Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, στο νέο πολιτικό σχήμα κυριαρχούν πρόσωπα που προέρχονται κυρίως από χώρους όπως η πανεπιστημιακή κοινότητα, η νομική επιστήμη, η ιατρική, οι τέχνες και οι ελεύθεροι επαγγελματίες υψηλού μορφωτικού επιπέδου.

Με την παρέμβασή του, ο πρώην υπουργός φαίνεται να θέτει ζήτημα εκπροσώπησης ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων, υπονοώντας ότι υπάρχει απόσταση ανάμεσα στη διακηρυγμένη στόχευση του εγχειρήματος και στα χαρακτηριστικά όσων το πλαισιώνουν.

Η ανάρτηση του Χρήστου Βερναρδάκη

Δημοσιοποιήθηκαν οι 301 υπογραφές της ιδρυτικής Διακήρυξης της ΕΛΑΣ.

Αν κάποιος ήθελε να κατασκευάσει ένα εμπειρικό παράδειγμα της περίφημης “βραχμανικής Αριστεράς”, δύσκολα θα έβρισκε καλύτερο υλικό. Πανεπιστημιακοί, δικηγόροι, γιατροί, καλλιτέχνες, ειδικοί, διανοούμενοι, επαγγελματίες υψηλού μορφωτικού κεφαλαίου. Μια κοινωνική σύνθεση που αποτυπώνει σχεδόν φωτογραφικά τα στρώματα που εδώ και δεκαετίες συγκροτούν τον πυρήνα της προοδευτικής διανόησης και της μορφωμένης μεσαίας τάξης.

Το πρόβλημα είναι ότι η ΕΛΑΣ μοιάζει να το διαφημίζει ως πλεονέκτημα, ενώ στην πραγματικότητα δημοσιοποιεί ένα πειστήριο του βασικού της προβλήματος.

Διότι η πολιτική συζήτηση της τελευταίας δεκαετίας στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ δεν αφορά την έλλειψη πανεπιστημιακών, δικηγόρων ή διανοουμένων στην Αριστερά. Αφορά ακριβώς τη σταδιακή αποσύνδεση της Αριστεράς από τα λαϊκά και εργαζόμενα στρώματα και τη μετατροπή της σε πολιτική έκφραση των μορφωμένων μεσαίων τάξεων.

Κοιτάζοντας τη λίστα των 301, ο υποψιασμένος αναγνώστης αναζητά και δεν βρίσκει τους ντελιβεράδες, τους εργαζόμενους της επισφάλειας, τους υπαλλήλους των call centers, τους συμβασιούχους, τους νέους ερευνητές, τους φοιτητές, τους εργαζόμενους της εστίασης, τους ακτιβιστές του αναπηρικού κινήματος, τις νέες φεμινίστριες, τους νοσηλευτές, τους ανθρώπους που ζουν καθημερινά τις συνέπειες της κοινωνικής ανασφάλειας.

Και τελικά συναντά κυρίως εκείνους που γράφουν γι’ αυτούς.

Το πρόβλημα είναι ότι μια παράταξη που φιλοδοξεί να εκφράσει τη “μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία” εμφανίζει ως ιδρυτικό της κοινωνικό χάρτη μια σύνθεση που παραπέμπει περισσότερο σε συνέδριο προοδευτικών επαγγελματικών ελίτ παρά σε κοινωνική συμμαχία των υποτελών τάξεων.
Η ειρωνεία είναι ότι οι υπεύθυνοι της πρωτοβουλίας φαίνεται να θεωρούν τη λίστα απόδειξη κοινωνικής διείσδυσης. Ενώ στην πραγματικότητα είναι απόδειξη του ακριβώς αντίθετου: μια φωτογραφία της βραχμανικής Αριστεράς την ώρα που προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί πολιτικά χωρίς να έχει βρει ακόμη τον δρόμο επιστροφής στις κοινωνικές τάξεις που υποτίθεται ότι θέλει να εκπροσωπήσει.

Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον πολιτικό εύρημα της υπόθεσης. Η ΕΛΑΣ γεννήθηκε για να καλύψει το κενό μιας κυβερνητικής αντιπολίτευσης. Η λίστα των 301 υπενθυμίζει ότι το δυσκολότερο πρόβλημα δεν είναι αυτό. Είναι το κενό κοινωνικής αντιπροσώπευσης. Και αυτό δεν καλύπτεται με περισσότερους πανεπιστημιακούς, όσο αξιόλογοι κι αν είναι. Καλύπτεται όταν εμφανιστούν οι κοινωνικές δυνάμεις που θα μετατρέψουν ένα πολιτικό σχέδιο σε κοινωνικό ρεύμα. Μέχρι στιγμής, αυτές απουσιάζουν.

