Η έρευνα αυτή έρχεται ν΄ αναδείξει παθογένειες από πλαστικό και φυτοφάρμακα που πέφτουν στο φυσικό περιβάλλον επί σειρά ετών, συσσωρεύονται, μεταφέρονται, μολύνοντας και την τροφική αλυσίδα.

Η μελέτη αυτή έγινε στο πλαίσιο πανευρωπαϊκού προγράμματος, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο καθηγητής, σύμφωνα με το Α΄ Πρόγραμμα και το ieidiseis. Όπως εξήγησε, το γεγονός αυτό δεν θα έπρεπε ν΄ ανησυχήσει τους καταναλωτές αλλά θα έπρεπε να ταρακουνήσει ολόκληρη την κοινότητα για να κατέβουν τα όρια σε ορισμένες χημικές ενώσεις.

«Στη συγκεκριμένη μελέτη, η οποία είδε το φως της δημοσιότητας, έχουμε πάρει τυχαία δείγματα από οικόσιτα κοτέτσια σε πέντε σημεία στην Ελλάδα για να δούμε τυχαία τι μπορεί να προσλαμβάνουν οι καταναλωτές και βρήκαμε ότι τα 8 από τα 17 δείγματα που είχαμε, έχουν υπερβεί τη νομοθεσία στο άθροισμα των υπερφθοριωμένων ενώσεων που υπάρχουν. Γι’ αυτό τον λόγο έχει γίνει μια μελέτη η οποία ουσιαστικά διοχετεύεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί και με άλλες, οι οποίες γίνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για να δουν πώς μπορούν να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για τον περιορισμό αυτών των ενώσεων.

Όπως ανέφερε, «κι εμείς δεν το περιμέναμε αυτό το ποσοστό. Η αλήθεια είναι ωστόσο ότι αυτή η ουσία, μία από αυτές που είναι οι απαγορευμένες, υπάρχει παντού, η PFOS. Αν εμείς τώρα πάμε να δώσουμε αίμα, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα βρούμε PFOS στον οργανισμό μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Θωμαΐδης.
Ερωτώμενος αν αυτές οι χημικές ουσίες προκαλούν καρκίνο, βλάβες στο συκώτι ή προβλήματα στο ανοσοποιητικό, κ. Θωμαΐδης απάντησε «τέτοιες μελέτες γίνονται σταδιακά και σίγουρα δεν αποτελούν μία τεκμηριωμένη αυτή τη στιγμή απάντηση στο τι συμβαίνει σε σχέση με αυτές τις ασθένειες, γιατί είναι αποσπασματικές και δεν μπορεί να γίνει ένα τελικό συμπέρασμα, να βγει δηλαδή μία τελική απάντηση αν δεν γίνει μία σοβαρή επιδημιολογική μελέτη για πάρα πολλά χρόνια. Σίγουρα, έχουν συσχετιστεί με κάποιες άλλες διαταραχές που λέγονται ενδοκρινικές διαταραχές και έχουν συσχετιστεί με προβλήματα στην αναπαραγωγή ή στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή στην παχυσαρκία, περισσότερο από ό,τι στην καρκινογένεση ή οτιδήποτε άλλο».

Ο κ. Θωμαΐδης εξήγησε πως καλό είναι να επιλέγουμε τρόφιμα που έχουν περάσει από ποιοτικούς ελέγχους διότι ό, τι «κυκλοφορεί σε πιστοποιημένα σημεία πώλησης είναι ελεγμένο κατά πλειοψηφία, δειγματοληπτικά πάντα. Δηλαδή, εμείς πήραμε τυχαία δείγματα τα οποία δεν πωλούνται στην ανοιχτή αγορά. Πήγαμε από την πλευρά της περιβαλλοντικής έκθεσης να δούμε. Επομένως, σε γενικές γραμμές αυτό το οποίο πρέπει να πούμε στους καταναλωτές είναι ότι δεν χρειάζεται κανένας λόγος ανησυχίας. Αυτές οι έρευνες θα συνεχίσουν να γίνονται και θα βλέπουν το φως της δημοσιότητας», τόνισε, σημειώνοντας πως όπως ισχύει για όλα τα τρόφιμα πρέπει ο καταναλωτής να προτιμά τα πιστοποιημένα προϊόντα. «Ό,τι είναι στην αγορά θα πρέπει να ελέγχεται…».

