όταν ο Στιβ Γουίτκοφ ενημέρωσε τον Τραμπ ότι η ιρανική κυβέρνηση ακύρωσε τις προγραμματισμένες εκτελέσεις 800 ατόμων, πληροφορία που επιβεβαιώθηκε μία ημέρα αργότερα από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, που βασίζεται σε 12 νυν και πρώην αξιωματούχους των ΗΠΑ και της Μέσης Ανατολής, «η ραγδαία αλλαγή στάσης του Τραμπ αντανακλούσε τις έντονες εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις», καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος βρέθηκε αντιμέτωπος με τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης μιας ακόμη χώρας της Μέσης Ανατολής και με τους περιορισμούς ακόμη και του τεράστιου αμερικανικού στρατιωτικού μηχανισμού.

Στο Πεντάγωνο υπήρχε έντονος προβληματισμός ότι μια αμερικανική επίθεση θα άναβε φωτιά στην περιοχή, την ώρα που η Ουάσιγκτον δεν ήταν έτοιμη να αντιμετωπίσει μια μεγάλης κλίμακας ιρανική αντεπίθεση. Παρόμοιες ανησυχίες εξέφρασε και το Ισραήλ, ενώ χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Αίγυπτος ζήτησαν από τον Λευκό Οίκο αυτοσυγκράτηση και διπλωματία, φοβούμενες γενικευμένη αστάθεια στις δικές τους περιοχές.

Κατά το δημοσίευμα, το καθοριστικό στοιχείο ήταν ότι ο Τραμπ άρχισε να αντιλαμβάνεται πως μια επίθεση στο Ιράν θα ήταν χαοτική, με κίνδυνο οικονομικών αναταραχών, ευρύτερου πολέμου και άμεσων απειλών για τους 30.000 Αμερικανούς στρατιώτες που σταθμεύουν στη Μέση Ανατολή — σε πλήρη αντίθεση με «εφάπαξ» επιχειρήσεις, όπως αυτές κατά καρτέλ ναρκωτικών, του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία ή η επιχείρηση στη Βενεζουέλα.

«Θέλει [επιχειρήσεις όπως] στη Βενεζουέλα. Αυτό θα ήταν πιο χαοτικό», δήλωσε πρώην Αμερικανός αξιωματούχος.

Οι διαφορετικές φωνές στο επιτελείο

Παρότι το πλήγμα αποκλείστηκε προσωρινά, ο Τραμπ και οι ανώτεροι σύμβουλοί του κρατούν ανοιχτές όλες τις επιλογές, κερδίζοντας χρόνο, καθώς το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln κατευθύνεται προς τη Μέση Ανατολή.

Το ρεπορτάζ καταγράφει και τις αντικρουόμενες εισηγήσεις εντός της αμερικανικής ηγεσίας. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, παραδοσιακά επιφυλακτικός απέναντι σε ξένες εμπλοκές, τάχθηκε υπέρ της επίθεσης, επικαλούμενος το τελεσίγραφο που είχε απευθύνει ο Τραμπ στο Ιράν για τη μη δολοφονία διαδηλωτών.

Στο Οβάλ Γραφείο, το βράδυ της Τρίτης, ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, παρουσίασε στον πρόεδρο βίντεο με σκηνές βίας του καθεστώτος και πτώματα στους δρόμους, χρησιμοποιώντας ασφαλές iPad για απόρρητες ενημερώσεις.

Αντίθετα, σύμβουλοι όπως ο Στιβ Γουίτκοφ και η προσωπάρχης Σούζι Γουάιλς εισηγήθηκαν προσεκτικά βήματα, ενώ ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ υποστήριξε ότι πρέπει να αφεθούν οι οικονομικές κυρώσεις να αποδώσουν.

Τελικά, μετά τις παρουσιάσεις του Πενταγώνου και των υπηρεσιών πληροφοριών, ο Τραμπ κατέληξε πως «τα οφέλη δεν υπήρχαν και οι συνέπειες θα ήταν δυσανάλογες».

«Θα οδηγούσε μια επίθεση σε αλλαγή καθεστώτος; Η απάντηση είναι σαφώς όχι… τελικά πρόκειται για μια ανάλυση κόστους-οφέλους», ανέφερε αξιωματούχος στη Washington Post.

Το μήνυμα Αραγτσί και το τηλεφώνημα Μπιν Σαλμάν

Καθοριστικό ρόλο έπαιξε και μήνυμα του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί προς τον Γουίτκοφ, καθώς η Τεχεράνη είχε αντιληφθεί τις αμερικανικές στρατιωτικές μετακινήσεις. Μετά από αυτή την ενημέρωση, ο Τραμπ δήλωσε δημοσίως ότι έμαθε πως οι δολοφονίες θα σταματούσαν.

Παράλληλα, Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Κατάρ και Ομάν συντόνισαν παρεμβάσεις προς τον Λευκό Οίκο, ζητώντας να αποφευχθεί η στρατιωτική κλιμάκωση. Στο πλαίσιο αυτό, υπήρξε και τηλεφωνική επικοινωνία του πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν με τον Τραμπ.

Ενστάσεις και από το Ισραήλ

Ούτε το Ισραήλ εμφανιζόταν έτοιμο για μια τέτοια σύγκρουση. Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου τηλεφώνησε στον Τραμπ ζητώντας του να μην προχωρήσει σε επίθεση, καθώς το Ισραήλ δεν ήταν πλήρως προετοιμασμένο να αντιμετωπίσει ιρανικά αντίποινα, ειδικά χωρίς ισχυρή αμερικανική ναυτική παρουσία.

Παρότι η επίθεση ανεστάλη, οι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι ο Τραμπ θα έχει νέο «παράθυρο» απόφασης μέσα στις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες, όταν τα αμερικανικά μέσα θα βρίσκονται πλήρως ανεπτυγμένα στην περιοχή. Το επίπεδο απειλής παραμένει υψηλό, με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ να έχει λάβει εντολή για 24ωρη αυξημένη ετοιμότητα «για τον επόμενο μήνα».

Η κρίση, μπορεί να αποκλιμακώθηκε προσωρινά — αλλά δεν έχει κλείσει.

