«Οι Ιρανοί είναι εξαιρετικά δύσκολοι άνθρωποι», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Βανς, ερωτηθείς για τα εμπόδια στις συνομιλίες, αποδίδοντας τις δυσκολίες τόσο στη στάση της ιρανικής ηγεσίας όσο και στην πολυπλοκότητα του πολιτικού συστήματος της χώρας. Όπως είπε, στο εσωτερικό του Ιράν υπάρχουν διαφορετικά κέντρα εξουσίας και αντικρουόμενες επιδιώξεις, γεγονός που καθιστά κάθε διαπραγμάτευση ιδιαίτερα περίπλοκη.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος προειδοποίησε ότι οι συνομιλίες «θα είναι ακατάστατες» και θα απαιτήσουν χρόνο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν αναμένει μια γρήγορη ή εύκολη διπλωματική λύση. Παράλληλα, σημείωσε ότι εντός του ιρανικού καθεστώτος υπάρχουν δυνάμεις που επιδιώκουν την αποκλιμάκωση, αλλά και πιο σκληροπυρηνικά στοιχεία που επιθυμούν τη συνέχιση της έντασης.

Ο Βανς διαβεβαίωσε ακόμη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρησιμοποιήσουν «όλα τα εργαλεία που διαθέτουν» –διπλωματικά, οικονομικά και, εφόσον απαιτηθεί, στρατιωτικά– προκειμένου να οδηγήσουν την κρίση σε μια λύση που θα εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα και θα αποτρέπει το Ιράν από την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.

Κλείνοντας, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ απέρριψε τα σενάρια περί διαφωνιών στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης, τονίζοντας ότι όταν ο Πρόεδρος λαμβάνει μια απόφαση, «η κυβέρνησή μας είναι ενωμένη» στην εφαρμογή της.

«Τελικά, πρέπει να εκλέξουμε τον Τζέι», είπε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τους δωρητές στο Οβάλ Γραφείο πριν από περίπου δύο εβδομάδες, σύμφωνα με δύο πηγές που επικαλείται δημοσίευμα της Washington Post.

Η ιδιωτική αυτή δήλωση έρχεται σε αντίθεση με τη δημόσια ρητορική του Τραμπ τους τελευταίους μήνες, κατά την οποία ενθάρρυνε τον ανταγωνισμό μεταξύ του Βανς και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών.

Σύμβουλος του προέδρου, ο οποίος έχει άμεση γνώση της συζήτησης με τους δωρητές, ανέφερε ότι ο Τραμπ έχει αποφασίσει ιδιωτικά πως ο Βανς θα είναι ο διάδοχός του στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα, αλλά ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να προσδιοριστεί πότε ο αντιπρόεδρος θα ανακοινώσει την υποψηφιότητά του ή πότε ο Τραμπ θα εκφράσει δημόσια την υποστήριξή του.

Εξι άλλοι σύμβουλοι και σύμμαχοι του Τραμπ, ωστόσο, προειδοποίησαν ότι δεν είναι πεπεισμένοι πως ο πρόεδρος έχει καταλήξει οριστικά στον Βανς, επισημαίνοντας ότι συχνά λέει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς συνομιλητές και, ως εκ τούτου, ενδέχεται να αλλάξει γνώμη. Οι περισσότεροι συνεργάτες του συμφωνούν πάντως ότι θα καθυστερήσει να ανακοινώσει δημόσια την επιλογή του.

«Οποιος υποθέτει ότι το θέμα έχει ξεκαθαριστεί, είτε βιάζεται υπερβολικά είτε δεν γνωρίζει καλά τον πρόεδρο», δήλωσε αξιωματούχος.

Ο Βανς δεν έχει επιβεβαιώσει αν σκοπεύει να διεκδικήσει το χρίσμα. Σε συνέντευξή του στο CBS τον Ιούνιο είχε δηλώσει ότι θα συζητήσει το θέμα με τη σύζυγό του μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, προσθέτοντας πάντως ότι «δεν αμφιβάλλει πως ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών θα τον υποστηρίξει πλήρως», όποια απόφαση κι αν λάβει.

Ωστόσο, η προοπτική μιας εσωκομματικής αναμέτρησης με τον Ρούμπιο έχει ήδη προκαλέσει εσωκομματικές εντάσεις, με δωρητές, ακτιβιστές και άλλα στελέχη να εκφράζουν έντονα είτε τη στήριξή τους είτε την αντίθεσή τους προς τον Βανς.

Πολλά, πάντως, θα εξαρτηθούν από το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών. Μια κακή επίδοση των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε να ενθαρρύνει περισσότερους διεκδικητές να αμφισβητήσουν τον εκλεκτό του Τραμπ για το χρίσμα, ενώ παράλληλα θα ενίσχυε την κριτική προς την κυβέρνησή του.

Σπύρος Σιδέρης

Μπορεί, όμως, ένας πρόεδρος να διατάξει μια στρατιωτική επίθεση που θα εκτελεστεί μετά τον θάνατό του; Και ποιος θα έχει πραγματικά στα χέρια του την απόφαση, εάν συμβεί το αδιανόητο;

Οι «εντολές μετά θάνατον» σκοντάφτουν στο Σύνταγμα

Παρά τη βαριά προειδοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ, το αμερικανικό θεσμικό πλαίσιο δεν προβλέπει κανέναν μηχανισμό που να ενεργοποιεί αυτόματα στρατιωτικά αντίποινα μετά τη δολοφονία ενός προέδρου.

Με βάση το Σύνταγμα και τον νόμο περί προεδρικής διαδοχής του 1947, τη στιγμή που ένας πρόεδρος πεθαίνει, η εξουσία περνά ακαριαία στον αντιπρόεδρο. Στο συγκεκριμένο σενάριο, ο Τζέι Ντι Βανς θα αναλάμβανε αμέσως την προεδρία και μαζί τον ρόλο του αρχιστρατήγου των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.

