Στην πρώτη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet» αναλύθηκαν δεδομένα από περισσότερους από 135.000 ενήλικες σε επτά ομάδες στη Νορβηγία, τη Σουηδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και από τη UK Biobank, με μέση διάρκεια παρακολούθησης τα οκτώ έτη. Χρησιμοποιώντας μετρήσεις σωματικής δραστηριότητας και καθιστικού χρόνου με τη βοήθεια συσκευής, οι ερευνητές εκτίμησαν το ποσοστό των θανάτων που θα μπορούσαν δυνητικά να προληφθούν με μικρές καθημερινές αυξήσεις στη μέτρια έως έντονη δραστηριότητα ή με μειώσεις του χρόνου καθιστικής ζωής.

   Όπως διαπιστώθηκε, η μέτριας έντασης σωματική δραστηριότητα, όπως το περπάτημα με μέση ταχύτητα πέντε χιλιομέτρων την ώρα για μόλις πέντε επιπλέον λεπτά την ημέρα, συνδέεται με μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά 10% για την πλειονότητα των ενηλίκων, οι οποίοι καταγράφουν περίπου 17 λεπτά δραστηριότητας μέτριας έντασης την ημέρα κατά μέσο όρο. Επίσης, συνδέεται με μείωση της θνησιμότητας κατά περίπου 6% για τους λιγότερο δραστήριους ενήλικες, οι οποίοι κινούνται με μέτρια ένταση κατά μέσο όρο μόλις δύο λεπτά την ημέρα. Η αύξηση της άσκησης κατά επιπλέον δέκα λεπτά την ημέρα συσχετίστηκε με μείωση κατά 15% όλων των θανάτων στους περισσότερους ενήλικες και κατά 9% στους λιγότερο δραστήριους ενήλικες.

   Η μείωση του καθιστικού χρόνου κατά 30 λεπτά την ημέρα συνδέεται με εκτιμώμενη μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά 7% όταν υιοθετείται από τους ενήλικες που περνούν κατά μέσο όρο περίπου δέκα ώρες την ημέρα σε καθιστική στάση.

   Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι, όπως σε κάθε μελέτη παρατήρησης, παράγοντες που δεν έχουν μετρηθεί ενδέχεται να επηρεάζουν τα αποτελέσματα και ότι οι συσχετίσεις δεν αποδεικνύουν αιτιότητα. Παρ’ όλα αυτά, τονίζουν πως τα ευρήματα αναδεικνύουν το ευρύ όφελος για τη δημόσια υγεία από ακόμη και πολύ μικρές αλλαγές στη δραστηριότητα και στη μείωση της αδράνειας.

   Στη δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «eClinicalMedicine», εντοπίστηκε ότι συνδυασμένες αλλαγές στον ύπνο, τη σωματική δραστηριότητα και τη διατροφή θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη συνολική διάρκεια ζωής.

   Για παράδειγμα, μόλις πέντε επιπλέον λεπτά ύπνου, δύο λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας (όπως γρήγορο περπάτημα ή ανέβασμα σκάλας) και μισή επιπλέον μερίδα λαχανικών την ημέρα θα μπορούσαν να προσθέσουν ένα επιπλέον έτος ζωής σε άτομα με τις χειρότερες υφιστάμενες συνήθειες.

   Ο ύπνος, η φυσική δραστηριότητα και η διατροφή αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη μακροζωία και τη μείωση του κινδύνου ασθένειας, ωστόσο συνήθως μελετώνται ξεχωριστά. Πρόκειται για την πρώτη μελέτη που εξετάζει τις ελάχιστες συνδυασμένες βελτιώσεις σε αυτούς τους τρεις τομείς που μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικά μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και περισσότερα χρόνια καλής υγείας.

   Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από σχεδόν 60.000 άτομα που περιλαμβάνονται στη βρετανική Biobank από την περίοδο 2006-2010 και παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για οκτώ έτη. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στατιστικό μοντέλο για να εκτιμήσουν τη διάρκεια ζωής και τα έτη καλής υγείας για διαφορετικούς συνδυασμούς συμπεριφορών. Σε σύγκριση με τα άτομα με τις χειρότερες συνήθειες, ο βέλτιστος συνδυασμός, επτά έως οκτώ ώρες ύπνου ημερησίως, περισσότερα από 40 λεπτά μέτριας έως έντονης φυσικής δραστηριότητας και υγιεινή διατροφή, συνδέθηκε με περισσότερα από εννέα επιπλέον χρόνια ζωής και καλής υγείας.