Τα ρωσικά στρατεύματα που επιχείρησαν να ανατρέψουν τη δημοκρατικά εκλεγμένη ουκρανική κυβέρνηση είτε αποδεκατίστηκαν είτε αναγκάστηκαν σε υποχώρηση. Ήδη από τον Απρίλιο του 2022, η Ρωσία είχε αποτύχει όχι μόνο να ελέγξει την πρωτεύουσα, αλλά ακόμη και να διασφαλίσει ένα σταθερό προγεφύρωμα γύρω από αυτήν.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Ποκρόβσκ, μια πόλη με πληθυσμό μικρότερο των 60.000 κατοίκων πριν από τον πόλεμο, η οποία δεν έχει καταληφθεί, παρά τις επίμονες ρωσικές προσπάθειες επί ενάμιση χρόνο. Τα ελάχιστα εδαφικά κέρδη της Μόσχας έχουν επιτευχθεί με τεράστιο ανθρώπινο και υλικό κόστος.

Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά, η εικόνα για τη Ρωσία είναι εξαιρετικά επιβαρυντική: έχει χάσει περίπου το ένα τρίτο των στρατηγικών της βομβαρδιστικών, ενώ οι απώλειες σε ανθρώπινο δυναμικό –νεκροί και τραυματίες– ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο. Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις περί ταχείας ουκρανικής ήττας, η Μόσχα αδυνατεί να πετύχει αποφασιστική νίκη και έχει εγκλωβιστεί σε έναν πόλεμο φθοράς, ελπίζοντας ότι ο χρόνος θα λειτουργήσει υπέρ της.

Όπως σημειώνει το δημοσίευμα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν μπορεί να «παίζει με τον χρόνο», όχι επειδή αυτή είναι η στρατηγική του επιλογή, αλλά επειδή δεν διαθέτει τη δυνατότητα να επιβάλει μια καθαρή νίκη. Η προσδοκία του Κρεμλίνου είναι ότι η αργή και εξαντλητική σύγκρουση θα διχάσει τη Δύση.

Την ίδια στιγμή, η ρωσική οικονομία δέχεται ισχυρά πλήγματα. Τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο έχουν μειωθεί αισθητά, το Κρεμλίνο προχωρά σε ρευστοποίηση αποθεμάτων χρυσού για να στηρίξει τα δημόσια οικονομικά, ενώ περίπου το 25% των ρωσικών επιχειρήσεων βρίσκεται σε οικονομικό αδιέξοδο. Η Ρωσία μπορεί να παρατείνει τον πόλεμο, αλλά –όπως τονίζεται– δεν μπορεί να τον αντέξει επ’ αόριστον.

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το στρατηγικό διακύβευμα παραμένει σαφές: αν στόχος είναι μια βιώσιμη ειρήνη, τότε απαιτείται ενίσχυση της θέσης της Ουκρανίας και όχι αποδυνάμωσή της. Οι πόλεμοι, υπογραμμίζει η Washington Post, τελειώνουν όταν αλλάζει ο συσχετισμός ισχύος. Η εγκατάλειψη του Κιέβου ή η παραχώρηση εδαφών που η Ρωσία δεν μπορεί να κατακτήσει στρατιωτικά δεν θα φέρουν ειρήνη, αλλά θα ενθαρρύνουν νέες αναθεωρητικές φιλοδοξίες.

Η Ουκρανία έχει ήδη διαψεύσει κάθε πρόβλεψη ήττας. Πλέον, καταλήγει το δημοσίευμα, η ευθύνη μεταφέρεται στη Δύση και στο κατά πόσο θα επιδείξει την αποφασιστικότητα που απαιτούν οι συνθήκες.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το τελευταίο διάστημα, ο Ρουστέμ Ουμέροφ, ο διαπραγματευτής του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, πραγματοποίησε τρεις επισκέψεις στο Μαϊάμι για να συναντηθεί με τον επικεφαλής εκπρόσωπο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και να συζητήσει μια πρόταση για το τέλος του πολέμου που διαρκεί σχεδόν τέσσερα χρόνια με τη Ρωσία.

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ουμέροφ είχε και κλειστές συναντήσεις με τον διευθυντή του FBI Κας Πατέλ και τον αναπληρωτή διευθυντή Νταν Μποντζίνο, σύμφωνα με τέσσερα άτομα, τα οποία, όπως και άλλοι, μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Οι συναντήσεις αυτές έχουν προκαλέσει ανησυχία στους δυτικούς αξιωματούχους, οι οποίοι παραμένουν στο σκοτάδι σχετικά με τον σκοπό και τη σημασία τους. Κάποιοι ανέφεραν ότι πιστεύουν πως ο Ουμέροφ και άλλοι Ουκρανοί αξιωματούχοι επιδιώκουν να αποκτήσουν αμνηστία για πιθανές κατηγορίες διαφθοράς, ενώ άλλοι ανησυχούν ότι το νέο κανάλι επικοινωνίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ασκηθεί πίεση στην κυβέρνηση Ζελένσκι, ώστε να αποδεχτεί μια συμφωνία ειρήνης που προτείνει η κυβέρνηση Τραμπ και περιλαμβάνει σημαντικές υποχωρήσεις για το Κίεβο.

Η πρέσβης της Ουκρανίας στην Ουάσινγκτον, Όλγα Στεφανίσινα, επιβεβαίωσε τη συνάντηση του Ουμέροφ με το FBI και δήλωσε στην εφημερίδα The Washington Post ότι «καλύφθηκαν μόνο ζητήματα εθνικής ασφάλειας» που δεν μπορούν να αποκαλυφθούν δημοσίως.

Από την πλευρά τους, στελέχη του FBI ανέφεραν ότι στις συναντήσεις με τον Ουμέροφ συζητήθηκαν τα κοινά συμφέροντα ΗΠΑ και Ουκρανίας στον τομέα της επιβολής του νόμου και της εθνικής ασφάλειας. Ανέφεραν επίσης ότι το θέμα της διαφθοράς στην Ουκρανία ήρθε στην κουβέντα σε μία από τις συναντήσεις, αλλά δεν ήταν το κύριο θέμα συζήτησης.