Η επόμενη κίνηση θα ήταν αποκλειστικά δική του. Θα μπορούσε να ακολουθήσει την επιθυμία του προκατόχου του, να διατάξει διαφορετική επιχείρηση ή να επιλέξει μια απάντηση που δεν θα οδηγούσε σε γενικευμένο πόλεμο.

Δεν υπάρχει «κουμπί εκδίκησης»

Ο αναλυτής εθνικής ασφάλειας Γκάρετ Γκραφ εξηγεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν υιοθέτησαν ποτέ ένα σύστημα αυτόματης στρατιωτικής ανταπόδοσης τύπου «νεκρού χεριού».

Η Ουάσιγκτον διαθέτει λεπτομερή σχέδια για να συνεχίσει να λειτουργεί η κυβέρνηση ακόμη και μετά από πυρηνικό πλήγμα ή καταστροφή του πολιτικού κέντρου εξουσίας. Πρόκειται, όμως, για σχέδια συνέχειας του κράτους και όχι για μια προγραμματισμένη αλυσίδα εκτόξευσης πυραύλων μόλις διαπιστωθεί ο θάνατος του προέδρου.

Ακόμη και μια ρητή προεδρική οδηγία δεν μπορεί να δεσμεύσει τον διάδοχο. Με τον θάνατο του προέδρου, παύει και η εξουσία του να δίνει διαταγές.

Η προειδοποίηση Τραμπ προς την Τεχεράνη

Μέσω της πλατφόρμας Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να σχεδιάζει τη δολοφονία του και προειδοποίησε ότι αμερικανικοί πύραυλοι είναι έτοιμοι να πλήξουν το Ιράν, εάν οι απειλές μετατραπούν σε πράξη.

Η δήλωσή του ήρθε λίγες ώρες μετά την παρέμβαση του ανώτατου Ιρανού ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος ορκίστηκε εκδίκηση για τον θάνατο του πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, που σκοτώθηκε στα πρώτα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα.

Στις τελετές πένθους που ακολούθησαν στο Ιράν, το κλίμα πήρε ακόμη πιο σκοτεινή τροπή. Πλήθη κρατούσαν πανό και φώναζαν συνθήματα υπέρ της δολοφονίας τόσο του Ντόναλντ Τραμπ όσο και του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Οι πληροφορίες για νέο σχέδιο δολοφονίας

Την ίδια ώρα, οι αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας εξετάζουν πληροφορίες για νέες ιρανικές επιχειρήσεις με στόχο τον Αμερικανό πρόεδρο.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, το Ισραήλ ενημέρωσε Αμερικανούς αξιωματούχους για στοιχεία που αφορούν πιθανό σχέδιο εναντίον του Τραμπ. Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να σχολιάσει το δημοσίευμα, όμως ο ίδιος ο πρόεδρος, μιλώντας στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι θεωρεί τον εαυτό του υπ’ αριθμόν ένα στόχο της Τεχεράνης.

Οι φόβοι αυτοί δεν αντιμετωπίζονται ως απλή πολεμική ρητορική. Το Πεντάγωνο έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι οι απειλές του Ιράν εναντίον ανώτερων Αμερικανών αξιωματούχων πρέπει να λαμβάνονται απολύτως σοβαρά.

Η μεγάλη απόφαση θα ανήκει στον Βανς

Μια επιτυχημένη επίθεση εναντίον εν ενεργεία Αμερικανού προέδρου θα προκαλούσε σχεδόν αναπόφευκτα ισχυρή απάντηση από την Ουάσιγκτον. Το εύρος και η μορφή της, όμως, δεν μπορούν να καθοριστούν εκ των προτέρων.

Ως νέος πρόεδρος, ο Τζέι Ντι Βανς θα είχε την εξουσία να διατάξει περιορισμένα πλήγματα, ευρεία στρατιωτική επιχείρηση ή μια διαφορετική απάντηση, έπειτα από διαβουλεύσεις με το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και τη στρατιωτική ηγεσία.

Ο Γκάρετ Γκραφ επισημαίνει ότι ένας πρόεδρος μπορεί να αφήσει οδηγίες, επιθυμίες ή ακόμη και ένα συγκεκριμένο σχέδιο στον διάδοχό του. Δεν μπορεί, όμως, να του αφαιρέσει το δικαίωμα της τελικής απόφασης.

Μια στιγμή που θα μπορούσε να αλλάξει τη Μέση Ανατολή

Η ανταλλαγή απειλών ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχει μετατρέψει ένα σενάριο προσωπικής εκδίκησης σε πιθανή αφετηρία περιφερειακού πολέμου. Μια δολοφονία, ένα λάθος μήνυμα ή μια βιαστική στρατιωτική κίνηση θα μπορούσαν να παρασύρουν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή σε νέα σύγκρουση.

Παρά τη δραματική γλώσσα του Ντόναλντ Τραμπ, δεν υπάρχει εντολή που να εκτελείται μόνη της από τον τάφο. Εάν το χειρότερο σενάριο γίνει πραγματικότητα, το χτύπημα κατά του Ιράν δεν θα το αποφασίσει ο πρόεδρος που πέθανε, αλλά εκείνος που θα περάσει το κατώφλι του Οβάλ Γραφείου αμέσως μετά.

Το κατηγορητήριο, το οποίο κατατέθηκε ενώπιον ομοσπονδιακού σώματος ενόρκων (grand jury) στην πολιτεία του Οχάιο, βαραίνει τους συλληφθέντες με δύο ξεχωριστές κατηγορίες, για παροχή υλικής υποστήριξης σε τρομοκράτες και για σχεδιασμό διάπραξης φόνου σε έδαφος της κυβέρνησης των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της δολοφονίας κυβερνητικού αξιωματούχου.

Από τα δικαστικά έγγραφα παραμένει ασαφές το πόσο κοντά είχαν φτάσει οι επίδοξοι δράστες στην υλοποίηση του σχεδίου τους προτού αυτό αποτραπεί. Ο διευθυντής του FBI, Κας Πατέλ, επιβεβαίωσε τον περασμένο μήνα ότι η συνωμοσία εξαρθρώθηκε, ενώ τουλάχιστον πέντε άτομα τέθηκαν υπό κράτηση και άλλα 23 ταυτοποιήθηκαν ως μέλη ενός πιθανού δικτύου συνεργών.

