Νίκος Γιαννόπουλος

Το κεντρικό συμπέρασμα στο οποίο έχουν καταλήξει οι περισσότεροι επιστήμονες είναι ότι η μουσική ενεργοποιεί εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται με το συναίσθημα αλλά και την, πολύτιμη για το σύγχρονο άνθρωπο, ρύθμιση του στρες.

Οι νευροχημικές αλλαγές, ειδικά στις ουσίες όπως η ντοπαμίνη, βοηθούν ιδιαίτερα και φέρνουν την πολυπόθητη σε όλους μας ευχαρίστηση και χαλάρωση.

Η κλασική μουσική με τον ήπιο ρυθμό και την προβλέψιμη δομή είναι ένα από τα πιο κατάλληλα είδη μουσικής γι’ αυτού του τύπου τις λειτουργίες.

Τα οφέλη όμως δεν σταματούν στο ψυχικό/ψυχολογικό κομμάτι. Ιατρικές έρευνες έχουν αποδείξει επαρκώς ότι η ακρόαση κλασικής μουσικής μειώνει την αρτηριακή πίεση, επιβραδύνει τον καρδιακό ρυθμό και μειώνει τη συχνότητα αναπνοής. Ολα αυτά είναι ευεργετικά για το καρδιοαναπνευστικό σύστημα του ανθρώπου.

Επιστημονικές δημοσιεύσεις ανέφεραν ότι η κλασική μουσική βελτίωση την κατάσταση και την ποιότητα ανθρώπων που είχαν διαγνωστεί με καρδιακή ανεπάρκεια. Και αυτό γιατί ενεργοποιείται το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα.

• Ολα αυτά ίσως ήταν λίγο ή πολύ γνωστά. Το ότι όμως η μουσική, ιδιαίτερα η κλασική, βοηθάει στην αντιμετώπιση του πόνου ίσως οι περισσότεροι να μην το ξέραμε.

Σε πρόσφατη έρευνα, η οποία διεξήχθη σ’ ένα πολύ μεγάλο δείγμα ανθρώπων (περισσότεροι από 9.000) αποδείχθηκε ότι η μουσική μειώνει την ένταση του πόνου κάτι που εν τέλει οδηγεί στη μείωση της χρήσης των παυσίπονων φαρμάκων. Δεν πρόκειται φυσικά για θαύμα, δεν κάνει τέτοια η μουσική, αλλά για μία ουσιαστική βελτίωση.

Υπάρχουν, παράλληλα, ισχυρές ενδείξεις ότι γενικά η μουσική βοηθά τα άτομα με άνοια υπό το δεδομένο της διατήρησης της γνωστικής λειτουργίας σ’ ένα ικανοποιητικό επίπεδο ανάλογα με την ηλικία.

Πρέπει να έχουμε βέβαια κατά νου ότι η μουσική (και η κλασική) δεν συνιστά θεραπεία από μόνη της αλλά μπορεί, υπό προϋποθέσεις να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε ιατρικές παρεμβάσεις. Καθόλου άσχημα δηλαδή.

Ως προς την κλασική μουσική, υπάρχουν συγκεκριμένα έργα και συγκεκριμένοι συνθέτες που έχουν μελετηθεί για τις ευεργετικές τους δυνατότητες.

• Πολλές σονάτες του Μότσαρτ βοηθούν στη βελτίωση της χωροχρονικής αντίληψης αλλά και στη μείωση των επιληπτικών κρίσεων. Η επίδρασή τους στο νευρικό σύστημα με κάποιον τρόπο θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη.
• Την ίδια ώρα δημιουργήμα του Μπαχ συμβάλλουν στην αύξηση της συγκέντρωσης (άρα και στη βελτίωση της μαθητικής επίδοσης)  αλλά και στη διευκόλυνση της εγκεφαλικής συγχρονίας.
• Η μουσική, τέλος, του Βιβάλντι, συμβάλλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, στη σταθεροποίηση του καρδιακού ρυθμού και εν τέλει στη μείωση του στρες.

Ολα τα προαναφερόμενα έργα διαθέτουν χαμηλές δυναμικές μεταβολές, αρμονική σταθερότητα και άλλα στοιχεία που ενεργοποιούν, όπως τονίσαμε και παραπάνω το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα του οργανισμού.

Επίσης, ένα ακόμη συμπέρασμα δείχνει ότι πολύ σημαντικό ρόλο μπορεί να παίξει η προσωπική μουσική προτίμηση. Οταν ο άνθρωπος ακούει μουσική που του αρέσει πολύ, άσχετα από το είδος της, μπορεί να ενεργοποιήσει όλα αυτά τα θετικά στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν στην ευεξία.

Η κλασική μουσική δεν αποτελεί πανάκεια, όμως η επιστημονική έρευνα επιβεβαιώνει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ουσιαστικό, μη φαρμακευτικό εργαλείο ενίσχυσης της υγείας.

Από τη μείωση του άγχους έως τη βελτίωση του ύπνου και της καρδιαγγειακής λειτουργίας, η επίδρασή της είναι πολυεπίπεδη και μετρήσιμη.

Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι η δύναμη της μουσικής δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένα έργα, αλλά συνδέεται βαθιά με την προσωπική εμπειρία του ακροατή.

Σε έναν κόσμο αυξανόμενου στρες, η μουσική παραμένει ένα απλό, προσβάσιμο και επιστημονικά τεκμηριωμένο μέσο φροντίδας του εαυτού.

Αξίζει, άρα, τον κόπο να την βάλετε περισσότερο στη ζωή σας έτσι ώστε να σας συντροφεύει στις περισσότερες στιγμές σας, καλές ή κακές.