Το θέμα έχει θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αναμένεται να επισκεφθεί τη Άγκυρα τον επόμενο μήνα με την ευκαιρία της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, όπως μετέδωσε πριν από λίγο το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters.

Ο Τραμπ έφερε το θέμα κατά τις συνομιλίες του με τον Ερντογάν τον περασμένο χρόνο στην Ουάσιγκτον.

Ο μητροπολίτης Εμμανουήλ της Χαλκηδόνας, στενός συνεργάτης του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου δήλωσε ότι το θέμα εισήλθε σε «νέα φάση», καθώς ο πρόεδρος της Τουρκίας έδωσε εντολή στο Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης της Τουρκίας να συνεχίσει τις συνομιλίες με την επιτροπή του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Αν και δεν υπάρχει ακόμη χρονοδιάγραμμα για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, ο μητροπολίτης Εμμανουήλ δήλωσε: «Για το Πατριαρχείο, έπειτα από δεκαετίες αδράνειας, το νερό μπήκε στο αυλάκι», σηματοδοτώντας την έναρξη της θεσμικής διαδικασίας.

Ο μητροπολίτης Εμμανουήλ πρόσθεσε ότι οι δύο πλευρές πρέπει να ολοκληρώσουν τις εργασίες ανακαίνισης του συγκροτήματος και να συμφωνήσουν επί του νομικού και του εκπαιδευτικού πλαισίου βάσει του οποίου θα λειτουργεί η Θεολογική Σχολή της Χάλκης.

Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, ιστορικό ίδρυμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, επανέρχεται στο προσκήνιο καθώς η Τουρκία, όπως μεταδίδει το Bloomberg, επιχειρεί να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και την ΕΕ, ενόψει και της αναμενόμενης επίσκεψης του Ντόναλντ Τραμπ στην Άγκυρα για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, με συνομιλητή και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Τουρκία προωθεί την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης ως κίνηση υψηλού συμβολισμού προς τις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον, αλλά και ως απάντηση σε αίτημα που είχε θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η κίνηση, όπως αναφέρει το Bloomberg, θα αναβίωνε ένα ιστορικό ίδρυμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το οποίο για δεκαετίες αποτελούσε βασικό φυτώριο ορθόδοξων κληρικών και ιεραρχών. Η λειτουργία της σχολής ανεστάλη το 1971, όταν η τουρκική κυβέρνηση έθεσε τη θρησκευτική ανώτατη εκπαίδευση υπό κρατικό έλεγχο.

Πανεπιστήμιο με θεολογική σχολή

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg, το νέο πανεπιστημιακό ίδρυμα θα περιλαμβάνει θεολογική σχολή, επιτρέποντας για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 50 χρόνια την εκπαίδευση ορθόδοξων κληρικών στην Τουρκία. 

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι φοιτητές θα εισάγονται μέσω του εθνικού συστήματος εισαγωγής της Τουρκίας, ενώ τα προγράμματα σπουδών θα τελούν υπό την εποπτεία του τουρκικού υπουργείου Παιδείας.

Το πάγιο αίτημα του Πατριαρχείου

Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, που βρίσκεται στη νήσο Χάλκη κοντά στην Κωνσταντινούπολη, εκπαίδευσε γενιές ορθόδοξων κληρικών και εκκλησιαστικών ηγετών, μεταξύ των οποίων και τον σημερινό Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

Για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η επαναλειτουργία της σχολής αποτελεί αίτημα δεκαετιών. Όπως σημειώνει το Bloomberg, η συνεχιζόμενη αναστολή λειτουργίας της έχει καταγραφεί και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως χρόνιο ζήτημα θρησκευτικής ελευθερίας.

Η συνάντηση Ερντογάν – Βαρθολομαίου

Όπως αναφέρει το Bloomberg, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συζήτησε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στην Άγκυρα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο την προοπτική επαναλειτουργίας της Χάλκης. Η τουρκική εφημερίδα Hurriyet μετέδωσε την Πέμπτη (18.06.2026) ότι, κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ο Τούρκος πρόεδρος συμφώνησε στην επαναλειτουργία της σχολής.

Ο παράγοντας Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παροτρύνει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να επαναλειτουργήσει τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στον Λευκό Οίκο τον περασμένο Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ.

Τόσο ο Τομ Μπάρακ όσο και ο Οικουμενικός Πατριάρχης είχαν αφήσει να εννοηθεί ότι η σχολή θα μπορούσε να επαναλειτουργήσει έως τον προσεχή Σεπτέμβριο. Ωστόσο, οι πηγές που επικαλείται το Bloomberg σημειώνουν ότι οι απαραίτητες προετοιμασίες ενδέχεται να μην έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τότε.

Η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης θα αποτελούσε, σε κάθε περίπτωση, σημαντική συμβολική νίκη για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο υποστηρίζει ότι το κλείσιμο της σχολής υπονόμευσε τη δυνατότητά του να εκπαιδεύει τις επόμενες γενιές ορθόδοξων κληρικών και εκκλησιαστικών ηγετών.