«Υπάρχει πλέον και με τη βούλα “καθεστώς εκτροπής” μέσα στο Δημόσιο» αναφέρει ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία Χριστόφορος Βερναρδάκης. Όπως σημειώνει, «η πρωτοφανής εγκύκλιος, μνημείο καταστρατήγησης της ελευθερίας της Δικαιοσύνης, επιτομή της συγκάλυψης κάθε έκνομης πράξης εκ μέρους του Κράτους, δεν πρέπει να έχει προηγούμενο ούτε και στα χρόνια της χούντας». Μάλιστα προαναγγέλλει αντίδραση από την αξιωματική αντιπολίτευση, σημειώνοντας με νόημα «τα υπόλοιπα αύριο..».

Η εγκύκλιος του Νομικού Συμβούλου του Κράτους αναφέρει ειδικότερα:

«Αναφορικά με την εξέταση υπαλλήλων των υπηρεσιών του υπουργείου ως μαρτύρων σε δίκες με διάδικο το ελληνικό δημόσιο και επειδή έχει παρατηρηθεί η πρόθεση πληρεξούσιων δικηγόρων των αντιδίκων του ελληνικού δημοσίου να ζητούν από αυτούς να καταθέτουν ενόρκως ενώπιων του ακροατηρίου ή γραπτώς δια λήψης ένορκης βεβαιώσεως ενώπιων συμβολαιογράφου, προς απόδειξη των ισχυρισμών τους, παρακαλούνται οι προϊστάμενοι όλων των υπηρεσιών του υπουργείου, προς διασφάλιση των συμφερόντων του ελληνικού δημοσίου, να ενημερώσουν τους υπηρετούντες σε αυτές υπαλλήλους ότι η ένορκη κατάθεση υπέρ των αντιδίκων και εις βάρος του ελληνικού δημοσίου, σε δίκες με διάδικο το ελληνικό δημόσιο, συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα και ποινικό αδίκημα, καθώς και ότι η ένορκη κατάθεση υπαλλήλων των υπηρεσιών του υπουργείου είναι δυνατή μόνο προς επίρρωση των ισχυρισμών του ελληνικού δημοσίου, κατόπιν έγγραφου αιτήματος του γραφείου μας και κατόπιν έγγραφου αιτήματος του γραφείου μας και κατόπιν συνεννόησης με τον αρμόδιο χειριστή της υπόθεσης».

Το νομοσχέδιο της Κυβέρνησης επιχειρεί να εισάγει στην ελληνική Δημόσια Διοίκηση ένα ιδιότυπο καθεστώς «εξαιρέσεων» από τις συνταγματικές αρχές, το δημοσιοϋπαλληλικό δίκαιο και τους νόμους της ελληνικής δημόσιας διοίκησης. 

Ειδικότερα, το νομοσχέδιο: 

α) εισάγει διακριτό μισθολόγιο για τους υπαλλήλους του Υπουργείου, μέσω της καθιέρωσης ειδικού επιδόματος, κατά παράβαση του Ενιαίου Μισθολογίου του δημόσιου τομέα (άρθρο 47), ξαναγυρνώντας την ελληνική διοίκηση στις αλήστου μνήμης εποχές των μισθολογίων ανά Υπουργείο και Υπουργό. 

β) εισάγει σύστημα αποσπάσεων ή μετακινήσεων έξω από το Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας του δημόσιου Τομέα που εφαρμόζεται στο δημόσιο (άρθρο 48), ξαναγυρίζοντας την ελληνικής δημόσια διοίκηση στις αλήστου μνήμης εποχές των ενδο-πελατειακών ρυθμίσεων.

γ) εισάγει την καταφανώς αντισυνταγματική και παράνομη πρακτική της ανάληψης θέσης ευθύνης σε επίπεδο Διεύθυνσης από «μετακλητό υπάλληλο» που διορίζεται έξω από τις θεσμοθετημένες διαδικασίες επιλογής στελεχών της δημόσιας διοίκησης και του δημοσιοϋπαλληλικού δικαίου. Μετά την προ ολίγων ημερών ίδρυση της Τεχνικής Υπηρεσίας σε επίπεδο Διεύθυνσης με τροπολογία της τελευταίας ώρας, στο τωρινό νομοσχέδιο εισάγεται και η σύσταση Νομικής Υπηρεσίας σε επίπεδο Διεύθυνσης με πρόσληψη μετακλητού υπαλλήλου ως Διευθυντού (άρθρο 52). 

δ) Η σύσταση μέσα στο οργανισμό του Υπουργείου Διεύθυνσης Νομικής Υπηρεσίας, εξαρτώμενη άμεσα από τον υπουργό, αποτελεί καινοφανή πρακτική δεδομένης της νομικής υποστήριξης που παρέχει παγίως στη Διοίκηση το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Η υπηρεσία αυτή θα μπορεί να παρακάμπτει το ΝΣΚ, έτσι ώστε να μην υφίσταται έλεγχος και να παρέχει ενδεχομένως «νομική κάλυψη» στις αυθαίρετες πράξεις της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου.

