Με τίτλο «Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας – Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες – Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας», το νομοσχέδιο εισάγει μεταρρυθμίσεις που εστιάζουν στον εκσυγχρονισμό της φαρμακευτικής δαπάνης και την ενσωμάτωση υψηλής τεχνολογίας στο ΕΣΥ.

Ταμείο Καινοτομίας: Ταχύτερη πρόσβαση σε θεραπείες αιχμής

Η σημαντικότερη τομή του νομοσχεδίου είναι η θεσμοθέτηση του Ταμείου Καινοτομίας. Πρόκειται για μια διακριτή κατηγορία φαρμακευτικής δαπάνης που στοχεύει στην υπέρβαση των γραφειοκρατικών και οικονομικών εμποδίων που συχνά καθυστερούν την εισαγωγή νέων φαρμάκων στην ελληνική αγορά.

Μέσω του Ταμείου, επιδιώκεται:

• Η άμεση ένταξη καινοτόμων φαρμακευτικών σκευασμάτων που δεν κυκλοφορούν ευρέως στη χώρα.
• Η ενίσχυση της επάρκειας της αγοράς, με αυστηρότερο έλεγχο στους Κατόχους Άδειας Κυκλοφορίας για τη διασφάλιση αποθεμάτων σε περιπτώσεις ελλείψεων.
• Ο εξορθολογισμός της δαπάνης μέσω της διαφάνειας στις διαδικασίες αποζημίωσης.

Ψηφιακός μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη

Το Υπουργείο Υγείας ποντάρει ισχυρά στα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία για την αναβάθμιση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (Σ.Η.Π.). Το νομοσχέδιο προωθεί την ανάπτυξη συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) που θα βοηθήσουν στη λήψη κλινικών αποφάσεων και στον αποτελεσματικότερο έλεγχο των συνταγογραφήσεων.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη δημιουργία μιας νέας ηλεκτρονικής εφαρμογής αποκλειστικά για ογκολογικούς και αιματολογικούς ασθενείς. Η εφαρμογή αυτή θα επιτρέπει στους ασθενείς να καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τα συμπτώματά τους και τις παραμέτρους της υγείας τους, προσφέροντας στους θεράποντες ιατρούς μια πλήρη και συνεχή εικόνα της κατάστασής τους.

Προστασία ανηλίκων και νοσοκομειακή αναδιοργάνωση

Το σχέδιο νόμου επεκτείνεται και σε κοινωνικά ζητήματα αιχμής, συμπληρώνοντας το θεσμικό πλαίσιο για τα προϊόντα καπνού και κάνναβης, με αυστηρές διατάξεις για την προστασία των ανηλίκων. Παράλληλα, περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων, στοχεύοντας στη βελτίωση της διοικητικής τους αποτελεσματικότητας και της καθημερινότητας του προσωπικού και των πολιτών.

Άδωνις Γεωργιάδης: «Ένα δίκαιο και αποτελεσματικό σύστημα για όλους»

Σε δήλωσή του, ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, υπογράμμισε την πολιτική σημασία της παρέμβασης: «Με το παρόν νομοσχέδιο κάνουμε ένα αποφασιστικό βήμα για τη δημιουργία ενός πιο σύγχρονου και δίκαιου συστήματος υγείας. Για πρώτη φορά, οι Έλληνες ασθενείς θα έχουν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες χωρίς τις καθυστερήσεις του παρελθόντος. Στόχος μας είναι ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας που θα αξιοποιεί την τεχνολογία και θα εγγυάται την ασφάλεια και την καθολική πρόσβαση για κάθε πολίτη».

Περισσότερες πληροφορίες για το Νομοσχέδιο: στον επίσημο ιστότοπο της Βουλής των Ελλήνων: Σύνδεσμος Νομοσχεδίου (https://www.hellenicparliament.gr/Nomothetiko-Ergo/Anazitisi-Nomothetikou-Ergou?law_id=cf7398d9-168a-4134-85e4-b4420006f9f9 )

Ρούλα Σκουρογιάννη

Ειδικότερα, με το βλέμμα στραμμένο στη φαρμακευτική καινοτομία και την πρόκληση της βιωσιμότητας των συστημάτων υγείας, το 2ο SΦΕΕ Summit, με γενικό τίτλο “Delivering Value in an Evolving Landscape”,  είχε ως κεντρικό θέμα της ενότητας «Χτίζοντας ένα Βιώσιμο Φαρμακευτικό Μέλλον με Επίκεντρο τον Ασθενή» το πώς θα εξασφαλιστεί η πρόσβαση των πολιτών στα νέα φάρμακα, χωρίς να εκτροχιαστεί η φαρμακευτική δαπάνη.

Η Υγεία αλλάζει, αλλά ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό;

Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, προανήγγειλε την έναρξη λειτουργίας του Ταμείου Καινοτομίας για φάρμακα εντός του 2025, ενός μηχανισμού προσωρινής αποζημίωσης νέων θεραπειών που στοχεύει να γεφυρώσει το σημερινό χάσμα μεταξύ έγκρισης και διάθεσης των καινοτόμων σκευασμάτων.