   Οι ερευνητές και σε αυτή την έρευνα διευκρινίζουν πάντως ότι απαιτούνται επιπλέον μελέτες προκειμένου τα αποτελέσματα να μεταφραστούν σε κλινική πρακτική και πολιτικές δημόσιας υγείας.

Η θανατηφόρα ζέστη είναι μόνο μια από τις απειλές για την ανθρώπινη υγεία που αποτελούν συνέπεια της αυξανόμενης χρήσης ορυκτών καυσίμων, επιβεβαιώνει η «Αντίστροφη μέτρηση για την υγεία και την κλιματική αλλαγή», όπως τιτλοφορείται η έκθεση, μερικές εβδομάδες πριν από τη διεθνή σύνοδο για το κλίμα COP28 στο Ντουμπάι, όπου –για πρώτη φορά– θα αφιερωθεί μια μέρα στην υγεία, η 3η Δεκεμβρίου.

Σχεδόν πενταπλάσιοι άνθρωποι θα κινδυνεύσουν να πεθάνουν εξαιτίας της ακραίας ζέστης στη Γη τις προσεχείς δεκαετίες,

Οι συχνότερες ξηρασίες, που εκθέτουν εκατομμύρια ανθρώπους στον κίνδυνο να πεθάνουν από πείνα, ή τα κουνούπια, που φθάνουν ολοένα πιο μακριά μεταδίδοντας μολυσματικές ασθένειες, καθώς και η αδυναμία των συστημάτων υγείας να αντεπεξέλθουν στην αυξημένη πίεση, είναι ανάμεσα στους άλλους κινδύνους που αναφέρονται στην έκθεση, με συνολικά 47 δείκτες.

Παρά τις ολοένα πιο πιεστικές εκκλήσεις να υπάρξει παγκόσμια δράση, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που οφείλονται στην ενέργεια έφθασαν σε νέα ύψη την περασμένη χρονιά, στηλιτεύει η έκθεση, που προσάπτει ευθύνες στις κυβερνήσεις, στις επιχειρήσεις και στις τράπεζες που επιχορηγούν και επενδύουν ακόμη μαζικά στα ορυκτά καύσιμα, τα οποία προκαλούν την κλιματική αλλαγή.

«Πρόδρομο σύμπτωμα»

Το 2022, οι κάτοικοι όλου του κόσμου εκτέθηκαν, κατά μέσον όρο, σε 86 ημέρες δυνητικά θανατηφόρων θερμοκρασιών, σύμφωνα με την «Αντίστροφη μέτρηση» του Λάνσετ. Κι ο αριθμός των ανθρώπων 65 ετών και άνω που πέθαναν εξαιτίας της ζέστης αυξήθηκε αλματωδώς, κατά 85%, μεταξύ της περιόδου 1991-2000 και 2013-2022, συμπληρώνεται στην έκθεση.

Το κείμενο βλέπει το φως της δημοσιότητας την ώρα που το 2023 αναμένεται να γίνει η πιο θερμή χρονιά στην ιστορία της ανθρωπότητας. Το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο για το κλίμα ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα πως ο φετινός Οκτώβριος ήταν ο πιο θερμός στα χρονικά, όπως μεταδίδουν διεθνή πρακτορεία και αναμεταδίδει το Αθηναϊκό Πρακτορείο.

«Ο αντίκτυπος που παρατηρούμε σήμερα ενδέχεται να μην είναι παρά πρόδρομο σύμπτωμα ενός πολύ επικίνδυνου μέλλοντος», τόνισε σε δημοσιογράφους η Μαρίνα Ρομανέλο, η εκτελεστική διευθύντρια της έκθεσης.

Αν γίνει πραγματικότητα το σενάριο της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 2° Κελσίου ως το 2100 ο αντίκτυπος στην ανθρώπινη υγεία θα απογειώσει την υπερβάλλουσα θνησιμότητα.

Περίπου 520 εκατομμύρια άνθρωποι επιπλέον θα βρεθούν αντιμέτωποι με διατροφική ανασφάλεια, μέτρια ως οξεία, στα μέσα του αιώνα, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Λάνσετ.

