«Η τουρκική θεώρηση περί θαλασσίων πάρκων είναι παράνομη και δεν παράγει έννομο αποτέλεσμα», τόνισε ο υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Τάσος Χατζηβασιλείου, μιλώντας στο OPEN το πρωί της Πέμπτης, ο οποίος συνέστησε παράλληλα ψυχραιμία, τονίζοντας πως δεν είναι εύκολο να πληγεί οποιοσδήποτε στόχος εντός Ελλάδος, απαντώντας σε ερώτηση σχετική με τα δημοσιεύματα που θέλουν το Ιράν να στοχεύει ευρωπαϊκές χώρες.

Ο κ. Χατζηβασιλείου υπογράμμισε ότι το υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε στις ανακοινώσεις της Άγκυρας, από την πρώτη στιγμή με σαφή δήλωση, στην οποία αποτυπώνονται τεκμηριωμένα οι εθνικές θέσεις. Όπως σημείωσε, το προσεχές διάστημα το ΥΠΕΞ θα προχωρήσει σε όλες τις αναγκαίες διπλωματικές ενέργειες, στο κατάλληλο επίπεδο. Ο υφυπουργός επανέλαβε τη θέση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη ότι η εξωτερική πολιτική της χώρας δεν ετεροκαθορίζεται και δεν προσδιορίζεται με βάση επιθυμίες ή επινεύσεις τρίτων.

Αναφερόμενος στα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, εξήγησε ότι είναι παράνομα για δύο κυρίως λόγους. Πρώτον, διότι εκτείνονται σε διεθνή ύδατα, όπου καμία χώρα δεν μπορεί μονομερώς να δημιουργεί προστατευόμενες ζώνες εκτός χωρικών υδάτων χωρίς συνεννόηση με τις όμορες χώρες και χωρίς τήρηση του Διεθνούς Δικαίου. Δεύτερον, διότι εκτείνονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, πράγμα που δεν επηρεάζει νομικά τα ελληνικά δικαιώματα. «Δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα», ανέφερε. Επίσης, υπενθύμισε ότι έρχονται ως παράνομη απάντηση στις νόμιμες κινήσεις της Ελλάδας με τα Θαλάσσια Πάρκα και τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που σχεδιάστηκαν με βάση το Διεθνές Δίκαιο και με τη σφραγίδα της Ε.Ε.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι τα «ήρεμα νερά» δεν είναι αυτοσκοπός αλλά μέσο για να μπορέσουν οι δύο χώρες να βρουν κοινό τόπο συνεννόησης. «Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα αλλάζει θέσεις ή κάνει πίσω στον σχεδιασμό της. Το αντίθετο», ανέφερε, υπενθυμίζοντας ότι όλες ανεξαιρέτως οι κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης συνομιλούσαν με την Τουρκία, παρά τις δυσκολίες, τις τουρκικές παραβιάσεις και την εκκρεμότητα επίλυσης της διμερούς διαφοράς.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών επανέλαβε ότι η Ελλάδα δεν αφήνει αναπάντητη καμία πρόκληση. «Δεν υπάρχει περίπτωση η ελληνική κυβέρνηση να αποδεχθεί απειλή σε βάρος εθνικών συμφερόντων και κυριαρχικών δικαιωμάτων», τόνισε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο Λιμενικό Σώμα, υπογραμμίζοντας ότι οι άνδρες και οι γυναίκες του κάνουν εξαιρετική δουλειά στο πεδίο, τόσο για την προστασία των εθνικών συμφερόντων όσο και για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της χώρας. Όπως ανέφερε, περιπολούν χιλιάδες χιλιόμετρα ακτογραμμής, επιτελώντας ένα εξαιρετικά δύσκολο έργο που πρέπει να αναγνωρίζεται.

Ερωτώμενος για τα δημοσιεύματα περί ιρανικών απειλών, ο κ. Χατζηβασιλείου συνέστησε ψυχραιμία, σημειώνοντας ότι δεν είναι απλή και εύκολη υπόθεση να πληγούν στόχοι στην Ελλάδα, αναφέροντας ότι για την ώρα δεν έχει γνώση για ζήτημα αναδιάταξης των δυνάμεων. Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι όταν χρειάστηκε η Ελλάδα να στηρίξει την Κύπρο και τη Βουλγαρία, αντέδρασε χωρίς καθυστέρηση και προσέφερε ασπίδα ασφαλείας στους αδελφούς και τους συμμάχους της, από τη βαλκανική ενδοχώρα έως την Ανατολική Μεσόγειο. «Αυτό είναι το τεκμήριο ότι η Ελλάδα αποτελεί πόλο σταθερότητας και πάροχο ασφαλείας», τόνισε χαρακτηριστικά.

Τέλος, ερωτώμενος για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, ο κ. Χατζηβασιλείου υπογράμμισε ότι ο σχεδιασμός προχωρά και ότι η συμμετοχή της γαλλικής Meridiam αποτελεί σημαντικό οικονομικό και εμπορικό γεγονός και συνιστά ψήφο εμπιστοσύνης στον ΑΔΜΗΕ και στην ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Το δεύτερο έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την Αθήνα, καθώς ο σχεδιασμός της Άγκυρας ουσιαστικά απομονώνει το Καστελλόριζο από τον υπόλοιπο ελληνικό νησιωτικό χώρο και επιχειρεί να περιορίσει την επήρεια του νησιού στον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών.

Σύμφωνα με την ελληνική εκτίμηση, αφενός η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει τις διεκδικήσεις της σε διοικητικές πράξεις, χάρτες και τελικά σε πραγματικά δεδομένα επί του πεδίου αφετέρου έχει αποφασίσει να περάσει σε μια νέα φάση ελεγχόμενης αλλά σταδιακά εντεινόμενης αμφισβήτησης.

Η Αθήνα προετοιμάζει διπλωματική απάντηση

Η ελληνική κυβέρνηση και το υπουργείο Εξωτερικών αξιολογούν με ιδιαίτερη προσοχή τα νέα δεδομένα, με την πρώτη αντίδραση να κινείται σε δύο επίπεδα: την αυστηρή διπλωματική απάντηση προς την Άγκυρα και την ενημέρωση της Ε.Ε. και διεθνών οργανισμών για τις τουρκικές κινήσεις.

Η ελληνική θέση είναι ότι τα πάρκα εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων και, κατά περίπτωση, καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα αλλά και περιοχές της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Ως εκ τούτου, η μονομερής ανακήρυξή τους δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα ούτε να δημιουργήσει τετελεσμένα εις βάρος δικαιωμάτων που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.

Η Αθήνα εξετάζει παράλληλα εάν πρόκειται για μια κίνηση που έχει κυρίως χαρακτήρα απάντησης στις ελληνικές πρωτοβουλίες του τελευταίου διαστήματος ή εάν εντάσσεται σε μια μακροπρόθεσμη ακολουθία τουρκικών ενεργειών για την εμπέδωση των διεκδικήσεων της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Στο πρώτο σενάριο, η Άγκυρα θα μπορούσε να επιχειρεί να απαντήσει στην ελληνική ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων, στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, στη συμφωνία με τη Meridiam για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και στις κινήσεις της Αθήνας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Λιβύη. Το δεύτερο σενάριο, ωστόσο, είναι εκείνο που προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία.

Το Βόρειο Αιγαίο και η τουρκική θεωρία της μέσης γραμμής

Το πάρκο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επαναφέρει στην πράξη την τουρκική θέση ότι για τον καθορισμό της θαλάσσιας δικαιοδοσίας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη πρωτίστως οι ηπειρωτικές ακτές, με περιορισμένη ή μηδενική επήρεια των ελληνικών νησιών.

Η περιοχή βρίσκεται σε διεθνή ύδατα και εντός της ελληνικής δυνητικής υφαλοκρηπίδας, ενώ η Τουρκία έχει ιστορικά εγείρει αξιώσεις στην ευρύτερη περιοχή. Η σημερινή κίνηση, επομένως, δεν αφορά μόνο την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αλλά αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική και νομική διάσταση.

Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι ότι η Τουρκία με το προεδρικό διάταγμα επιχειρεί να αποτυπώσει επισήμως τις συγκεκριμένες θέσεις της, γεγονός που στην Αθήνα αξιολογείται ως μέρος μιας προσπάθειας σταδιακής δημιουργίας ενός διαφορετικού καθεστώτος αντίληψης των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στην περιοχή.

Το Καστελλόριζο στο επίκεντρο της τουρκικής στρατηγικής

Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει το θαλάσσιο πάρκο στην περιοχή Φετιγιέ-Κας, καθώς ο σχεδιασμός της Άγκυρας περιβάλλει τη θαλάσσια περιοχή απέναντι από το Καστελλόριζο και αποτυπώνει τη γνωστή τουρκική αντίληψη για περιορισμένη επήρεια του ελληνικού νησιού.