Τα δύο στελέχη του FBI έχουν επικρίνει την Ουκρανία σε διάφορες δημόσιες δηλώσεις. Ο Πατέλ, τον Μάρτιο, αμφισβήτησε το μέγεθος της αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία και κάλεσε το Κογκρέσο να ερευνήσει εάν κάποιοι από τους πόρους των ΗΠΑ που στάλθηκαν εκεί χρησιμοποιήθηκαν καταχρηστικά. Ο Μποντζίνο κατηγόρησε τον Ζελένσκι ότι κάλυψε τις φερόμενες διεφθαρμένες δραστηριότητες του γιου του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν, ο οποίος είχε έδρα σε εταιρεία ενέργειας στην Ουκρανία και ήταν στο επίκεντρο εντάσεων.

Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι «οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ επικοινωνούν τακτικά με ηγέτες από όλο τον κόσμο για θέματα εθνικής ασφάλειας κοινού ενδιαφέροντος». Πρόσθεσε ότι η ομάδα εθνικής ασφάλειας του Τραμπ έχει «μιλήσει τόσο με τους Ρώσους όσο και με τους Ουκρανούς για να διευκολύνει μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου» και ότι όσοι εκφράζουν ανησυχίες για τις συναντήσεις με το FBI «δεν έχουν πρόσβαση σε αυτές τις διπλωματικές συνομιλίες και δεν γνωρίζουν τι λένε».

Εκπρόσωπος του γραφείου του Ζελένσκι αρνήθηκε να σχολιάσει οποιεσδήποτε συγκεκριμένες συναντήσεις, αλλά δήλωσε ότι «είναι ανοησία να συνδέουμε τα πάντα με τη “διαφθορά”».

Ο Ρώσος πρόεδρος προσπαθεί ανεπιτυχώς εδώ και 11 χρόνια να κατακτήσει το Ντονέτσκ, αντιμετωπίζοντας την σθεναρή αντίσταση των ουκρανικών δυνάμεων, που θεωρούν την περιοχή κρίσιμη για την αποτροπή μιας ταχείας ρωσικής προέλασης προς το Κίεβο.

Η επιμονή του Πούτιν στο συγκεκριμένο αίτημα δείχνει ότι δεν υποχωρεί από τις πάγιες θέσεις του, παρά την αισιοδοξία του Τραμπ για επίτευξη συμφωνίας, ανέφεραν οι αξιωματούχοι, μιλώντας στη Washington Post υπό το καθεστώς της ανωνυμίας.

Από το 2014, ρωσικές ή ρωσόφιλες δυνάμεις ελέγχουν τμήματα του Ντονέτσκ, χωρίς ωστόσο να έχουν καταφέρει να κατακτήσουν ολόκληρη την περιοχή.

Η στάση του Τραμπ και οι διαπραγματεύσεις

Ο Τραμπ δεν έχει σχολιάσει δημόσια το αίτημα του Πούτιν για πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ. Μετά τη συνάντησή του την Παρασκευή στον Λευκό Οίκο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο Τραμπ δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Ήρθε η ώρα να σταματήσει το αίμα και να γίνει μια ΣΥΜΦΩΝΙΑ! Αρκετό αίμα έχει χυθεί. Ας σταματήσουν εκεί που είναι, ας δηλώσουν και οι δύο νίκη, κι ας αποφασίσει η Ιστορία».

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας, την περασμένη Πέμπτη, ο Πούτιν φέρεται να πρότεινε την παραχώρηση τμημάτων δύο άλλων ουκρανικών περιοχών -της Ζαπορίζια και της Χερσώνας- με αντάλλαγμα τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ. Η πρόταση αυτή θεωρήθηκε από ορισμένους αξιωματούχους του Λευκού Οίκου ως «βήμα προόδου», σε σχέση με τις προηγούμενες απαιτήσεις που είχε θέσει ο Πούτιν στη συνάντησή του με τον Τραμπ τον Αύγουστο στην Αλάσκα.

Ωστόσο, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι το Κίεβο δεν πρόκειται να αποδεχθεί έναν τέτοιο συμβιβασμό. «Είναι σαν να τους πεις να πουλήσουν το ίδιο τους το πόδι χωρίς αντάλλαγμα» σχολίασε χαρακτηριστικά ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος.

Η στασιμότητα στο μέτωπο

Οι γραμμές του μετώπου μεταξύ Ρώσων και Ουκρανών έχουν ουσιαστικά «παγώσει» τον τελευταίο χρόνο, με καμία πλευρά να μην έχει πάρει αποφασιστικό πλεονέκτημα. Η Ρωσία εξακολουθεί να ελέγχει περίπου το 20% του ουκρανικού εδάφους, έπειτα από την πλήρους κλίμακας εισβολή της, τον Φεβρουάριο του 2022.

Ο Τραμπ, μετά τη συμφωνία εκεχειρίας και ανταλλαγής ομήρων στη Γάζα, έχει στρέψει εκ νέου την προσοχή του στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Οι Ουκρανοί, πάντως, είχαν ελπίσει να αποσπάσουν την έγκριση για την αποστολή πυραύλων Tomahawk κατά τη συνάντηση της Παρασκευής, όμως αποχώρησαν χωρίς συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Το μήνυμα των συνομιλιών και οι επόμενες κινήσεις

Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, φέρεται να πίεσε την ουκρανική αντιπροσωπεία για πιθανή παραχώρηση του Ντονέτσκ, επικαλούμενος ότι η περιοχή είναι «κατά κύριο λόγο ρωσόφωνη» -επιχείρημα που το Κίεβο θεωρεί προπαγανδιστικό και προσχηματικό.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει αναλάβει την προετοιμασία της επικείμενης συνόδου στη Βουδαπέστη, όπου Τραμπ και Πούτιν αναμένεται να συζητήσουν εκ νέου για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Η κυβέρνηση Ζελένσκι έχει στηρίξει την πρόταση Τραμπ για εκεχειρία, επιδιώκοντας παράλληλα ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, ώστε να αποτραπεί νέα ρωσική επίθεση.

Καθώς πλησιάζει ένας ακόμη δύσκολος χειμώνας, με τη Ρωσία να πλήττει ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας, ο Τραμπ εμφανίζεται πρόθυμος να αποφύγει την αποστολή βαρέων όπλων και να επικεντρωθεί στην επίτευξη μιας διπλωματικής λύσης.

Ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έχουν ξεκινήσει μια έντονη επικοινωνιακή καμπάνια τις τελευταίες εβδομάδες, επιχειρώντας να διαχωρίσουν τις ΗΠΑ από το Ισραήλ, τονίζοντας ότι μια διαπραγματευτική επίλυση είναι εφικτή με την Ουάσιγκτον, παρά την εχθρική στάση του Τελ Αβίβ.

Σε συνέντευξή του με τον συντηρητικό σχολιαστή Τάκερ Κάρλσον, που δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα, ο Πεζεσκιάν κατηγόρησε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι εμφύτευσε στους Αμερικανούς την ιδέα πως το Ιράν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, αλλά τόνισε πως η χώρα του «μπορεί πολύ εύκολα να επιλύσει τις διαφορές της με τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω διαλόγου και συνομιλιών».

Σε άρθρο του στους Financial Times, ο Αραγτσί ανέφερε ότι οι δύο χώρες ήταν «στο χείλος μιας ιστορικής συμφωνίας» πριν ξεκινήσουν οι ισραηλινές επιθέσεις.

Ορισμένοι παρατηρητές εκτιμούν πως η ώθηση προς αναβίωση των διαπραγματεύσεων αντανακλά εσωτερική διαμάχη εξουσίας στην Τεχεράνη, η οποία εντάθηκε μετά τις επιθέσεις Ισραήλ και ΗΠΑ τον περασμένο μήνα. Όσοι υποστηρίζουν μια πιο συμφιλιωτική προσέγγιση φαίνεται να αποκτούν έδαφος έναντι των υπέρμαχων της σύγκρουσης.

Υπάρχουν, ωστόσο, και αντίθετες φωνές. Ο Χαντί Μασούμι Ζαρέ, περιφερειακός αναλυτής με δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης, σε πρόσφατο podcast, επέκρινε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής που «εκμεταλλεύονται τα πλήγματα από το Ισραήλ» για να προωθήσουν συνομιλίες με τις ΗΠΑ, παρουσιάζοντας τον εαυτό τους ως «σωτήρες του ιρανικού λαού» με νέο ιδεολογικό μοντέλο.

Για τους κορυφαίους αξιωματούχους του Ιράν, μια συντονισμένη επίθεση όπως αυτή του Ισραήλ τον περασμένο μήνα, σε συνδυασμό με τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις, ήταν κάποτε αδιανόητη.

Ωστόσο, οι επιθέσεις αυτές δεν φαίνεται να έχουν αλλάξει τη δημόσια στάση του Ιράν: δεν έχει δείξει αυξημένο ενδιαφέρον για την απόκτηση πυρηνικού όπλου ούτε προθυμία για πλήρη εγκατάλειψη του πυρηνικού του προγράμματος. Συνεχίζει να επιμένει στο δικαίωμα παραγωγής πυρηνικού καυσίμου στο έδαφός του, ενώ διακηρύσσει ότι δεν επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου.

«Θα περίμενε κανείς, μετά από όλα αυτά και τον πόλεμο, να ακουστούν ενιαίες φωνές που απορρίπτουν οποιαδήποτε εμπλοκή με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά στην πραγματικότητα, φαίνεται να συμβαίνει το αντίθετο», δήλωσε ο Χαμιντρεζά Αζίζι, επισκέπτης ερευνητής στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών και Ασφαλιστικών Υποθέσεων. «Το κλειδί είναι ότι οι ευπάθειες εκτέθηκαν και αυτό οδηγεί σε μια πιο πραγματιστική προσέγγιση».

Οι αδυναμίες του Ιράν έγιναν εμφανείς: τα πολυδιαφημισμένα συστήματα πυραυλικής και αεράμυνας αποδείχθηκαν ανεπαρκή απέναντι σε δύο προηγμένους στρατούς.

Η ισραηλινή εκστρατεία αποκάλυψε επίσης το βάθος της διείσδυσης της ισραηλινής κατασκοπείας στους ιρανικούς μηχανισμούς ασφαλείας, καθώς κατάφερε να περάσει όπλα στο έδαφος και να πλήξει καταφύγιο ανώτατων στελεχών της ιρανικής πολεμικής αεροπορίας.

Στα προβλήματα του Ιράν προστίθεται και η επιβαρυμένη οικονομία του, με υψηλό πληθωρισμό και ανεργία. Αυτές οι πιέσεις θα μπορούσαν να ενταθούν εάν ευρωπαϊκές χώρες αποφασίσουν σύντομα να επαναφέρουν κυρώσεις του ΟΗΕ, δηλώνοντας ότι το Ιράν δεν συμμορφώνεται με τη συμφωνία του 2015. Ο Βρετανός ΥΠΕΞ Ντέιβιντ Λάμι προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα για «δραστικές κυρώσεις» αν το Ιράν δεν επιδείξει σοβαρότητα ως προς τις πυρηνικές του φιλοδοξίες.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ θεωρούν ότι το Ιράν είναι ακόμη ανοιχτό σε διπλωματική συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα, παρότι οι επιθέσεις ανέτρεψαν τις υπάρχουσες συνομιλίες. Ο απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι συνομιλίες μπορεί να ξεκινήσουν «πολύ σύντομα, μέσα στην επόμενη εβδομάδα».

Η αμερικανική εφημερίδα υπενθυμίζει με έμφαση το χειρόγραφο σημείωμα που είχε στείλει την περασμένη εβδομάδα ο Τραμπ στον Πάουελ, στο οποίο έγραφε τα εξής: «Πρέπει να μειώσεις το επιτόκιο – κατά πολύ! Εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια χάνονται!».