Το σχέδιο δολοφονίας περιλάμβανε «εκρηκτικά, drones και θωράκιση»

Τα έγγραφα κατηγορούν οκτώ άνδρες, ηλικίας μεταξύ 19 και 32 ετών, για συμμετοχή στο φερόμενο σχέδιο δολοφονίας του Αμερικανού προέδρου, του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, του δισεκατομμυριούχου ιδρυτή της Tesla και της SpaceX, Έλον Μασκ, καθώς και «άλλων στόχων υψηλής αξίας» κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης «UFC Freedom 250» στις 14 Ιουνίου.

Ως φερόμενοι συνεργοί κατονομάζονται οι: Άμπραχαμ Άλβαρεζ, Ντάνιελ Έσκριτζ, Γουίλιαμ Φάλκνερ, Τάισεν Πρόπερ, Τζόρνταν Ρίνκερ, Μπράιαν Ρόα, Τσάντλερ Σκαγκς και Μάικλ Τόμας.

Το κατηγορητήριο αναφέρει ότι η συμμορία άρχισε να διαμορφώνει το σχέδιο τον Μάιο, όταν ξεκίνησε να συγκεντρώνει χρήματα, πυροβόλα όπλα, πυρομαχικά, αλεξίσφαιρα γιλέκα, εκρηκτικά, drones, ιατρικό εξοπλισμό, συσκευές επικοινωνίας και άλλα αντικείμενα.

Χρησιμοποιώντας διαδικτυακές πλατφόρμες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το Signal, το SimpleX, το Discord, το TikTok και το Instagram, η ομάδα των οκτώ κατηγορείται ότι δημιούργησε «ένα σύστημα “βαθμίδων” (tiers) για την ταξινόμηση των συμμετεχόντων» ανάλογα με τον υποτιθέμενο ρόλο τους στη συνωμοσία, όπως προκύπτει από τα έγγραφα.

Οι συμμετέχοντες της «πρώτης βαθμίδας» είχαν αναλάβει «να εκτεθούν σε κίνδυνο, να παραβιάσουν τον νόμο και ενδεχομένως να κρυφτούν», ενώ η συμμορία φέρεται να είχε συμφωνήσει να σκοτώσει οποιονδήποτε υπάλληλο αμερικανικής κυβερνητικής υπηρεσίας εργαζόταν στην εκδήλωση του UFC.

Επιπλέον, τα μέλη της συμφώνησαν επίσης να ταξιδέψουν από τους τόπους διαμονής τους στη Νεμπράσκα, το Μιζούρι, την Ουάσιγκτον, το Οχάιο, τη Δυτική Βιρτζίνια και την Καλιφόρνια προς τον Λευκό Οίκο, ενώ, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, είχε προσδιοριστεί και μια μέθοδος διαφυγής μετά την επίθεση.

Συγκεκριμένα, οι Ρόα και Τόμας κατηγορούνται ότι υποβλήθηκαν σε εκπαίδευση σκοποβολής και μάχης στην Καλιφόρνια τον Μάιο. Οι εισαγγελείς ισχυρίζονται ότι ο Έσκριτζ κρατούσε σημειώσεις στο κινητό του τηλέφωνο σχετικά με το σύστημα βαθμίδων, οι οποίες περιλάμβαναν προσωπικά στοιχεία κάθε συμμετέχοντος, ενώ ο Φάλκνερ επικοινώνησε με τουλάχιστον ένα άτομο στο Instagram ζητώντας, έναντι αμοιβής, την τρισδιάστατη εκτύπωση (3D print) «σκελετών για drones».

Τα έγγραφα αναφέρουν ότι ο Ρόα ξεκίνησε να οδηγεί από την Καλιφόρνια προς την Ουάσιγκτον στις 11 Ιουνίου, αλλά αντιμετώπισε «πρόβλημα με το αυτοκίνητο» την επόμενη ημέρα. Στις 12 Ιουνίου, ο Άλβαρεζ συνάντησε τον Ρίνκερ στην Όμαχα της Νεμπράσκα για να του παραδώσει έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή. Σε αντάλλαγμα, ο Άλβαρεζ φέρεται να έλαβε ένα αλεξίσφαιρο γιλέκο, διόπτρες νυχτερινής όρασης, μια προσωπίδα προστασίας προσώπου, μια καραμπίνα και μια φυσιγγιοθήκη-ζώνη.

Πώς η αστυνομία απέτρεψε την επίθεση

Τα τελευταία δικαστικά έγγραφα κατατέθηκαν αφότου το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα μια σειρά ποινικών διώξεων σε διάφορες περιφέρειες της χώρας σχετικά με τη συνωμοσία.

Η αστυνομία έμαθε για την πιθανή απειλή κατά του Ντόναλντ Τραμπ και της εκδήλωσης του UFC στις 10 Ιουνίου, τέσσερις ημέρες πριν από την προγραμματισμένη διεξαγωγή των αγώνων.

Ένα προηγούμενο δικαστικό έγγραφο που κατατέθηκε στις 15 Ιουνίου έδειξε ότι η αστυνομία κλήθηκε αρχικά σε ένα σπίτι στην κομητεία Νοξ, βορειοανατολικά της πρωτεύουσας του Οχάιο, Κολόμπους, από τη μητέρα του Πρόπερ. Η ίδια ανησυχούσε επειδή ο γιος της συνομιλούσε με άτομα στο διαδίκτυο και είχε αγοράσει, πρόσφατα, όπλα.

Ο πατέρας του Πρόπερ φέρεται να είπε στην αστυνομία ότι ο 19χρονος σχεδίαζε «αναγνωρίσεις» και «αποστολές αστραπιαίας επίθεσης και διαφυγής» (hit and run), ενώ είχε ξοδέψει τουλάχιστον 3.000 δολάρια σε εξοπλισμό κάμπινγκ, τρόφιμα, θωράκιση σώματος και «πολλά πυρομαχικά».

