Ο Πάουελ συμμετείχε στις κρίσιμες συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης στη Γενεύη και, σύμφωνα με πηγές, εκτίμησε ότι η ιρανική πρόταση για το πυρηνικό πρόγραμμα ήταν αρκετά ουσιαστική ώστε να αποτραπεί άμεση κλιμάκωση.

«Αιφνιδιαστική» πρόταση από την Τεχεράνη

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η ιρανική πλευρά παρουσίασε μια πρόταση που χαρακτηρίστηκε «αιφνιδιαστική», δημιουργώντας προσδοκίες για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις.

Μάλιστα, είχε ήδη συμφωνηθεί η συνέχιση των τεχνικών συνομιλιών στη Βιέννη, γεγονός που ενίσχυε την εκτίμηση ότι υπήρχε ρεαλιστικό παράθυρο συμφωνίας.

Ωστόσο, δύο ημέρες μετά την ολοκλήρωση των επαφών, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ προχώρησαν σε στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν, ακυρώνοντας τον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων.

Ερωτήματα για την αμερικανική προετοιμασία

Η παρουσία του Πάουελ στις συνομιλίες – στην κατοικία του πρέσβη του Ομάν στη Γενεύη – επιβεβαιώνεται από πολλαπλές πηγές και συνδέεται, σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, με ανησυχίες για έλλειψη τεχνικής επάρκειας της αμερικανικής πλευράς.

Οι ΗΠΑ εκπροσωπήθηκαν από τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, οι οποίοι φέρεται να βασίστηκαν σε τεχνική υποστήριξη από τον επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι.

Παρά τους ισχυρισμούς περί «βαθιάς κατανόησης» των θεμάτων, ειδικοί επεσήμαναν ότι ορισμένες τοποθετήσεις της αμερικανικής πλευράς περιείχαν σοβαρές ανακρίβειες.

«Υπήρχε πρόοδος, αλλά όχι πλήρης συμφωνία»

Δυτικοί διπλωμάτες σημειώνουν ότι, αν και η ιρανική πρόταση δεν κάλυπτε πλήρως όλα τα ζητήματα – όπως οι επιθεωρήσεις του ΟΗΕ – υπήρχε σαφής πρόοδος.

«Υπήρχε περιθώριο συμφωνίας», ανέφερε χαρακτηριστικά διπλωματική πηγή, εκτιμώντας ότι η διαδικασία θα μπορούσε να συνεχιστεί με θετικές προοπτικές.

Η βρετανική αποστολή φέρεται να αξιολόγησε τις προτάσεις της Τεχεράνης ως σημαντικό βήμα προς τα εμπρός, αν και όχι τελική λύση.

Ρήγμα Λονδίνου – Ουάσιγκτον

Η εμπλοκή του Πάουελ στις διαπραγματεύσεις εξηγεί εν μέρει και την πιο επιφυλακτική στάση του Λονδίνου απέναντι στην αμερικανική στρατιωτική επέμβαση.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η βρετανική πλευρά δεν διαπίστωσε:

• άμεση απειλή του Ιράν προς την Ευρώπη
• σαφή ένδειξη επικείμενης απόκτησης πυρηνικού όπλου

Ως εκ τούτου, η επίθεση αξιολογήθηκε ως πρόωρη και νομικά αμφισβητήσιμη, εντείνοντας τις τριβές στις σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου – ΗΠΑ.

Το διπλωματικό παράθυρο που χάθηκε

Οι συνομιλίες επρόκειτο να συνεχιστούν στη Βιέννη στις 2 Μαρτίου, ωστόσο δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ, καθώς η στρατιωτική επιχείρηση είχε ήδη ξεκινήσει.

Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ, η εκτίμηση του Τζόναθαν Πάουελ ήταν σαφής: υπήρχε ακόμη χρόνος για διπλωματική λύση – χρόνος που τελικά δεν αξιοποιήθηκε.