Σε δημόσια εκδήλωση για την προώθηση του ρεπουμπλικανικού νομοσχεδίου ύψους 4 τρισ. δολαρίων, ο Τραμπ διατύπωσε τις επιθυμίες του ακόμη πιο ξεκάθαρα: «Πρέπει να δουλέψουμε σκληρά για περικοπές σε αυτό. Κι αυτός ο τύπος θα μπορούσε να το κάνει τόσο εύκολα… Κάθε μονάδα επιτοκίου είναι… 300 δισεκατομμύρια. Άρα αν το φτάναμε στο 1%, θα εξοικονομήσουμε σχεδόν ένα τρισεκατομμύριο δολάρια μόνο με μία υπογραφή. Χωρίς δουλειά, χωρίς να χαθεί τίποτα. Είναι λογιστικό το θέμα.»

Η Fed, λοιπόν, θα έπρεπε απλώς να μειώσει τα επιτόκια στο 1% (δηλαδή πάνω από 3 ποσοστιαίες μονάδες μείωση) ώστε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους που προστέθηκε με τον νέο φορολογικό νόμο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Πρόκειται για μια εξαιρετικά σαφή διατύπωση αυτού που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «δημοσιονομική κυριαρχία» (αγγλ. fiscal dominance). Δηλαδή, στην πράξη, η κυβέρνηση επιδιώκει να υποτάξει την ανεξαρτησία της Fed και τον έλεγχο του πληθωρισμού στις δημοσιονομικές της ανάγκες, συγκαλύπτοντας το κόστος της τεράστιας αύξησης του χρέους.

Η τελευταία φορά που η διαχείριση του χρέους του Υπουργείου Οικονομικών υπαγόρευε τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ ήταν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκείνη την εποχή ήταν κάπως κατανοητό, καθώς οι κρατικοί δανεισμοί αυξήθηκαν δραματικά για να χρηματοδοτηθεί ο πόλεμος. Όμως η πολιτική αυτή είχε κακές συνέπειες: οδήγησε σε υψηλό πληθωρισμό στη μεταπολεμική περίοδο. Ο πληθωρισμός τέθηκε ξανά υπό έλεγχο μόνο όταν η Fed εξασφάλισε τη συμφωνία του 1951 με το Υπουργείο Οικονομικών, μια κομβική στιγμή που αποκατέστησε την ανεξαρτησία της να καθορίζει τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια.

Φυσικά, τα χαμηλότερα μακροπρόθεσμα επιτόκια θα ήταν ευπρόσδεκτα για πολλούς λόγους, κυρίως για να μειωθούν τα επιτόκια σε στεγαστικά, φοιτητικά και καταναλωτικά δάνεια. Όμως είναι πιο πιθανό να δούμε επίμονα υψηλό πληθωρισμό, εάν χαθεί η εμπιστοσύνη στην ικανότητα της Fed να τον διατηρήσει σε χαμηλά επίπεδα.

Η πενταπλάσια αύξηση των δασμών από τη διοίκηση Τραμπ έχει φέρει τη Fed σε δύσκολη θέση, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο αναζωπύρωσης του πληθωρισμού μετά τα ήδη υψηλά επίπεδα που προκάλεσε η πανδημία του κορωνοϊού. Αν και οι περισσότεροι θα συμφωνούσαν ότι η Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής της Fed έχει λογικό περιθώριο να περιμένει μερικούς μήνες ώστε να εκτιμήσει τις επιπτώσεις των δασμών πριν προχωρήσει σε νέες μειώσεις επιτοκίων, ο Λευκός Οίκος άφησε να εννοηθεί ότι κάτι τέτοιο αποτελεί λόγο για απόλυση.

Η κυβέρνηση θα πρέπει να είναι προσεκτική στο να πιέζει τη Fed. Οι αγορές κατέρρευσαν στις 21 Απριλίου μετά τις απειλές του Τραμπ να αντικαταστήσει τον πρόεδρο της Fed πριν λήξει η θητεία του: οι μετοχές υποχώρησαν, το δολάριο εξασθένησε και το επιτόκιο των 10ετών κρατικών ομολόγων αυξήθηκε απότομα. Αυτό είναι το είδος της αντίδρασης που συναντάται συνήθως σε αναδυόμενες αγορές όπως η Αργεντινή και όχι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τελικά, οι επενδυτές είναι αυτοί που θα αποφασίσουν πόσο θα πρέπει να αποζημιωθούν για να κρατήσουν το νέο τεράστιο απόθεμα μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων. Οποιαδήποτε ένδειξη ότι ο πρόεδρος τοποθετεί νέο πρόεδρο της Fed για να διατηρεί χαμηλό το κόστος δανεισμού της κυβέρνησης εις βάρος της καταπολέμησης του πληθωρισμού, θα οδηγήσει σε υψηλότερα επιτόκια, καθώς οι επενδυτές θα απαιτήσουν μεγαλύτερες αποδόσεις για να αντισταθμίσουν απώλειες από αυξημένο πληθωρισμό και αποδυνάμωση του δολαρίου.

Και αυτό σημαίνει ότι το κόστος εξυπηρέτησης του διογκούμενου εθνικού χρέους θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο και η προσιτότητα θα απομακρυνθεί ακόμη περισσότερο από τους περισσότερους Αμερικανούς.

Συγκεκριμένα, η Washington Post εντόπισε δέκα σημεία στα οποία οι ισχυρισμοί του Τραμπ δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, εγείροντας ερωτήματα για την αξιοπιστία των λεγομένων του.

Ψέμα Νο1

Τραμπ: «Για χρόνια, Αμερικανοί πολίτες που εργάζονται σκληρά αναγκάζονταν να βρίσκονται στο περιθώριο καθώς άλλα έθνη γίνονταν πλούσια και ισχυρά, σε μεγάλο βαθμό εις βάρος μας. Αλλά τώρα είναι η σειρά μας να ευημερήσουμε και με αυτόν τον τρόπο, να χρησιμοποιήσουμε τρισεκατομμύρια και τρισεκατομμύρια δολάρια για να μειώσουμε τους φόρους μας και να πληρώσουμε το εθνικό μας χρέος».

