Ανδρέας Μαραθιάς

Ειδικότερα όσον αφορά τη διαδικασία το άρθρο 148 του Κανονισμού της Βουλής αναφέρει:

1. Mετά την oλoκλήρωση της έρευνας η επιτρoπή αξιoλoγεί τις απoδείξεις πoυ συνέλεξε και συντάσσει αιτιoλoγημένo πόρισμα, στo oπoίo καταχωρίζoνται και oι γνώμες της τυχόν μειoψηφίας.
 2. Mέσα στην πρoθεσμία πoυ oρίζει η απόφαση για τη σύσταση της εξεταστικής επιτρoπής ή για την τυχόν παράτασή της τo πόρισμα της επιτρoπής μαζί με τις απoδείξεις υπoβάλλεται στην Oλoμέλεια της Boυλής, ανακoινώνεται και καταχωρίζεται στα Πρακτικά.
 3. Mε πρόταση τoυ ενός πέμπτoυ (1/5) τoυ συνόλoυ των Boυλευτών, τo πόρισμα της εξεταστικής επιτρoπής εγγράφεται στην ημερήσια διάταξη για συζήτηση. (…σ.σ. στην Ολομέλεια χωρίς διεξαγωγή ψηφοφορία για τη λήψη απόφασης).

Η σημερινή τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής αναμένεται να διεξαχθεί σε πολύ υψηλούς τόνους, εξαιτίας σύμφωνα πληροφορίες της κριτικής της μειοψηφίας, δηλαδή των κομμάτων της αντιπολίτευσης και ιδίως της  προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωής Κωνσταντοπούλου, καθώς το κόμμα της δεν κατέθεσε πόρισμα, δηλώνοντας ότι “Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν κλείνει, όσο και αν προσπαθούν να το κλείσουν”.

Ειδικότερα όπως τόνισε χθες στο Περιστύλιο της Βουλής “Παρακολουθούμε άλλη μία επιχείρηση συγκάλυψης ενός μείζονος σκανδάλου, του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, του εγκλήματος του ΟΠΕΚΕΠΕ, στο οποίο έχει ευθεία μείζονα εμπλοκή ο ίδιος ο Πρωθυπουργός. Μονή διπλή η κυβέρνηση έχει πέσει να μπαζώσει την υπόθεση και να την κλείσει. Η Πλεύση Ελευθερίας δεν θα συμπράξει σε αυτή την επιχείρηση, αλλά θα παλέψουμε μέχρι και την τελευταία στιγμή, και η τελευταία στιγμή δεν είναι μόνον αύριο, για να συνεχιστεί η διερεύνηση της Εξεταστικής Επιτροπής και κυρίως για να καθίσουν στο σκαμνί όλοι εκείνοι που ενέχονται σε οικονομικά εγκλήματα σε βάρος του Δημοσίου, όλοι εκείνοι που εμπλέκονται στην εγκληματική οργάνωση την οποία δείχνουν οι Ευρωπαίες Εισαγγελείς με το διαβιβαστικό τους έγγραφο.”.

Και επισήμανε “Είναι σαφές ότι υπάρχει μείζων ποινική ευθύνη Βορίδη, Αυγενάκη, κυρίως όμως είναι σαφές ότι υπάρχει μείζων ποινική ευθύνη Μητσοτάκη. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ λοιπόν δεν κλείνει, όσο και αν προσπαθούν να το κλείσουν, και για εμάς θα παραμείνει ορθάνοιχτο” και προειδοποίησε “Να είναι λοιπόν σίγουροι οι εμπλεκόμενοι ότι εμείς δεν πρόκειται να συναινέσουμε ούτε και να συμπράξουμε σε μια κακοστημένη παράσταση κλεισίματος εργασιών της Επιτροπής. Θα εμείνουμε και θα επιμείνουμε μέχρι τέλους για τη συνέχιση των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής και για τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής. Τα αδικήματα δεν εμπίπτουν στον Νόμο περί Ευθύνης Υπουργών και επομένως να μην βαυκαλίζονται ότι γλίτωσαν.”