Το Καστελλόριζο αποτελεί διαχρονικά ένα από τα βασικά σημεία της τουρκικής αναθεωρητικής επιχειρηματολογίας, καθώς η Άγκυρα αμφισβητεί την πλήρη επήρεια των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες. Με τη συγκεκριμένη χάραξη, η Τουρκία επιχειρεί να αποτυπώσει στον χάρτη μια γεωγραφική πραγματικότητα στην οποία το Καστελλόριζο εμφανίζεται ουσιαστικά αποκομμένο από τη Ρόδο και τον υπόλοιπο ελληνικό νησιωτικό χώρο.

Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι τα δύο πάρκα βρίσκονται εντός των τουρκικών περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας και είναι επομένως συμβατά με τη νομική της θέση. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος μπορεί, σύμφωνα με τη δική της ερμηνεία του διεθνούς δικαίου, να επεκτείνεται και πέραν των χωρικών υδάτων.

Η «Γαλάζια Πατρίδα» περνά από τη θεωρία στην πράξη

Η επιχειρηματολογία αυτή συνδέεται άμεσα με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Τούρκοι αξιωματούχοι επαναφέρουν ταυτόχρονα την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε συγκεκριμένα νησιά, νησίδες και βραχονησίδες, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν έχει αποκτήσει κυριαρχικά δικαιώματα σε αυτά μέσω διεθνών συνθηκών.

Η Άγκυρα υποστηρίζει επίσης ότι τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα που ανακοινώθηκαν το 2025 δεν έχουν καμία νομική συνέπεια για την Τουρκία. Αντίστοιχη θέση έχει εκφράσει και για το ελληνικό Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να παράγει αποτελέσματα σε περιοχές που η ίδια θεωρεί ότι συνδέονται με «αλληλένδετα ζητήματα» του Αιγαίου.

Στο πλαίσιο αυτό, η ανακήρυξη των πάρκων μπορεί να αποτελέσει προοίμιο για ένα ακόμη πιο σημαντικό βήμα: τη νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας». Τουρκικά δημοσιεύματα και αναλυτές επαναφέρουν τις πληροφορίες ότι τους επόμενους μήνες, και ενδεχομένως το φθινόπωρο, μπορεί να προωθηθεί στο τουρκικό κοινοβούλιο σχετικό νομοθέτημα που θα αποτυπώνει με χάρτες τις τουρκικές αντιλήψεις για την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα.

Εάν αυτό συμβεί, η σημερινή κίνηση των θαλάσσιων πάρκων θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς θα αποτελεί μέρος μιας θεσμικής αλυσίδας που μεταφέρει σταδιακά το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» από το επίπεδο της πολιτικής ρητορικής στο εσωτερικό τουρκικό δίκαιο και στην πρακτική εφαρμογή του επί του πεδίου.

Από τους χάρτες στις απαγορεύσεις – το δυσμενές σενάριο

Το κρίσιμο ερώτημα για την Αθήνα είναι τι θα ακολουθήσει. Το πιο ανησυχητικό σενάριο αφορά το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει να περάσει από τη χαρτογράφηση και τη θεσμική κατοχύρωση στην επιβολή περιορισμών στην πράξη.

Εφόσον τα θαλάσσια πάρκα συνοδευτούν στο μέλλον από απαγορεύσεις ή περιορισμούς σε αλιεία, έρευνες, ναυσιπλοΐα ή άλλες δραστηριότητες, η Άγκυρα θα επιχειρεί πλέον να δημιουργήσει πραγματικά δεδομένα στο πεδίο.

Μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε σαφώς μεγαλύτερη κλιμάκωση, καθώς θα έφερνε ελληνικά και τουρκικά συμφέροντα σε άμεση αντιπαράθεση σε περιοχές όπου η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνική δικαιοδοσία.

Η αυξανόμενη παραβατικότητα στον αέρα και στη θάλασσα

Ο προβληματισμός της Αθήνας ενισχύεται από την αύξηση της τουρκικής παραβατικότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που καταγράφονται στα κείμενα του ΓΕΕΘΑ, από την 1η έως τις 16 Αυγούστου τουρκικά UAV, αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας, συλλογής πληροφοριών και μαχητικά F-16 πραγματοποίησαν 98 παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου και 71 παραβάσεις του FIR Αθηνών, ενώ καταγράφηκε και εμπλοκή.

Τον Ιούλιο είχαν καταγραφεί 64 παραβάσεις, 45 παραβιάσεις, μία εμπλοκή και μία υπερπτήση, ενώ τον Ιούνιο οι παραβάσεις ανήλθαν σε 97 και οι παραβιάσεις σε 47, με τρεις εμπλοκές.

Παράλληλα, η Αθήνα έχει καταγράψει 1.527 περιστατικά παραβίασης των ελληνικών χωρικών υδάτων από την αρχή του έτους, με εμπλοκή τουρκικών πολεμικών πλοίων, της ακτοφυλακής και αλιευτικών.

Η εικόνα αυτή αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα σε συνδυασμό με την τουρκική κινητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, την προκλητική ρητορική στο Κυπριακό και τις περιοδείες του Χακάν Φιντάν σε Αίγυπτο και Λιβύη.

Η Αθήνα απαντά με διπλωματία, συμμαχίες και παρουσία στο πεδίο

Η Αθήνα μετά τη διπλωματική απάντηση, επιδιώκει να καταστήσει σαφές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους διεθνείς οργανισμούς ότι μονομερείς τουρκικές ενέργειες σε περιοχές πέραν της τουρκικής δικαιοδοσίας δεν μπορούν να παράγουν έννομα αποτελέσματα.

Ταυτόχρονα, προετοιμάζονται κινήσεις που ενισχύουν την αποτρεπτική παρουσία και τις περιφερειακές συνεργασίες της Ελλάδας. Χαρακτηριστική είναι η άσκηση «MEDUSA 15», από τις 10 έως τις 19 Σεπτεμβρίου στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης και του Κρητικού Πελάγους, με συμμετοχή Ελλάδας, Αιγύπτου, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σε ρόλο παρατηρητή.

Παράλληλα, κρίσιμο θεωρείται το επόμενο στάδιο των βυθομετρικών ερευνών μεταξύ Καρπάθου και Κύπρου για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. Πρόκειται για περιοχή στην οποία η Τουρκία είχε επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις εργασίες του «Ievoli Relume» το 2024.

Η νέα τουρκική απόφαση για θαλάσσια πάρκα μέσα στην ελληνική υφαλοκρηπίδα είναι μια ακόμη διεθνής πειρατεία.

Κι όλα δείχνουν πως θα ακολουθήσει η νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας». Αυτά δυστυχώς είναι τα -κατά φαντασία- «ήρεμα νερά»… Τι ακριβώς κάνουμε; Ποια είναι η στρατηγική μας; Δεν βλέπουμε πως η Τουρκία προσπαθεί να μας αποκόψει από τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο;».

Η ανακήρυξη των δύο θαλάσσιων πάρκων έγινε με διάταγμα που δημοσιεύθηκε χθες και φέρει την υπογραφή του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Το πρώτο πάρκο εκτείνεται στην περιοχή μεταξύ της Φέτιγιε (επαρχία Μούγλα) και του Κας (επαρχία Αττάλειας). Η συγκεκριμένη χωροθέτηση περικλείει και αποκλείει ουσιαστικά ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο και κηρύσσει θαλάσσιο πάρκο πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης, δηλαδή πέραν των 6 μιλίων.

Το δεύτερο πάρκο εκτείνεται σε θαλάσσια περιοχή κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και του Τσανάκκαλε, εκτεινόμενο γεωγραφικά μεταξύ της Σαμοθράκης και της Λήμνου.

Ο αποκλεισμός της περιοχής γύρω από το Καστελλόριζο και η χωροθέτηση «προστατευόμενης ζώνης» μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης έρχεται μετά την κήρυξη θαλάσσιων πάρκων από την Ελλάδα στο Νότιο Αιγαίο και το Ιόνιο στις 21 Ιουλίου 2025.

   Οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ τονίζουν ότι τα θαλάσσια πάρκα αυτά που βασίζονται στο παράνομο Τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», δεν αναγνωρίζουν την επήρεια των Ελληνικών νησιών του συμπλέγματος Καστελλορίζου, της Σαμοθράκης και της Λήμνου, όπως αυτή προβλέπεται στο Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού κεκτημένου και εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, παραβιάζοντας τα Ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα αφού περιλαμβάνουν περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ακόμη και χωρικών υδάτων που με βάση την UNCLOS δικαιούνται τα ελληνικά νησιά στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

   Αναφέρουν συγκεκριμένα στην ερώτησή τους:

   «Με δύο Προεδρικά διατάγματα που δημοσιεύτηκαν στις 16 Αυγούστου η Τουρκία προχώρησε στην ανακήρυξη δύο δήθεν “εθνικών θαλάσσιων πάρκων”, στην περιοχή μεταξύ Φέτιγιε και Κας, αποκλείοντας ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου το πρώτο και στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου το δεύτερο.