Washington Post: Το παραπάνω πρόκειται για μια υπερβολή του Τραμπ. Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια φτωχή χώρα, που κατακλύζεται από εξωτερικές δυνάμεις. Στην πραγματικότητα όμως οι ΗΠΑ, όχι μόνο έχουν το μεγαλύτερο ΑΕΠ στον κόσμο, αλλά το κατά κεφαλήν ΑΕΠ τους είναι πολύ υψηλότερο από οποιαδήποτε μεγάλη χώρα. Για παράδειγμα, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στις ΗΠΑ είναι σχεδόν 90.000 δολάρια, σε σύγκριση με 14.000 δολάρια που είναι της Κίνας, 58.000 δολάρια της Γερμανίας και 36.000 δολάρια της Ιαπωνίας. Οι δασμοί είναι στην πραγματικότητα μια φορολογική αύξηση, μια αύξηση που πέφτει σε μεγάλο βαθμό στους εργαζόμενους με χαμηλότερο εισόδημα.

Οι οικονομολόγοι συμφωνούν ότι οι δασμοί πληρώνονται από εισαγωγείς, όπως οι αμερικανικές εταιρείες, οι οποίες με τη σειρά τους μετακυλούν το μεγαλύτερο μέρος ή όλο το κόστος στους καταναλωτές ή τους παραγωγούς που ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν εισαγόμενα υλικά στα προϊόντα τους. Σχετικά με την ελαστικότητα ζήτησης και προσφοράς, οι ξένοι παραγωγοί θα πληρώσουν μέρος του φόρου εάν πωλούν λιγότερα αγαθά στις ΗΠΑ. Οι εγχώριοι παραγωγοί στην πραγματικότητα λαμβάνουν επιδότηση επειδή μπορούν να αυξήσουν τις τιμές τους στο επίπεδο που επιβάλλεται από τους εισαγωγείς. Όχι μόνο οι δασμοί είναι απίθανο λοιπόν, να μειώσουν το έλλειμμα του προϋπολογισμού, αλλά πιθανότατα αποτελεί προϊόν φαντασίας το γεγονός ότι το εθνικό χρέος μπορεί να πληρωθεί χάρη στους δασμούς.

Ψέμα Νο2

Τραμπ: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλουν σε άλλες χώρες δασμούς μόνο 2,4% στις εισαγόμενες μοτοσυκλέτες. Εν τω μεταξύ, η Ταϊλάνδη και άλλες χώρες χρεώνουν πολύ υψηλότερες τιμές, όπως 60%, η Ινδία χρεώνει 70%, το Βιετνάμ χρεώνει 75%, και άλλες είναι ακόμη υψηλότερες από αυτό. Ομοίως, μέχρι σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρεώνουν για δεκαετίες ένα 2,5% των ξένων δασμών για αυτοκίνητα. Η Ένωση μας χρεώνει δασμούς πάνω από 10%».

Washington Post: Μερικοί από τους αριθμούς του Τραμπ είναι ύποπτοι. Η Ινδία χρεώνει δασμούς 50% στις μοτοσυκλέτες, όχι 70%, και πρόσφατα ανακοίνωσε μείωση στο 40%. Η Harley-Davidson συναρμολογεί τις περισσότερες από τις μοτοσυκλέτες που πωλούνται στη χώρα στην Ινδία. Ενώ ο Τραμπ υπογραμμίζει τους χαμηλούς δασμούς των ΗΠΑ στα ξένα αυτοκίνητα, αγνοεί το γεγονός ότι για περισσότερα από 50 χρόνια οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει δασμούς 25% στα φορτηγά. Αυτό είναι πολύ υψηλότερο ποσοστό από τον ευρωπαϊκό δασμό στα αυτοκίνητα.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά για τις ΗΠΑ, και αν οι Ευρωπαίοι αντεπιτεθούν, αυτό θα είναι μεγάλη απώλεια για τους Αμερικανούς κατασκευαστές. Το διεθνές εμπόριο λειτουργεί με τέτοιο τρόπο ώστε ορισμένες χώρες να κυριαρχούν σε ορισμένες αγορές και να μην ανταγωνίζονται τόσο πολύ άλλες. Οι Γάλλοι έχουν εμπορικούς περιορισμούς στο αμερικανικό κρασί, όπως οι ΗΠΑ έχουν εμπορικούς περιορισμούς στα γαλλικά ρούχα.

Ψέμα Νο3

Τραμπ: «Η Toyota πουλά 1 εκατομμύριο αυτοκίνητα ξένης κατασκευής στις Ηνωμένες Πολιτείες και η General Motors δεν πουλά σχεδόν κανένα. Η Ford πουλάει πολύ λίγα. Καμία από τις εταιρείες μας δεν επιτρέπεται να πάει σε άλλες χώρες.»

Washington Post: Πρόκειται μια παραπλανητική δήλωση. Οι δυνάμεις της αγοράς, όχι το εμπόριο, αποτελούν κρίσιμο παράγοντα. Τα αμερικανικά αυτοκίνητα τα πήγαν άσχημα στην Ιαπωνία επειδή οι Ιάπωνες προτιμούν μικρότερα μοντέλα με πιο αποδοτική κατανάλωση καυσίμου. Αλλά στους Κινέζους αρέσουν τα αμερικανικά αυτοκίνητα, τα οποία, σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του Τραμπ, επιτρέπεται να πωλούνται εκεί. Μέχρι το 2023, η General Motors πούλησε περισσότερα αυτοκίνητα στην Κίνα από ό,τι στις ΗΠΑ, αλλά οι πωλήσεις μειώθηκαν επειδή η Κίνα έχει αναπτύξει μια προτίμηση για ηλεκτρικά αυτοκίνητα – όπου η GM υστερεί.

Ψέμα Νο4

Τραμπ: «Ο Καναδάς, παρεμπιπτόντως, επιβάλλει δασμούς 250 έως 300% σε πολλά από τα γαλακτοκομικά μας προϊόντα»

Washington Post: Ο Τραμπ ξέχασε ότι το έφτιαξε αυτό. Ο υψηλός δασμός στα γαλακτοκομικά προϊόντα καταργήθηκε σε μεγάλο βαθμό κατά την επαναδιαπραγμάτευση του Τραμπ για τη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου της Βόρειας Αμερικής κατά την πρώτη του θητεία. 

Ψέμα Νο5

Τραμπ: «Και με χώρες όπως ο Καναδάς, ξέρετε, επιδοτούμε πολλές χώρες και τις συνεχίζουμε και τις κρατάμε στη δουλειά. Στην περίπτωση του Μεξικού, είναι 300 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο. Στην περίπτωση του Καναδά, είναι κοντά στα 200 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο.»