Σημείωσε ότι πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως «πολλά χρόνια τώρα, ότι ζούμε σ’ έναν χημικό κόσμο. Χρησιμοποιούμε καθημερινά πάρα πολλά προϊόντα τα οποία περιέχουν χημικές ουσίες, άλλωστε αυτή είναι και η χρήση τους και η χρησιμότητά τους, έχουν διευκολύνει πολύ τη ζωή μας. Αυτά όμως τα χημικά τώρα που συζητάμε, οι λεγόμενες υπερφθοριωμένες ενώσεις, χρησιμοποιούνται από το 1940. Ήταν συστατικά των τεφλόν, των αντικολλητικών τηγανιών, είναι σε πάρα πολλά προϊόντα καθημερινής χρήσης γιατί είναι επιβραδυντές φλόγας, αντιδιαβρωτικά. Αυτά τα χημικά από τη χρήση τους καταλήγουν στο περιβάλλον.

Όμως είναι τέτοιες οι ιδιότητές τους, οι οποίες δεν μπορούν να διασπαστούν στο περιβάλλον με καμία διεργασία, είτε χημική είτε ακόμα και βιοτική, δηλαδή με κάποιο μικροοργανισμό. Καταλήγουν λοιπόν στο περιβάλλον, διαχέονται παντού και έχουν φτάσει από τον Αρκτικό Πόλο μέχρι την Ανταρκτική, αυτό έχει γίνει γνωστό τα προηγούμενα χρόνια μέσα από τις αναλύσεις που κάνουμε και στην Ευρώπη και στην Αμερική. Υπήρξε ανησυχία και μελετήθηκε περαιτέρω η οικολογική τους δράση, απαγορεύτηκαν κάποιες από αυτές, μπήκαν όρια στα τρόφιμα και έτσι σήμερα διερευνούμε με διάφορες μελέτες και έρευνες πανευρωπαϊκά, πού βρίσκονται, ποια είναι τα επίπεδά τους και τι μέτρα πρέπει να ληφθούν», τόνισε ο κ. Θωμαΐδης.

Σύμφωνα με τις έρευνες οικογενειακών προϋπολογισμών που διενεργεί η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), το 1994 σχεδόν οι μισές από τις μηνιαίες δαπάνες των νοικοκυριών (το 49,10% του συνόλου) αφορούσαν τα είδη διατροφής και τη στέγαση. Θα πρέπει, βεβαίως, να σημειωθεί ότι τότε η ΕΛΣΤΑΤ δεν λάμβανε υπόψη τις δαπάνες για ξενοδοχεία, εστίαση, πιθανόν καθώς ήταν αρκετά διαφορετικά τα καταναλωτικά πρότυπα που επικρατούσαν τα προηγούμενα χρόνια. Το 1994 πράγματι ο πληθωρισμός είχε φτάσει το 10,9% (μεταβολή μέσου ετήσιου δείκτη τιμών καταναλωτή), όμως τα εισοδήματα σχεδόν όλη την προηγούμενη περίοδο ακολουθούσαν θετικό ρυθμό (με εξαίρεση τις αρχές των δεκαετιών ’80 και ’90), ενώ από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 ο ρυθμός αύξησης του κατά κεφαλήν εισοδήματος σημείωσε ανάκαμψη.