   Τα θαλάσσια πάρκα αυτά που βασίζονται στο παράνομο Τουρκικό δόγμα της “Γαλάζιας Πατρίδας”, δεν αναγνωρίζουν την επήρεια των Ελληνικών νησιών του συμπλέγματος Καστελλορίζου, της Σαμοθράκης και της Λήμνου, όπως αυτή προβλέπεται στο Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού κεκτημένου και εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, παραβιάζοντας τα Ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα αφού περιλαμβάνουν περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ακόμη και χωρικών υδάτων που με βάση την UNCLOS δικαιούνται τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου.

   Έχοντας υπόψη ότι η Τουρκική ανακήρυξη των δύο αυτών “θαλασσίων πάρκων” έρχεται σε συνέχεια της κατάθεσης στην Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO των σχετικών χαρτών πέρσι τέτοια εποχή, αλλά και νέων προκλήσεων που αμφισβητούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και αποτελούν περαιτέρω κλιμάκωση, ακυρώνοντας στην πράξη την πολιτική των “ήρεμων νερών”, ερωτάται η Ύπατη Εκπρόσωπος:

   Τι μέτρα προτίθεται να λάβει για την έμπρακτη στήριξη της Ελλάδας έναντι των μονομερών και παράνομων ενεργειών της Τουρκίας;».

   Επίσης σε κοινή δήλωσή τους, τονίζουν: «Με αίσθημα ευθύνης ζητούμε από τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς να τοποθετηθούν και από την Ελληνική Κυβέρνηση να απαντήσει θεσμικά στην νέα πρόκληση, η οποία αποτελεί πλέον την εφαρμογή στο πεδίο του κυοφορούμενου από καιρό αφηγήματος της “Γαλάζιας Πατρίδας”, για το οποίο προειδοποιήσαμε έγκαιρα. Καμία ολιγωρία και καμία υποβάθμιση της νέας αυτής πρόκλησης δεν δικαιολογείται».

Η ελληνική απάντηση ότι οι τουρκικοί χάρτες δεν δημιουργούν τετελεσμένα αποτελεί, ένα πρώτο επίπεδο της αντιπαράθεσης. Το επόμενο θα κριθεί από το εάν οι δύο πλευρές θα περιοριστούν στην ανταλλαγή χαρτών και ανακοινώσεων ή εάν κάποια από τις δύο επιχειρήσει να μετατρέψει τον σχεδιασμό της σε πραγματική άσκηση δικαιοδοσίας στη θάλασσα.

• Το μήνυμα της Άγκυρας είναι ότι θα συνεχίσει να παράγει και να θεσμοθετεί τη δική της γεωγραφία στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
• Το μήνυμα προς την Αθήνα είναι εξίσου σαφές: το Καστελόριζο, η Λήμνος και η Σαμοθράκη δεν αντιμετωπίζονται από την Τουρκία ως απλές γεωγραφικές παράμετροι, αλλά ως κομβικά σημεία της ευρύτερης διαμάχης για τις θαλάσσιες ζώνες.

Η εξέλιξη έχει και μία ευρύτερη πολιτική ανάγνωση. Η Διακήρυξη των Αθηνών και η περίοδος σχετικής αποκλιμάκωσης Ελλάδας και Τουρκίας δημιούργησαν έναν μηχανισμό διαλόγου και περιόρισαν τον κίνδυνο άμεσων κρίσεων. Δεν εξαφάνισαν όμως τις θεμελιώδεις διαφωνίες.

Οι θαλάσσιοι χάρτες, ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, οι έρευνες υδρογονανθράκων, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και πλέον τα θαλάσσια πάρκα επαναφέρουν διαδοχικά το ίδιο βασικό ζήτημα: ποια είναι τα όρια των θαλάσσιων δικαιωμάτων Ελλάδας και Τουρκίας και ποια επήρεια έχουν τα ελληνικά νησιά.

Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί η συγκεκριμένη κίνηση έχει μεγαλύτερη σημασία από μια απλή περιβαλλοντική πρωτοβουλία. Η Τουρκία είχε ήδη εντάξει τις δύο περιοχές στον δικό της θαλάσσιο σχεδιασμό από το 2025. Τώρα, με την υπογραφή Ερντογάν, περνά σε ένα επόμενο στάδιο.

Από την προαναγγελία στην πράξη

Η Τουρκία είχε προαναγγείλει από το καλοκαίρι του 2025 ότι θα απαντούσε στις ελληνικές πρωτοβουλίες για τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους το DEHUKAM, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας για το Δίκαιο της Θάλασσας του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, είχε δημοσιοποιήσει δύο νέες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές και τις είχε εντάξει στον τουρκικό χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού.

Τώρα, έναν χρόνο αργότερα, οι ίδιες περιοχές αποκτούν επίσημο κανονιστικό χαρακτήρα. Και η γεωγραφία τους είναι αυτή που προσδίδει στην απόφαση σαφώς ευρύτερη διάσταση από μια περιβαλλοντική πολιτική.

Δύο πάρκα, δύο διαφορετικά μηνύματα προς την Αθήνα

Το πρώτο πάρκο βρίσκεται στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, δυτικά της Ίμβρου και της Τενέδου και στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Το δεύτερο αναπτύσσεται στην Ανατολική Μεσόγειο, ανατολικά της Ρόδου, προς το Καστελόριζο και τον Κόλπο της Αττάλειας.

Η ίδια η τουρκική πλατφόρμα Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού παρουσιάζει τις περιοχές ως ζώνες περιβαλλοντικής προστασίας και υπογραμμίζει την οικολογική αξία τους, μεταξύ άλλων για κητώδη, θαλάσσιες χελώνες, μεσογειακή φώκια και λιβάδια Posidonia oceanica.

• Παράλληλα, όμως, ο τουρκικός χάρτης διευκρινίζει ότι η αποτύπωση της μέσης γραμμής μεταξύ των τουρκικών και ελληνικών ηπειρωτικών ακτών τελεί υπό την προϋπόθεση μελλοντικής συμφωνίας οριοθέτησης.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η πολιτική σημασία της κίνησης: η περιβαλλοντική προστασία λειτουργεί ταυτόχρονα ως όχημα χαρτογράφησης μιας συγκεκριμένης τουρκικής αντίληψης για τις θαλάσσιες ζώνες.

Το Καστελόριζο στο επίκεντρο

Το πιο ευαίσθητο σημείο βρίσκεται στην Ανατολική Μεσόγειο. Η τουρκική χάραξη περιορίζει χαρτογραφικά το Καστελόριζο στην περιοχή των υφιστάμενων χωρικών υδάτων του, αφήνοντας εκτός του σχεδιασμού της οποιαδήποτε ευρύτερη θαλάσσια επήρεια του νησιωτικού συμπλέγματος.

Δεν πρόκειται για τυπική οριοθέτηση ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδας. Η Τουρκία, όμως, επαναφέρει μέσω του χάρτη του πάρκου την πάγια θέση της ότι το Καστελόριζο δεν μπορεί να παράγει θαλάσσιες ζώνες που να επηρεάζουν ουσιαστικά την τουρκική προβολή προς τη Μεσόγειο.

Με άλλα λόγια, ο χάρτης του πάρκου δεν λύνει το ζήτημα της οριοθέτησης, αλλά αποτυπώνει ποια οριοθέτηση θα ήθελε η Άγκυρα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή η τουρκική θέση για το Καστελόριζο αποτελεί έναν από τους βασικούς κρίκους της συνολικότερης αντίληψης της «Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan). Η Τουρκία αντιμετωπίζει το μικρό νησιωτικό σύμπλεγμα ως γεωγραφικό εμπόδιο στη συνέχεια της θαλάσσιας ζώνης που διεκδικεί από τις νότιες τουρκικές ακτές προς την Ανατολική Μεσόγειο.

«Σφήνα» μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης

Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η χάραξη στο Βόρειο Αιγαίο. Η επιλογή του θαλάσσιου χώρου μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης παραπέμπει στις παλαιότερες τουρκικές αμφισβητήσεις της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Η περιοχή έχει ιστορικό βάρος. Τον Νοέμβριο του 1973, η Τουρκία είχε εκδώσει άδειες στην κρατική πετρελαϊκή εταιρεία TPAO για έρευνες σε τμήματα του Αιγαίου, εξέλιξη που η ελληνική πλευρά θεωρεί αφετηρία της ελληνοτουρκικής διαφοράς για την υφαλοκρηπίδα.

Περισσότερο από μισό αιώνα αργότερα, η Άγκυρα επιστρέφει στον ίδιο ευρύτερο γεωγραφικό χώρο με ένα εντελώς διαφορετικό εργαλείο. Το θαλάσσιο πάρκο παρεμβάλλεται μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, αποτυπώνοντας τη λογική της Τουρκίας για τη μέση γραμμή μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών και ουσιαστικά παρακάμπτοντας την ελληνική θέση για τα δικαιώματα των νησιών.