Να σημειωθεί ότι και ο πρόεδρος της Νίκης, Δημήτρης Νατσιός, περιγράφοντας τη γνώμη του κόμματος, δήλωσε ότι “Η Εξεταστική για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως είχε προβλέψει η ΝΙΚΗ, εξελίχθηκε σε μια κακή θεατρική παράσταση” και συμπλήρωσε “Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αποδεικνύει ότι η διαφθορά δεν ήταν μια αστοχία του συστήματος, αλλά ο τρόπος λειτουργίας του. Μια οργανωμένη εγκληματική οργάνωση υπό την απόλυτη ανοχή και πιθανολογούμενη συνενοχή της Κυβέρνησης, που λήστεψε τα ευρωπαϊκά και εθνικά κονδύλια. Ο κ. Μητσοτάκης γνώριζε τις παθογένειες του ΟΠΕΚΕΠΕ και όχι μόνο δεν έκανε τίποτα για να τις αντιμετωπίσει, αλλά, όπως αποδείχθηκε, στενοί  κομματικοί συνεργάτες του ασκούσαν επιρροή στην επιλεκτική διαχείριση και διανομή των ευρωπαϊκών κονδυλίων.”.

“Έξι χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ δεν δικαιολογούν επίκληση παθογενειών του παρελθόντος, αλλά καταδεικνύουν θεσμική ανεπάρκεια, πολιτική διαφθορά και άμεση κυβερνητική ευθύνη. Η Κυβέρνηση είναι ηθικά και νομικά υπόλογη για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ” επισήμανε.

Να σημειωθεί ότι ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά και ΚΚΕ μιλούν για βαρύτατες ευθύνες για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ στους πρώην υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης, Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη,, θεωρώντας επιβεβλημένη τη σύσταση προανακριτικής  επιτροπής. Μάλιστα η εισηγήτρια του κόμματος στην Εξεταστική, Μιλένα Αποστολάκη, τόνισε ότι η μέχρι τώρα διαδικασία όχι μόνο δεν αποδυνάμωσε τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, αλλά, αντιθέτως, ενίσχυσε τις ενδείξεις για την ανάγκη διερεύνησης ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών των πρώην υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης, κ. Βορίδη και Αυγενάκη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά, “θεωρούν ότι το “γαλάζιο” σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που ξεκίνησε επί θητείας του κ. Βορίδη και συνεχίζεται αδιάλειπτα μέχρι και σήμερα επί θητείας του κ. Τσιάρα, συνιστά σοβαρό πλήγμα στη νομιμότητα, στη διαχείριση δημόσιου χρήματος και στη σχέση Κράτους-αγροτικού κόσμου. Κρίνουν ότι η έρευνα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν ολοκληρώθηκε, όπως όφειλε, ότι το σκάνδαλο παραμένει ανοιχτό και ότι απαιτείται επιπλέον διερεύνηση στο πλαίσιο ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής για διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης”. Και σημειώνουν  πως “η στρατηγική αυτή υπονομεύει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, μετατρέποντας το κοινοβουλευτικό όργανο σε μέσο προστασίας των ισχυρών, αντί για εργαλείο πλήρους ελέγχου και αποκατάστασης της δικαιοσύνης και περιορίζει την ικανότητα της Βουλής να επιτελέσει τον θεσμικό της ρόλο, ως φορέας πλήρους ελέγχου και διαφάνειας”.

Το ΚΚΕ από την πλευρά του ζητά τη συνέχιση των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ σήμερα αναμένεται να παρουσιάσει και το πόρισμα του, κατηγορώντας την πλειοψηφία της ΝΔ για συνειδητή πολιτική απόφαση να αποφύγει τη διερεύνηση ποινικών ευθυνών υπουργών της.

