Μιλώντας το πρωί της Τετάρτης (11/02/2026) στον ρ/σ Παραπολιτικά 90,1, ο κ. Φλωρίδης ενέταξε τη συζήτηση στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης που προωθεί η κυβέρνηση. Παράλληλα, άφησε αιχμές για τη στάση του Ευάγγελου Βενιζέλου τόσο σχετικά με το άρθρο 86 όσο και για τον δημόσιο διάλογο που έχει ανοίξει.

Ο Γιώργος Φλωρίδης , σχολιάζοντας τη δημόσια παρέμβαση του Ευάγγελου Βενιζέλου για τη συνταγματική αναθεώρηση, επέμεινε ότι «το μείζον» είναι το άνοιγμα της ίδιας της διαδικασίας, την οποία χαρακτήρισε «κορυφαία», καθώς –όπως είπε– δίνει τη δυνατότητα σε όλους να καταθέσουν προτάσεις για κρίσιμα ζητήματα. Ενδεικτικά παρέπεμψε στο «αρχικό περίγραμμα» της πρωθυπουργικής πρότασης: παρέμβαση στο πολιτικό σύστημα με αφορμή το άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών, αναμόρφωση της λειτουργίας του κράτους με αιχμή τη σχέση μονιμότητας και αξιολόγησης, αλλαγές για «πιο δημοκρατική» επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, αλλά και συζήτηση για την οικονομική σταθερότητα. Κατά τον υπουργό Δικαιοσύνης, το πλαίσιο αυτό συνιστά «ευκαιρία και ευθύνη» για τα κόμματα να προσέλθουν με συγκεκριμένες εισηγήσεις.

Απαντώντας, ωστόσο, στο επιχείρημα του πρώην προέδρου του ΠΑΣΟΚ περί «αφερεγγυότητας» της κυβέρνησης –με αιχμή τους χειρισμούς σε υποθέσεις που άγγιξαν υπουργούς και το άρθρο 86– ο Γιώργος Φλωρίδης απέφυγε να μπει σε σύγκριση «παραπομπών» και αντιπαραθέσεων του παρελθόντος, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια συζήτηση οδηγεί σε «ιστορικούς συμψηφισμούς». «Φοβάμαι ότι πάμε σε αυτές τις συγκρίσεις ο κ. Βενιζέλος θα χάσει κατά κράτος γιατί θα θυμηθούμε τι έγινε με παλιότερες παραπομπές που δεν έγιναν και οι οποίοι τελικά πήγαν φυλακή» ανέφερε ο υπουργός Δικαιοσύνης. Υποστήριξε δε ότι η ουσία βρίσκεται αλλού: στη θεσμική υποχρέωση των πολιτικών δυνάμεων να συμμετάσχουν ενεργά σε μια διαδικασία που αφορά «τη δημοκρατία, το κράτος, τη Δικαιοσύνη και το πολιτικό σύστημα». Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι υπάρχει θεσμική δυνατότητα τα κόμματα να εισηγηθούν και άλλες αναθεωρητέες διατάξεις, εφόσον συγκεντρώσουν 50 υπογραφές, και κατέληξε πως η επιλογή να μη συμμετάσχει κανείς, επικαλούμενος «διαδικαστικές δικαιολογίες», δεν συνάδει –όπως είπε– με την «υπέρτατη ευθύνη» που απαιτεί η αναθεώρηση του Συντάγματος.

Τον Μάρτιο η πρόταση Μητσοτάκη για τη Συνταγματική Αναθεώρηση

Ο Γιώργος Φλωρίδης επίσης σημείωσε ότι ο πρωθυπουργός θα παρουσιάσει τον Μάρτιο την πρότασή του, ενώ περιέγραψε τους άξονες της συζήτησης: παρεμβάσεις στο πολιτικό σύστημα με αφορμή το άρθρο 86, ζητήματα λειτουργίας του κράτους (όπως η σχέση μονιμότητας και αξιολόγησης), τρόπους «πιο δημοκρατικής» επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης και το ζήτημα της οικονομικής σταθερότητας. Ανέφερε, ακόμη, ότι τα κόμματα μπορούν να προσθέσουν διατάξεις προς αναθεώρηση συγκεντρώνοντας 50 υπογραφές, κάνοντας λόγο για «ευθύνη απέναντι στον κόσμο» να συμμετάσχουν ουσιαστικά στη διαδικασία.

