Όπως λέει χαρακτηριστικά απαντώντας στα ερωτήματα για όσα συμβαίνουν στη Λιβύη τονίζει ότι «πρέπει να συζητάμε με την κυβέρνηση στη Λιβύη, που αναγνωρίζει ο ΟΗΕ, η Ε.Ε. και είναι ο επίσημος συνομιλητής των περισσοτέρων χωρών».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

– Κύριε Τσίκα, τι καινούργιο υπάρχει με τη ρηματική διακοίνωση της Λιβύης στον ΟΗΕ;

Κύριε Διαμαντόπουλε, επί του περιεχομένου, δεν υπάρχει κάτι νέο. Η Λιβύη επαναλαμβάνει τα επιχειρήματα της. Αυτά που είχε διατυπώσει σε ανακοίνωση της, όταν δημοσιεύτηκε στην Ευρωπαϊκή Εφημερίδα η προκήρυξη για διεθνή διαγωνισμό, με στόχο να δηλώσουν ενδιαφέρον εταιρείες για έρευνες νότια και δυτικά της Κρήτης.

– Ναι, αλλά γιατί στον ΟΗΕ;

Διότι όλες οι διεθνείς, διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες, κατατίθενται στη Γραμματεία του ΟΗΕ. Έτσι είχε γίνει και με το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο. Επομένως για να το υπερασπιστεί η λιβυκή κυβέρνηση, στέλνει στα κράτη-μέλη τις απόψεις της. Προφανώς και η ελληνική πλευρά θα στείλει και αυτή γραπτή απάντηση της, που θα κυκλοφορήσει στον Οργανισμό. Είναι συνήθης διπλωματική πρακτική.

– Με βάση αυτά, βλέπετε κάποιο παραθυράκι διαλόγου;

Στο κείμενο της λιβυκής πλευράς διακρίνω δύο θετικά στοιχεία. Σε ένα σημείο αναφέρεται ότι το θέμα είναι “αντικείμενο άλυτης διαφοράς”. Άρα λέει ότι υπάρχει θέμα προς συζήτηση, τουλάχιστον διμερώς. Σε άλλο σημείο επισημαίνεται ότι “η διαφορά πρέπει να επιλυθεί μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων”. Συνεπώς υπάρχει δρόμος που μπορεί να διανυθεί.

– Δηλαδή…;

Ουσιαστικές διαβουλεύσεις της Ελλάδας με τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης, που είναι αυτή που εδρεύει στην πρωτεύουσα Τρίπολη. Αν δεν μπορέσουμε να καταλήξουμε να προετοιμάσουμε προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

– Μα αυτή η κυβέρνηση δεν είναι φιλο-τουρκική;

Και ποιος λέει ότι πρέπει να κουβεντιάζουμε μόνο με τις κυβερνήσεις που μας αρέσουν; Με αυτές που δεν συμφωνούμε πρέπει κυρίως να συζητάμε, διότι έχουμε περισσότερα προβλήματα να λύσουμε. Στο κάτω-κάτω, εδώ κάνουμε διάλογο με την επίσημη Τουρκία, ορθώς κατά τη γνώμη μου. Γιατί δεν πρέπει να συζητάμε με την κυβέρνηση στη Λιβύη, που αναγνωρίζει ο ΟΗΕ, η Ε.Ε. και είναι ο επίσημος συνομιλητής των περισσοτέρων χωρών;

 – Και ο Χαφτάρ;

Η επίσημη Ελλάδα έχει κάνει ένα σοβαρό λάθος, που το πληρώνουμε. Έβαλε όλα τα κεράσια της στο καλάθι του Χαφτάρ, αγνοώντας την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης. Ο αυτοαποκαλούμενος “στρατάρχης” είναι μια σκοτεινή προσωπικότητα, που κατηγορείται για εγκλήματα πολέμου, λαθρεμπόριο, σοβαρότατα οικονομικά εγκλήματα, όχι μόνο στη Λιβύη αλλά και στις ΗΠΑ. Η λογική “ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου” δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις στην εξωτερική πολιτική.