Οι αρχές δήλωσαν ότι η ομάδα ενστερνιζόταν περιθωριακές θεωρίες συνωμοσίας και ήλπιζε ότι η επίθεση θα αποσταθεροποιούσε την αμερικανική κυβέρνηση. Η μητέρα του Πρόπερ ανέφερε στις αρχές ότι ο γιος της μιλούσε με άτομα που ισχυρίζονταν ότι ήταν χριστιανοί και πρώην στρατιωτικοί.

«Εξέφραζαν ακραία θρησκευτικά και αντικυβερνητικά αισθήματα, επικαλούμενοι συγκεκριμένα παράπονα για την κυβερνητική διαφθορά, τον χειρισμό των αρχείων του Έπσταϊν, τα κέντρα δεδομένων που καταναλώνουν όλο το νερό των τοπικών κοινοτήτων, καθώς και άλλες κυβερνητικές ενέργειες», αναφέρεται στο δικαστικό έγγραφο.

Ο Πρόπερ δήλωσε αργότερα στους ανακριτές ότι η ομάδα επικοινωνούσε μέσω μιας ομάδας στο TikTok με το όνομα «Vanguard of the Old» (Η Εμπροσθοφυλακή των Παλαιών). Στη συνέχεια έδωσε στην αστυνομία τα ονόματα των Ρόα και Τόμας, στα σπίτια των οποίων πραγματοποιήθηκε έφοδος από το FBI στις 13 Ιουνίου.

Σύμφωνα με ομοσπονδιακή ένορκη βεβαίωση, ένας από τους κατηγορούμενους αποκάλυψε αργότερα στους ανακριτές ότι σχεδίαζαν να κατευθύνουν drones γεμάτα εκρηκτικά μέσα στον χώρο της εκδήλωσης και στη συνέχεια να πυροβολήσουν εναντίον του πανικόβλητου πλήθους που θα προσπαθούσε να διαφύγει.

Ο Τραμπ παρευρέθηκε τελικά στον αγώνα του UFC, ο οποίος διεξήχθη χωρίς απρόοπτα την ημέρα των 80ών γενεθλίων του προέδρου, μαζί με αρκετούς άλλους πολιτικούς των Ρεπουμπλικανών. Ο Νετανιάχου δεν παρέστη.

Αρχικά συνελήφθησαν πέντε άτομα

Ο Πρόπερ και άλλοι τέσσερις συνελήφθησαν και τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες στο Μιζούρι, τη Νεμπράσκα και την Καλιφόρνια το Σαββατοκύριακο της εκδήλωσης. Δύο άλλοι συνελήφθησαν από το FBI μία εβδομάδα αργότερα στην Ουάσιγκτον και το Μιζούρι.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε ότι ο 21χρονος Σκαγκς ήταν το όγδοο άτομο στο οποίο απαγγέλθηκαν κατηγορίες αυτή την εβδομάδα, μετά τη σύλληψή του στη Δυτική Βιρτζίνια, με την κατηγορία ότι του είχε ανατεθεί ο ρόλος του ελεύθερου σκοπευτή στο υποτιθέμενο σχέδιο επίθεσης. Ο δικηγόρος του Σκαγκς δήλωσε ότι το γραφείο του εξετάζει ενδελεχώς τις κατηγορίες και αρνήθηκε να προβεί σε περαιτέρω σχόλια.

Η συνωμοσία για παροχή υλικής υποστήριξης σε τρομοκράτες τιμωρείται με κάθειρξη έως και 15 ετών, ενώ η συνωμοσία για τη διάπραξη φόνου επισύρει ποινή έως και ισόβιας κάθειρξης.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος άσκησε έντονη κριτική σε όσους, όπως υποστήριξε, επιλέγουν να αναδεικνύουν μόνο τα αρνητικά στοιχεία της αμερικανικής ιστορίας.

«Σήμερα θα ακούσετε κάποιες λίγες αλλά δυνατές φωνές να μιλούν διαρκώς όχι για το μεγαλείο του έθνους μας, αλλά για τις ατέλειές του», ανέφερε.

JD VANCE JUST NOW: "REJECT the view of your nation that sees only its sins, but not its grace and its greatness."



"Everything that we have done, everything that we have done as a country, we have done together. Not as citizens divided against each other, but as a common… pic.twitter.com/VgMjg8j40w

— Eric Daugherty (@EricLDaugh) July 4, 2026

Όπως είπε, οι επικριτές των Ηνωμένων Πολιτειών αναφέρονται στα λάθη της χώρας «με την οργή και τον ζήλο ενός φανατικού ιεροκήρυκα, αλλά χωρίς τη συγχώρεση και τη χάρη που πρέπει να συνοδεύουν τη χριστιανική πίστη», προσθέτοντας ότι «παρερμηνεύουν την ουσία της Αμερικής».

Παράλληλα, κάλεσε τους πολίτες να απορρίψουν τις απλουστευτικές αντιλήψεις τόσο για τη χώρα όσο και για τους συμπολίτες τους.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ήταν εκείνος που έδωσε την εντολή και την εξουσιοδότηση στην αμερικανική αντιπροσωπεία να αναζητήσει διπλωματική λύση, ενώ χαρακτήρισε το Ιράν ως «παράγοντα αστάθειας στη Μέση Ανατολή».

«Ο πρόεδρος Τραμπ μάς έστρωσε τον δρόμο για να βρούμε μια διπλωματική λύση για μια σειρά θεμάτων», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η Ουάσινγκτον αντιμετωπίζει τη διπλωματία ως κεντρικό εργαλείο για τη διαχείριση των ανοιχτών προκλήσεων στη Μέση Ανατολή.

Κατά τον Αμερικανό αντιπρόεδρο, το διακύβευμα των συνομιλιών υπερβαίνει την επίλυση επιμέρους διαφορών και αφορά τη δυνατότητα διαμόρφωσης ενός νέου πλαισίου σχέσεων στην περιοχή, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο σταθερές και προβλέψιμες ισορροπίες μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.

«Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να αλλάξουμε μόνιμα τις σχέσεις στη Μέση Ανατολή», δήλωσε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η τρέχουσα συγκυρία μπορεί να αποτελέσει καθοριστική ευκαιρία αναδιάταξης των περιφερειακών σχέσεων.

Αναφερόμενος στο Ιράν, ο Βανς επανέλαβε ότι η χώρα εξακολουθεί να συνιστά βασικό παράγοντα αποσταθεροποίησης στην περιοχή, αποδίδοντας στην Τεχεράνη ευθύνες για την ένταση που επικρατεί στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, εμφανίστηκε ταυτόχρονα αισιόδοξος για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων, σημειώνοντας ότι τις τελευταίες ώρες έχει καταγραφεί «μεγάλη πρόοδος».

«Έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος τις τελευταίες ώρες», ανέφερε, υποδηλώνοντας ότι οι επαφές μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών δημιουργούν προϋποθέσεις για μια πιο εποικοδομητική πορεία.

Σύμφωνα με τον Βανς, διαμορφώνεται πλέον η προοπτική μιας διαφορετικής σχέσης στο μέλλον, με δυνατότητα συγκρότησης ενός πλαισίου συνεργασίας που θα μπορούσε να επιτρέψει κοινή δράση για την προώθηση της ειρήνης και της ευημερίας στην περιοχή.

«Βλέπουμε ένα μέλλον στο οποίο όλοι μπορούν να συνεργαστούν για την προώθηση της ειρήνης και της ευημερίας», σημείωσε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τον στόχο που επιδιώκει να προωθήσει η αμερικανική πλευρά μέσω των συνομιλιών.

Τέλος, αποκάλυψε ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει ζητήσει από την αμερικανική αντιπροσωπεία να υιοθετήσει μια νέα προσέγγιση στις σχέσεις με το Ιράν και ειδικότερα με τον ιρανικό λαό.

«Ο πρόεδρος Τραμπ μάς ζήτησε να γυρίσουμε σελίδα και να μεταμορφώσουμε τη σχέση μας με τον λαό του Ιράν», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει τη διαμόρφωση ενός νέου κεφαλαίου στις διμερείς σχέσεις, εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες.

Η έκβαση των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή μπορεί να καθορίσει τόσο το μέλλον της Μέσης Ανατολής όσο και τις προοπτικές του ίδιου του Τζέι Ντι Βανς να διεκδικήσει κάποια ημέρα τον Λευκό Οίκο και τη θέση του Ντόναλντ Τραμπ.

ΗΠΑ και Ιράν υπέγραψαν εξ αποστάσεως μια ειρηνευτική συμφωνία την Τετάρτη (17.06.2026), η οποία ανέστειλε τις εχθροπραξίες, αλλά άφησε ανεπίλυτα βασικά ζητήματα τα οποία θα ρυθμιστούν σε 60 μέρες συνομιλιών. Οι συνομιλίες αποτελούν ένα σενάριο υψηλού κινδύνου για όλες τις πλευρές της σύγκρουσης, την ευρύτερη Μέση Ανατολή και για τις πολιτικές φιλοδοξίες του Βανς.

Και η κατάσταση παραμένει ρευστή: Ο Βανς ακύρωσε μια προγραμματισμένη πτήση της Πέμπτης το βράδυ προς την Ελβετία για την έναρξη των συνομιλιών – σήμερα Παρασκευή (19.06.2026) – αν και ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία είναι «έτοιμη να αναχωρήσει με την πρώτη δυνατή ευκαιρία».

Οι ραγδαίες εξελίξεις συμπίπτουν με την έκδοση του βιβλίου του Βανς για τη μεταστροφή του στον Καθολικισμό, «Communion», και μια περιοδεία στα μέσα ενημέρωσης για την προώθησή του, κατά την οποία συζήτησε την πίστη του, ενώ παράλληλα τοποθετήθηκε ως ο κορυφαίος υποστηρικτής της συμφωνίας με το Ιράν.

«Εάν οι Ιρανοί δεν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, ο στρατός τους και το πυρηνικό τους πρόγραμμα θα καταστραφούν», είπε ο Βανς. «Εάν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, τότε θα έχουν μια μετασχηματιστική σχέση με τη Μέση Ανατολή και η Μέση Ανατολή θα έχει μια μετασχηματιστική σχέση με τον λαό του Ιράν».

Οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν υπογραμμίσει τη σημασία του υψηλού προφίλ ρόλου του Βανς στη συμφωνία με το Ιράν.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ από τη Νότια Καρολίνα αποκάλεσε τον Βανς «αρχιτέκτονα» της ειρηνευτικής συμφωνίας και είπε ότι ο αντιπρόεδρος θα πρέπει να παρουσιάσει μια τελική συμφωνία στη Γερουσία για έγκριση.

Ο Τραμπ αστειεύτηκε την Τετάρτη ότι ο Βανς είχε λίγα να κερδίσει και πολλά να χάσει από αυτή την ανάθεση της ευθύνης.

Στο πλευρό του Τραμπ

Ενώ ο Τραμπ έχει διαφημίσει την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία ως μια συνολική στρατιωτική και διπλωματική νίκη, φαίνεται σε αυτό το σημείο ότι έχει πετύχει λίγους από τους στόχους του από την αρχή του πολέμου: η θεοκρατική κυβέρνηση του Ιράν παραμένει στη θέση της, διατηρεί βαλλιστικούς πυραύλους και ένα απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού και συνεχίζει να υποστηρίζει αντι-ισραηλινές οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Ο Βανς αναγκάστηκε να υπερασπιστεί τις αποφάσεις του προέδρου Τραμπ, προσπαθώντας παράλληλα να αποστασιοποιηθεί από την πτώση των ποσοστών αποδοχής του Τραμπ.

Προσπάθησε να το κάνει αυτό επισημαίνοντας οριακές οικονομικές βελτιώσεις, δηλώνοντας παράλληλα ότι «υπάρχει πολλή δουλειά ακόμα να γίνει».