Υπενθύμισε ότι το 2024 ψηφίστηκε νόμος σύμφωνα με τον οποίο οι ολομέλειες των ανωτάτων δικαστηρίων, με μυστική ψηφοφορία, καταρτίζουν κατάλογο δικαστών που θα επιθυμούσαν να επιλεγούν για την ηγεσία τους. Όπως είπε, η πρώτη εφαρμογή –για τον πρόεδρο και τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου– έδειξε ότι η επιλογή έγινε εντός των προτάσεων που διατυπώθηκαν τόσο από τα δικαστήρια όσο και από τη Βουλή. Ωστόσο, τάχθηκε κατά της πλήρους «αυτοεκλογής» των ηγεσιών, χαρακτηρίζοντάς την «εξαιρετικά επικίνδυνη για τη δημοκρατία», καθώς –όπως ανέφερε– δεν νοείται η μία από τις τρεις εξουσίες να στερείται οποιασδήποτε αναφοράς στη λαϊκή κυριαρχία. Ως πιθανές λύσεις ανέφερε είτε την επιλογή από τη Βουλή με αυξημένη πλειοψηφία είτε, κατά άλλη άποψη, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Παράλληλα, ο υπουργός προανήγγειλε αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο, λέγοντας ότι το σχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση εντός της επόμενης εβδομάδας, με στόχο να παραμείνει ανοικτό τουλάχιστον έναν μήνα και να ψηφιστεί έως το τέλος Μαρτίου. Στις βασικές παρεμβάσεις περιέγραψε τον διαχωρισμό της κληρονομούμενης περιουσίας από την προσωπική περιουσία του κληρονόμου, ώστε τα χρέη να μην «μεταφέρονται» πέραν της αξίας της κληρονομιάς, καθώς και την εισαγωγή του θεσμού των κληρονομικών συμβάσεων, με στόχο –όπως είπε– να περιοριστούν οι μεταθανάτιες διαμάχες. Υπενθύμισε επίσης ότι ήδη από 1ης Νοεμβρίου εφαρμόζεται νέα διαδικασία δημοσίευσης διαθηκών, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο ολοκλήρωσης.

Αναφερόμενος στη δίκη για την τραγωδία των Τεμπών, υποστήριξε ότι οι δικαστικές αρχές έχουν ορίσει την 23η Μαρτίου ως ημερομηνία έναρξης και ανέφερε ότι η Ελλάδα οδηγείται σε δίκη «σε τρία χρόνια», όταν –κατά τον ίδιο– αντίστοιχες διαδικασίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες χρειάστηκαν σημαντικά μεγαλύτερο διάστημα.

Απευθυνόμενος στον Ευάγγελο Βενιζέλο, ο οποίος ζήτησε ξεκάθαρη θέση από τη Νέα Δημοκρατία, ο κ. Γεωργιάδης τόνισε ότι «η Νέα Δημοκρατία δεν θα πάει με τον Βελόπουλο και τη Λατινοπούλου». Πρόσθεσε δε με σαφήνεια: «Στέλνω μήνυμα στον Βαγγέλη Βενιζέλο: Πρόεδρέ μου σεβαστέ, ο Μητσοτάκης δεν θα κάνει κυβέρνηση με Βελόπουλο ή Λατινοπούλου. Πήγαινε στον φίλο σου τον Ανδρουλάκη και πες μας τι θα κάνετε».

«Πλην του ΠΑΣΟΚ, άλλη συγκυβέρνηση δεν μπορεί να υπάρξει. Αν δεν θέλει το ΠΑΣΟΚ θα έχουμε ξανά εκλογές» πρόσθεσε ο αντιπρόεδρος της ΝΔ.

Όπως εξήγησε μιλώντας στον ΣΚΑΪ, «η Νέα Δημοκρατία και ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν μπορούν να κάνουν κυβέρνηση με τον Βελόπουλο. Δεν μπορείς να κάνεις κυβέρνηση με κάποιον που έχεις θεμελιωδεις διαφορές. Ο Βελόπουλος ήταν πάντα ΠΑΣΟΚ, δεξιός δεν υπήρξε ποτέ ούτε ένα δευτερόλεπτο, δεν έχει υπάρξει ποτέ δεξιός στη ζωή του. Ούτε σήμερα είναι δεξιός, ούτε ήταν. ΠΑΣΟΚ του Αντρέα ήταν. Εμείς πιστεύουμε στη Δύση και στην ΕΕ, ο Βελόπουλος πιστεύει στη Ρωσία την Κίνα και το Ιράν»

Όπως είπε, πάντως, «πιστευώ ότι συμμαχικές κυβερνήσεις στην Ελλάδα δεν δουλεύουν, οι μονοκομματικές κυβερνήσεις δουλεύουν γιατί δεν έχουμε κουλτούρα συνεργασίας. Αν όμως το μεγάλο αφεντικό ο ελληνικός λαός μας διατάξει να προσπαθήσουμε να κάνουμε κυβέρνηση συνεργασίας είμαστε υποχρεωμένοι να το προσπαθήσουμε».