«Η Ελλάδα γύρισε σελίδα, αλλά η χρηματοδότηση παραμένει πρόκληση»

Ο κ. Γεωργιάδης αναγνώρισε ότι η Ελλάδα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης «πάγωσε» τη φαρμακευτική δαπάνη, όμως -όπως σημείωσε- από το 2022 έχει ξεκινήσει σταδιακή αύξηση της χρηματοδότησης, κάτι που θα αποτυπωθεί καλύτερα το 2025, με μείωση των επιστροφών (clawback) που επιβαρύνουν τις φαρμακευτικές εταιρείες.

Επισήμανε ότι η μείωση του clawback αποτελεί βασικό στόχο της κυβέρνησης, ο οποίος μπορεί να υποστηριχθεί μέσω ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και νέων τεχνολογιών ελέγχου της δαπάνης. Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι η πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες παραμένει δύσκολη υπόθεση, λόγω των εμποδίων που εγείρει το δημοσιονομικό πλαίσιο.

Η φαρμακοβιομηχανία ζητά σαφές πλάνο, όχι μόνο υποσχέσεις

Από την πλευρά της φαρμακοβιομηχανίας, ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, ήταν σαφής: η προσπάθεια βελτίωσης της χρηματοδότησης δεν είναι αρκετή και τα μέχρι τώρα μέτρα δεν έχουν αποδώσει. Έθεσε, μάλιστα, το πρόβλημα με αριθμούς:

«Για να περιοριστεί το clawback στο 51% της αξίας των φαρμάκων, χρειάζονται 400 εκατ. ευρώ επιπλέον, ενώ για να φτάσουμε στα επίπεδα του 2020 (40%) απαιτούνται 800 εκατ. ευρώ».

Τόνισε πως χωρίς προβλεψιμότητα και προγραμματισμό, δεν μπορεί να προχωρήσει το επενδυτικό πλάνο της φαρμακευτικής αγοράς, ενώ η αβεβαιότητα υπονομεύει την είσοδο νέων φαρμάκων.

Το κόστος της αδράνειας: Καινοτομία που καθυστερεί, ασθενείς που περιμένουν

Η Αντιπρόεδρος του ΣΦΕΕ και CEO της AstraZeneca Ελλάδας & Κύπρου, Έλενα Χουλιάρα, ανέδειξε τον αυξανόμενο χρόνο αναμονής για την έγκριση και κυκλοφορία των καινοτόμων φαρμάκων στην Ελλάδα, τονίζοντας πως: «Η διαθεσιμότητα νέων θεραπειών περιορίζεται συνεχώς, ενώ το χάσμα μεταξύ των αναγκών των ασθενών και των διαθέσιμων πόρων μεγαλώνει επικίνδυνα».

Αντίστοιχα, η κ. Antonella Levante της IQVIA εστίασε στην ποιότητα ζωής των ασθενών και την ανάγκη έγκαιρης πρόσβασης στις θεραπείες, επισημαίνοντας πως η ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας, οι κλινικές μελέτες και οι νεοφυείς επιχειρήσεις υγείας μπορούν να αποτελέσουν εργαλεία ενίσχυσης της καινοτομίας και βιωσιμότητας των συστημάτων.

Καινοτομία με αξία, αλλά χωρίς πρόσβαση;

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η τοποθέτηση του Richard Robinson, Εκτελεστικού Διευθυντή & Επικεφαλής Πολιτικής & Κυβερνητικών Υποθέσεων Ευρώπης για την Bristol Myers Squibb, ο οποίος ανέφερε ότι φέτος οι κλινικές μελέτες στην Ελλάδα παρουσίασαν θετικά αποτελέσματα, όμως το μεγάλο «καμπανάκι» παραμένει η πρόσβαση των ασθενών στα καινοτόμα φάρμακα. «Χρειάζεται ενίσχυση της χρηματοδότησης για να μετατραπεί η καινοτομία σε πραγματικό όφελος για τους ασθενείς», δήλωσε.

Οι ασθενείς ζητούν το αυτονόητο: Πρόσβαση τη στιγμή που τη χρειάζονται

Στο επίκεντρο της συζήτησης δεν έλειψε και η φωνή των ίδιων των ασθενών. Η Πρόεδρος του Συλλόγου Ασθενών Ελλάδας, Ραφαέλα Βακουφτσή, υπογράμμισε με απλό αλλά ουσιώδη τρόπο πως: «Το φάρμακο πρέπει να φτάνει στον ασθενή την ώρα που το χρειάζεται και να είναι άμεσα διαθέσιμο. Δεν υπάρχει χρόνος για καθυστερήσεις».

Οικονομία, πολιτική και υγεία: Ώρα για τολμηρές αποφάσεις

Η συνολική εικόνα που ανέδειξε το φετινό SΦΕΕ Summit είναι σαφής: η φαρμακευτική καινοτομία εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς, όμως η πολιτική και χρηματοδοτική υποστήριξή της παραμένει ασταθής, αργή και πολλές φορές ανεπαρκής.

Το Ταμείο Καινοτομίας αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως δεν αρκεί από μόνο του. Χρειάζεται γενναία επανεκτίμηση της φαρμακευτικής πολιτικής, θεσμική σταθερότητα και σαφή στρατηγική για το πώς η Ελλάδα θα εξασφαλίσει ισότιμη πρόσβαση στην πρόοδο για όλους τους πολίτες. Διότι, όπως προειδοποίησαν οι ειδικοί, χωρίς βιώσιμη χρηματοδότηση, δεν υπάρχει καινοτομία και χωρίς καινοτομία, δεν υπάρχει μέλλον για την Υγεία.