«Να έχετε λίγη πίστη στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Η ιδέα ότι πρόκειται να κλείσει μια συμφωνία που είναι κακή για τον αμερικανικό λαό, είναι παράλογη», δήλωσε ο Βανς χθες (18.06.2026).

Ο Βανς, μαζί με τους ειδικούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ τάχθηκαν υπέρ της προώθησης της συμφωνίας και πίεσαν τον Τραμπ να επιδιώξει μια διπλωματική έξοδο.

«Πρόσωπο της συμφωνίας»

Ο Τραμπ φαίνεται να έχει αναδείξει τον Βανς ως το πρόσωπο της συμφωνίας κι όχι τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο – παραδοσιακά τον επικεφαλής διπλωμάτη της χώρας – προκαλώντας ερωτήματα από συμμάχους της κυβέρνησης σχετικά με τον ρόλο του Ρούμπιο στις διαπραγματεύσεις.

Ο Ρούμπιο θεωρείται επίσης υποψήφιος για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία του 2028, αν και ούτε αυτός ούτε ο Βανς έχουν δηλώσει ότι σχεδιάζουν να διεκδικήσουν την προεδρία.

Η κίνηση για την προώθηση του Βανς, ωστόσο, είναι χαρακτηριστική του τρόπου με τον οποίο ο Τραμπ διαχειρίστηκε τους αξιωματούχους του υπουργικού συμβουλίου κατά τη δεύτερη θητεία του, δήλωσε ένα άτομο κοντά στον Λευκό Οίκο, το οποίο μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει ιδιωτικές συνομιλίες.

«Αυτές οι συζητήσεις μπερδεύουν τους ανθρώπους, αλλά ο Τραμπ ξέρει τι κάνει», είπε το άτομο. «Κυριολεκτικά διεξάγει μια δοκιμαστική περίοδο σε πραγματικό χρόνο».

Αντιμέτωπος με μια κριτική για το Ιράν, τη μετανάστευση και τα πολιτικά δικαιώματα στην εκπομπή «The View» του ABC την Τρίτη, ο Τζέι Ντι Βανς αστειεύτηκε: «Ας μιλήσουμε για το βιβλίο – είμαι εδώ για να πουλήσω βιβλία».

Ειδικότερα, ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, δήλωσε ότι 12,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου πέρασαν χτες το βράδυ από τα Στενά του Ορμούζ, καταγράφοντας, όπως είπε, το υψηλότερο επίπεδο διακίνησης από την έναρξη της σύγκρουσης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αυξημένη ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει συμβάλει στη σταθεροποίηση της αγοράς, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει κοντά στα επίπεδα που βρίσκονταν πριν από την έναρξη της κρίσης.

«Win win» η συμφωνία με το Ιράν

Παράλληλα, τόνισε ότι η πρόσβαση της Τεχεράνης σε οποιουσδήποτε πόρους εξαρτάται αποκλειστικά από τη συμμόρφωσή της με τους όρους της συμφωνίας και από την αλλαγή της συμπεριφοράς της.

«Η πραγματικότητα είναι ότι οι Ιρανοί θα μπορέσουν να αποκτήσουν αυτούς τους πόρους μόνο εφόσον συμμορφωθούν πλήρως και αλλάξουν τη συμπεριφορά τους. Και, παρεμπιπτόντως, δεν πρόκειται να λάβουν ούτε ένα σεντ από τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό οποιεσδήποτε συνθήκες» δήλωσε.

«Έτσι, έχουμε πραγματικά μια κατάσταση που ωφελεί και τις δύο πλευρές» πρόσθεσε.

«Αν το Ιράν δεν αλλάξει συμπεριφορά, τότε οι στρατιωτικές και πυρηνικές του δυνατότητες παραμένουν κατεστραμμένες. Αν, αντίθετα, αλλάξει συμπεριφορά, τότε θα μπορέσει να αναπτύξει μια νέα σχέση με τη Μέση Ανατολή και η Μέση Ανατολή θα αποκτήσει μια διαφορετική σχέση με τον ιρανικό λαό» ανέφερε.

«Έχουμε παρατηρήσει αλλαγή από την πλευρά του Ιράν τις τελευταίες ημέρες»

Ο Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν διαπιστώσει ενδείξεις αλλαγής στη στάση του Ιράν τις τελευταίες ημέρες, ενώ εκτίμησε ότι η Τεχεράνη αναγνωρίζει την επιρροή που ασκεί η Ουάσιγκτον τόσο σε οικονομικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο.

Ο Βανς πρόσθεσε ότι αυτή η εκτίμηση βασίζεται όχι μόνο στις επαφές μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά και στη συμπεριφορά που έχει επιδείξει το Ιράν τις τελευταίες ημέρες. «Το είδαμε και μέσα από τη στάση τους τις τελευταίες δύο ημέρες. Αναγνωρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν σημαντικά μέσα πίεσης» δήλωσε.

Ωστόσο, απέφυγε να προβλέψει αν αυτή η αναγνώριση θα οδηγήσει τελικά σε ουσιαστική αλλαγή της ιρανικής πολιτικής. «Το αν αυτό θα οδηγήσει σε αλλαγή συμπεριφοράς, δεν το γνωρίζω», σημείωσε.

Αναφερόμενος στις επιφυλάξεις που έχουν εκφραστεί για τη συμφωνία με το Ιράν, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος παραδέχθηκε ότι υπάρχουν αναλυτές και πολιτικοί που θεωρούν πως η Τεχεράνη δεν πρόκειται να αλλάξει στάση.

«Έχω ακούσει τους επικριτές της συμφωνίας να λένε ότι οι Ιρανοί δεν θα αλλάξουν ποτέ τη συμπεριφορά τους. Ίσως να έχουν δίκιο. Αν συμβεί αυτό, τότε δεν θα λάβουν κανένα από τα οφέλη της συμφωνίας. Αλλά δεν αξίζει να δοκιμάσουμε;» συμπλήρωσε.