Η τουρκική απάντηση είχε προαναγγελθεί από το 2025

Η αλληλουχία των γεγονότων δείχνει ότι η απόφαση του Ερντογάν αποτελεί μέρος ενός σχεδίου που είχε προετοιμαστεί αρκετό καιρό πριν.

Στις 21 Ιουλίου 2025, μετά την ανακοίνωση των ελληνικών θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Αιγαίο, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε προαναγγείλει αντίστοιχες τουρκικές πρωτοβουλίες. Η τουρκική πλευρά υποστήριζε τότε ότι μονομερείς ελληνικές ενέργειες στο Αιγαίο δεν μπορούν να δημιουργήσουν νομικά αποτελέσματα σε ζητήματα που η Άγκυρα θεωρεί συνδεδεμένα με τις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Στις 2 Αυγούστου 2025, το DEHUKAM δημοσιοποίησε τις δύο περιοχές προστασίας, τις οποίες ενσωμάτωσε στον τουρκικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.

Η εξέλιξη του Αυγούστου 2026, επομένως, δεν είναι μια αυθόρμητη απάντηση. Είναι το επόμενο στάδιο μιας πολιτικής που ξεκίνησε από τη χαρτογράφηση και πλέον περνά στη θεσμική κατοχύρωση.

Η Αθήνα βλέπει «τετελεσμένα» στους χάρτες, η Άγκυρα απαντά με τους δικούς της

Η ελληνική αντίδραση κινείται ακριβώς πάνω σε αυτή τη διάσταση. Το υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει τις τουρκικές αποφάσεις μονομερείς και παράνομες, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορούν να παράγουν έννομα αποτελέσματα ούτε σε διεθνή ύδατα ούτε σε περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Η Αθήνα επιχειρεί ταυτόχρονα να δημιουργήσει μια σαφή νομική διάκριση: τα ελληνικά Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα έχουν θεσπιστεί εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, ενώ οι τουρκικές χαράξεις επεκτείνονται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα.

Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι το βασικό ελληνικό επιχείρημα είναι ότι ένας περιβαλλοντικός χαρακτηρισμός δεν μπορεί να μετατραπεί μονομερώς σε εργαλείο άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η Άγκυρα δεν κρύβει πλέον τη σύνδεση περιβάλλοντος και θαλάσσιας στρατηγικής

Η τουρκική επιχειρηματολογία παρουσιάζει τις περιοχές ως πραγματικές ζώνες οικολογικής προστασίας. Και ασφαλώς η οικολογική αξία των περιοχών είναι υπαρκτή και τεκμηριωμένη από την ίδια την τουρκική πλευρά. Όμως η παράλληλη ένταξή τους στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και η επιλογή των συγκεκριμένων γεωγραφικών ορίων δημιουργούν ένα δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης.

Η Άγκυρα έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι θεωρεί τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό εργαλείο που συνδέεται με την προστασία των τουρκικών θαλάσσιων δικαιωμάτων. Τον Απρίλιο του 2026, μάλιστα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε ελληνικούς χάρτες για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι απεικονίζουν «ανύπαρκτα» θαλάσσια σύνορα και παραβιάζουν τουρκικές θαλάσσιες δικαιοδοσίες.

Με τα νέα δεδομένα η κατάσταση θα αποκτήσει διαφορετικό βάρος εάν η Άγκυρα επιχειρήσει να εφαρμόσει στην πράξη τις αποφάσεις με περιορισμούς, ελέγχους, απαγορεύσεις ή άλλες πράξεις δικαιοδοσίας σε περιοχές πέραν των χωρικών της υδάτων καθώς τότε τότε η αντιπαράθεση θα περάσει από το επίπεδο της χαρτογραφικής και διπλωματικής διαμάχης σε εκείνο της πρακτικής αμφισβήτησης δικαιοδοσίας.

Σε σχετική ανακοίνωση, αφού τονίζει πως η κήρυξη τουρκικών θαλάσσιων πάρκων εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας είναι παράνομη, καλεί την κυβέρνηση να αντιδράσει άμεσα καταγγέλλοντας τον τούρκικο αναθεωρητισμό.

«Χρειαζόμαστε άμεση αλλαγή πλεύσης στα ελληνοτουρκικά προκειμένου η Τουρκία να τερματίσει την παραβατική της συμπεριφορά και να δεσμευθεί σε διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου, με επανεκκίνηση των διερευνητικών επαφών – τις οποίες λανθασμένα διέκοψε η κυβέρνηση» αναφέρεται, μεταξύ άλλων.

Η ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ

Η δημοσίευση από την Τουρκία των δύο Προεδρικών Διαταγμάτων για την δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, εντός τμημάτων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, αποτελεί απαράδεκτη και προκλητική ενέργεια η οποία παραβιάζει το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιδράσει άμεσα καταγγέλλοντας τον τούρκικο αναθεωρητισμό, και να υπογραμμίσει στην Τουρκία τις σοβαρές επιπτώσεις που έχουν τέτοιες παραβατικές ενέργειες τόσο σε επίπεδο διμερών σχέσεων όσο και στις ευρωτουρκικές σχέσεις, αξιοποιώντας και τη δυνατότητα επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων.

Η πρόσφατη αύξηση των εντάσεων από την Τουρκία, αποτελεί την πλέον έμπρακτη απόδειξη της αποτυχίας της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη, ο οποίος αντί να δεσμεύσει την τουρκική κυβέρνηση σε διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου, της έδωσε την ευκαιρία να επικαλείται τα «ήρεμα νερά» όποτε την συμφέρει και να επιστρέφει στις προκλήσεις αφού εξασφαλίσει αυτά που επιδιώκει (αμερικανικοί & ευρωπαϊκοί εξοπλισμοί, αναβάθμιση στο ΝΑΤΟ, Συμφωνία της Μέκκας κτλ.).

Χρειαζόμαστε άμεση αλλαγή πλεύσης στα ελληνοτουρκικά. Με αξιοποίηση των συμμαχιών μας, των ευρωτουρκικών σχέσεων και της δυνατότητας επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων, προκειμένου η Τουρκία να τερματίσει την παραβατική της συμπεριφορά και να δεσμευθεί σε διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου, με επανεκκίνηση των διερευνητικών επαφών – τις οποίες λανθασμένα διέκοψε η κυβέρνηση.

Ειδικότερα, η Τουρκία ανακήρυξε δύο θαλάσσια πάρκα στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο με προεδρικές αποφάσεις της 15ης Αυγούστου. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει την τουρκική ενέργεια μονομερή και παράνομη, καθώς τα πάρκα εκτείνονται σε διεθνή ύδατα αλλά περιλαμβάνουν και την ελληνική υφαλοκρηπίδα.

Η Αθήνα τονίζει ότι η απόφαση της Άγκυρας δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα και  παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Το υπουργείο Εξωτερικών υπογραμμίζει ότι οι ενέργειες αυτές υπονομεύουν τις σχέσεις των δύο χωρών και δεν μπορούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα.

Συγκεκριμένα, το ελληνικό ΥΠΕΞ τονίζει πως η απόφαση της Τουρκίας να ανακηρύξει δύο θαλάσσια πάρκα, στο Βόρειο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, είναι μονομερής και παράνομη.

Το υπουργείο επισημαίνει καταρχάς ότι τα θαλάσσια πάρκα «εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων». Επισημαίνει ότι «στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας».

Τα διατάγματα ορίζουν τη δημιουργία των πάρκων σε δύο σημεία:

Το πρώτο πάρκο εκτείνεται στην περιοχή μεταξύ της Φέτιγιε (επαρχία Μούγλα) και του Κας (επαρχία Αττάλειας). Η συγκεκριμένη χωροθέτηση περικλείει και αποκλείει ουσιαστικά ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο.

Το δεύτερο πάρκο εκτείνεται σε θαλάσσια περιοχή κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και του Τσανάκκαλε, εκτεινόμενο γεωγραφικά μεταξύ της Σαμοθράκης και της Λήμνου.

Η ενέργεια της Άγκυρας «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα», τονίζει ακόμη το υπουργείο.

Η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών

Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου που δημοσιεύθηκαν σήμερα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο ΒΑ Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.

Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.

Μονομερής ενέργεια της Τουρκίας κι εκτός δικαιοδοσίας

Η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

Η χώρα μας έλαβε – όπως υπενθυμίζει το ελληνικό ΥΠΕΞ – την πρωτοβουλία θέσπισης Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.

Ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.

Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.

Ανακοίνωση Υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με τις τουρκικές Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου για την ανακήρυξη δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων» (16.08.2026)

🔗https://t.co/I8EL5WegkG pic.twitter.com/xbG7Gv7Qyr

— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) August 16, 2026

Αποκόπτουν το Καστελόριζο, «σφήνα» σε Σαμοθράκη και Λήμνο

Η Τουρκία έκανε ένα ακόμη βήμα για την εμπέδωση των διεκδικήσεών της στη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο εμφανίζει ως κίνηση-απάντηση στη θέσπιση θαλάσσιων πάρκων από την Ελλάδα. Συγκεκριμένα η Άγκυρα με τη δημοσίευση των Προεδρικών Διαταγμάτων για τη δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία επικαλύπτουν περιοχές ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και ελληνικής μη οριοθετημένης υφαλοκρηπίδας.