Η Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως «δεν σιωπᾷ ἐνώπιον τῆς καταστροφῆς τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος, τῆς κοινωνικῆς ἀδικίας, τῆς μισαλλοδοξίας καί τῆς βίας, τῆς καταπάτησης τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου, ἀπέναντι σέ ὅλες τίς τάσεις καί τίς δυνάμεις πού ὑποσκάπτουν τήν κοινωνική συνοχή, τήν εἰρήνη καί τήν καταλλαγή», είπε ο κ. Βαρθολομαίος και πρόσθεσε:

«Στό σεπτό Κέντρο τῆς Ὀρθοδοξίας, μαζί καί στήν Ἴμβρο καί τήν Τένεδο, διαφυλάσσουμε ἀνυστάκτως ὅσα παραλάβαμε ἀπό τούς Πατέρες μας, τά ὅσια καί τά ἱερά τοῦ Γένους, θαρραλέοι, ἀμετακίνητοι, μέ ἀκλόνητη ἐμπιστοσύνη στήν πρόνοια τοῦ Θεοῦ. Παρά τήν πληθυσμιακή συρρίκνωση τῆς Ρωμιοσύνης, καλλιεργοῦνται οἱ ὡραῖες παραδόσεις μας, τά σχολεῖα μας λειτουργοῦν ὡς χῶρος προσωποκεντρικῆς παιδείας, μετάδοσης ἀξιῶν, γνώσεως καί ἤθους».

Για τη Χάλκη

Ειδικά για το θέμα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής Χάλκης ο κ. Βαρθολομαίος ανέφερε ότι «μέσα στούς ἑπόμενους μῆνες ὁλοκληρώνονται οἱ ἐργασίες ριζικῆς ἀνακαίνισης τοῦ κτιριακοῦ συγκροτήματος τῆς Σχολῆς, τά ἐγκαίνια τοῦ ὁποίου θά τελέσουμε, σύν Θεῷ, κατά τόν προσεχῆ Σεπτέμβριο».

Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, που ιδρύθηκε το 1844, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία ως η κύρια θεολογική σχολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Εκπαίδευσε γενιές Ορθόδοξων κληρικών, συμπεριλαμβανομένου του νυν πατριάρχη Βαρθολομαίου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ έθεσε το ζήτημα στη συνάντησή του με τον Ερντογάν στον Λευκό Οίκο την Πέμπτη, λέγοντας ότι η Ελληνορθόδοξη Εκκλησία έθεσε το ζήτημα όταν ο Βαρθολομαίος, ο οποίος εδρεύει στην Κωνσταντινούπολη, επισκέφθηκε τον πρόεδρο των ΗΠΑ μια εβδομάδα νωρίτερα.

Ο Τραμπ αναφερόταν στη θεολογική σχολή, στο νησί Χάλκη κοντά στην Κωνσταντινούπολη, η οποία έκλεισε από το τουρκικό κράτος το 1971. Η Τουρκία αντιμετωπίζει εδώ και καιρό πιέσεις από την Ελλάδα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση για να την ανοίξει ξανά.

«Είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ό,τι μας αναλογεί σχετικά με τη σχολή στη Χάλκη», δήλωσε ο Ερντογάν στον Τραμπ κατά τη συνάντησή τους. «Θα έχω την ευκαιρία να συζητήσω αυτό το θέμα με τον (Πατριάρχη) Βαρθολομαίο κατά την επιστροφή μου».

Το γραφείο του Ερντογάν δήλωσε ότι δεν είναι ακόμη σαφές πότε θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί αυτή η συνάντηση, σύμφωνα με το Reuters.

Από την πλευρά του, ο Ελληνορθόδοξος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος εξέφρασε τις ευχαριστίες του τόσο στον Τραμπ όσο και στον Ερντογάν για τις δηλώσεις τους σχετικά με τη σχολή.

«Η επαναλειτουργία της θα επιβεβαιώσει τον σεβασμό για τα θρησκευτικά δικαιώματα και θα επιτρέψει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο να λειτουργήσει ξανά το κορυφαίο θεολογικό του ίδρυμα», ανέφερε ο Ελπιδοφόρος σε ανακοίνωσή του.

Οι δηλώσεις του Ερντογάν δημιούργησαν ελπίδες στην εκκλησία για το άνοιγμα της Σχολής.

Ο Βαρθολομαίος εξέφρασε αισιοδοξία μετά τη συνομιλία του με τον Τραμπ, λέγοντας ότι οι εκτεταμένες ανακαινίσεις θα μπορούσαν να επιτρέψουν στη σχολή να υποδεχτεί ξανά φοιτητές ήδη από το επόμενο έτος.

Η σχολή της Χάλκης έκλεισε το 1971 εξαιτίας ενός τουρκικού νόμου που απαγόρευε τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Πέρυσι, ο υπουργός Παιδείας της Τουρκίας Γιουσούφ Τεκίν επιθεώρησε τη σχολή και υπέβαλε προτάσεις σχετικά με την αναστήλωσή του, όπως μεταδίδει το Reuters.