Σπύρος Σιδέρης

Αρχικά, ο Ζελένσκι είχε συνδέσει το ενδεχόμενο αλλαγής της ημερομηνίας ή του τόπου των συνομιλιών με την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, ειδικά στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν. Όμως, στην τελική του τοποθέτηση διευκρίνισε ότι το Αμπού Ντάμπι παραμένει ως τόπος συνάντησης, κάτι που αποδυναμώνει το επιχείρημα περί γεωπολιτικής αστάθειας στον Περσικό Κόλπο ως κύριας αιτίας. Αντίθετα, το επίκεντρο μετατοπίζεται στο τι πραγματικά συμβαίνει στο παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων.

• Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, υπάρχουν δύο βασικά σενάρια. Το πρώτο είναι ότι οι τρεις πλευρές βρίσκονται πράγματι σε φάση επεξεργασίας συγκεκριμένων συμφωνιών για τον τερματισμό του πολέμου και ότι απαιτείται επιπλέον χρόνος για την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων, την κατάρτιση τεχνικών λεπτομερειών και τις αναγκαίες εσωτερικές πολιτικές εγκρίσεις. Σε αυτή την εκδοχή, η μεταφορά της ημερομηνίας λειτουργεί ως ένδειξη ότι κάτι «κινείται» ουσιαστικά στο διπλωματικό επίπεδο, έστω και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Το δεύτερο σενάριο, ωστόσο, είναι πιο κυνικό και ίσως πιο ρεαλιστικό: ότι δεν υπάρχει ουσιαστική πρόοδος και ότι η πρωτοβουλία για τη μεταφορά ανήκει κυρίως στον Ζελένσκι, ως τακτικός ελιγμός με στόχο την παράταση της λεγόμενης ενεργειακής εκεχειρίας. Υπενθυμίζεται ότι η Μόσχα είχε δηλώσει πως συμφωνεί σε περιορισμό επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές μέχρι την ημερομηνία του νέου γύρου συνομιλιών, δηλαδή μέχρι την 1η Φεβρουαρίου. Με την αλλαγή της ημερομηνίας, το Κίεβο ενδεχομένως επιδιώκει να μεταφέρει χρονικά και το τέλος της εκεχειρίας, κερδίζοντας κρίσιμες ημέρες για την προστασία του ενεργειακού συστήματος μέσα στον χειμώνα.

Το ερώτημα, βέβαια, είναι κατά πόσο η Ρωσία θα αποδεχθεί αυτή τη λογική. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η Μόσχα θα θεωρήσει την εκεχειρία παραταθείσα αυτομάτως λόγω αλλαγής της ημερομηνίας ή αν θα την αντιμετωπίσει ως λήξασα, ανεξαρτήτως των νέων ανακοινώσεων. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο τακτικός ελιγμός του Κιέβου θα μπορούσε να αποδειχθεί δίκοπο μαχαίρι, επιβαρύνοντας το ήδη εύθραυστο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας.

• Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ότι ο Ζελένσκι έχει δηλώσει δημοσίως πως το Κίεβο αναμένει πρόσθετες πληροφορίες από την Ουάσινγκτον για το πλαίσιο των μελλοντικών συνομιλιών. Αυτό ενισχύει την εικόνα ότι οι ΗΠΑ διατηρούν κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό της διαδικασίας, λειτουργώντας όχι απλώς ως διαμεσολαβητής, αλλά ως βασικός διαμορφωτής της πολιτικής ατζέντας. Η ειρηνευτική διαδικασία, υπό αυτή την οπτική, δεν είναι τριμερής μόνο τυπικά, αλλά στην πράξη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αμερικανικές στρατηγικές προτεραιότητες.