Μιλώντας, τέλος, για τη Μαρία Καρυστιανού σημείωσε πως «με όλους καλά στην πολιτική δεν μπορείς να τα έχεις, η κυρία Καρυστιανού θέλει και να λέει για εισβολείς και να την ψηφίζουν οι αριστεροί. Αυτό δεν γίνεται»

«Πρώτον, ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του, αυτή είναι η αρχή που πρέπει να διαπερνά όλες μας τις αντιδράσεις σε σχέση με την αναθεώρηση του Συντάγματος. Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι συνταγματικό, είναι η βαθιά κρίση αξιοπιστίας των θεσμών και η διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου τής Μεταπολίτευσης χωρίς αυτό να έχει αποκατασταθεί μετά την οικονομική κρίση και τη λεγόμενη επιστροφή στην κανονικότητα. Η αναθεώρηση του Συντάγματος καθίσταται συνεπώς ζήτημα τεχνικό και κοινωνικά αδιάφορο, αν δεν υπάρξει ένα πειστικό και ευρείας αποδοχής νέο αφήγημα εθνικής συνοχής και κοινωνικής συμπερίληψης», τονίζει ο κ. Βενιζέλος.

Ως δεύτερο σημείο επισημαίνει πώς το Σύνταγμα απαιτεί προκειμένου να αναθεωρηθεί να διαμορφώνεται ειλικρινής και ουσιαστική αναθεωρητική συναίνεση και να συγκροτείται αυξημένη αναθεωρητική πλειοψηφία τριών πέμπτων του όλου αριθμού των βουλευτών (180/300), θεμελιωμένη στην εμπιστοσύνη μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων.

«Η παρούσα Βουλή που δεν μπορεί να επιλέξει τα μέλη των ανεξάρτητων Αρχών με την ειδική πλειοψηφία που απαιτεί το Σύνταγμα, δύσκολα μπορεί να επιτύχει τις αναγκαίες αναθεωρητικές συναινέσεις ενώ διεξάγεται η αποκαλυπτική δίκη των υποκλοπών στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών και ενώ λειτουργεί, όπως λειτουργεί, η εξεταστική επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Το δε βασικό ερώτημα για την επόμενη Βουλή είναι αν μπορεί να αναδείξει κυβέρνηση πριν επιληφθεί της αναθεώρησης. Πρέπει η χώρα να καταστεί έστω τυπικά διακυβερνήσιμη πριν το Σύνταγμα καταστεί αναθεωρήσιμο» σημειώνει

Και τρίτον ο Ευάγγελος Βενιζέλος σημειώνει πώς «προκειμένου να συζητήσουμε σοβαρά για την αναθεώρηση του Συντάγματος τώρα πλέον πρέπει να έχουμε πλήρη αίσθηση των ορίων που θέτει η πολλαπλότητα των έννομων τάξεων (εθνική, διεθνής, ενωσιακή) και η ύπαρξη μηχανισμών διεθνούς δικαστικού ελέγχου ακόμη και του ίδιου του εθνικού Συντάγματος και των αλλαγών που επιφέρει η αναθεώρησή του».

«Μόλις συνεννοηθούμε σε αυτά μπορούμε να προχωρήσουμε με σοβαρότητα σε μια πραγματικά εθνική και συναινετική συζήτηση περί αναθεώρησης.», καταλήγει.

Ο κ. Βενιζέλος υποστηρίζει πως το Σύνταγμα δεν προβλέπει έννοια απαρτίας, αλλά αριθμό θετικών ψήφων για λήψη απόφασης. Επικαλείται προηγούμενα (2008–2009) όπου αντίστοιχες αποφάσεις για αναβολή έγιναν δεκτές, ενώ τώρα –όπως λέει– αγνοήθηκαν «με θεσμική προπέτεια».

Καταγγέλλει οργανωμένη απουσία βουλευτών της συμπολίτευσης και καταστρατήγηση του άρθρου 70Α του κανονισμού μέσω μαζικής χρήσης επιστολικής ψήφου. Τονίζει ότι η χθεσινή πλειοψηφία υπέρ της αναβολής ήταν επαρκής, αλλά αγνοήθηκε, γεγονός που συνιστά κατά τον ίδιο σοβαρό θεσμικό ατόπημα.