«Το χρονόμετρο των 60 ημερών αρχίζει να μετρά από σήμερα»

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, διευκρίνισε πότε άρχισε να μετρά η προθεσμία των 60 ημερών που προβλέπεται στο μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για την επίτευξη της τελικής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου για το αν η περίοδος των 60 ημερών ξεκίνησε από χθες, όταν υπεγράφη το έγγραφο, ο Βανς ανέφερε ότι η επίσημη έναρξη της προθεσμίας θεωρείται η σημερινή ημέρα.

«Θα έλεγα ότι η περίοδος των 60 ημερών ξεκίνησε επισήμως σήμερα» δήλωσε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος. Όπως εξήγησε, λόγω της διαφοράς ώρας μεταξύ των δύο χωρών, η συμφωνία θεωρείται ότι υπογράφηκε τεχνικά σήμερα, με βάση την ώρα του Ιράν.

«Επομένως, η συμφωνία υπογράφηκε χθες, αλλά το χρονόμετρο των 60 ημερών αρχίζει να μετρά από σήμερα» πρόσθεσε.

«Οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν ποτέ ξανά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ»

Ερωτώμενος για τα Στενά του Ορμούζ και το αν οι ΗΠΑ θα αγωνιστούν για να διασφαλίσουν ότι δεν θα επιβληθούν διόδια από το Ιράν σε αυτή τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό δήλωσε πως:«Πιστεύουμε ότι οι διεθνείς θαλάσσιες οδοί πρέπει να είναι ελεύθερες από διόδια και αυτή είναι η θέση μας».

Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι: «Δεν θέλουμε ποτέ να ξανασυμβεί αυτό» αναφερόμενος στο κλείσιμο των Στενών. «Δεν έχει να κάνει με την επιβολή διοδίων» συμπλήρωσε. «Έχει να κάνει με τη διασφάλιση ότι τα Στενά δεν θα χρησιμοποιηθούν ποτέ ξανά ως σημείο στραγγαλισμού της παγκόσμιας οικονομίας».

Ο Βανς συνέκρινε την κυβέρνηση Τραμπ με την κυβέρνηση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Ομπάμα, υποστηρίζοντας ότι ο Ομπάμα είχε δώσει στο Ιράν «πάνω από 1 δισ. δολάρια σε μετρητά, μέσα σε παλέτες χρημάτων».

Κληθείς να σχολιάσει αναφορές περί 300 δισ. δολαρίων σε επιστροφές κεφαλαίων από το Κατάρ και «24 δισ. δολαρίων σε αποδεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία», ο Βανς απάντησε ότι πρόκειται «ουσιαστικά για ιρανική προπαγάνδα».

«Αυτό που συμβαίνει είναι ότι ορισμένα στοιχεία της κοινωνίας τους προσπαθούν να παρουσιάσουν αυτή τη συμφωνία όσο το δυνατόν πιο θετικά στο εγχώριο κοινό τους», ανέφερε, προσθέτοντας: «Ούτε ένα σεντ από αμερικανικά χρήματα δεν πηγαίνει στο Ιράν, ούτε 300 δισ. δολάρια, ούτε 24 δισ. δολάρια, ούτε κάποια από αυτά τα χρήματα».

Ωστόσο, σημείωσε ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν «οφέλη για το Ιράν» εφόσον εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, επισημαίνοντας ότι το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να επιλέξουν να επενδύσουν στο Ιράν.

Ο αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει το άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, σημειώνοντας ότι «θα αυξηθεί σημαντικά» η ναυσιπλοϊα στην περιοχή.

Η επίσημη τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί, όπως έχει προγραμματιστεί, την Παρασκευή, πρόσθεσε ο αξιωματούχος. Πιθανόν να γίνει σε ευρωπαϊκή χώρα, όπως στη Γενεύη της Ελβετίας.

Την ίδια ώρα, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν χαρακτήρισε το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ως «έγγραφο τιμής» για την περιοχή και τις «δυνάμεις της αντίστασης» του Ιράν.

Μιλώντας σε συνέδριο, ο Πεζεσκιάν ανέφερε ότι υπήρχαν «μικρές διαφορές σε ένα πολύ σύντομο τμήμα», χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Η αντίδραση του Ισραήλ στη συμφωνία αποδεικνύει ότι «είμαστε νικητές», πρόσθεσε ο πρόεδρος.

Τραμπ: Έξυπνη και λειτουργική η συμφωνία μας με το Ιράν

Η συμφωνία που έκλεισε χθες με το Ιράν είναι πολύ έξυπνη και λειτουργική για το μέλλον και είναι προς το συμφέρον της Τεχεράνης να την εφαρμόσει, τόνισε ο Ντόναλντ Τραμπ και πρόσθεσε ότι «διαφορετικά θα επιστρέψουμε από εκεί που σταματήσαμε».

Δεσμεύτηκε δε ότι οι ΗΠΑ θα δώσουν στη δημοσιότητα το προσχέδιο του μνημονίου με την Τεχεράνη πριν το τέλος της εβδομάδας. «Θέλω να είναι όλα γνωστά σε όλους», τόνισε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος το απόγευμα της Δευτέρας έφτασε στο Εβιάν της Γαλλίας όπου διεξάγεται από σήμερα ως την Τετάρτη η Σύνοδος της G7.

Τα Στενά του Ορμούζ θα είναι πλήρως ανοιχτά και λευουργικά την Παρασκευή, είπε ακόμη ο Τραμπ έχοντας στο πλευρό του τον οικοδεσπότη της Συνόδου, Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

Αρχικά, όπως είπε, πρέπει να καθαριστούν οι νάρκες, κάτι που εκτιμάται ότι θα χρειαστεί μέχρι και 50 ημέρες.

Η συμφωνία υπεγράφη ηλεκτρονικά την Κυριακή

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι η συμφωνία με το Ιράν υπεγράφη ηλεκτρονικά το Σαββατοκύριακο, υποδηλώνοντας ότι οι όροι της έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ και ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να λάβει νέα οικονομική ελάφρυνση.

«Υπογράψαμε ήδη τη συμφωνία ψηφιακά χθες και δεν έχει αποδεσμευθεί κανένα χρηματικό ποσό. Και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει», δήλωσε ο Βανς στο ABC.

