Αντικείμενο  του προγράμματος, το οποίο ξεκίνησε το 2023, ήταν η τεκμηρίωση, προστασία και ανάδειξη των ταφικών μνημείων τα οποία έχουν χαρακτηριστεί  ως ιστορικά διατηρητέα τμήματα του κοιμητηρίου. Στο πρόγραμμα  εκτελέστηκε η  ολοκληρωμένη καταγραφή και τεκμηρίωση των μνημείων, μέσω της γεωμετρικής αποτύπωσης τους, της αξιολόγησης της κατάστασης διατήρησής τους και της διατύπωσης προδιαγραφών για  τη συνέχιση της χρήσης τους, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία του μνημειακού συνόλου. Κεντρική στόχευση του προγράμματος είναι η ήπια και διακριτική αναβάθμιση των κοιμητηρίων, ανάδειξη της ιδιαίτερης ταυτότητας του χώρου τους, μέσω της αποκατάστασης της αναγνωσιμότητας της δομής τους και της ενίσχυσης της λειτουργικότητας τους  για τον επισκέπτη, με απόλυτο σεβασμό στην ιστορική μνήμη και στην αρχιτεκτονική  φυσιογνωμία τους.

Η πρόταση ακολουθεί τις αρχές του «μνημειακού μινιμαλισμού», όπου οι νέες κατασκευές δεν θα  «ανταγωνίζονται» τα ιστορικά στοιχεία στη μορφολογία τους.

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Το παλαιότερο τμήμα του κοιμητηρίου του Αγίου Γεωργίου, έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο, καθώς αποτελεί μοναδικό δείγμα ταφικής αρχιτεκτονικής και γλυπτικής τέχνης του 19ου αι. στον ελλαδικό χώρο, ενώ, παράλληλα, αποτυπώνει τις ιστορικές, κοινωνικές και πολιτιστικές δομές της Ερμούπολης, την περίοδο της οικονομικής ακμής της. Στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος Υπουργείου Πολιτισμού και Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, η επί τόπου έρευνα στο κοιμητήριο και στο αστικό περιβάλλον της Ερμούπολης επέτρεψε την πρωτογενή καταγραφή της παθολογίας των μνημείων και της υπάρχουσας κατάστασης, επί της οποίας στηρίζεται το στρατηγικό σχέδιο  του Υπουργείου Πολιτισμού για την αποκατάσταση του κοιμητηρίου. Η αρχιτεκτονική πρόταση δεν επιχειρεί να μεταμορφώσει το κοιμητήριο, αλλά να το αποκαλύψει, να το προστατεύσει, να το αναδείξει. Ο στόχος μας είναι με ήπιες, στοχευμένες επεμβάσεις και σύγχρονα σχεδιαστικά εργαλεία, να επανέλθει στην καθημερινότητα η μνημειακή και ιστορική ταυτότητα του κοιμητηρίου, καθιστώντας το έναν ανοιχτό τόπο μνήμης, πολιτισμού και ήρεμης περιήγησης για τον επισκέπτη και τον κάτοικο της Ερμούπολης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το βρετανικό κοιμητήριο με τους  στρατιωτικούς  τάφους της Κοινοπολιτείας, όπως  και το καθολικό κοιμητήριο της Παναγίας του Καρμήλου καθώς συνθέτουν ένα ενιαίο πολιτιστικό σύνολο ιδιαίτερης ιστορικής και αρχιτεκτονικής σημασίας».

Στο πλαίσιο του προγράμματος πραγματοποιήθηκε συστηματική διάγνωση των δομικών, αρχιτεκτονικών και καλλιτεχνικών προβλημάτων διατήρησης και η αξιολόγηση εφικτών επεμβάσεων αποκατάστασης και ανάδειξης. Τα προβλήματα καταγράφηκαν συνολικά, αλλά και για κάθε μνημείο χωριστά. Στα μαυσωλεία διαπιστώνονται θραύσεις, ενώ στις επιτύμβιες πλάκες  υπάρχουν νεότερες επεμβάσεις. Για την αντιμετώπισή τους προτείνεται ήπια συντήρηση  έως και στοχευμένη αποκατάσταση,  με σύγχρονες τεχνικές και συμβατά υλικά με τα αυθεντικά στοιχεία των μνημείων. Στο στρατηγικό σχέδιο προστασίας και ανάδειξης του κοιμητηρίου του Αγίου Γεωργίου αναπτύσσονται πέντε κατευθύνσεις:

1. Προστασία και συντήρηση των ταφικών μνημείων και του περιβάλλοντος χώρου τους, από δομοστατική, λειτουργική, πλαστική και αρχιτεκτονική άποψη, στο ευρύτερο πλαίσιο  της ανάδειξής τους.