«Ο διάλογος είναι το μέσο της λύσης. Είναι η ευκαιρία να κάνουμε το μεγάλο βήμα μπροστά», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος συμμετείχε σε πάνελ μαζί με τον Ευάγγελο Βενιζέλο, αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Εξωτερικών την περίοδο 2013-2015 και τον Νίκο Κοτζιά, υπουργό Εξωτερικών την περίοδο 2015-2018.

«Κανένα πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί, χωρίς να υπάρξει μια παραγωγική διαβουλευτική συζήτηση, που θα στηρίζεται σε θεμελιώδεις αρχές», σημείωσε.

«Η Ελλάδα έχει αποκτήσει ένα πολύ ισχυρό διπλωματικό αποτύπωμα, το οποίο της επιτρέπει να μπορεί όχι μόνο να έχει έναν περιφερειακό ρόλο, αλλά έναν ρόλο αμιγώς διεθνή, να μπορεί να έχει λόγο και να επιβάλλει τις αρχές του διεθνούς δικαίου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών.

Όπως τόνισε δε, ο διάλογος «δεν αφορά μόνο τεχνική συζήτηση, όπως συνέβαινε με τις διερευνητικές, αλλά είναι ένας γνήσιος πολιτικός διάλογος».

«Διάλογος δε σημαίνει εξ ορισμού ότι θα έχει υποχωρήσεις», τόνισε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Θα μπορέσουμε να χτίσουμε σχέσεις καλής γειτονίας αν έχουμε την καλή προαίρεση να προχωρήσουμε μαζί».

Τόνισε, δε, πως δε μπορεί να υπάρχει φοβικό πλαίσιο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Επεσήμανε πως η χώρα έχει πολύ ισχυρούς συμμάχους που εκτιμούν τη στάση αρχών που τηρεί και τόνισε πως «ως χώρα δε μπορούμε να είμαστε συναλλακτικοί, αλλά πιστοί στις αρχές μας».

«Το διεθνές δίκαιο είναι αυτό που θέτουμε ως προμετωπίδα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής», σημείωσε

«Δεν έχουμε δογματική ακινησία που θεωρούμε ότι με κάποιο μαγικό τρόπο θα μας φέρει σε καλύτερη θέση».

Όπως τόνισε, με την βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων έχουμε καταφέρει και έχει επανεκκινήσει και η συζήτηση για την επίλυση του Κυπριακού.

Ανέφερε ακόμη ότι «καταπολεμούμε τα δίκτυα των διακινητών, λόγω της βελτίωσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ο Έλληνας πολίτης από την εξωτερική του πολιτική θέλει ασφάλεια. Θέλει την ειρήνη και την ευημερία στην γειτονιά μας. Ας ακούσουμε το κόσμο».

«Η λογική του δυνατού και του αδυνάτου είναι ακριβώς η πολιτική ψυχολογία που μας έχει φέρει σε αυτό το σημείο. Η Ελλάδα δεν είναι ο αδύνατος και δεν είναι ο αδύνατος σήμερα», σημείωσε και πρόσθεσε: «Η εξωτερική πολιτική είναι σαν τη μετοχή. Πουλάς όταν είσαι ψηλά».

Σε ότι αφορά με τη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή από την οποία ενισχύεται ο ρόλος της Τουρκίας και αν το γεγονός αυτό θα επηρεάσει τον ελληνοτουρκικό διάλογο, ο κ. Γεραπετρίτης είπε: «Είναι καλό η γνώση και η φρόνηση να μην φτάνουν στο σημείο του μηδενισμού. Η Μέση Ανατολή προφανώς επηρεάζει τη δική μας γεωστρατηγική θέση. Επηρεάζει και το Κυπριακό, όπως επίσης και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις»

Ευ. Βενιζέλος: Τα 50 χρόνια είναι ένα success story για την χώρα συνολικά

Τα 50 χρόνια της μεταπολίτευσης αποτελούν ένα success story για τη χώρα συνολικά υπογράμμισε από την πλευρά του ο Ευάγγελος Βενιζέλος.

«Για πολλές παραμέτρους εθνικής ισχύος, ξεκινώντας από τη λειτουργία των θεσμών της Δημοκρατίας, περνώντας στην επιβίωση της οικονομίας κατά την διάρκεια της οικονομικής κρίσης και φτάνοντας μέχρι τα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας στην εξωτερική πολιτική», επεσήμανε.

«Σε περίοδο κρίσης, το σύστημα των πολιτικών αντιπροσώπων ανέλαβε ευθύνες που είχαν μεγάλο πολιτικό κόστος, σε αντιπαράθεση με τον δήμο, με την πλατεία, με την κοινή γνώμη», σημείωσε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών.