Η… χρυσή εποχή

Το 2004, οι δύο αυτές κατηγορίες δαπανών αποτελούσαν μόλις το 27,79% των συνολικών μέσων μηνιαίων δαπανών των νοικοκυριών, ενώ πλέον οι δαπάνες για εστιατόρια – ξενοδοχεία ανέρχονταν στο 9,61% των συνολικών δαπανών. Το 2009, μια χρονιά πριν από την είσοδο της ελληνικής οικονομίας σε καθεστώς μνημονίου, οι δαπάνες για διατροφή και στέγαση εξακολουθούσαν να αποτελούν ποσοστό κάτω του 30% του συνόλου των δαπανών, για να εκτοξευθούν το 2015 στο 34%. Συνολικά οι δαπάνες των νοικοκυριών, ως απόλυτο ποσό, ήταν υψηλότερες κατά περίπου 25% σε σύγκριση με αυτές του 2022, ακριβώς διότι τα εισοδήματα το 2009 ήταν κατά πολύ υψηλότερα.

Η αύξηση αυτή σχετίζεται κυρίως με το γεγονός ότι σε συνθήκες «φτωχοποίησης» του πληθυσμού –μην ξεχνάμε ότι την περίοδο 2007-2015 το διαθέσιμο κατά κεφαλήν εισόδημα στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 27,5%– οι δαπάνες κατευθύνονται στην κάλυψη των πλέον βασικών αναγκών (τροφή και στέγη). Αλλωστε το 2015 ήταν χρονιά αρνητικού πληθωρισμού, με τον μέσο ετήσιο δείκτη τιμών καταναλωτή να διαμορφώνεται σε -1,7%. Το 2022, τελευταία χρονιά για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, οι δαπάνες για είδη διατροφής και στέγαση έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο τόσο ως ποσοστό των συνολικών δαπανών (έφτασαν το 35,40%) όσο και σε απόλυτες τιμές.

Τα δύσκολα χρόνια

Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ το 2015, τη χρονιά των capital controls, η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών για τα είδη διατροφής ανερχόταν σε 293,30 ευρώ, το 2022 αυτή είχε φτάσει τα 334,03 ευρώ (τρέχουσες τιμές), υψηλότερη δηλαδή περίπου κατά 14%. Η μέση μηνιαία δαπάνη για στέγαση ανερχόταν το 2015 σε 189,21 ευρώ (σ.σ. το ποσό φαίνεται χαμηλό διότι λόγω του υψηλού ποσοστού ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα, το οποίο είναι της τάξης του 75%, πολλά νοικοκυριά δεν καταβάλλουν ενοίκιο), ενώ το 2022 είχε φτάσει τα 232,68 ευρώ, υψηλότερη δηλαδή κατά 23%.

Η κατάσταση, βεβαίως, δυσκολεύει ακόμη περισσότερο για τα φτωχότερα νοικοκυριά, ενώ η «εκτέλεση» του οικογενειακού προϋπολογισμού για μια οικογένεια με παιδιά μοιάζει σε καθημερινή βάση με δυσεπίλυτη εξίσωση. Το μερίδιο των δαπανών για είδη διατροφής και στέγαση για το φτωχότερο 20% του πληθυσμού ανέρχεται σε 58,1% των συνολικών δαπανών του νοικοκυριού αυτής της κατηγορίας, κάτι που δείχνει –αν μη τι άλλο– πόσο ευάλωτες είναι αυτές οι πληθυσμιακές ομάδες στις ανατιμήσεις των τροφίμων, στη ραγδαία αύξηση των ενοικίων, αλλά και σε μια νέα ενδεχόμενη αύξηση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος και εν γένει της ενέργειας.

Οσο για ένα νοικοκυριό που αποτελείται από ένα ζευγάρι και δύο παιδιά έως 16 ετών; Οι συνολικές μηνιαίες δαπάνες του υπολογίζονταν το 2022 σε 2.394 ευρώ – κάτι που σημαίνει ότι εάν οι γονείς είναι μισθωτοί, θα πρέπει να αμείβονται με μισθό αρκετά πάνω από τον μέσο μισθό (που σήμερα στον ιδιωτικό τομέα είναι περί τα 1.200 ευρώ) για να μπορούν να δίνουν μια μικρή περιουσία στο σούπερ μάρκετ, καθώς η μέση μηνιαία δαπάνη για είδη διατροφής ήταν το 2022 περί τα 456 ευρώ.

Πηγή: Η Καθημερινή