Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του περιοδικού «The Atlantic», ο Βανς εκφράζει κατ’ ιδίαν έντονες αμφιβολίες για το αν οι επίσημες διαβεβαιώσεις του Πενταγώνου περί «ισχυρών αποθεμάτων» ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, μεταφέροντας μάλιστα τις ανησυχίες του απευθείας στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Ο αντιπρόεδρος φαίνεται να προειδοποιεί για έναν επικίνδυνο ρυθμό κατανάλωσης κρίσιμων πυρομαχικών, ο οποίος υπερβαίνει τις επίσημες αναφορές.

Ο φόβος του εστιάζεται στο ότι η παρατεταμένη χρήση στρατηγικών όπλων έναντι της Τεχεράνης —η οποία διατηρεί ακόμα μεγάλο μέρος της ισχύος της— ενδέχεται να αφήσει τις ΗΠΑ εκτεθειμένες σε περίπτωση μελλοντικών κρίσεων.

Στον αντίποδα, ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, μαζί με την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία, εμφανίζονται καθησυχαστικοί, επιμένοντας στην επιτυχία της εκστρατείας. Ωστόσο, οι εσωτερικές αξιολογήσεις σκιαγραφούν μια σύνθετη εικόνα, όπου η αμερικανική πλευρά έχει ήδη δαπανήσει τεράστιο όγκο προηγμένων οπλικών συστημάτων.

Πίεση για αξιοπιστία και γεωπολιτικοί κίνδυνοι

Παρά το γεγονός ότι ο Βανς αποφεύγει τις δημόσιες κατηγορίες περί παραπλάνησης του προέδρου, πιέζει επιτακτικά για ακριβέστερα δεδομένα. Σύμφωνα με πηγές του περιοδικού, η προσοχή του στρέφεται κυρίως στη διαθεσιμότητα των προηγμένων πυραυλικών συστημάτων, η έλλειψη των οποίων θα μπορούσε να παραλύσει την αμερικανική παρέμβαση σε άλλα θερμά μέτωπα.

Το διακύβευμα, σύμφωνα με την οπτική του αντιπροέδρου, είναι η αποφυγή ενός σεναρίου στρατιωτικής εξάντλησης. Αν τα αποθέματα μειωθούν δραματικά, η Ουάσιγκτον θα βρεθεί στην εξαιρετικά δυσχερή θέση να πρέπει να επιλέξει πού θα διαθέσει τους περιορισμένους πόρους της, ανάμεσα σε κρίσιμες δεσμεύσεις όπως:

• Η προστασία της Ταϊβάν από την Κίνα.
• Η άμυνα της Νότιας Κορέας έναντι της Βόρειας Κορέας.
• Η θωράκιση των Ευρωπαίων συμμάχων απέναντι στη Ρωσία.

Αυτή η εσωτερική αντιπαράθεση αναδεικνύει τον κίνδυνο οι Ηνωμένες Πολιτείες να βρεθούν υπερδεσμευμένες στρατιωτικά σε μια περίοδο παγκόσμιας γεωπολιτικής αστάθειας.

Αντίστοιχα η Κρίστι Νόεμ, η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, μετακόμισε από την πολυκατοικία της στην Ουάσινγκτον και στο σπίτι που προορίζεται για τον διοικητή της Ακτοφυλακής στην Βάση Ανακόστια-Μπόλινγκ, απέναντι από τον ποταμό από την πρωτεύουσα, ύστερα από περιγραφές που είδαν το φως της δημοσιότητας για την κατοικία της.

Τόσο ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο όσο και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγσεθ ζουν στο Φορτ ΜακΝερ, έναν στρατιωτικό θύλακα κατά μήκος του ποταμού Ανακόστια, σύμφωνα με αξιωματούχους των Υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας.

Παρόλο που οι περισσότεροι αξιωματούχοι σε επίπεδο Υπουργικού Συμβουλίου ζουν σε ιδιωτικές κατοικίες, υπάρχει προηγούμενο για ανώτερους αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Άμυνας, να νοικιάζουν σπίτια σε βάσεις για λόγους ασφαλείας ή ευκολίας.