Στο παρασκήνιο, άλλωστε, καταγράφονται ήδη σημαντικές επαφές. Στη Φλόριντα, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ συναντήθηκαν με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου Κιρίλ Ντμίτριεφ, με τον Γουίτκοφ να χαρακτηρίζει τη συνάντηση «παραγωγική και εποικοδομητική». Το γεγονός ότι αυτές οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν εκτός επίσημου πλαισίου και μακριά από την Ουκρανία δείχνει ότι η πραγματική διαπραγμάτευση ίσως εξελίσσεται σε παράλληλα κανάλια, όπου η Μόσχα και η Ουάσινγκτον επιχειρούν να χαράξουν τα βασικά όρια μιας πιθανής λύσης.

Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η δήλωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σύμφωνα με την οποία ο κατάλογος των ανοιχτών ζητημάτων έχει περιοριστεί πλέον σε ένα και μόνο θέμα: το εδαφικό. Η παραδοχή αυτή υποδηλώνει ότι σε ζητήματα όπως οι εγγυήσεις ασφαλείας, οι διεθνείς κυρώσεις ή η μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας, ενδέχεται να έχει ήδη διαμορφωθεί ένας σιωπηρός συμβιβασμός. Το πραγματικό αγκάθι παραμένει το ποια εδάφη θα ελέγχει ποιος και υπό ποιο νομικό καθεστώς.

• Σε αυτό το πλαίσιο, η μεταφορά των διαπραγματεύσεων στο Αμπού Ντάμπι μοιάζει λιγότερο με τεχνική λεπτομέρεια και περισσότερο με ένδειξη μιας εύθραυστης ισορροπίας. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η εικόνα μιας διαδικασίας που προχωρά, έστω αργά. Από την άλλη, διαφαίνεται ο κίνδυνος οι συνομιλίες να λειτουργούν απλώς ως εργαλείο διαχείρισης χρόνου, χωρίς ουσιαστικό πολιτικό βάθος.

Τελικά, το αν η αλλαγή της ημερομηνίας αποτελεί προοίμιο πραγματικών εξελίξεων ή έναν ακόμη διπλωματικό ελιγμό θα κριθεί όχι από τις δηλώσεις, αλλά από το αν οι συνομιλίες του Φεβρουαρίου θα συνοδευτούν από συγκεκριμένες παραχωρήσεις και από τις δύο πλευρές. Μέχρι τότε, η ειρηνευτική διαδικασία παραμένει εγκλωβισμένη ανάμεσα στη ρητορική της λύσης και στην πραγματικότητα του πολέμου.

“Οι ημερομηνίες των προσεχών τριμερών συναντήσεων έχουν καθορισθεί: στις 4 και 5 Φεβρουαρίου στο Αμπού Ντάμπι”, έγραψε ο Ζελένσκι στο Χ.

Our negotiating team has just delivered a report. The dates for the next trilateral meetings have been set – February 4 and 5 in Abu Dhabi. Ukraine is ready for a substantive discussion, and we are interested in ensuring that the outcome brings us closer to a real and dignified…

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) February 1, 2026

“Η Ουκρανία είναι έτοιμη για μια συζήτηση εις βάθος και ελπίζουμε ότι το αποτέλεσμα (των διαπραγματεύσεων) θα μας φέρει πιο κοντά σε ένα πραγματικό τέλος του πολέμου”, πρόσθεσε.

Το Σάββατο, ο Ουκρανός πρόεδρος είχε πει πως το Κίεβο ετοιμάζεται για συναντήσεις “την ερχόμενη εβδομάδα” προκειμένου να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις, ενώ μια συνάντηση προβλεπόταν αρχικά να διεξαχθεί σήμερα Κυριακή στο Αμπού Ντάμπι.

Στις 23 και 24 Ιανουαρίου ένας πρώτος κύκλος διαπραγματεύσεων διεξήχθη στο Αμπού Ντάμπι παρουσία Ουκρανών, Ρώσων και Αμερικανών εκπροσώπων. Ήταν οι πρώτες απευθείας διαπραγματεύσεις που έχουν γίνει γνωστές ανάμεσα στο Κίεβο, τη Μόσχα και την Ουάσινγκτον σχετικό με το σχέδιο των ΗΠΑ για να τεθεί τέλος στον πόλεμο.