– Να μην έχουμε επαφές μαζί του;

Δεν λέω να μην συνομιλούμε καθόλου μαζί του, αλλά όχι σε υψηλό πολιτικό επίπεδο. Δεν πρέπει να δοθεί η εντύπωση, ότι η Ελλάδα ή η Ε.Ε. αναγνωρίζουν μια παράνομη, αποσχιστική διοίκηση. Εμείς, επειδή έχουμε και το πρόβλημα με την αυτο-αποκαλούμενη “Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου”, πρέπει να είμαστε διπλά προσεκτικοί.

– Είχαμε όμως θεωρήσει ότι η Λιβύη απομακρύνεται σιωπηρά από το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο ή κάνω λάθος;

Η Λιβύη δεν έχει αποσύρει την υπογραφή της , όπως ούτε και η Τουρκία. Το τουρκο-λιβυκό Σύμφωνο είναι “εκεί”. Εμείς ορθώς δεν το αναγνωρίζουμε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ισχύει για τους υπογράφοντες. Το θετικό είναι ότι στα 6 χρόνια που ισχύει, δεν έχει γίνει προσπάθεια να εφαρμοστεί επί του πεδίου.  

Προσφάτως, όπως ξέρετε, η συμφωνία για έρευνες μεταξύ των κρατικών Οργανισμών Λιβύης και Τουρκίας, εξαγγέλθηκε σε θαλάσσιες περιοχές που δεν ενοχλούν την Ελλάδα.  Αυτό πρέπει να κατοχυρωθεί και να διευρυνθεί, μέχρι να βρεθεί λύση με το τουρκο-λιβυκό Σύμφωνο.

– Μέσω συνομιλιών και Χάγης;

Ναι. Και μάλιστα το γρηγορότερο δυνατόν. Ακούω ορισμένους να λένε “στον κατάλληλο χρόνο”, ή μετά τις εκλογές στη Λιβύη. Ξέρουμε εμείς πότε θα γίνουν οι εκλογές στη Λιβύη; Και αν στο μεταξύ αλλάξουν τα πράγματα, και προχωρήσουν κι άλλα βήματα για την υλοποίηση του τουρκο-λιβυκού, τι θα γίνει; Έτσι αργούσαμε και πριν χρόνια, δήθεν για να εξασφαλίσουμε τα “πλήρη” συμφέροντα μας και επί Καντάφι, και μας προέκυψε το τουρκο-λιβυκό.

Με αυτήν την λογική -υπερβολική και μαξιμαλιστική κατά τη γνώμη μου- μέχρι να κατατεθεί το τουρκολιβυκό Σύμφωνο δεν είχαμε κατορθώσει να συμφωνήσουμε για οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης -ΑΟΖ, με κανέναν από τους θαλάσσιους γείτονες μας (Τουρκία, Αίγυπτος, Λιβύη, Ιταλία, Αλβανία).

– Και τώρα τι θα γίνει με τις έρευνες νοτιοδυτικά της Κρήτης;

Αυτό ήταν και η αφορμή της διαμαρτυρίας της Λιβύης. Διότι η Ελλάδα, μονομερώς, καθώς δεν έχουμε υπογράψει διμερή συμφωνία που είναι απαραίτητη για υπάρξει ΑΟΖ, εξήγγειλε ότι προτίθεται να κάνει έρευνες στα διεθνή ύδατα ανάμεσα στην Κρήτη και την Λιβύη. Όμως πρέπει να γνωρίζουμε ότι δεν μπορεί να υπάρξει εκμετάλλευση σε μη οριοθετημένη υφαλοκρηπίδα. 

– Άρα;

Για να υπάρξει ΑΟΖ και οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας, απαιτείται συμφωνία με τις χώρες που έχουν αντικριστές ακτές. Εν προκειμένω με τη Λιβύη. Η μονομερής κατάθεση γεωγραφικών συντεταγμένων, που ορίζουν θαλάσσιες περιοχές, δεν επιτρέπεται. Άρα η συμφωνία ή η δικαστική προσφυγή είναι μονόδρομος.