Ο υπουργός Στρατού Νταν Ντρίσκολ, του οποίου η οικογένεια βρίσκεται στην Ουάσινγκτον μόνο περιστασιακά, μοιράζεται τώρα ένα σπίτι στην Βάση Μάιερ -Χέντερσον Χολ, μια γραφική τοποθεσία δίπλα στο Εθνικό Κοιμητήριο του Άρλινγκτον. Ο συγκάτοικός του είναι ένας άλλος ανώτερος πολιτικός διορισμένος στον Στρατό.

Ένας άλλος ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, του οποίου το όνομα δεν δημοσιοποιήθηκε από The Atlantic λόγω ανησυχιών ασφαλείας που σχετίζονται με μια συγκεκριμένη ξένη απειλή, εγκατέλειψε επίσης μια ιδιωτική κατοικία για στρατιωτική εγκατάσταση μετά τη δολοφονία του Κερκ.

Σε αυτή την περίπτωση, αξιωματούχοι ασφαλείας προέτρεψαν τον αξιωματούχο να μετακομίσει σε στρατιωτική στέγαση.

Τόσοι πολλοί ανώτεροι αξιωματούχοι έχουν ζητήσει στέγαση που ορισμένοι αντιμετωπίζουν τώρα ένα οικείο πρόβλημα της Ουάσινγκτον: ανεπαρκή προσφορά. Όταν η ομάδα της Διευθύντριας Εθνικών Πληροφοριών, Τούλσι Γκάμπαρντ, ρώτησε νωρίτερα κατά τη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ για τη μετακίνησή της στο ΜακΝερ, δεν λειτούργησε για λόγους χωρητικότητας όπως αποκάλυψε ένας πρώην αξιωματούχος.

Αυτό δεν είναι ένα πρωτοφανές φαινόμενο. Τόσο ο Ρόμπερτ Γκέιτς, υπουργός Άμυνας υπό τους προέδρους Τζορτζ Μπους του νεότερου και Μπαράκ Ομπάμα, όσο και ο Τζιμ Μάτις, ο πρώτος επικεφαλής του Πενταγώνου του Τραμπ, διέμεναν σε κατοικίες του Ναυτικού στο παράρτημα Πότομακ Χιλ, ένα ασφαλές συγκρότημα κοντά στο Υπουργείο Εξωτερικών. Ο Μάικ Πομπέο, διευθυντής της CIA και υπουργός Εξωτερικών κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, διέμενε στην Βάση Μάιερ -Χέντερσον Χολ.

Τα μηνύματα και οι κίνδυνοι

Η Άντρια Λόρενς, αναπληρώτρια καθηγήτρια διεθνών σπουδών και πολιτικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Τζον Χόπκινς, μας είπε ότι η στέγαση πολιτικών συμβούλων σε βάσεις στέλνει ένα προβληματικό μήνυμα. «Σε μια ισχυρή δημοκρατία, αυτό που θέλετε είναι ο στρατός να είναι για την υπεράσπιση της χώρας στο σύνολό της και όχι μόνο ενός κόμματος», τονίζει η Λόρενς.

Αλλά η αξιολόγηση της απειλής έχει επίσης αλλάξει τα τελευταία χρόνια. Ο Τραμπ έχει επιβιώσει από δύο απόπειρες δολοφονίας. Το Ιράν έχει εντείνει τις προσπάθειές του να σκοτώσει ομοσπονδιακούς αξιωματούχους. Και η πολιτική βία – όπως οι επιθέσεις κατά δύο Δημοκρατικών πολιτικών στη Μινεσότα, η δολοφονία του Κερκ τον Σεπτέμβριο και οι πυροβολισμοί σε μια εγκατάσταση μετανάστευσης στο Τέξας δύο εβδομάδες αργότερα – αποτελούν πραγματικό κίνδυνο.