Τα προεδρικά διατάγματα, τα οποία φέρουν την υπογραφή του Τούρκου Προέδρου, Ταγίπ Ερντογάν και δημοσιεύθηκαν ήδη στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, θεσπίζουν δύο θαλάσσια πάρκα: ένα στο Βόρειο Αιγαίο που εκτείνεται μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, και το άλλο καλύπτει μια πολύ μεγάλη περιοχή στην Ανατολική Μεσόγειο, αποκόπτοντας πλήρως το Καστελόριζο από τη Ρόδο.

Με τα δύο αυτά Θαλάσσια Πάρκα, τα οποία υποτίθεται ότι θεσπίζονται για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει επί του πεδίου τις διεκδικήσεις της έναντι της Ελλάδας και να κατοχυρώσει τη διεκδίκηση της Γαλάζιας Πατρίδας.

Τα θαλάσσια αυτά πάρκα επικαλύπτουν πλήρως τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, όπως είχε παρουσιαστεί το 2025, και ενώ επίκειται η επίσημη κατάθεσή του στην αρμόδια διεύθυνση της Ε.Ε. Με δεδομένο ότι η Ελλάδα έχει ήδη θεσπίσει δύο Θαλάσσια Πάρκα, τα οποία όμως εκτείνονται εντός των χωρικών υδάτων των νησιών και νησίδων τα οποία καλύπτουν, η Τουρκία και με την κίνηση αυτή υιοθετεί τη θέση ότι τα νησιά δεν έχουν άλλα δικαιώματα πέραν των χωρικών υδάτων των 6 ναυτικών μιλίων και εμμένει στη χάραξη μέσης γραμμής μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών.

Η Τουρκία απομονώνει και περιορίζει το Καστελόριζο

Με το Θαλάσσιο Πάρκο στο Βόρειο Αιγαίο η Τουρκία, ακολουθώντας τη γνωστή θέση της για το όριο της μέσης γραμμής μεταξύ των δύο ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών και αγνοώντας την ύπαρξη των ελληνικών νησιών, βάζει σφήνα το Θαλάσσιο Πάρκο μεταξύ της Σαμοθράκης και της Λήμνου σε περιοχή διεθνών υδάτων, τα οποία ανήκουν στην ελληνική μη οριοθετημενη υφαλοκρηπίδα και εισέρχονται εντός του δυνητικού ορίου των χωρικών υδάτων των 12 ν.μ. των ελληνικών νησιών. Και το θαλάσσιο πάρκο ακολουθεί την πάγια διεκδίκηση της Τουρκίας επί της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, όπως είχε διατυπωθεί ήδη από τη δεκαετία του ’70 με τη χορήγηση αδειών για έρευνες στην ΤΡΑΟ.

Το άλλο Θαλάσσιο Πάρκο που κήρυξε η Τουρκία απομονώνει και περιορίζει το Καστελόριζο σε ζώνη των υπαρχόντων χωρικών υδάτων των 6 ν.μ. και καταλαμβάνει ολόκληρη την περιοχή ανατολικά της Ρόδου μέχρι και το Καστελόριζο, την οποία μετατρέπει σε Θαλάσσιο Πάρκο. Αυτή η περιοχή, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, αποτελεί τμήμα της μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας και η κίνηση της Τουρκίας εκτιμάται ότι αποτελεί μία ακόμη προσπάθεια, μέσω μιας άσχετης διαδικασίας όπως είναι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, να επιβάλει τετελεσμένα.

Είναι σαφές και από τους δύο τουρκικούς χάρτες που συνοδεύουν τα προεδρικά Διατάγματα ότι η Τουρκία αποτυπώνει αυθαίρετα τις διεκδικήσεις της Γαλάζιας Πατρίδας. Επίσης, στον χάρτη που παρουσίασε η Τουρκία είναι χαρακτηριστικό ότι επιμένει να εμφανίζει το Καστελόριζο και τα άλλα νησιά χωρίς συνοριακή γραμμή ούτε καν αυτή των 6 ν.μ, στο πλαίσιο, προφανώς, της αντίληψης ότι δεν υπάρχουν θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, η κίνηση αυτή αποφασίστηκε ως απάντηση στις κινήσεις της Ελλάδας που έχει καταθέσει από το 2025 τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, ο οποίος περιλαμβάνει και τη μη οριοθετημένη ΑΟΖ με εξωτερικά όρια, όπου δεν υπάρχει συμφωνία, τα όρια που θέτει ο νόμος 4001/2011, αλλά και στη θεσμοθέτηση των δύο Θαλάσσιων Πάρκων του Ιονίου και Νοτίων Κυκλάδων.

Η Τουρκία είχε αντιδράσει και με ανακοινώσεις του Υπουργείου Εξωτερικών και με επιστολή στον ΟΗΕ για τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, αλλά και στην οριοθέτηση των Οικοπέδων νοτίως της Κρήτης που δόθηκαν στην Chevron, τα εξωτερικά όρια των οποίων στηρίζονται και πάλι στον νόμο 4001/2011.

Η θέσπιση των τουρκικών Θαλάσσιων Πάρκων έρχεται τη στιγμή που αναμένεται το φθινόπωρο η υιοθέτηση του νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», κίνηση η οποία αναμένεται να προκαλέσει νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Πηγές: Με πληροφορίες συντακτών του libre αλλά κι από την Καθημερινή και το Πρώτο Θέμα

Συγκεκριμένα, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση, ο υπουργός είπε: «Μας κατηγορείτε για ατολμία και ως δεδομένους συμμάχους; Εμάς;

Εκτός από το θαλάσσιο χωροταξικό έχουμε και τα θαλάσσια πάρκα που κατοχυρώνουν την κυριαρχία μας και εξουδετερώνουν την όποια αξίωση για τις ζώνες κυριαρχίας.

Είναι η πρώτη φάση και θα ακολουθήσουν και άλλα. Έχουμε το θαλάσσιο πάρκο Αιγαίο 1 και θα έρθει το 2, μην ανησυχείτε .

Θα έρθει όπως ήρθε η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια, όπως ήρθε η συμφωνία με Αίγυπτο, όπως ήρθε η συμφωνία με την Ιταλία όπως θα έρθει και η επέκταση των χωρικών υδάτων.

Ποια κυβέρνηση έκανε έστω ένα από όσα σας είπα; Ποια κυβέρνηση έκανε θαλάσσιο χωροταξικό, πάρκα, ΑΟΖ και συμφωνίες με αμερικανικούς κολοσσούς;».

«Απαράδεκτες αξιώσεις»

Ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι οι «απαράδεκτες αξιώσεις» της Τουρκίας με το αφήγημα της Γαλάζιας Πατρίδας ξεκίνησαν τη δεκαετία του ’90 και δεν έχουν αποσυρθεί, πρόσθεσε ωστόσο: «Όμως που είμασταν το 2019 και που είμαστε σήμερα; Η Ελλάδα σήμερα έχει επιχειρήματα που δεν είχε ποτέ στο τραπέζι.

Η Γαλάζια Πατρίδα δεν έχει φύγει από τον λόγο της Άγκυρας αλλά σήμερα έχουμε καταγεγραμμένες θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες. Καταγεγραμμένη σε επίπεδο ευρωπαϊκού κεκτημένου.

Αυτή η κυβέρνηση το 2025 έφερε το θαλάσσιο χωροταξικό που αποτελεί τον πυρήνα της δικής μας αξίωσης και δεν πρόκειται να κάνουμε πίσω»

«Είμαστε σε θέση πραγματικής ισχύος»

Ο κ. Γεραπετρίτης επέμεινε στην ανάγκη να συνεχιστεί ο διάλογος με την Τουρκία. «Θα συζητήσουμε. Όμως υπάρχει κάτι που δεν θα συζητήσουμε.

Δεν θα συζητήσουμε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας και καμία έκπτωση στις θέσεις μας. Δεν είμαστε σήμερα απλά ισότιμοι.

Είμαστε σε θέση πραγματικής ισχύος επειδή αυτή η κυβέρνηση με αυτή την στήριξη δεν έκλεισε τα μάτια στο παγκόσμιο σκηνικό. Είδε την πραγματικότητα κατάματα με σχέδιο.

Οι χθεσινές εικόνες με την φρεγάτα “Κίμωνας” που αναβαθμίζει την άμυνα μας καλό είναι όλοι μαζί να στεκόμαστε μαζί στις εθνικές επιτυχίες. Πάνω από τις κυβερνητικές θέσεις υπάρχουν οι εθνικές επιτυχίες» είπε.