Τη ίδια ώρα η πλειοψηφία της ΝΔ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι για τον Μάκη Βορίδη “αποδείχθηκε ότι ουδέποτε παρενέβη στη διεξαγωγή των ελέγχων, ούτε επεδίωξε να αναμειχθεί με ελέγχους ή αποδεσμεύσεις  συγκεκριμένων ΑΦΜ” και για τον Λευτέρη Αυγενάκη “δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί  αδίκημα συνέργειας ή/και ηθικής αυτουργίας σε απιστία” βάζοντας στο κάδρο τνω ευθυνών και τις κυβερνήσεις ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, λεγοντας ότι “Η περίοδος διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ συνδέεται με σοβαρές ευθύνες ως προς την ορθή εφαρμογή της λεγόμενης “τεχνικής λύσης” και παράλληλα ότι “αναδείχθηκαν φαινόμενα που παραπέμπουν σε πελατειακές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων προσώπων που συνδέονται και με το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής και τον πρόεδρό του, κ. Νίκο Ανδρουλάκη, όπως οι κουμπάροι του από την Κρήτη.”.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το τελικό πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ δεν πρόκειται να διαφέρει από την αρχική εκτίμηση των ερευνητών πως τα έλαια σιλικόνης των μετασχηματιστών στις μηχανές της εμπορικής αμαξοστοιχίας δεν εξηγούν τη φωτιά που ενδεχομένως ευθύνεται για τον θάνατο 5 ατόμων από τα 57 θύματα του δυστυχήματος.

Σε αυτό καταλήγουν άλλωστε τα ευρωπαϊκά ερευνητικά κέντρα που έκαναν αναλύσεις.

Εν αναμονή και του πορίσματος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, που και αυτό θα απαντάει στο ερώτημα αν τα έλαια σιλικόνης είναι ικανά να προκαλέσουν την πυρόσφαιρα που δημιουργήθηκε μετά τη σύγκρουση, και το οποίο έχει καθυστερήσει, η επιτροπή φέρεται να απευθύνθηκε και σε άλλο ένα ανώτατο ερευνητικό ίδρυμα της χώρας για σχετική γνωμοδότηση, η οποία θα συμπεριληφθεί στο τελικό πόρισμα.

Επιπλέον, σύμφωνα με πληροφορίες, προκειμένου να μην υπάρχει περιθώριο αμφισβήτησης της διαδικασίας διερεύνησης, ο Εθνικός Οργανισμός σκοπεύει να απευθυνθεί και στο Πανεπιστήμιο της Λωζάννης, το πλέον αρμόδιο ερευνητικό κέντρο στην Ευρώπη για το ζήτημα της πυρόσφαιρας.

Αν τελικά υπάρξει «πόρισμα της Λωζάννης», αναμένεται να δημοσιευθεί μετά το πέρας εξαμήνου, όσο δηλαδή θα διαρκέσει μια διεξοδική και κοστοβόρος διαδικασία ανάλυσης των αιτιών πρόκλησης της φωτιάς.

Η μέχρι τώρα διερεύνηση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ βασίστηκε στα μόνα στοιχεία που είχε στη διάθεσή του ο Οργανισμός: Τα βίντεο από τη στιγμή της σύγκρουσης που προέρχονται από τρεις διαφορετικές κάμερες κοντά στο σημείο του δυστυχήματος και τη δειγματοληψία από το σημείο της σύγκρουσης που έλαβε χώρα 29 ημέρες μετά το δυστύχημα και σύμφωνα με την έκθεση του Χημείου του Κράτους κατέληγε στην ύπαρξη εύφλεκτων χημικών διαλυτών (ξυλόλιο).

Όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ με αυτά τα στοιχεία και κυρίως αξιοποιώντας τα βίντεο, η τριμελής επιτροπή των ερευνητών που απαρτίζεται από δύο ανώτερα στελέχη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων (ERA) και έναν πρώην ελεγκτή της ελληνικής Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), απευθύνθηκε σε σειρά ερευνητικών κέντρων (Πανεπιστήμιο Πίζας, Ινστιτούτο Σουηδίας, Πανεπιστήμιο Γάνδης) προκειμένου να διερευνηθεί το είδος του υλικού που προκάλεσε τη φωτιά.