Αν και το ενδεχόμενο ηλεκτρονικής υπογραφής της συμφωνίας είχε συζητηθεί πριν από την επίτευξή της, μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές ότι μια τέτοια διαδικασία είχε πράγματι πραγματοποιηθεί.

Την Κυριακή, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η επίσημη τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί στην Ελβετία την Παρασκευή. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι τουλάχιστον μία από τις βασικές προβλέψεις της συμφωνίας – η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ- δεν θα τεθεί σε εφαρμογή πριν από τότε.

«Με το άνοιγμα του Στενού κατά την υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή, και για τους σκοπούς της αποναρκοθέτησης, το πετρέλαιο θα αρχίσει και πάλι να ρέει και προς τις δύο κατευθύνσεις, προς όφελος της περιοχής και του κόσμου», ανέφερε ο Τραμπ ανακοινώνοντας τη συμφωνία.

Τραμπ: Πλοία φορτωμένα με πετρέλαιο φεύγουν από τα Στενά του Ορμούζ

Για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ έκανε λόγο σε ανάρτησή του στο Truth Social ο Ντόναλντ Τραμπ, λέγοντας πως αρκετά πλοία, που είναι φορτωμένα με πετρέλαιο, έχουν αρχίσει να εξέρχονται από το συγκεκριμένο πέρασμα.

Παράλληλα, ανέφερε πως υπάρχουν διαδρομές στη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό που είναι ασφαλείς. 

«Τα πλοία αρχίζουν να απομακρύνονται από τα Στενά του Ορμούζ, πολλά από τα οποία είναι φορτωμένα με πετρέλαιο. Ακολουθούν τη νότια «αρτηρία», η οποία είναι απόλυτα ασφαλής και ανέπαφη. Υπάρχουν και άλλες διαδρομές, επίσης!!!» ανέφερε σχετικά.

Tasnim: Οι αμερικανικές δυνάμεις θα αποχωρήσουν από την περιοχή γύρω από το Ιράν 30 ημέρες μετά την τελική συμφωνία

Το πρακτορείο Tasnim, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, επικαλούμενο ενημερωμένη πηγή, μετέδωσε ότι βάσει του άρθρου 4 του μνημονίου κατανόησης μεταξύ της Ισλαμικής Δημοκρατίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, οι αμερικανικές μάχιμες δυνάμεις θα πρέπει να αποχωρήσουν από την περιοχή γύρω από το Ιράν 30 ημέρες μετά την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 9 του μνημονίου, κατά τη διάρκεια των 60 ημερών διαπραγματεύσεων για την οριστική συμφωνία, οι ΗΠΑ δεν θα αναπτύξουν νέες στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή, ενώ η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα προχωρήσει σε νέες πυρηνικές ενέργειες στο ίδιο χρονικό διάστημα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν σήμερα πολλές στρατιωτικές βάσεις στις χώρες του Κόλπου.

Τα θολά σημεία για τα διόδια στο Ορμούζ, τα πυρηνικά και τις κυρώσεις

Οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία που θα τερματίσει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων από τις ΗΠΑ, θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ και θα ξεκινήσει 60ήμερες πυρηνικές διαπραγματεύσεις.

Ακολουθούν όσα γνωρίζουμε – και όσα δεν γνωρίζουμε – για τα βασικά ζητήματα που διακυβεύονται:

Στενά του Ορμούζ

Οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι η διαδρομή θα ανοίξει ξανά μετά την υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή, με τον Πρόεδρο Τραμπ να δηλώνει ότι η διέλευση μέσω της πλωτής οδού θα είναι «μόνιμα χωρίς χρέωση».

Ωστόσο, δύο ημιεπίσημα ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων ανέφεραν τη Δευτέρα ότι ενώ η Τεχεράνη θα επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση για το χρονικό διάστημα των 60 ημερών κατά το οποίο θα διεξαχθούν περαιτέρω διαπραγματεύσεις, σχεδιάζει να επιβάλει τέλη μετά από αυτήν την περίοδο, με το Fars να αναφέρει ότι το Ιράν «σκοπεύει να επωφεληθεί οικονομικά από την εμπορική ναυτιλία μέσω του Στενού».

Οι παράγοντες ασφαλείας θα επηρεάσουν επίσης το χρονοδιάγραμμα οποιουδήποτε ανοίγματος. Το CNN έχει αναφέρει προηγουμένως ότι το Ιράν έχει τοποθετήσει νάρκες στο στενό και οι διαπραγματευτές θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνίες για το πώς θα τις απομακρυνθούν.

Κατάπαυση του πυρός

Το Πακιστάν, το οποίο μεσολάβησε για τη συμφωνία, δήλωσε ότι και οι δύο πλευρές «δήλωσαν τον άμεσο και οριστικό τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Ωστόσο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν συμπεριέλαβε τον Λίβανο στην ανακοίνωσή του και το Ισραήλ, το οποίο δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας, δήλωσε ότι οι δυνάμεις του δεν αποσύρονται από τον Λίβανο.

Πυρηνικά ζητήματα

Οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι το Ιράν διαβεβαιώνει ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Αλλά δεν υπάρχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή τα αποθέματα ουρανίου του. Αυτό μπορεί να έχει αναβληθεί για διαπραγματεύσεις στο μέλλον.

Κυρώσεις και παγωμένα κεφάλαια

Το Ιράν δήλωσε ότι οι 60ήμερες πυρηνικές διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν μόνο αφού οι ΗΠΑ απελευθερώσουν δισεκατομμύρια δολάρια παγωμένων κεφαλαίων. Αλλά ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν θα απελευθερωθούν χρήματα χωρίς σαφείς δεσμεύσεις από το Ιράν.

Η οικονομία

Οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών μηνών μετά την ανακοίνωση, αλλά παραμένουν περίπου 10 δολάρια το βαρέλι πάνω από τα προπολεμικά επίπεδά τους. Μια ευρύτερη οικονομική ανάκαμψη πιθανότατα θα διαρκέσει μήνες.