Τετ α τετ Μητσοτάκη – Ερντογάν μέσα στον Φεβρουάριο

Σε τροχιά νέας συνάντησης κορυφής εισέρχονται Αθήνα και Άγκυρα, καθώς η Τουρκία επαναφέρει το σύνολο των διεκδικήσεών της, ενώ η Ελλάδα επιμένει ότι μοναδική διαφορά είναι η οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και υφαλοκρηπίδας.

Σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναμένεται να συναντηθούν εντός Φεβρουαρίου στην Άγκυρα, πριν από την έναρξη του Ραμαζανιού.

Οι δηλώσεις του επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας δεν περιορίστηκαν στη διαδικαστική επιβεβαίωση του ραντεβού, αλλά συνοδεύτηκαν από σαφή πολιτικά μηνύματα, αιχμές προς την ελληνική πλευρά και αναφορές που δείχνουν ότι η Άγκυρα επιδιώκει να διατηρήσει ψηλά τον πήχη των διεκδικήσεών της.

Ο Χακάν Φιντάν, μιλώντας για το παρασκήνιο των επαφών του με τον Έλληνα ομόλογό του Γιώργο Γεραπετρίτη, αποκάλυψε ότι η προετοιμασία της συνάντησης βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, η πρόθεση της τουρκικής πλευράς είναι η συνάντηση να πραγματοποιηθεί «το συντομότερο δυνατό».

Κατά τη διάρκεια του χαιρετισμού του, ο κ. Παπασταύρου ανέφερε τους 4 πυλώνες στους οποίους βασίζεται το «Αμοργόραμα», λέγοντας ότι «είναι η επιστήμη, καθώς οτιδήποτε κάνουμε πρέπει να θεμελιώνεται σε τεκμηριωμένη γνώση, οι ίδιοι οι αλιείς, οι άνθρωποι που ζουν από και μέσα στη θάλασσα, που την αγαπούν πάνω από όλα, που προτάσσουν την αυτοδιαχείριση με όρους συλλογικότητας, η κοινωνία των πολιτών, που ήταν εκεί από την πρώτη στιγμή, ιδιαίτερα στα πρώτα βήματα, καθώς και η Πολιτεία, τόσο σε επίπεδο κυβέρνησης, όσο και τοπικής αυτοδιοίκησης».

Υπογράμμισε δε, τη μοναδικότητα του εγχειρήματος, που προκύπτει από το ανιδιοτελές πρόταγμα του δημοσίου συμφέροντος έναντι του ιδιωτικού – ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που ξεχωρίζει το Αμοργόραμα. «Το ιδιωτικό αυτοπεριορίζεται, εθελοντικά, για να εξελιχθεί το συλλογικό. Αυτό είναι εντυπωσιακό. Και για αυτό είμαστε εμείς εδώ, και για αυτό η πρωτοβουλία αυτή θα πετύχει», τόνισε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι το Αμοργόραμα συνεχίζει την ιστορία των Κυκλάδων, «γιατί η έννοια της αυτοδιαχείρισης υπάρχει εδώ, από την αρχαιότητα».

Ο υπουργός αναφέρθηκε παράλληλα και στη σύμβαση για το πρόγραμμα ΒΙΑΣ ΙΙ, που υπέγραψε πρόσφατα με την υπουργό Πολιτισμού, κυρία Λίνα Μενδώνη, που αφορά στην ανάδειξη της βιοποικιλότητας στους αρχαιολογικούς χώρους. Τόνισε δε, ότι στο πρόγραμμα αυτό θα ενταχθεί και ο αρχαιολογικός χώρος της Μινώας Αμοργού, ώστε να καταγραφούν τα ιδιαίτερα είδη χλωρίδας και πανίδας που φιλοξενεί.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας επεσήμανε ότι για την κυβέρνηση πρώτη προτεραιότητα είναι η δημιουργία των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων, «που δεν αφορούν μόνο προστασία περιβάλλοντος και πολιτισμού, αλλά αποτελούν και άσκηση κυριαρχίας», όπως είπε χαρακτηριστικά.

Τέλος, ανακοίνωσε ότι το υπουργείο εξασφάλισε 33 μόνιμες θέσεις στον ΟΦΥΠΕΚΑ, μία νέα διεύθυνση και 16 πλωτά μέσα, για την εποπτεία των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων σε Ιόνιο και Αιγαίο. Έκλεισε, λέγοντας: «Ήμουν σίγουρος ότι το Αμοργόραμα θα είναι παράδειγμα για όλη τη χώρα, τώρα είμαι σίγουρος ότι θα γίνει για όλη την Ευρώπη».

Σημειώνεται ότι τον υπουργό συνόδευσαν ο Γ.Γ. Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, κ. Πέτρος Βαρελίδης, καθώς και η Πρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΦΥΠΕΚΑ, κ.κ. Μαρία Παπαδοπούλου και Κώστας Τριάντης.

Στην εκδήλωση ο κ. Παπασταύρου ήταν μαζί με τον Επίτροπο της Ε.Ε. για την Αλιεία και τους Ωκεανούς, κ. Κώστα Καδή, τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Κώστας Τσιάρας, τον Δήμαρχο Αμοργού, κ. Λευτέρη Καραΐσκο, καθώς και τον Πρόεδρο και τον Γραμματέα του Επαγγελματικού Αλιευτικού Συλλόγου «Η Χοζοβιώτισσα», κ.κ. Μιχάλη Κρόσμαν και Γιάννη Ψακή.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο Αν. Υπουργός Αθλητισμού, κ. Γιάννης Βρούτσης, οι Βουλευτές Κυκλάδων, κ.κ. Κατερίνα Μονογυιού, Φίλιππος Φόρτωμας και Μάρκος Καφούρος, καθώς και εκπρόσωποι της Κοινωνίας των Πολιτών.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών της ΕΕ Κώστας Καδής, ο Δήμαρχος Αμοργού Ελευθέριος Καραΐσκος, Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, ο Αναπληρωτής Υπουργός Αθλητισμού Γιάννης Βρούτσης, ο Υφυπουργός Εσωτερικών Βασίλης Σπανάκης, ο Μητροπολίτης Θήρας, Αμοργού και Νήσων Αμφιλόχιος και οι βουλευτές Κυκλάδων της Νέας Δημοκρατίας Κατερίνα Μονογυιού, Φίλιππος Φόρτωμας και Μάρκος Καφούρος.

Μετά τη σύσκεψη ο Πρωθυπουργός έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Αγαπητέ Δήμαρχε, Σεβασμιώτατε, κ. Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτή την εξαιρετικά θερμή υποδοχή. Κυρίως σας ευχαριστώ για την πολύ ουσιαστική ενημέρωση την οποία μου κάνατε, εσείς αλλά και οι υπόλοιποι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για τα ζητήματα τα οποία απασχολούν το νησί σας.

Πράγματι, ο κεντρικός λόγος για τον οποίο βρίσκομαι σήμερα στην Αμοργό είναι για να μπορέσουμε αύριο να παρουσιάσουμε μία εμβληματική πρωτοβουλία στην οποία αναφερθήκατε και εσείς, το “Αμοργόραμα”.

Θα έχουμε την ευκαιρία αύριο να συζητήσουμε πολύ πιο εκτενώς για την πολύ μεγάλη σημασία την οποία αποδίδω σε αυτή τη δράση. Μία δράση η οποία ήρθε από την ίδια την κοινωνία των πολιτών, στηρίχθηκε από μη κυβερνητικές οργανώσεις, αγκαλιάστηκε από το Δήμο και θεσμοθετήθηκε από την κυβέρνηση.

Θεωρώ ότι θα είναι ένα πρότυπο για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούμε να προστατεύσουμε το θαλάσσιο περιβάλλον και σε άλλες νησιωτικές και παραθαλάσσιες περιοχές της πατρίδας μας, γι’ αυτό και αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία σε αυτή την πρωτοβουλία.

Όπως ξέρετε, έχουμε ήδη εξαγγείλει και θέσει σε δημόσια διαβούλευση -έχουμε ξεκινήσει δηλαδή το πρώτο στάδιο υλοποίησης- μία πολύ σημαντική, εμβληματική θα έλεγα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πρωτοβουλία: τη δημιουργία δύο νέων πολύ μεγάλων Θαλάσσιων Πάρκων, το ένα θα είναι στο νότιο Ιόνιο, το δεύτερο θα είναι στις νότιες Κυκλάδες, με απώτατο ανατολικό άκρο την Αμοργό αλλά και τις νήσους Κίναρο και Λέβιθα, που ουσιαστικά αποτελούν μέρος του ίδιου περιβαλλοντικού συγκροτήματος.