Ωστόσο, η απομόνωση της διαβίωσης σε στρατιωτική βάση, τουλάχιστον για τους αξιωματούχους με πολιτικό ρόλο, έχει επίσης δημιουργήσει ένα βαθύτερο χάσμα μεταξύ των συμβούλων του Τραμπ και της μητροπολιτικής περιοχής όπου κυβερνούν. Οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, οι οποίοι τακτικά χλευάζουν την πρωτεύουσα του έθνους ως ένα κόλαση γεμάτο εγκληματικότητα, βρίσκονται τώρα σε μια προστατευμένη φούσκα, ακόμη πιο μακριά από τους καθημερινούς ρυθμούς της πόλης.

Oι δυτικοί ηγέτες όμως είναι αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο ενός πυρηνικού πολέμου, που μοιάζει πιο πιθανό ακόμη και από την Κρίση των Πυραύλων της Κούβας το 1962. Σε αντίθεση δε με το 1962, τώρα είναι σε εξέλιξη ένας πραγματικός πόλεμος σε εδάφη που η μια πλευρά θεωρεί σημαντικά για το εθνικό της συμφέρον και η άλλη γνωρίζει ότι είναι ζωτικής σημασίας για την ίδια την εθνική της επιβίωση.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη καθώς η Ουκρανία εξοπλίζεται στρατιωτικά από χώρες-μέλη του NATO, την ώρα που η ρωσική οικονομία κλυδωνίζεται από τις κυρώσεις. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο λοιπόν μια ενδεχόμενη ταπεινωτική ήττα της Ρωσίας θα αποτελέσει πλήγμα όχι μόνο για το κύρος και τη δύναμη της χώρας αλλά και το ίδιο το καθεστώς Πούτιν.

Ο κίνδυνος κλιμάκωσης μπροστά στην ενδεχόμενη ήττα

Ο Υπουργός Άμυνας της Βρετανίας δήλωσε ότι ο Πούτιν είναι μια «ξοφλημένη δύναμη για τον κόσμο», ενώ ο Γάλλος ομόλογός του εξέφρασε την πεποίθηση ότι «η Ουκρανία θα κερδίσει». Στις δυτικές πρωτεύουσες αρχίζει να διαμορφώνεται μια άποψη ότι ο Πούτιν ήδη έχει χάσει, αφού δεν έχει καταφέρει να πετύχει τους στόχους που έθεσε εξ’ αρχής, δεδομένου του μεγέθους της Ουκρανίας αλλά και της αντίστασης του ουκρανικού λαού.

Οι δυτικοί ηγέτες πρέπει να όμως να θέσουν και εκείνοι έναν ξεκάθαρο στόχο: Αναζητούν έναν τρόπο να τερματίσουν τη σύγκρουση στην Ουκρανία ή την ήττα της Ρωσίας; Και μπορεί στην παρούσα φάση αυτά τα δύο να μοιάζουν ακριβώς το ίδιο, όμως η διαφορά τους μπορεί να αποδειχθεί σημαντική.

Χαρακτηριστική είναι μια αποστροφή του Μπόρις Τζόνσον ότι η επιθετική ενέργεια του Πούτιν «πρέπει και να αποτύχει και να φαίνεται ότι έχει αποτύχει». Αυτή η λεπτομέρεια είναι σημαντική για τη δυτική ασφάλεια καθώς οι επίδοξοι Πούτιν ανά τον κόσμο θα καταλάβουν ότι αν επιχειρήσουν κάτι παρόμοιο με την εισβολή στην Ουκρανία, θα συντριβούν και θα ταπεινωθούν. Από την άλλη πλευρά όμως, θα ήταν ευκολότερο για τον Πούτιν να υποχωρήσει, εάν είχε κάτι χειροπιαστό να παρουσιάσει στο εσωτερικό του ακροατήριο ως νίκη.

Λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι το ενδεχόμενο ήττας της Ρωσίας, αυξάνει την πιθανότητα κλιμάκωσης της σύγκρουσης από την πλευρά του Πούτιν, ο οποίος είναι βέβαιο ότι δεν θα κάτσει με σταυρωμένα τα χέρια, προκύπτει για τους δυτικούς ηγέτες το εξής περίπλοκο ερώτημα: Πώς θα εξασφαλίσουν την ήττα του Πούτιν, παρέχοντάς του παράλληλα μια διέξοδο από την κρίση;

Ο δύσκολος συμβιβασμός και στο «στοίχημα» της διπλωματίας

Σύμφωνα με διπλωμάτες, η Δύση αρχικά πρέπει να διασφαλίσει ότι όσο μεγάλη υποστήριξη και να παρέχει στο Κίεβο, η σύγκρουση θα παραμένει μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. Με αυτόν τον τρόπο, οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις παραμένουν μεταξύ των δύο χωρών και όχι της Ρωσίας και της Δύσης ευρύτερα. Η Ουάσιγκτον, το Παρίσι, το Λονδίνο και το Βερολίνο δεν μπορούν να επιτρέψουν στις συνομιλίες να γίνουν αυτό που θέλει ο Πούτιν: δηλαδή μια διαπραγμάτευση για σφαίρες επιρροής στις οποίες η Ουκρανία και άλλα κράτη θα τεθούν υπό διαπραγμάτευση.

Δεύτερον, η Δύση δεν πρέπει να αποκλείσει πιθανούς συμβιβασμούς που οι ίδιοι οι Ουκρανοί θα ήταν πρόθυμοι να διαπραγματευτούν. Για παράδειγμα, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, θα μπορούσε να αποκηρύξει επισήμως την επιδίωξή του για ένταξη στο ΝΑΤΟ, δέσμευση που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για αποκλιμάκωση της κρίσης από την πλευρά της Ρωσίας. Ο Ζελένσκι θα μπορούσε επίσης να δεσμευτεί ότι δεν θα στείλει στρατεύματα στο Ντονμπάς, ούτε θα επιδιώξει να ανακαταλάβει την Κριμαία. Ακόμη, ίσως να ήταν θετικός και στο να μην επιτρέψει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων στα εδάφη της Ουκρανίας. Με άλλα λόγια, θα μπορούσε ο Ουκρανός Πρόεδρος να χρησιμοποιήσει την παράλογη προπαγάνδα της Ρωσίας προς όφελός του, δεσμευόμενος επίσημα να μην κάνει πράγματα που ο ίδιος ή οποιοσδήποτε από τους διαδόχους του δεν θα σκεφτόταν να κάνει ούτως ή άλλως.

Αυτός όμως ο συμβιβασμός μόνο εύκολος δεν είναι στην πράξη. Γιατί η Ουκρανία δεν πρέπει να επιδιώξει την ένταξη στην ΕΕ ή στο ΝΑΤΟ; Ή γιατί να δεχτεί την προσάρτηση της Κριμαίας, ενός τμήματος της κυρίαρχης επικράτειάς της; Σε αυτά τα ζητήματα θα δοκιμαστούν οι διπλωματικές ικανότητες όλων των πλευρών. Η διπλωματία θα πρέπει να πείσει κάθε πλευρά να δώσει την συναίνεσή της σε μια συμφωνία που θα επιτρέπει στην καθεμία να σώσει την αξιοπρέπειά της.

Η κρίση των πυραύλων της Κούβας έληξε με τους ρωσικούς πυραύλους να γυρίζουν πίσω, ενώ οι Αμερικανοί συμφώνησαν να μην εισβάλουν στην Κούβα και να απομακρύνουν τους πυραύλους τους από την Τουρκία. Όποια πλευρά και αν θεωρήσει κανείς ιστορικά περισσότερο ή λιγότερο χαμένη, το σίγουρο είναι ότι η κρίση τερματίστηκε χωρίς ανυπολόγιστες συνέπειες.

Η κατάσταση βέβαια σήμερα δεν είναι η ίδια όπως ήταν τότε γιατί απλά ο Πούτιν ξεπέρασε την κόκκινη γραμμή εξαπολύοντας επίθεση για τον οποία θα έπρεπε να λογοδοτήσει. Η φρικτή πραγματικότητα, ωστόσο, είναι ότι η καλύτερη επιλογή για τη Δύση ενδεχομένως περιλαμβάνει την εύρεση ενός τρόπου ώστε να μην λογοδοτήσει ο Πούτιν τώρα όσο θα έπρεπε, χωρίς όμως να ξεχάσει ποτέ τι έχει πράξει.

Πηγή: The Atlantic