«Πρόκειται για εκτεταμένα και συστηματικά βασανιστήρια. Έχουν τεκμηριωθεί σε κάθε περιοχή των κατεχομένων εδαφών, όπως και σε δεκάδες περιοχές εντός της Ρωσικής Ομοσπονδίας», δήλωσε η επικεφαλής της Αποστολής Παρακολούθησης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην Ουκρανία Ντανιέλ Μπελ, στη συνέντευξη Τύπου στη Γενεύη, παρουσιάζοντας μία έκθεση 22 σελίδων.

Η διπλωματική αποστολή της Ρωσίας στη Γενεύη, σε ερωτήματα που της τέθηκαν σχετικά με την έκθεση παρέπεμψε στο υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο δεν προέβη άμεσα σε κάποιο σχόλιο. Κατά το παρελθόν είχε αρνηθεί ότι γίνεται χρήση βασανιστηρίων ή άλλων μορφών κακομεταχείρισης εναντίον κρατουμένων.

Η έκθεση του ΟΗΕ βασίζεται σε συνεντεύξεις με 215 πρώην κρατουμένους οι οποίοι περιέγραψαν λεπτομερώς τις συνθήκες αιχμαλωσίας τους από την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Το Γραφείο του ΟΗΕ αναφέρει ότι δεν του έχει επιτραπεί η πρόσβαση στις 114 εγκαταστάσεις κράτησης που απεικονίζονται σε χάρτη σε κατεχόμενα μέρη της Ουκρανίας και 28 ρωσικές περιοχές. Σε ορισμένες από αυτές κρατούνται Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου, οι οποίοι, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, επίσης έχουν υποστεί βασανιστήρια.

Η Ουκρανία λέει ότι περίπου 15.000 άμαχοι είχαν συλληφθεί από τη Ρωσία από το 2022 εκ των οποίων 1.800 εξακολουθούν να είναι κρατούμενοι. Η Μπελ είπε ότι το γραφείο της επιβεβαίωσε ότι τουλάχιστον 400 άμαχοι εξακολουθούν να κρατούνται, ενώ η πραγματική κλίμακα των συλλήψεων είναι πιθανόν πολύ μεγαλύτερη.

Τα βασανιστήρια γίνονται συχνά κατά τις αρχικές ανακρίσεις, αλλά και καθημερινά, όπου οι κρατούμενοι υφίστανται τακτικά ξυλοδαρμούς και αναγκάζονται να περπατούν με το σώμα πολύ σκυφτό, είπε η Μπελ.

«Δεν ήταν τυχαία περιστατικά και θα ήταν απίθανο ή αδύνατο για τους υπεύθυνους να μην γνώριζαν ότι αυτό συνέβαινε», δήλωσε σε δημοσιογράφους από το Κίεβο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, γιατροί σε ρωσικές εγκαταστάσεις συμμετείχαν στα βασανιστήρια, είπε η Μπελ, ή αγνόησαν τις εκκλήσεις των κρατουμένων για βοήθεια με τα συμπτώματα που τους προκάλεσαν τα βασανιστήρια. Το γραφείο της έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιώσει 36 θανάτους από βασανιστήρια, κακές συνθήκες ή έλλειψη πρόσβασης σε ιατρική περίθαλψη, πρόσθεσε. Οργανισμοί του ΟΗΕ έχουν προηγουμένως καταγράψει μερικές περιπτώσεις κακομεταχείρισης Ρώσων κρατουμένων από τις ουκρανικές δυνάμεις και το Κίεβο έχει δηλώσει ότι θα διερευνήσει τυχόν παραβιάσεις.

Το γραφείο του ΟΗΕ πήρε συνεντεύξεις από αρκετές εκατοντάδες κρατούμενους και από τις δύο πλευρές της σύγκρουσης.

Οι Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου είχαν υποστεί «εκτεταμένα και συστηματικά βασανιστήρια» τόσο κατά τη σύλληψή τους όσο και σε πολλά ανακριτικά κέντρα και φυλακές στα κατεχόμενα εδάφη στην Ουκρανία και την Ρωσία.

Μεταξύ άλλων, ανέφεραν ότι υπέστησαν εικονικές εκτελέσεις, επιθέσεις από σκυλιά και σεξουαλική βία, ότι δεν είχαν ιατρική περίθαλψη και υποσιτίζονταν. Τουλάχιστον 10 Ουκρανοί έχουν πεθάνει ως αποτέλεσμα της υποβολής τους σε αυτές τις συνθήκες, αναφέρει ο ΟΗΕ.

Παρά τα συνεχή αιτήματα, η Ρωσία δεν επιτρέπει επισκέψεις και πρόσβαση στους Ουκρανούς αιχμαλώτους πολέμου και ο ΟΗΕ μπόρεσε να μιλήσει μαζί τους μόνο μετά την απελευθέρωσή τους.

Η ομάδα του ΟΗΕ είχε απεριόριστη πρόσβαση στους Ρώσους αιχμαλώτους πολέμου που κρατούνταν στην Ουκρανία. Αυτοί ανέφεραν ότι ξυλοκοπήθηκαν και βασανίστηκαν κατά τη σύλληψη ή την αρχική μεταφορά τους. Ωστόσο, η μεταχείρισή τους στα κέντρα κράτησης ήταν σωστή και οι εγκαταστάσεις πληρούσαν τα διεθνή πρότυπα, δήλωσε η Μπελ.

Η αξιωματούχος του ΟΗΕ τόνισε ότι κάθε κατάχρηση θα καταδικαστεί και οι υπεύθυνοι θα λογοδοτήσουν.

Στην επιστολή τους καταγγέλουν σωματική, λεκτική και ψυχολογική βία, καθώς και σεξουαλικές παρενοχλήσεις, ακόμα και σε μικρά παιδιά από προπονητές.

Στο πλαίσιο της έρευνας θα εξεταστεί εάν έχουν τελεστεί αδικήματα όπως σεξουαλική κακοποίηση και πρόκληση σωματικών βλαβών.