«Αυτό πρέπει και μπορεί να γίνεται σε κάποιες κρίσιμες στιγμές, όμως πρέπει να έχουμε διαμορφώσει τις προϋποθέσεις, η κρίση της ιστορίας να μην είναι αντίθετη από τις αποφάσεις της Δημοκρατίας».

«Η εξωτερική πολιτική είναι κατεξοχήν πολιτική που δεν μπορεί να είναι συγκυριακή, αλλά ιστορική. Όμως για να ασκήσεις εξωτερική πολιτική χρειάζεται μια δημοκρατική εντολή, η οποία είναι συγκυριακή. Και αυτό είναι το πρόβλημα που έχουμε», είπε ο κ. Βενιζέλος.

Όπως τόνισε, «δεν είμαστε αμέριμνοι χρονικά. Και είναι πολύ σημαντική η παράμετρος της συνείδησης της ιστορίας και της συναίνεσης».

«Έχει πυκνωθεί ο ιστορικός χρόνος και ως εκ τούτου πρέπει να κινηθούμε με άμεσους πιο απαιτητικούς ρόλους».

Για το Κυπριακό ο κ. Βενιζέλος είπε: «Η στρατηγική μας εξαρτάται από την απάντηση στο ερώτημα αν μπορούμε να επεξεργαστούμε σχήμα εντός των αποφάσεων του ΟΗΕ, εντός του διεθνούς Δικαίου και εντός του ευρωπαϊκού κεκτημένου το οποίο να γίνει δεκτό από την άλλη πλευρά και να γίνει δεκτό σε δημοψήφισμα».

Ο κ. Βενζέλος επεσήμανε ακόμη πως στην Ελλάδα ο κατάλογος των θεμάτων της εξωτερικής πολιτικής έχει δύο θέματα: ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό. Αντίθετα, η Τουρκία έχει πάρα πολλά.

Και γι’ αυτή, όπως πρόσθεσε, «δεν είναι το κρισιμότερο θέμα ασφάλειας, ενώ για εμάς είναι το μόνο θέμα ασφάλειας. Εμείς έχουμε μια προτεραιότητα δική μας που δεν είναι ούτε νατοϊκή ούτε δυτική. Εδώ είναι η στρατηγική μοναξιά μας».

Τόνισε δε πως για η Ελλάδα προτιμά μια Τουρκία εντός δυτικών ορίων

Ν. Κοτζιάς: Όταν παγώνουν οι σχέσεις με την Τουρκία αυξάνεται η επιθετικότητά της

Από την πλευρά του ο Νίκος Κοτζιάς σημείωσε πως ζούμε σε μια περίοδο μεγάλων κρίσεων:

«Έχουμε την κρίση Ουκρανίας Ρωσίας, την άδικη επέμβαση της Ρωσίας. Έχουμε την αποσταθεροποίηση της Βοσνίας από όπου μπορούν να κατρακυλήσουν κρισιακά φαινόμενα προς το Νότο. Έχουμε στην Μέση Ανατολή τη σύγκρουση που δείχνει να επεκτείνεται και αλλάζει τους συσχετισμούς».

«Η Τουρκία εμφανίζεται να έχει δυναμώσει γεωπολιτικά», σημείωσε. «Αλλά η πείρα μου, μου λέει ότι έχει δυναμώσει και διπλωματικά. Όταν παγώνουν οι σχέσεις με την Τουρκία, μεγαλώνει η επιθετικότητά της».

«Όταν παγώνουν οι σχέσεις με την Τουρκία αυξάνεται η επιθετικότητά της. Δεν είναι σωστό ότι κάθε διάλογος αυξάνει τις ορέξεις», ανέφερε.

Ιδιαίτερα για το Κυπριακό ο κ. Κοτζιάς υπογράμμισε ότι: «’Αλλο λύση και άλλο ρύθμιση νομιμοποίησης μιας σχέσης. Στο Κυπριακό συχνά κινδυνεύσαμε να θεωρήσουμε ως λύση κάποιες ρυθμίσεις που νομιμοποιούσαν τα τετελεσμένα.

Σημείωσε δε πως «πολλές από τις ευκαιρίες για την επίλυση του Κυπριακού τις απέρριψαν οι Τούρκοι, δεν χρειάζεται να τις πάρουμε πάνω μας. Κάτω από την θεωρία των χαμένων ευκαιριών, χάνονται δύο βασικά θεμελιακά πράγματα. Ότι η Κύπρος κέρδισε σημαντικά, όπως την ένταξη στην ΕΕ και τις συμφωνίες για την ΑΟΖ»

«Κανείς δεν κάνει εξωτερική πολιτική χωρίς να τον νοιάζει το κόστος». σημείωσε.