Παράλληλα, ο απεσταλμένος του Κρεμλίνου για οικονομικά θέματα, ο Κίριλ Ντμίτριεφ, συνάντησε χθες, Σάββατο, στη Φλόριντα τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και τον γαμπρό του Αμερικανού προέδρου, τον Τζάρεντ Κούσνερ.

Η νέα αυτή συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της μεσολάβησης των Ηνωμένων Πολιτειών στην προσπάθεια να τεθεί τέλος στον πόλεμο, ήταν “εποικοδομητική” δήλωσαν οι δύο πλευρές, χωρίς να αναφερθούν λεπτομερώς στο περιεχόμενο των συζητήσεων.

Οι συνομιλίες για την εξεύρεση διπλωματικής λύσης στον πόλεμο που ξέσπασε με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 εξακολουθούν να είναι πολύ δύσκολες.

Woman who fled Ukraine marks 'special' graduation https://t.co/FankybHjBZ

— BBC News (World) (@BBCWorld) January 26, 2026

Προσκρούουν ιδιαίτερα στο εδαφικό. Η Ρωσία απαιτεί οι ουκρανικές δυνάμεις να αποχωρήσουν από ζώνες της περιφέρειας Ντονέτσκ τις οποίες εξακολουθούν να ελέγχουν.

Το Κρεμλίνο είχε δηλώσει την Παρασκευή ότι αναστέλλει τα πλήγματά του στην πόλη του Κιέβου μέχρι σήμερα, 1η Φεβρουαρίου έπειτα από αίτημα του Ντόναλντ Τραμπ προκειμένου να “δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων”.

Το βασικό θέμα στην ατζέντα είναι το εδαφικό, για το οποίο η Ρωσία ζητά την παράδοση και των υπολοίπων εδαφών στο Ντονμπάς και οι εγγυήσεις ασφαλείας και το πώς θα εφαρμοστούν την επόμενη ημέρα.

Η Μόσχα, με δήλωση του υπουργείου Εξωτερικών, δήλωσε «ανοιχτή» στη συνέχιση του διαλόγου, προτείνοντας ως έδρα για τον επόμενο γύρο, την Κωνσταντινούπολη.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δήλωσαν όυι οι συνομιλίες ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία κατά τη δεύτερη μέρα των συνομιλιών, επικεντρώθηκαν σε εκκρεμότητες που αφορούν το ειρηνευτικό σχέδιο.

Το βασικό θέμα στην ατζέντα είναι το εδαφικό, για το οποίο η Ρωσία ζητά την παράδοση και των υπολοίπων εδαφών στο Ντονμπάς και οι εγγυήσεις ασφαλείας και το πώς θα εφαρμοστούν την επόμενη ημέρα.

Τόνισαν, δε, ότι  οι συνομιλίες περιελάμβαναν «άμεση επαφή» μεταξύ αξιωματούχων και από τις δύο χώρες και διεξήχθησαν σε «εποικοδομητική και θετική ατμόσφαιρα».

Στην πρώτη του αντίδραση μετά την ολοκλήρωση και της δεύτερης ημέρας των συνομιλιών, ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε επίσης ανοιχτός στη συνέχιση του διαλόγου, τονίζοντας ότι υπάρχει ήδη λίστα για τα θέματα που θα συζητηθούν. Χαρακτήρισε, μάλιστα, τις επαφές με τη ρωσική πλευρά «εποικοδομητικές».

Πριν την έναρξη της τριμερούς στο Άμπου Ντάμπι, υπήρξε συνάντηση των Αμερικανών απεσταλμένων (Γουίτκοφ και Κούσνερ) με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, στο Κρεμλίνο, όπου συζητήθηκαν οι τελευταίες λεπτομέρειες.

Διεθνείς εκτιμητές εικάζουν πως η συμφωνία για την κατάπαυση του πυρός και τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, είναι πιο κοντά από ποτέ, ωστόσο η διαδικασία θα έχει διάρκεια και οι όποιες υπογραφές, θα πέσουν μετά από αρκετό διάστημα και αφού πρώτα έχει συμφωνηθεί και η παραμικρή λεπτομέρεια.