2. Επαναπροσδιορισμός του χαρακτηρισμού του κοιμητηρίου του Αγίου Γεωργίου. Επέκταση της προστασίας και στα γειτονικά κοιμητήρια, το βρετανικό και το καθολικό της Παναγίας του Καρμήλου που ιδρύθηκε στα μέσα του 19ου αι. Είναι το μεγαλύτερο από τα έξι καθολικά κοιμητήρια της Σύρου περιλαμβάνοντας σημαντικά ταφικά μνημεία, με καλλιτεχνική και ιστορική αξία. Οι παλαιότερες επιτύμβιες στήλες, στον τάφο της Τερέζας Carbone και του προξένου της Γαλλίας στη Σύρο, Pierre Alis Augustin Guerin, είναι του 1857. Η συνύπαρξή του με το ορθόδοξο κοιμητήριο αναδεικνύει τη θρησκευτική πολυμορφία της Ερμούπολης. Κοντά βρίσκεται και το βρετανικό κοιμητήριο, που  δημιουργήθηκε- βάσει των  σχεδίων του αρχιτέκτονα Sir John James Burnet- την περίοδο της οικονομικής και εμπορικής της ανάπτυξης, τον 19ο αι. λόγω της  πολυπληθούς παρουσίας Βρετανών, στην Ερμούπολη. Περιλαμβάνει πολιτικό τμήμα που ιδρύθηκε το 1921  αλλά και στρατιωτικό της Κοινοπολιτείας, για την απόδοση τιμής  στους νεκρούς του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

3. Εκπόνηση μελετών για μεμονωμένα ταφικά μνημεία και σύνολα από την οπτική της ιστορίας της τέχνης, της αρχιτεκτονικής, της κοινωνικής, ιστορικής και πολιτιστικής διάστασης.

4. Ένταξη του κοιμητηρίου στον χάρτη της Ερμούπολης, ως πολιτιστικός προορισμός. 

5. Ανάδειξη των σχέσεων του κοιμητηρίου του Αγίου Γεωργίου με την πόλη, και ιδιαίτερα με την εκκλησία του Αγίου Νικολάου και τα Βαπόρια.

Η αρχιτεκτονική πρόταση βασίζεται στις -διεθνώς- αναγνωρισμένες αρχές συντήρησης και ανάδειξης μνημειακών χώρων, αντλώντας  παραδείγματα καλών πρακτικών από ευρωπαϊκά εμβληματικά νεκροταφεία. Η πρόταση ανάδειξης του κοιμητηρίου περιλαμβάνει  τρεις διακριτούς τομείς, καθένας εκ των οποίων διαθέτει ιδιαίτερα τυπολογικά, μορφολογικά και ιστορικά χαρακτηριστικά, τα οποία αναδεικνύονται με στοχευμένες ήπιες επεμβάσεις. Ο χώρος εισόδου διαμορφώνεται ως υπαίθριος εκθεσιακός χώρος, όπου επανεντάσσονται ιστορικές επιτύμβιες πλάκες και λιθανάγλυφα. Οι τοίχοι λειτουργούν ως εκθεσιακές επιφάνειες και τοποθετούνται ενημερωτικές πινακίδες για την ιστορία και τη δομή του χώρου. Σχεδιάζεται διακριτικός αρχιτεκτονικός φωτισμός με στόχο την ανάδειξη των μνημείων και τη διατήρηση της ατμόσφαιρας μνήμης και περισυλλογής.