Παραμένει η αρχική εκτίμηση των ερευνητών ότι τα έλαια σιλικόνης των μετασχηματιστών δεν εξηγούν τη φωτιά και εντοπίζονται «αντικρουόμενα στοιχεία»

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» πριν από τη δημοσίευση του πορίσματος την ερχόμενη Πέμπτη, αναμένεται να ολοκληρωθεί και η έκθεση της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών (ΔΕΕ) της Αστυνομίας, η οποία κατάσχεσε τους σκληρούς δίσκους και τους υπολογιστές της «Interstar Security» για να διαπιστώσει την προέλευση του νέου βιντεοληπτικού υλικού. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως οι επανειλημμένες εγγραφές και διαγραφές αρχείων από τους σκληρούς δίσκους της εταιρείας τα τελευταία δύο χρόνια εμποδίζουν την πιστοποίηση γνησιότητας του υλικού σε ποσοστό 100%.

Πάντως, παρότι η δημόσια συζήτηση έχει μετατοπιστεί στο είδος του φορτίου της εμπορικής αμαξοστοιχίας, οι ερευνητές του ΕΟΔΑΣΑΑΜ αναμένεται να παρουσιάσουν σε περίπου 200 σελίδες τι συνέβαινε στον ελληνικό σιδηρόδρομο το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου, και να αναδείξουν τους συνολικούς παράγοντες που οδήγησαν με αιτιώδη συνάφεια στο δυστύχημα, καταλήγοντας σε περίπου 15 συστάσεις ασφαλείας προς όλους τους αρμόδιους φορείς για τον σιδηρόδρομο, ανάμεσά τους και το υπουργείο Μεταφορών.

Στο πόρισμα το δυστύχημα αναλύεται πολυεπίπεδα, όχι μόνο ως μια σύμπτωση ανθρώπινων λαθών, αλλά ως αποτέλεσμα διαχρονικών κενών του συστήματος. Είναι χαρακτηριστικό πως πολλά από όσα δεν λειτουργούσαν το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου φαίνεται να συνεχίζουν να βρίσκονται εκτός λειτουργίας. Σε ξεχωριστό κεφάλαιο θα αναφέρονται οι ενέργειες που έχουν γίνει για τη βελτίωση του σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας. Ειδικότερα, ενώ η τηλεδιοίκηση παρουσιάζει νέες καθυστερήσεις μετά την κακοκαιρία «Daniel», σε επίπεδο εκσυγχρονισμού του συστήματος φαίνεται να έχουν τοποθετηθεί ενισχυτές σήματος των ασύρματων επικοινωνιών σε τούνελ, και κάμερες, ενώ έχει ξεκινήσει η επίσης καθυστερημένη τοποθέτηση συστήματος GSMR –η ασφαλής πλατφόρμα επικοινωνίας μηχανοδηγών και ελεγκτών σταθμών– που ίσως έχει ολοκληρωθεί περί τα τέλη Μαρτίου.

Εκτός από τις αιτίες του δυστυχήματος, το πόρισμα θα αναφέρεται και στη διαχείριση του τόπου της σύγκρουσης, η οποία δεν έγινε βάσει κάποιου πρωτοκόλλου και οδήγησε σε λάθη και απώλεια κρίσιμων στοιχείων. Ο ίδιος ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ δεν βρέθηκε στο σημείο, καθώς δεν ήταν στελεχωμένος εκείνη την περίοδο, ενώ συνάντησε δυσκολίες κατά την εκκίνηση της διερεύνησης καθώς οι αρμόδιοι φορείς δεν τον γνώριζαν, παρότι είναι ο πλέον αρμόδιος οργανισμός για τη διερεύνηση σιδηροδρομικών δυστυχημάτων. O ΕΟΔΑΣΑΑΜ συστάθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2023 και ξεκίνησε τη διερεύνηση του δυστυχήματος επισήμως στις 15/3/24.

Το πόρισμα περιλαμβάνει και το ανθρώπινο βίωμα των επιζώντων της τραγωδίας. Περισσότεροι από 80 επιβάτες απάντησαν σε ερωτηματολόγιο που συνέταξε μέλος της επιτροπής, για τη βοήθεια που έλαβαν από την πολιτεία ως προς τη διαχείριση του τραύματος, και για πολλά άλλα ζητήματα. Οι απαντήσεις τους θα ενσωματωθούν στο πόρισμα με στόχο την πλήρη ανάλυση όλων των πτυχών, τόσο πριν από το δυστύχημα όσο και μετά.