Ενώ επεσήμανε: «Ουδείς είπε ότι στη Συρία πρέπει να πάμε να ανακατευθούμε. Η κυβέρνηση όμως ζητάει κάθε φορά να μην κάνουμε κριτική. Μια κυβέρνηση που τους αντιπάλους της τους κατηγόρησε μέχρι και για προδοσία. Σε μια βουλή όπου μου έλεγαν ότι θα μου κόψουν το κεφάλι για τη συμφωνία των Πρεσπών και θα ρίξουν το ακέφαλο σώμα μου στην λίμνη».

Συνεχίζει λέγοντας ότι «την Κυριακή θα ταξίδευα στις Βρυξέλλες, όπου συνεδρίαζε το Eurogroup, για να εγκρίνουν το πρόγραμμα βοήθειας ύψους 110 δισεκατομμυρίων για την Ελλάδα. Η Μπούντεσταγκ είχε μόλις δώσει το πράσινο φως γι’ αυτό»

Ωστόσο η καγκελάριος Μέρκελ του μετέφερε την ανησυχία των ομολόγων της ότι η κρίση δεν θα σταματήσει στην Ελλάδα και ότι θα μπορούσε να επεκταθεί σε ολόκληρη την ευρωζώνη. «Τους το λένε από όλες τις πλευρές, ακόμη και οι Κινέζοι ότι η βοήθεια που μόλις διατέθηκε δεν είναι καθόλου αρκετή», γράφει.

«Δεν πρόκειται πλέον μόνο για την Ελλάδα, αλλά η σταθερότητα του ευρώ στο σύνολό της τίθεται υπό αμφισβήτηση και απειλεί να γίνει πρόβλημα για τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και την παγκόσμια οικονομία», εξηγεί.

Η στιγμή ήταν, λοιπόν, κρίσιμη για την Ευρώπη και απαιτούσε και από τον ίδιο να είναι παρών σε όσα συνέβησαν. Ωστόσο, οι συνθήκες του ταξιδιού στην ειδική συνεδρίαση του Eurogroup ήταν περιπετειώδεις.

Ο Σόιμπλε γράφει ότι τον μετέφερε η γερμανική Πολεμική Αεροπορία στις Βρυξέλλες «ενάντια σε κάθε ιατρική λογική».

«Η σύζυγός μου με συνόδευσε προληπτικά. Μόλις έφτασα, είπα στον Γερμανό πρέσβη που με παρέλαβε από το αεροδρόμιο ότι έπρεπε πρώτα να πάω σε ιατρικό κέντρο. Το κυκλοφορικό μου σύστημα κινδύνευε να καταρρεύσει και ήμουν πραγματικά σε άθλια κατάσταση.

Για να αποφύγουμε τους δημοσιογράφους που περίμεναν, σταματήσαμε σε μια άλλη είσοδο του κτιρίου του συμβουλίου. Δεν ήθελα να δώσω περαιτέρω αφορμή για εικασίες στην ήδη τεταμένη κατάσταση».

Παρά ταύτα η κατάστασή του δεν ήταν καθόλου καλή και χρειάστηκε η μεταφορά του στα επείγοντα του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου των Βρυξελλών.

Αποκλειστικά αποσπάσματα του βιβλίου στα ελληνικά αναδημοσιεύει η «Καθημερινή»

«Το γεγονός ότι έγινα αποδιοπομπαίος τράγος δεν με πείραξε, αυτό πρέπει κανείς στην πολιτική να το αντέχει, ακόμη και άκομψους παραλληλισμούς με τους ναζί, που αντλούνταν από το χρονοντούλαπο της Ιστορίας. Στο μίσος των social media υπήρχε ως αντίβαρο μια πλημμυρίδα αποδοχής και υποστήριξης μέσω επιστολών και emails. Η εκστρατεία δυσφήμησης έπιασε ωστόσο ασυγχώρητο πάτο την άνοιξη του 2017, όταν μια εξτρεμιστική οργάνωση επιτέθηκε με παγιδευμένα πακέτα στον τότε μεταβατικό πρωθυπουργό Λουκά Παπαδήμο και στο γραφείο του ΔΝΤ στο Παρίσι, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας υπαλλήλου. Μια βόμβα που εστάλη σε μένα εντοπίστηκε εγκαίρως στο σημείο διαλογής του υπουργείου και απενεργοποιήθηκε» γράφει.