Ενώ οι μολυσματικές ασθένειες που μεταδίδονται και εξαπλώνονται από τα κουνούπια θα επεκταθούν σε νέες ζώνες. Η μετάδοση του δάγκειου πυρετού μπορεί έτσι να αυξηθεί κατά 36%.

Μπροστά στον πολλαπλό αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής, πάνω από το ένα τέταρτο των πόλεων που εξετάστηκαν από τους ερευνητές εξέφρασαν την ανησυχία πως τα συστήματα υγείας τους δεν θα είναι σε θέση να αντεπεξέλθουν.

«Αφόρητο μέλλον»

«Είμαστε αντιμέτωποι με τη μια κρίση πάνω στην άλλη», τόνισε η Τζορτζιάνα Γκόρντον-Στράαν, εκ των συντακτών της έκθεσης, η πατρίδα της οποίας, η Τζαμάικα, πλήττεται το τρέχον διάστημα από επιδημία δάγκειου πυρετού.

Υπογράμμισε ότι είναι «οι κάτοικοι των πιο φτωχών χωρών, που συχνά ευθύνονται λιγότερο για τις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αυτοί που πληρώνουν το τίμημα του αντίκτυπου στην υγεία» και γενικά «έχουν λιγότερες χρηματοοικονομικές και τεχνικές δυνατότητες να προσαρμοστούν στις θανατηφόρες θερμοκρασίες, στην άνοδο του επιπέδου των θαλασσών, ή στις καταστροφικές ξηρασίες που επιδεινώνονται εξαιτίας της παγκόσμιας αύξησης της θερμοκρασίας».

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ο Αντόνιο Γκουτέρες, που δεν σταματά να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την κλιματική αλλαγή, αντέδρασε στην έκθεση τονίζοντας πως «η ανθρωπότητα είναι αντιμέτωπη με αφόρητο μέλλον».

«Βλέπουμε ήδη να καταστρέφεται η υγεία και το βιος δισεκατομμυρίων ανθρώπων στον κόσμο, που τίθενται σε κίνδυνο εξαιτίας της ζέστης-ρεκόρ, των ξηρασιών που ρημάζουν τις σοδειές, των αυξανόμενων επιπέδων λιμού, των μεγεθυνόμενων εξάρσεων μολυσματικών ασθενειών, των φονικών καταιγίδων και πλημμυρών», επισήμανε σε ανακοίνωσή του.

Ο Νταν Μίτσελ, που έχει την έδρα για τους κλιματικούς κινδύνους στο βρετανικό πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, στηλίτευσε το ότι οι «ήδη καταστροφικές» προβλέψεις για τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στην υγεία «δεν έπεισαν τις κυβερνήσεις να μειώσουν επαρκώς τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα για να τηρήσουν τον πρώτο στόχο της συμφωνίας του Παρισιού, τον 1,5° Κελσίου», αναφερόμενος στην επιδίωξη να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας στην υφήλιο.

Για τη Μαρίνα Ρομανέλο, αν δεν υπάρξει αληθινή πρόοδος στον αγώνα εναντίον της κλιματικής αλλαγής και των εκπομπών, «η αυξανόμενη έμφαση για την υγεία στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα υπάρχει κίνδυνος να αποδειχθεί πως δεν είναι τίποτα περισσότερο από κούφια λόγια».

Οι κυβερνήσεις καλύτερο είναι να εστιάσουν στην ανοσοποίηση όσων δεν έχουν εμβολιαστεί και να περιμένουν για περισσότερα στοιχεία ως προς το ποια από τα εμβόλια θα είναι πιο αποτελεσματικά στις ενισχυτικές δόσεις και σε ποια δοσολογία, υποστηρίζουν οι συγγραφείς έρευνας που δημοσιεύστηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet και στους οποίους περιλαμβάνονται δυο διακεκριμένοι Αμερικανοί της Food and Drug Administration. Στηρίζουν τη θέση τους σε μια σειρά μελετών που έγιναν σε πραγματικές συνθήκες καθώς και στοιχεία από κλινικές δοκιμές.

Χθες, μετά τη δημοσίευση της μελέτης, οι μετοχές της Pfizer και της Moderna σημείωσαν σημαντική πτώση.