ε) Το νομοσχέδιο εισάγει την πρόσληψη μετακλητών υπαλλήλων ακόμα και στο επίπεδο Διεύθυνσης του Υπουργείου. Στη Διεύθυνση Τεχνικής Υπηρεσίας προβλέπονται οκτώ θέσεις μετακλητών, περισσότερες από όσες προβλέπονται σε γραφεία υφυπουργών ή γενικών γραμματέων Υπουργείων!! Θέσεις μετακλητών προβλέπονται στη Διεύθυνση Νομικής Υπηρεσίας (άρθρο 52), στα γραφεία Διοικητή και Υποδιοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου και της Υπηρεσίας Υποδοχής και ταυτοποίησης, στο γραφείο Προϊσταμένου της Αρχής Προσφυγών (άρθρο 53), στο Αυτοτελές Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σχέσεων (άρθρο 54). Πρόκειται για το πρώτο «ιδιωτικό» Υπουργείο στη χώρα, οργανικές δομές και θέσεις του οποίου στελεχώνονται από μετακλητούς υπαλλήλους ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου,  έξω από τη δημοσιοϋπαλληλική δομή και το δημοσιϋπαλληλικό δίκαιο.   

στ) Με το άρθρο 55 προβλέπεται η εγγραφή ειδικής πίστωσης απόρρητων εθνικών αναγκών στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, στο πρότυπο αντίστοιχης του Υπουργείου Εξωτερικών και της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Τα ποσά διατίθενται με απόφαση του υπουργού «και μετά από γνώμη της Επιτροπής Ειδικών Δαπανών» που ελέγχει ο ίδιος. Οι δαπάνες αυτές που προορίζονται τόσο για το εσωτερικό όσο και για το εξωτερικό, ενέχουν τον χαρακτήρα απορρήτου και δεν αποδίδεται λογαριασμός, δεν δημοσιεύονται στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβέρνησης ούτε αναρτώνται σε οποιοδήποτε πληροφοριακό σύστημα ή πλατφόρμα. 

Μετά από ένα εξάμηνο επιβάλλεται επί ποινή πειθαρχικού παραπτώματος για τους εμπλεκόμενους υπαλλήλους όσο και για τους προϊσταμένους των οικείων Διευθύνσεων, η καταστροφή όλων των παραστατικών εγγράφων της δαπάνης και «κάθε άλλο στοιχείο που κατέχει η Επιτροπή ή οποιαδήποτε άλλη υπηρεσία του Υπουργείου». Προκλητικά θεσμοθετείται το καθεστώς καταστροφής δημοσίων εγγράφων!! 

ζ) Με το άρθρο 56 στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου καθιερώνεται η κατά παρέκκλιση παράκαμψη της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων. Παρατείνεται η προθεσμία εντός της οποίας οι αρμόδιοι φορείς προβαίνουν στη σύναψη δημοσίων συμβάσεων κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης, κυρίως στους τομείς που σχετίζονται «με την ίδρυση, κατασκευή, συντήρηση, μετατροπή και λειτουργία των δομών της παρ. 4 του άρθρου 8 του ν. 4375/2016, των Προαναχωρησιακών Κέντρων Κράτησης Αλλοδαπών καθώς και των Περιφερειακών Γραφείων Ασύλου». Και βέβαια «να συνάπτουν με τρίτους συμβάσεις εκτέλεσης έργων, παροχής υπηρεσιών, προμήθειας αγαθών ή μισθώσεων», σε περίπτωση αύξησης των προσφυγικών ροών. 

Συμπερασματικά, με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου 

α) επιχειρείται η στελέχωση των δημοσίων υπηρεσιών από μετακλητούς υπαλλήλους και μάλιστα ως διευθυντικών στελεχών, με την κατάληψη θέσεων εκτός της υπαλληλικής ιεραρχίας, 

β) καταστρατηγούνται οι αρχές της αξιοκρατικής επιλογής, της διαφάνειας και της ισότητας, καθώς και του κράτους δικαίου

γ) επιχειρείται η βαθμιαία μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων στις δομές των δημοσίων υπηρεσιών προκειμένου να αυξάνεται αντίστοιχα το προσωπικό, του οποίου την πρόσληψη και την απομάκρυνση αποφασίζει κατά βούληση και ανέλεγκτα και 

δ) νομιμοποιείται μία διαδικασία ανάθεσης έργων και προμηθειών, χωρίς προκήρυξη και με τη μέθοδο της «διαπραγμάτευσης».

Οι παραπάνω ενέργειες φαίνεται ότι θα επιχειρηθεί να εφαρμοστούν ευρέως στη δημόσια διοίκηση για να καλύψουν την νέα λεηλασία που επιχειρεί η παλινορθωθείσα διαπλοκή. Συνιστούν προσβολή για την ιδιότητα του Δημοσίου Υπαλλήλου και θέτουν σειρά ερωτημάτων σχετικά με την νομιμότητα ενεργειών που αφορούν στις Δημόσιες Συμβάσεις και σίγουρα αποτελούν παραβιάσεις του Δημοσίου Δικαίου και ελέγχονται για την αντισυνταγματικότητά τους.