Η υπόθεση ήρθε στο φως όταν αστυνομικοί παρατήρησαν κρανία και οστά στο πίσω κάθισμα αυτοκινήτου κοντά σε εγκαταλελειμμένο κοιμητήριο στα περίχωρα της Φιλαδέλφεια.

Το εύρημα οδήγησε σε έφοδο σε υπόγειο χώρο, όπου, όπως αναφέρουν οι αρχές, βρέθηκαν ανθρώπινα λείψανα που είχαν συγκεντρωθεί συστηματικά.

Έρευνα μηνών και δεκάδες βανδαλισμένοι τάφοι

Η σύλληψη πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης και ολοκλήρωσε έρευνα που διήρκεσε περίπου έναν μήνα, έπειτα από αλλεπάλληλες διαρρήξεις στο Mount Moriah Cemetery. Από τις αρχές Νοεμβρίου, τουλάχιστον 26 μαυσωλεία και υπόγειες κρύπτες είχαν παραβιαστεί.

Κατά τις έρευνες στο σπίτι και σε αποθηκευτικό χώρο στην πόλη Εφράτα, οι αρχές αναφέρουν ότι βρήκαν πάνω από 100 ανθρώπινα κρανία, μακρά οστά, μουμιοποιημένα χέρια και πόδια, καθώς και δύο αποσυντιθέμενους κορμούς.

Ανάμεσα στα ευρήματα υπήρχαν επίσης κοσμήματα που φέρονται να προέρχονται από τάφους, ενώ σε μία περίπτωση εντοπίστηκε ακόμη και βηματοδότης προσαρτημένος σε ανθρώπινα λείψανα.

«Δύσκολο να καταλάβουμε τι ακριβώς συνέβη»

Ο εισαγγελέας της κομητείας Delaware, Tanner Rouse, δήλωσε ότι τα λείψανα βρέθηκαν σε διαφορετικές καταστάσεις: «Κάποια ήταν κρεμασμένα, κάποια συναρμολογημένα, άλλα απλώς κρανία τοποθετημένα σε ράφια». Όπως είπε, η πλειονότητα των ευρημάτων εντοπίστηκε στο υπόγειο.

Το Mount Moriah Cemetery, που ιδρύθηκε το 1855, θεωρείται το μεγαλύτερο εγκαταλελειμμένο κοιμητήριο στις ΗΠΑ, με εκτιμώμενους 150.000 τάφους σε έκταση 160 στρεμμάτων.

Σύλληψη επ’ αυτοφώρω και βαριές κατηγορίες

Σύμφωνα με την αστυνομία, ο κατηγορούμενος, Jonathan Christ Gerlach (34 ετών), εντοπίστηκε επανειλημμένα κοντά στο κοιμητήριο τις ημέρες που σημειώθηκαν οι διαρρήξεις. Συνελήφθη ενώ επέστρεφε στο αυτοκίνητό του κρατώντας λοστό, ενώ μέσα σε σακί βρέθηκαν μουμιοποιημένα λείψανα δύο μικρών παιδιών, τρία κρανία και άλλα οστά.

Ο ίδιος φέρεται να δήλωσε στους ανακριτές ότι αφαίρεσε περίπου 30 σετ ανθρώπινων λειψάνων και υπέδειξε τάφους από τους οποίους τα είχε αφαιρέσει.

«Με βάση την έκταση και τη φύση των ευρημάτων, είναι ακόμη δύσκολο να πούμε με βεβαιότητα τι ακριβώς έχει συμβεί. Προσπαθούμε να το κατανοήσουμε», δήλωσε ο εισαγγελέας.

Αντιμέτωπος με εκατοντάδες κατηγορίες

Σε βάρος του Gerlach απαγγέλθηκαν 100 κατηγορίες για κακοποίηση πτωμάτων και 100 για παραλαβή κλεμμένης περιουσίας, καθώς και πολλαπλές κατηγορίες για βεβήλωση δημόσιου μνημείου, ιστορικού τόπου ταφής, διάρρηξη, παράνομη είσοδο και κλοπή.

Κρατείται με εγγύηση 1 εκατ. δολαρίων. Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, δεν έχει δηλωθεί δικηγόρος που να τον εκπροσωπεί.