• «Καμία μελέτη δεν έχει προσφέρει αξιόπιστα στοιχεία διατηρήσιμης μείωσης της προστασίας κατά της σοβαρής νόσησης», λένε οι συγγραφείς. Μπορεί να υπάρχουν επιπρόσθετοι κίνδυνοι επιπλοκών αν οι τονωτικές ενέσεις υιοθετηθούν πολύ νωρίς ή πολύ ευρέως.

Μεταξύ των επιστημών που υπογράφουν την έρευνα είναι ο Marion Gruber, επικεφαλής του γραφείου του FDA για τις έρευνες και τις αξιολογήσεις εμβολίων και η βοηθός του Philip Krause. Αμφότεροι, σύμφωνα με το πρακτορείο φαίνεται να αντιστάθηκαν σε πιέσεις του Ντ. Τραμπ να επιταχύνουν την αρχική έγκριση των εμβολίων.

Οι επιστήμονες του ΠΟΥ Soumya Swaminathan, Ana-Maria Henao-Restrepo και Mike Ryan δούλεψαν επίσης για τη μελέτη.

«Ακόμα και αν οι τονωτικές δόσεις τελικά εμφανιστεί ότι μειώνουν τον μεσοπρόθεσμο κίνδυνο σοβαρής νόσησης οι υφιστάμενες ποσότητες μπορούν να σώσουν περισσότερες ζωές αν χρησιμοποιηθούν σε μη εμβολιασμένους γράφουν οι ερευνητές.

• Αναγνώρισαν πάντως ότι ορισμένα άτομα, όπως εκείνα που είναι ανοσοκατεσταλμένα, θα μπορούσαν να επωφεληθούν από μια επιπλέον δόση.

Σύμφωνα με παρατηρήσεις από έρευνες που έγιναν έως τώρα, οι εμβολιασμοί έχουν δώσει κατά μέσο όρο 95% αποτελεσματικότητα κατά σοβαρής νόσησης, περιλαμβανομένων μεταδοτικών μεταλλάξεων, όπως η Δέλτα, και πάνω από 80% στην πρόληψη από νόσηση, σημειώνουν.

Σχεδόν μισό εκατομμύριο άνθρωποι, των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα είναι πολύ εξασθενημένο, θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν μια τρίτη δόση εμβολίου κατά του κοροναϊού στη Βρετανία, ανακοίνωσε η κυβέρνηση στις αρχές Σεπτεμβρίου μπαίνοντας έτσι στη λίστα των χωρών που προκρίνουν την τρίτη δόση του εμβολίου ενώ ο επικεφαλής για τον κορονοϊό στο Ισραήλ προετοιμάζει το έδαφος ακόμη για για τέταρτη δόση.

• Ωστόσο, «φρένο» στα σχέδια για τρίτη δόση θέλησε να βάλει πριν λίγες μέρες ο Διευθύνων Σύμβουλος της AstraZeneca. Με άρθρο του στην εφημερίδα Telegraph o Pascal Soriot επισημαίνει πως μια τρίτη δόση μπορεί να μην είναι απαραίτητη σε όλους, υπογραμμίζοντας πως η επίσπευση της θα στερούσε από την επιστημονική κοινότητα δεδομένα για το πόσο καλά λειτουργούν τα εμβόλια.

«Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν αυτή η τρίτη δόση είναι κλινικά απαραίτητη» σημειώνει χαρακτηριστικά στο άρθρο του και συμπληρώνει: «Χρειαζόμαστε τα κλινικά στοιχεία από τον πραγματικό κόσμο πριν λάβουμε αποφάσεις για την τρίτη δόση».

Ακόμη ένα επιχείρημα του Pascal Soriot είναι πως το εθνικό σύστημα υγείας της Βρετανίας (NHS) – και κατ’ επέκταση τα συστήματα και των άλλων χωρών- θα επιβαρυνθεί με ένα ενδεχομένως αχρείαστο πρόγραμμα εμβολιασμού. «Η κινητοποίηση του NHS για μια τρίτη δόση θα μπορούσε ενδεχομένως να του βάλει επιπρόσθετο βάρος κατά την διάρκεια της μακράς χειμερινής περιόδου» επισημαίνει.

Οι παρενέργειες μετά την ανάμειξη των δύο αυτών εμβολίων κατά του κορονοϊού συνήθως είναι ρίγη, πονοκέφαλοι, μικρός πυρετός, κόπωση και μυϊκοί πόνοι.

• Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με την έρευνα, είναι βραχείας διάρκειας και δεν αποτελούν επουδενί πηγή ανησυχίας για όσους εμβολιάζονται. Προς το παρόν, δεν είναι γνωστή η επίπτωση του συνδυασμού δόσεων από διαφορετικά εμβόλια στην πρόκληση ανοσίας, καθώς αναμένονται τα σχετικά στοιχεία της ίδιας μελέτης Com-CoV, η οποία χρηματοδοτείται από τη βρετανική κυβέρνηση και έγινε αρχικά σε 830 εθελοντές άνω των 50 ετών.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό “The Lancet”, ανέφεραν ότι όταν χορηγούνται με διάστημα τεσσάρων εβδομάδων τα δύο ανάμικτα δοσολογικά σχήματα (πρώτα Pfizer και μετά AstraZeneca ή πρώτα AstraZeneca και μετά Pfizer) επιφέρουν συχνότερες αντιδράσεις στον οργανισμό των εμβολιαζόμενων μετά τη δεύτερη δόση, σε σχέση με τη χορήγηση και των δύο δόσεων από το ίδιο εμβόλιο. Η αναφορά των συμπτωμάτων έγινε από τους ίδιους τους εμβολιαζόμενους στο διάστημα επτά ημερών μετά τη δεύτερη δόση.

• Ενδεικτικά, πυρετό εμφάνισε ένας στους τρεις (34%) εμβολιασθέντες που έκαναν πρώτη δόση AstraZeneca και δεύτερη Pfizer, το 41% όσων έκαναν πρώτη δόση Pfizer και δεύτερη AstraZeneca, το 10% όσων έκαναν δύο δόσεις AstraZeneca και το 21% όσων έκαναν δύο δόσεις Pfizer. Παρόμοιες διαφορές παρατηρήθηκαν και στη συχνότητα των άλλων ακίνδυνων παρενεργειών.

Ο επικεφαλής ερευνητής, αναπληρωτής καθηγητής παιδιατρικής και εμβολιολογίας Μάθιου Σνέιπ της Οξφόρδης, δήλωσε ότι «αυτού του είδους οι αντιδράσεις είναι αναμενόμενες στα εμβόλια και είναι λίγο-πολύ ίδιες με αυτές που βλέπουμε στα στάνταρντ σχήματα δόσεων, απλώς συμβαίνουν κάπως συχνότερα στην περίπτωση του συνδυασμού εμβολίων.

Είναι σημαντικό να πληροφορήσουμε τους ανθρώπους σχετικά με αυτά τα ευρήματα, ιδίως από τη στιγμή που αρκετές χώρες εξετάζουν τέτοια σχήματα ανάμεικτων δόσεων. Τα αποτελέσματα της μελέτης μας δείχνουν ότι η ανάμιξη δόσεων μπορεί να οδηγήσει στην αύξηση των απουσιών από τους χώρους εργασίας τη μέρα μετά τον εμβολιασμό, κάτι που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ιδίως όταν προγραμματίζεται ο εμβολιασμός των υγειονομικών».

• «Αυτό που είναι σημαντικό», πρόσθεσε, «είναι ότι δεν υπάρχουν ανησυχίες για θέματα ασφάλειας, ενώ ακόμη δεν γνωρίζουμε αν η ανάμιξη θα επηρεάσει την ανοσολογική αντίδραση. Ελπίζουμε να παρουσιάσουμε αυτά τα δεδομένα μέσα στους ερχόμενους μήνες», ίσως και τον Ιούνιο. Ακόμη, επεσήμανε ότι πι εμβολιαζόμενοι των νεότερων ηλικιών τείνουν να έχουν πιο έντονες αντιδράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος τους σε σχέση με τους μεγαλύτερης ηλικίας ανθρώπους.

Τον Απρίλιο η μελέτη Com-CoV, που είχε ξεκινήσει το Φεβρουάριο, διευρύνθηκε για να συμπεριλάβει και άλλα εμβόλια (Moderna και Novavax), ώστε να δοκιμασθεί σε άλλους 1.050 εθελοντές η ανάμιξη περισσότερων εμβολίων, με την πρώτη δόση να προέρχεται από Pfizer ή AstraZeneca και τη δεύτερη από Moderna ή Novavax.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