Τονίζω ότι αυτή η ζώνη προστασίας, η οποία αφορά την άσκηση κυριαρχίας της πατρίδας μας, αφορά δηλαδή τις περιοχές εντός των χωρικών μας υδάτων, είναι μία πρωτοβουλία περιβαλλοντική η οποία, κ. Επίτροπε, μας τοποθετεί στην πρώτη γραμμή των ευρωπαϊκών χωρών στα πλαίσια της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Είμαστε στην αρχή ακόμα αυτής της δράσης, έχουμε δουλειά να κάνουμε μαζί με τα αρμόδια Υπουργεία. Ο σκοπός μας είναι αυτές οι περιοχές προστασίας να μην είναι απλά περιοχές προστασίας οι οποίες θα μένουν στα χαρτιά, αλλά να υπάρχει ουσιαστική και αποτελεσματική περιφρούρηση όλων των δραστηριοτήτων, έτσι ώστε να μπορέσουμε σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα να δούμε και τα πολλά θετικά οφέλη από αυτές τις δράσεις.

Αυτό με πηγαίνει σε ένα θέμα το οποίο αναφέρατε και εσείς, που είναι ο τρόπος με τον οποίο βλέπουμε τη στήριξη και την ανάπτυξη ειδικά των μικρότερων νησιών μας. Αναφερθήκατε εκτενώς στην οικονομική δραστηριότητα και προφανώς η Αμοργός είναι ένα νησί με πολύ ιδιαίτερο χαρακτήρα, τον οποίο οφείλουμε με κάθε τρόπο να διαφυλάξουμε. Γι’ αυτό και αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία σε όλες τις δράσεις οργάνωσης του χώρου, ειδικά στην εκπόνηση του τοπικού πολεοδομικού σχεδίου.

Ο σκοπός μας και ο σκοπός της κυβέρνησης και η κατεύθυνση που έχουμε πάρει και από το Ανώτατο Δικαστήριο, το γνωρίζετε εξάλλου αυτό, είναι να περιορίσουμε, στο μέτρο του εφικτού και πάντα στα πλαίσια του νόμου, την εκτός σχεδίου δόμηση.

Αυτό σημαίνει ότι εγώ επί της αρχής -και θα το συζητήσουμε στη συνέχεια και με το Υπουργείο- είμαι θετικός στις επεκτάσεις των οικισμών. Είναι πολύ πιο λογικό, και αυτή είναι η πολιτική την οποία ακολουθώ σε όλα τα νησιά, να επεκτείνουμε λελογισμένα τους οικισμούς μας από το να οικοδομούμε διάσπαρτα στα νησιά μας, επιβαρύνοντας με αυτόν τον τρόπο το περιβάλλον. Άρα, σε αυτή την κατεύθυνση, στην οποία κινείστε και εσείς, εγώ επί της αρχής είμαι θετικός. Προφανώς, πρέπει να δούμε στη συνέχεια μαζί με το Υπουργείο τις λεπτομέρειες.

Το ίδιο αφορά και τους δρόμους, με απόλυτο σεβασμό σε δικαστικές υποθέσεις οι οποίες αυτή τη στιγμή μπορεί να βρίσκονται ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου. Δρόμοι καινούργιοι πρέπει να ανοίγουν μόνο αν υπάρχουν πολύ ειδικοί λόγοι και αυτό είναι κάτι το οποίο μπορούμε πάντα να το εξετάσουμε. Καταλαβαίνω ότι δεν μιλάμε για πολλά χιλιόμετρα, αλλά είναι, πάλι, κάτι το οποίο μπορούμε να το δούμε σε συνεργασία και με τις αρμόδιες αρχές. Σε κάθε περίπτωση, οι δρόμοι αυτοί θα πρέπει να εξυπηρετούν πραγματικά αγροτικές ανάγκες και να μην δίνουν δικαίωμα οικοδόμησης στο μέλλον. Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο το αναγνωρίζετε και εσείς.

Η προστασία του περιβάλλοντος, όμως, προφανώς σημαίνει και αντιμετώπιση εκκρεμοτήτων που έρχονται από το παρελθόν, σε σχέση με στερεά απόβλητα, σε σχέση με υγρά λύματα. Χαίρομαι γιατί και σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών δρομολογούνται αρκετές δράσεις σε αυτή την κατεύθυνση.

Να τονίσω και εγώ ότι η Αμοργός, σε σχέση με άλλα νησιά, συγκριτικά από εκεί που ξεκινήσαμε, είναι σίγουρα ωφελημένη από τα χρηματοδοτικά εργαλεία της κυβέρνησης, όχι μόνο από τους κεντρικούς αυτοτελείς πόρους αλλά και από τις υπόλοιπες χρηματοδοτήσεις οι οποίες έγιναν.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ακόμα εκκρεμότητες, αλλά σίγουρα η κυβέρνηση έχει δρομολογήσει μία σειρά από μικρά και μεσαία έργα, τα οποία νομίζω ότι σταδιακά αλλάζουν την ίδια την όψη του νησιού.

Και βέβαια, να τονίσω και να κάνω τη γέφυρα με αυτά τα οποία είπε ο κ. Επίτροπος, ότι προσδοκούμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να μπορέσουμε στα πλαίσια του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου να έχουμε και κάποια εξειδικευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, τα οποία να αφορούν ειδικά τη νησιωτικότητα και να μην περιορίζονται αυτά μόνο στα χρηματοδοτικά εργαλεία της Σύγκλισης, το ΕΣΠΑ δηλαδή, το οποίο προφανώς είναι σχεδιασμένο για να καλύπτει και άλλου είδους ανάγκες.

Διατρέχοντας την παρουσίαση, σας άκουγα, και αν σκεφτείτε ότι αντίστοιχα προβλήματα -το έλεγα στον Επίτροπο ο οποίος είναι από την Κύπρο-, αν σκεφτούμε λίγο από τις Βρυξέλλες τι σημαίνει ως κυβέρνηση να πρέπει να διαχειριζόμαστε όλα αυτά τα ζητήματα τα οποία θέσατε για παραπάνω από 110 κατοικημένα νησιά στην πατρίδα μας. Γιατί το κάθε νησί, ειδικά τα μικρά νησιά, αντιμετωπίζει τις δικές του ιδιαιτερότητες, θέλει τη δική του φροντίδα, τη δική του προσοχή. Και αυτό το οποίο για εμάς μπορεί να φαντάζει μικρό για εσάς είναι πολύ σημαντικό και επηρεάζει την καθημερινότητά σας.

Να πω δυο κουβέντες για τα ζητήματα της υγείας. Χαίρομαι γιατί υπάρχει αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης και στο κέντρο υγείας της Αμοργού, το οποίο όταν το δείτε ολοκληρωμένο θα αντιληφθείτε τη σημασία του, γιατί και θα επεκταθεί και θα είναι πλήρως εκσυγχρονισμένο. Όπου έχουμε δει τέτοιες δράσεις να δρομολογούνται υπάρχει πάντα μία πολύ θετική ανταπόκριση από την τοπική κοινωνία.

Αυτό, προφανώς, δεν ακυρώνει τη διαρκή προσπάθειά μας να φροντίζουμε οι δομές υγείας να είναι και καλά στελεχωμένες. Χαίρομαι γιατί δίνετε και εσείς συμπληρωματικά σημαντικά κίνητρα ως Δήμος Αμοργού. Στέκομαι ιδιαίτερα στο ζήτημα της στέγης, το οποίο αποτελεί, θα έλεγα, κρίσιμο αποτρεπτικό παράγοντα σε άλλα νησιά από το να μπορέσουμε να προσελκύσουμε όχι μόνο γιατρούς αλλά συνολικά κρατικούς λειτουργούς.

Εδώ φαίνεται ότι έχετε κάνει βήματα σε αυτή την κατεύθυνση, αλλά να ξέρετε ότι ασκώ μία διαρκή πίεση στο Υπουργείο Υγείας να κινηθούμε στο μάξιμουμ των δυνατοτήτων μας, προκειμένου να μπορούμε να στελεχώσουμε με μόνιμο ιατρικό προσωπικό τις βασικές ειδικότητες που χρειάζεται ένα νησί του μεγέθους της Αμοργού.

Θέλω και δημόσια να πω ότι θα ζητήσω από το Υπουργείο Υγείας και από το ΕΚΑΒ να επαναξιολογήσουν τα πρωτόκολλα διακομιδών, και διά θαλάσσης και από τον αέρα, για τα νησιά των Κυκλάδων. Καταλαβαίνω αυτό το οποίο λέτε. Θα δούμε τα συγκεκριμένα στοιχεία και προφανώς αν είναι πιο ωφέλιμο και κυρίως πιο χρήσιμο για τον ασθενή να γίνεται απευθείας διακομιδή στην Αθήνα και να μην περνάμε από το ενδιάμεσο στάδιο διακομιδής σε άλλο νοσοκομείο και αν αυτό είναι κάτι το οποίο μπορεί να γίνει, που νομίζω ότι υπό προϋποθέσεις μπορούμε να λύσουμε αυτό το πρόβλημα, να είστε σίγουρος ότι θα φροντίσουμε να το δρομολογήσουμε.