Και συνεχίζει: «Με την κλιμάκωση της σύγκρουσης το 2015, ξεχάστηκε ότι στην αρχική φάση εγώ ήμουν ο πιο φιλοευρωπαίος σε σχέση με την καγκελάριο (σ.σ. Άνγκελα Μέρκελ), η οποία με τη διστακτικότητά της στο ζήτημα της βοήθειας προς την Ελλάδα όξυνε την εικόνα της ως “Μαντάμ όχι”». Ήδη από το 2010 άρχισε ο πρώην υπουργός Οικονομικών να εξετάζει “εναλλακτικά σενάρια”, στα οποία φέρεται ότι συμφωνούσε και η καγκελάριος».

«Οι αμφιβολίες μου (σ.σ. για τη μεταρρυθμιστική ετοιμότητα της Ελλάδας) με ώθησαν να εξετάσω από νωρίς εναλλακτικά σενάρια. Ήδη από το 2010 δεν απέκλεισα τη δυνατότητα να βγει από την ευρωζώνη ένα μέλος, ως τελευταίο σκέλος μιας αλυσίδας ενεργειών, ως έσχατη λύση -τότε μάλιστα σε συμφωνία με την καγκελάριο […] Θα ήταν μια προσωρινή έξοδος από το ευρώ, προκειμένου να υποτιμηθεί το εθνικό νόμισμα και να τονωθεί η ανταγωνιστικότητα, ένας εφικτός δρόμος; Δεν θα ήταν ένα τέτοιο τέλος με τρόμο καλύτερο από έναν τρόμο χωρίς τελειωμό, αφού ένα και μοναδικό σοκ θα ήταν ευκολότερο να αντιμετωπιστεί από τα χρόνια προγράμματα λιτότητας;».

Το δείπνο με Βενιζέλο

Αφηγείται επίσης την πρώτη του συνάντηση με τον Ευάγγελο Βενιζέλο ως υπουργό Οικονομικών τον Ιούνιο του 2011. «Τον κάλεσα στο Βερολίνο, όχι στο υπουργείο, αλλά σε μια χαλαρή ατμόσφαιρα και ως ένδειξη εκτίμησης στο βραβευμένο εστιατόριο του Τιμ Ράουε, για να του εκθέσω τις αμφιβολίες μου… Αυτό που του είπα φάνηκε να του κόβει την όρεξη. Δεν έφαγε σχεδόν τίποτα, όταν του εξήγησα τη στάση μου σε αμφότερες τις εναλλακτικές σκέψεις. Αρχικά τον ρώτησα ωμά αν θα είχε νόημα να ανατεθεί η εφαρμογή του μεταρρυθμιστικού προγράμματος στην Κομισιόν στις Βρυξέλλες, ώστε να μην απαιτούνται κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες για την υλοποίηση των μέτρων. Ήταν μια πρόταση που ήξερα ότι θα είχε βαθιές συνέπειες στην κυριαρχία της Ελλάδας και την οποία απέρριψε κατηγορηματικά ο Βενιζέλος, ο οποίος μάλλον θα ήθελε ο ίδιος να γίνει πρωθυπουργός. Αποσαφήνισε ότι η Ελλάδα θέλει να παραμείνει πάση θυσία στην ευρωζώνη.

Έχει όμως την περηφάνια της και γι’ αυτό δεν θα ήθελε ποτέ να εκχωρήσει κομμάτια της εθνικής της κυριαρχίας σε έναν ευρωπαϊκό θεσμό. Αφού αρνήθηκε και την προσωρινή έξοδο από τη νομισματική ένωση, δηλαδή το τάιμ άουτ που πρότεινα, στη διάρκεια του οποίου θα υποστηριζόταν γενναιόδωρα από την ΕΕ, έμεινε μόνο ο δύσκολος δρόμος των μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο των προγραμμάτων βοήθειας. Έτσι θα υποβάλλαμε τους Έλληνες σε πολλές δοκιμασίες και εκείνοι με τη σειρά τους θα έπρεπε να προβούν σε μια μεγάλη εσωτερική υποτίμηση…».

Οι πιέσεις στον Παπανδρέου

Περιγράφοντας τη δύσκολη συγκυρία για τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου στις Κάννες τον Νοέμβριο του 2011, αφηγείται τις πιέσεις από τους Μπαράκ Ομπάμα, Νικολά Σαρκοζί, Αγκελα Μέρκελ, αλλά και Κριστίν Λαγκάρντ και Μάριο Ντράγκι, ώστε να του υπαγορεύσουν το κείμενο για τη διενέργεια δημοψηφίσματος, προκειμένου να τεθεί ενώπιον των ψηφοφόρων το δίλημμα είτε να αποδεχθούν το πρόγραμμα βοήθειας είτε να αποφασίσουν να βγουν από το ευρώ.