Washington Post: Ο Τραμπ έκανε για ακόμα μία φορά λάθος στα νούμερα. Η «επιδότηση» στον Καναδά υποτίθεται ότι περιλαμβάνει στρατιωτικά οφέλη που παρέχουν οι ΗΠΑ στον σύμμαχο του ΝΑΤΟ, αλλά οι αριθμοί δεν είναι αυτοί που ειπώθηκαν από τον Τραμπ. Το 2024, το έλλειμμα στο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών με τον Καναδά ήταν περίπου 45 δισεκατομμύρια δολάρια. Το εμπορικό έλλειμμα με το Μεξικό ήταν περίπου 172 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024.

Ψέμα Νο6

Τραμπ: «Το 1913, για λόγους άγνωστους στην ανθρωπότητα, καθιέρωσαν τον φόρο εισοδήματος ώστε οι πολίτες, και όχι οι ξένες χώρες, να αρχίσουν να πληρώνουν τα χρήματα που ήταν απαραίτητα για τη διοίκηση της κυβέρνησής μας. Στη συνέχεια, το 1929, όλα έληξαν πολύ απότομα με τη Μεγάλη Ύφεση και δεν θα είχε συμβεί ποτέ, αν είχαν μείνει στην πολιτική των δασμών, θα ήταν μια πολύ διαφορετική ιστορία».

Washington Post: Πρόκειται για μια ανοησία. Ο φόρος εισοδήματος είχε σκοπό να μετατοπίσει το βάρος στους πλουσιότερους Αμερικανούς, καθώς το κόστος των δασμών πέφτει κυρίως σε άτομα με χαμηλότερο εισόδημα. Τα φορολογικά έσοδα θεωρήθηκαν επίσης πιο σταθερή πηγή κεφαλαίων. Ένας μεγάλος υπέρμαχος του φόρου εισοδήματος ήταν ο Ρεπουμπλικάνος Θεόδωρος Ρούζβελτ. Όσον αφορά τη Μεγάλη Ύφεση, πολλοί ιστορικοί την αποδίδουν στον Δασμολογικό Νόμο Smoot-Hawley, που υπεγράφη σε νόμο το 1930, ο οποίος επιδείνωσε την οικονομική επιβράδυνση επειδή πυροδότησε παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο.

Ψέμα Νο7

Τραμπ: «Από την αρχή της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου της Βόρειας Αμερικής (NAFTA), η χώρα μας έχασε 90.000 εργοστάσια».

Washington Post: Ο αριθμός προέρχεται από το Business Dynamics Statistics του Γραφείου Απογραφής, το οποίο διαθέτει ένα εργαλείο που αναλύει τα δεδομένα. Περίπου το ένα τρίτο των μεταποιητικών εγκαταστάσεων απασχολεί τέσσερα ή λιγότερα άτομα, κάτι που δεν τα κάνει στην πραγματικότητα εργοστάσια. Οι μεταποιητικές εγκαταστάσεις με περισσότερα από 500 άτομα μειώθηκαν από 4.535 το 2000 σε 3.316 το 2022. Πρόκειται για μείωση κατά περίπου ένα τέταρτο, αλλά ο αριθμός (1.219) είναι πολύ μικρότερος από τα 90.000.

Ψέμα Νο8

Τραμπ: «5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας χάθηκαν στη μεταποίηση ενώ συγκεντρώθηκαν εμπορικά ελλείμματα 19 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτή η [Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου της Βόρειας Αμερικής] ήταν η χειρότερη εμπορική συμφωνία που έγινε ποτέ.»

Washington Post: Ο Τραμπ κατηγορεί τη NAFTA, αλλά βασικός παράγοντας για την πτώση της μεταποίησης ήταν η είσοδος της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. 

Ψέμα Νο9

Τραμπ: «Η Apple θα ξοδέψει 500 δισεκατομμύρια δολάρια. Δεν ξόδεψαν ποτέ τόσα χρήματα έτσι εδώ»

Washington Post: Ο Μπάιντεν είχε συνάψει μια παρόμοια συμφωνία. Λίγους μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, η Apple δεσμεύτηκε να επενδύσει 430 δισεκατομμύρια δολάρια σε διάστημα πέντε ετών στις ΗΠΑ. Αν προσαρμοστεί με τον πληθωρισμό, πρόκειται για 525 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ψέμα Νο10

Τραμπ: «Αν κοιτάξετε την Κίνα, πήρα εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια στη θητεία μου».

Washington Post: Ψέμα. Τα αρχεία που τηρούνται από την Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των ΗΠΑ έδειξαν ότι περίπου 75 δισεκατομμύρια δολάρια συγκεντρώθηκαν από κινεζικά προϊόντα μέχρι τη στιγμή που ο Τραμπ άφησε την εξουσία – τα περισσότερα από τα οποία πληρώθηκαν από Αμερικανούς καταναλωτές.

Η αγωγή ενδέχεται να προκαλέσει νομικές αντιπαραθέσεις, καθώς επικαλείται ζητήματα που αφορούν τη συνταγματικότητα και την τήρηση των νομικών διαδικασιών στην ίδρυση νέων κυβερνητικών φορέων.

Στην 30σελιδη μήνυση, αντίγραφο της οποίας εξασφάλισε η Washington Post, αναφέρεται ότι η νομιμότητα αυτού του υπουργείου – ενός τύπου συμβουλευτικής επιτροπής που ο Τραμπ έχει προαναγγείλει ότι θα δημιουργήσει – παραβιάζει ομοσπονδιακούς νόμους περί διαφάνειας σχετικά με τη δημόσια ενημέρωση, τις προσλήψεις και άλλες πρακτικές.

Η δικηγορική εταιρεία δημοσίου συμφέροντος National Security Counselors τονίζει στην αγωγή της ότι το DOGE του Μασκ πληροί τα κριτήρια για να θεωρηθεί μια «ομοσπονδιακή συμβουλευτική επιτροπή», αλλά δεν έχει «επαρκώς ισορροπημένη» αντιπροσώπευση, δεν διατηρεί αρχεία συνεδριάσεων και δεν είναι προσβάσιμη σε δημόσιο έλεγχο, όπως ορίζει ο νόμος.