Κάποια θέματα ακόμα τα οποία τέθηκαν, στα οποία αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία. Το ξέρει καλά και ο Υπουργός, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος πρέπει να ολοκληρώσουμε όλες τις σημαντικές διασυνδέσεις των νησιών μας με το κεντρικό δίκτυο ηλεκτροδότησης. Αυτό αφορά και την Αμοργό, αλλά όχι μόνο. Δρομολογείται ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα, ύψους 5 δισεκατομμυρίων ευρώ, από τον ΑΔΜΗΕ, συνολικά για τα θέματα των διασυνδέσεων.

Είναι κρίσιμο για την ενεργειακή σας ασφάλεια, είναι κρίσιμο, όμως, ταυτόχρονα να μειώσουμε το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας για όλους, αλλά και για να μπορέσουμε να ξεφορτωθούμε ρυπογόνες μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες πια ανήκουν στο παρελθόν. Άρα, να ξέρετε ότι η κυβέρνηση στα ζητήματα των διασυνδέσεων δίνει απόλυτη προτεραιότητα και προφανώς αυτό είναι κάτι το οποίο αφορά και την Αμοργό.

Άκουσα ότι χρειάζεστε καινούργια πυροσβεστικά. Υπάρχει ένα μεγάλο πρόγραμμα ανανέωσης του συνολικού στόλου των πυροσβεστικών μας οχημάτων. Πιστεύω ότι μπορούμε να “χωρέσουμε” και την Αμοργό, καθώς έχετε δύο πυροσβεστικά. Θα μιλήσω με το Υπουργείο να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε σε αυτό το επίπεδο, γιατί προφανώς είστε ένα νησί το οποίο πρέπει να θέσει τα ζητήματα πολιτικής προστασίας σε πρώτη προτεραιότητα. Εξάλλου, δοκιμαστήκατε και εσείς από την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα στη Σαντορίνη.

Επιτρέψτε μου να πω δυο λόγια και για τα οικονομικά ζητήματα τα οποία θέσατε. Από του χρόνου και με ορίζοντα το 2027 όλοι οι κάτοικοι της Αμοργού θα πληρώνουν, καταρχάς, μειωμένο 50% ΕΝΦΙΑ του χρόνου και δεν θα πληρώνουν καθόλου ΕΝΦΙΑ από το 2027.

Αυτό είναι κάτι το οποίο δεν αφορά μόνο την Αμοργό, αφορά παραπάνω από 12.500 χωριά σε όλη τη χώρα, αφορά 650 χωριά στις Κυκλάδες. Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί. Μπορεί η επιβάρυνση να μην είναι πολύ μεγάλη αλλά σίγουρα είναι μία πρόσθετη ανακούφιση για τους ανθρώπους εκείνους οι οποίοι επιλέγουν μόνιμα να κατοικούν στα νησιά μας.

Για το ζήτημα του ΦΠΑ επιφυλάσσομαι με θετική διάθεση. Καταλαβαίνω απόλυτα αυτό το οποίο λέτε. Κάναμε ένα πρώτο βήμα ως προς τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ για τα πιο ακριτικά μας νησιά. Όμως, να ξέρετε ότι αυτό το οποίο θέτετε είναι σε πρώτη προτεραιότητα για εμένα και θα κάνετε λίγο υπομονή. Πιστεύω ότι όταν θα μπορέσουμε να βρούμε τον δημοσιονομικό χώρο, η αμέσως επόμενη προτεραιότητά μας για μείωση ΦΠΑ θα αφορά τα υπόλοιπα μικρά νησιά μας.

Οπότε, θα κάνετε λίγο υπομονή γι’ αυτό, αλλά να ξέρετε ότι στο ζήτημα αυτό δεν σας ξεχνούμε, γιατί έχουμε πια το νομικό πλαίσιο από την Ευρώπη να μπορούμε να το κάνουμε. Πρέπει να ζυγίσουμε τον δημοσιονομικό αντίκτυπο, αλλά σε κάθε περίπτωση θέλουμε να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση.

Να κλείσω ευχαριστώντας σας και πάλι για την πολύ ευγενική υποδοχή. Να πω ακόμα μία φορά ότι επιδιώκω πάντα να βρίσκομαι όσο το δυνατόν πιο συχνά εκτός Αθηνών και να μπορώ να συνομιλώ με τις τοπικές κοινωνίες για τα προβλήματά τους.

Οι αρμόδιοι Υπουργοί γνωρίζουν τη σημασία που δίνουμε στη διάσταση της περιφερειακής ανάπτυξης, αλλά για να μπορούμε να πετύχουμε μία σωστή στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης πρέπει πρώτα και πάνω απ’ όλα να έχουμε καλή γνώση των προβλημάτων. Σήμερα είχαμε εδώ Υπουργούς οι οποίοι είναι καθ’ ύλην αρμόδιοι. Νομίζω ότι έφυγαν με έναν συγκεκριμένο κατάλογο αιτημάτων, τα οποία και θα τα επεξεργαστούμε.

Και να χαιρετίσω, κλείνοντας, κάτι το οποίο νομίζω το ακούω από πολλούς Δημάρχους σε όλη τη χώρα: την πολύ καλή συνεργασία την οποία έχεις, Δήμαρχε, με το αρμόδιο Υπουργείο -είναι μαζί μας ο Υφυπουργός σήμερα, αλλά και με τον Υπουργό.

Είμαστε πάντα στη διάθεσή σας. Το ναι θα είναι ναι, το όχι θα είναι όχι. Έτσι μπορούμε να χτίσουμε ειλικρινείς σχέσεις εμπιστοσύνης. Αλλά πιστεύω ότι και για την Αμοργό το νερό έχει μπει στο αυλάκι.

Και μην υποτιμάτε -να κλείσω κάνοντας μία γέφυρα με την αυριανή εκδήλωση- το πόσο σημαντική προβολή θα έχει και εκτός Ελλάδος η δράση του “Αμοργοράματος”. Θα έχουμε μαζί μας αύριο πολύ σημαντικούς ανθρώπους από τον παγκόσμιο χώρο της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, οι οποίοι έχουν όλη τη διάθεση αυτή την πρωτοβουλία να την αναδείξουν.

Πριν από κάποιες δεκαετίες το νησί έγινε γνωστό από μια εμβληματική ταινία, το “Απέραντο Γαλάζιο”. Έχουμε την ευκαιρία να ξαναγίνει γνωστό και ως προορισμός -το τονίζω αυτό-, και ως προορισμός για επισκέπτες από την πρωτοβουλία του “Αμοργοράματος”, για την οποία χαίρομαι γιατί βλέπω ότι τη στηρίζει ολόκληρη η τοπική κοινωνία.

Σας ευχαριστώ πολύ».

Ο Δήμαρχος Αμοργού Ελευθέριος Καραΐσκος σημείωσε από την πλευρά του: «Κύριε Πρωθυπουργέ, με μεγάλη αγάπη, τιμή και υπερηφάνεια σας υποδεχόμαστε στο νησί μας.

Το νησί που έχει γεννήσει το “Αμοργόραμα”, αυτή την εξαιρετική πρωτοβουλία των αλιέων. Μία πρωτοβουλία που εσείς την αγκαλιάσατε, εσείς και το επιτελείο σας, τη στηρίξατε και τη θεσμοθετήσατε. Ένα μεγάλο ευχαριστώ από την Αμοργό γι’ αυτή σας την προσφορά.

Η παρουσία σας σήμερα εδώ έχει ένα εμβληματικό χαρακτήρα και για το νησί μας, αλλά γενικά για τη νησιωτικότητα, γιατί είναι μία πράξη στήριξης προς τα νησιά, προς τους νησιώτες.

Το “Αμοργόραμα”, όπως και όλες αυτές οι πρωτοβουλίες που ξεκινάνε από τις τοπικές κοινωνίες, και ειδικά τις μικρές τοπικές κοινωνίες, στηρίζονται στην αγάπη που έχουν οι νησιώτες για τον τόπο τους. Αυτό ακριβώς γίνεται και με το “Αμοργόραμα”.

Τον τόπο τον οποίον τον διακρίνει το φυσικό περιβάλλον, η φυσική ομορφιά, η σπάνια αρχιτεκτονική, όπως η σπάνια αρχιτεκτονική εδώ των παραδοσιακών οικισμών του νησιού μας, οι πλούσιες παραδόσεις και ο πολιτισμός και τα μνημεία τα οποία διαθέτουμε. Όλα αυτά τα οποία θέλουμε να διατηρήσουμε και να τα δώσουμε και σε επόμενες γενιές.

Ευχαριστούμε πάρα πολύ για την παρουσία σας, για το μήνυμα το οποίο περνάτε και, βέβαια, για την ανταπόκριση που είμαστε σίγουροι ότι θα έχουμε στην παρουσίαση που σας κάναμε με τα θέματα τα οποία αντιμετωπίζουμε στον Δήμο μας, γιατί είστε ένας άνθρωπος που δεν στέκεστε σε λόγια, αλλά προχωράτε σε πράξεις. Τέτοιους ανθρώπους θέλουμε κοντά μας, συνεργάτες, συνοδοιπόρους προκειμένου να δώσουμε το καλύτερο στην πατρίδα μας».