«Όταν ενημέρωσα τους Ευρωπαίους ομολόγους μου γι’ αυτό, η Ισπανίδα υπουργός Οικονομικών Ελενα Σαλγκάδο, μια αξιόπιστη σοσιαλδημοκράτης, εμφανίστηκε βέβαιη ότι το δημοψήφισμα δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί. Της απάντησα ότι ήμουν παρών και πως αυτό συμφωνήθηκε, εκείνη όμως μας πρότεινε να βάλουμε στοίχημα. Ο Βενιζέλος, τον οποίο γνώριζε καλά, θα το απέτρεπε επειδή ήταν εσωκομματικός αντίπαλος του Παπανδρέου. Είχε δίκιο για το δημοψήφισμα. Ματαιώθηκε και ο Παπανδρέου παραιτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2011. Πλήρωσα φυσικά το χρέος μου για το στοίχημα στη Σαλγκάδο, ένα μπουκάλι κόκκινο κρασί. Ωστόσο, δεν έγινε ο Βενιζέλος πρωθυπουργός. Η πιθανότητα εξόδου της Ελλάδας από τη νομισματική ένωση ουδέποτε συζητήθηκε με τόση σαφήνεια, όσο κατά τις δραματικές ώρες των Καννών».

Η γνωριμία με τον Τσίπρα: «Του ευχήθηκα να μην κερδίσει τις εκλογές…»

«Τον Τσίπρα τον είχα γνωρίσει ήδη από το 2013 ως ηγέτη της αντιπολίτευσης. Με ενδιέφερε αυτός ο άνθρωπος ενός ανερχόμενου κινήματος που έπνεε τα μένεα κατά της ευρωπαϊκής πολιτικής. Πώς πίστευε ότι μπορούσε να επιλύσει την κρίση; Αν και ουδείς ήθελε να τον υποδεχθεί εκείνη την εποχή στο Βερολίνο, εγώ τον κάλεσα στο υπουργείο Οικονομικών για να ανταλλάξουμε απόψεις. Σε μια συνομιλία που διήρκεσε μία ώρα, επιχείρησε να μου αναλύσει πως η πολιτική λιτότητας ήταν λάθος, μου εξήγησε με αφοπλιστική αμεσότητα ότι θα υποσχεθεί στη διάρκεια της επικείμενης προεκλογικής εκστρατείας πως θα κρατήσει τη χώρα στο ευρώ πάση θυσία, χωρίς όμως, όταν γίνει πρωθυπουργός, να αποδέχεται την αιρεσιμότητα, δηλαδή οποιοδήποτε πρόγραμμα. Του απάντησα με την ίδια αμεσότητα πως του εύχομαι να μην κερδίσει τις εκλογές για το καλό του, επειδή η υπόσχεση που θα του εξασφαλίσει εκλογική επιτυχία, δεν μπορεί να τηρηθεί με κανέναν τρόπο» θυμάται, μεταξύ άλλων, ο Σόιμπλε.

Τι λέει για Μέρκελ και Φον ντερ Λάιεν

Για την Άνγκελα Μέρκελ στις κυβερνήσεις της οποίας πέρασε πάνω από μία δεκαετία ο Σόιμπλε αναφέρεται με θετικά λόγια.

Θεωρεί ότι ήταν η καλύτερη απόφαση της ζωής του να την προτείνει για την αρχηγία του CDU. «Ήταν έξυπνη και αρκετά φιλόδοξη για να πάρει τον δρόμο της», γράφει και προσθέτει ότι η σχέση τους είχε σεβασμό και εμπιστοσύνη. Ωστόσο, γράφει ακόμη ο Σόιμπλε, ποτέ δεν ήταν στον κύκλο των στενών συνεργατών της.

Ενδιαφέρουσες είναι οι κρίσεις του για την νυν επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Πίστευε ότι η Μέρκελ την προόριζε για διάδοχό της και για αυτό την τοποθέτησε στο υπουργείο Άμυνας. Ωστόσο, τα αποτελέσματα ήταν τα αντίθετα από αυτά που έλπιζε γιατί η Φον ντερ Λάιεν ενδιαφερόταν για την προβολή της παρά για να απαντήσει στην κριτική για της αποφάσεις σε ό,τι αφορά του στράτευμα.