Τα ακριβή σχέδια του DOGE δεν έχουν γίνει γνωστά μέχρι στιγμής, με ορισμένους που έχουν πληροφορίες για τα σχέδια να υποστηρίζουν ότι η μυστικότητα είναι πρωταρχικής σημασίας για να αποφευχθούν νομικές αγωγές κατά του νέου υπουργείου.

Οι περικοπές δεν θα επηρεάσουν την αίθουσα σύνταξης, η οποία μείωσε το προσωπικό της πριν από δύο χρόνια, όταν η εταιρεία κατάργησε 240 θέσεις εργασίας.

«Η Washington Post συνεχίζει τον μετασχηματισμό της για να ανταποκριθεί στις ανάγκες του κλάδου, να οικοδομήσει ένα πιο βιώσιμο μέλλον και να προσεγγίσει το κοινό εκεί που βρίσκεται», αναφέρεται στην ανακοίνωση της εφημερίδας. «Οι αλλαγές σε όλες τις επιχειρηματικές μας λειτουργίες υπηρετούν τον ευρύτερο στόχο μας να τοποθετήσουμε την Post με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στο δρόμο για το μέλλον».

Πέρυσι, ο Λιούις ανακοίνωσε στους υπαλλήλους ότι η εφημερίδα έχασε 77 εκατομμύρια δολάρια το 2023 και ότι η ψηφιακή συνδρομητική της βάση μειώθηκε σημαντικά από το 2020 και μετά.

Από το 2021, η Washington Post σημείωσε πτώση 14% στα ψηφιακά έσοδα και 12% στα συνολικά έσοδα, σύμφωνα με το Poynter.

Το 2020, η εφημερίδα διέθετε 3 εκατομμύρια ψηφιακούς συνδρομητές. Αλλά μέχρι το 2023, ο αριθμός αυτός συρρικνώθηκε στα 2,5 εκατομμύρια.

Παράλληλα, ο ιστότοπος της εφημερίδας κατέγραψε 101 εκατομμύρια μοναδικούς μηνιαίους επισκέπτες το 2020, αριθμός που μειώθηκε στα 50 εκατομμύρια το 2023.

Αντ’ αυτού, ο 82χρονος υπέκυψε στις πιέσεις της ηγεσίας του Δημοκρατικού Κόμματος και των δωρητών του, να εγκαταλείψει την κούρσα τον Ιούλιο λόγω των χαμηλών ποσοστών στις δημοσκοπήσεις και της κάκιστης εμφάνισής του στο ντιμπέιτ της 27ης Ιουνίου, στο οποίο έδωσε ασυνάρτητες απαντήσεις και φάνηκε να χάνει τα λόγια του, όπως επισημαίνει η New York Post.

Η αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις αντικατέστησε τον Μπάιντεν στην κορυφή του ψηφοδελτίου των Δημοκρατικών και ηττήθηκε εύκολα από τον Τραμπ, ο οποίος θα ορκιστεί για δεύτερη θητεία στον Λευκό Οίκο στις 20 Ιανουαρίου.

«Οι σύμβουλοι λένε ότι ο πρόεδρος ήταν προσεκτικός ώστε να μην επιρρίψει ευθύνες στη Χάρις ή στην εκστρατεία της», ανέφερε το πρακτορείο. Ωστόσο, ο απερχόμενος πρόεδρος σχεδόν παραδέχθηκε κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στο CBS News Sunday Morning τον Αύγουστο ότι η πρώην πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Νάνσι Πελόζι ηγήθηκε της πίεσης για την αποχώρησή του επειδή οι Δημοκρατικοί στη Βουλή και τη Γερουσία ανησυχούσαν ότι η παραμονή του στην κούρσα θα μείωνε τις πιθανότητες επανεκλογής τους.

Και τον Σεπτέμβριο δήλωσε στην εκπομπή «The View» ότι ήταν βέβαιος ότι θα είχε νικήσει τον Τραμπ τον Νοέμβριο. Πολλοί Δημοκρατικοί βέβαια αποδίδουν την ήττα της Χάρις στην επιμονή του Μπάιντεν να μην εγκαταλείψει νωρίτερα.

Η υπόσχεση και οι επικρίσεις

«Ο Μπάιντεν κατέβηκε με την υπόσχεση ότι θα ήταν ένας μεταβατικός πρόεδρος και στην πραγματικότητα θα είχε μία θητεία πριν την παραδώσει σε μια άλλη γενιά», δήλωσε ο γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ (Δημοκρατικός του Κονέκτικατ) στην Washington Post.

Ορισμένοι από τους στενότερους συμβούλους του, χωρίς να κατηγορούν τον Μπάιντεν, παραδέχονται ότι το old-school στυλ διακυβέρνησης του δεν ταίριαζε πάντα με τη σύγχρονη πολιτική.

«Ο πρόεδρος λειτουργεί με χρονικό ορίζοντα που μετριέται σε δεκαετίες, ενώ ο πολιτικός κύκλος μετριέται σε τέσσερα χρόνια», δήλωσε στο πρακτορείο ο Τζέικ Σάλιβαν, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Μπάιντεν. Και ο Μπάιντεν και οι βοηθοί του έχουν επίσης παραδεχτεί ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να είχε κάνει καλύτερη δουλειά για να ανυψώσει το ηθικό των Αμερικανών κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Επαναλαμβάνοντας τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν στο βιβλίο του Μπομπ Γούντγουορντ «War», η Washington Post ανέφερε ότι ο Μπάιντεν έλεγε επίσης σε έμπιστους ότι δεν έπρεπε να είχε επιλέξει τον Μέρικ Γκάρλαντ για υπουργό Δικαιοσύνης, γκρινιάζοντας ότι ο πρώην δικαστής του αμερικανικού εφετείου ήταν πολύ επιθετικός στη δίωξη του γιου του Χάντερ. Και ο Γκάρλαντ ήταν προφανώς πολύ αργός για τον Μπάιντεν στη δίωξη του Τραμπ για τις ταραχές της 6ης Ιανουαρίου, κατηγορίες που τελικά απορρίφθηκαν.