Σύμφωνα με το ThessToday το προηγούμενο έτος ο δήμος Ωραιοκάστρου έπειτα από απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου οριοθέτησε 50 τάφους στα κοιμητήρια της κοινότητας που αφορούν θύματα covid.

Επειδή, όμως, βάσει κανονισμού τα θύματα του κορωνοϊού πρέπει να θάβονται αποκλειστικά σε απομονωμένους χώρους των κοιμητηρίων, μακριά από τους λοιπούς τάφους, καθώς και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι θέσεις αυτές καλύφθηκαν σε ποσοστό άνω του 95%, αποφασίστηκε η εκ νέου χωροθέτηση 50 επιπρόσθετων τάφων, φτάνοντας συνολικά στους 100.

Ο αντιδήμαρχος Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών του δήμου Ωραιοκάστρου, Δημήτρης Καρασαββίδης, τόνισε στο ThessToday.gr ότι «είχαμε οριοθετήσει 50 θέσεις και τότε λέγαμε ότι ήταν και πολλές. Όμως, τώρα, έχουν απομείνει πολύ λίγοι χώροι κενοί, και γι’ αυτό οριοθετήσαμε άλλους 50 τάφους», δήλωσε χαρακτηριστικά, διατυπώνοντας την ευχή «να μην χρειαστούν».

Η εικόνα ειναι απογοητευτική.

Οι άνθρωπο πάταγαν πάνω στους τάφους για να μπορέσουν να παρακολουθήσουν την κηδεια του αγαπημένου τους καλλιτέχνη. Για να τιμήσουν τον Mae Clip που τοσο αγαπούσαν διέλυσαν και βανδάλισαν τους τάφους γύρω απο τον χώρο ταφής του Mad Clip.

Η Ελλάδα διέταξε ένα δεύτερο κλείδωμα σε εθνικό επίπεδο μετά από αύξηση των περιπτώσεων του νέου κοροναϊού. Μέχρι την Πέμπτη, είχε καταγραφεί 111.537 περιπτώσεις και 2.706 θάνατοι.

Η φωτογραφία μεταδίδεται από χθες παγκοσμίως και φιλοξενηθηκε ήδη σε δεκάδες εφημερίδες και διαδικτυακά μέσα από την Ευρώπη μέχρι τη Λατινική Αμερική και την Ασία, μεταξύ των οποίων η ElPais, h La Noticias, η Telegraph κ.ά

Η Θεσσαλονίκη, μια πόλη περίπου ενός εκατομμυρίου και όπου οι πρώτες πανελλαδικές περιπτώσεις εμφανίστηκαν τον Φεβρουάριο, δέχτηκε ιδιαίτερη επίθεση κατά το δεύτερο κύμα.

“Δεν αντιμετωπίσαμε πολλές περιπτώσεις στο πρώτο lockdown. Υπήρχαν πολύ λίγες περιπτώσεις (τότε) και δεν ήταν κάθε μέρα. Αυτές τις μέρες είναι καθημερινά”, δήλωσε ο πάροχος υπηρεσιών κηδείας Σταύρος Χατζηβαρίτης.

“Υπάρχουν πέντε έως οκτώ κηδείες, σχεδόν κάθε μέρα.”

Στο νεκροταφείο της Αναστάσεως του Κυρίου στη Θεσσαλονίκη, στην ανατολική πλευρά της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Ελλάδας, έχουν ανοίξει πολλοί νέοι τάφοι. Το Ελληνορθόδοξο παρεκκλήσι στο συγκρότημα διεξάγει κηδεία, με παλετοφόρους με πλήρη προστατευτικά ρούχα.

Η σιωπή στο νεκροταφείο του τρυπιέται από τον απαλό ψαλμό ενός Ορθόδοξου ιερέα, ή από τη βροντή του φτυαριού που χτυπάει το φέρετρο, τυλιγμένο σε πλαστικό.

Υπάρχουν λουλούδια, αλλά οι θλιμμένοι συγγενείς διατηρούνται στο ελάχιστο και σε απόσταση. «Για την αγαπημένη μου», έγραψε ένα σε ένα στεφάνι.

Πηγή: Reuters